ఆలోచన, జ్ఞాపకశక్తి
కీమో బ్రెయిన్ చిట్కాలు: రోజువారీ జీవితంలో ఏది సహాయపడుతుంది
కీమో బ్రెయిన్ చిట్కాలలో ఎక్కువగా ఉపయోగపడేవి చికిత్సలు కావు, ఆ మబ్బును దాటుకొని పనులు చేసుకునే పద్ధతులు: అన్నింటికీ ఒకే నోట్బుక్, ఫోన్ రిమైండర్లు, అలారాలు, తాళాలు, మందులకు స్థిరమైన చోటు, ఒక్కసారికి ఒక్క పని, కష్టమైన పనులను మెదడు బాగా స్పష్టంగా ఉండే సమయానికి పెట్టుకోవడం. మెదడు కోలుకునే సమయంలో ఇవి పొరపాట్లను, ఒత్తిడిని తగ్గిస్తాయి.
సూటిగా సమాధానం
కీమో బ్రెయిన్కు ఆచరణలో ఏ చిట్కాలు పనిచేస్తాయి?
ఎక్కువగా సహాయపడేవి మందులు కావు, మెదడు కోలుకునేంత వరకు ఆ మబ్బును దాటుకొని పనులు చేసుకునే పద్ధతులు. అన్నింటినీ ఒకే చోట పెట్టండి: అపాయింట్మెంట్లు, మందులు, ప్రశ్నలు, పనులు అన్నీ ఒకే నోట్బుక్లో లేదా ఒకే ఫోన్ యాప్లో. గుర్తు పెట్టుకోవడానికి కష్టపడకుండా అలారాలు, రిమైండర్లు వాడండి. తాళాలు, కళ్లద్దాలు, పర్సు, మందులు ఎప్పుడూ ఒకే చోట ఉంచండి. నిశ్శబ్దమైన చోట ఒక్కసారికి ఒక్క పనే చేయండి. ఎక్కువ ఆలోచన అవసరమైన పనులను మీ మెదడు బాగా స్పష్టంగా ఉండే సమయానికి పెట్టుకోండి.
ఇవి లోపాన్ని భర్తీ చేసే పద్ధతులు. వీటిని వాడటంలో సిగ్గుపడాల్సింది ఏమీ లేదు. రిమైండర్లపై ఆధారపడేవారు తక్కువ పొరపాట్లు చేస్తారు, మర్చిపోతామేమోనన్న ఆందోళన తగ్గుతుంది, ముఖ్యమైన వాటికి మానసిక శక్తి మిగులుతుంది. ఆలోచనా శక్తి మెరుగుపడుతున్న కొద్దీ చాలా చిట్కాలను సడలించవచ్చు. కొందరు మాత్రం జీవితం సులువుగా ఉంటుందని వాటిని అలాగే కొనసాగిస్తారు.
ఎక్కువ కష్టపడటం కంటే బయట రాసి పెట్టడం మేలు
గుర్తు పెట్టుకోవడానికి మెదడును ఒత్తిడి చేయడం కంటే రాసి పెట్టుకోవడం, రిమైండర్లు పెట్టుకోవడం బాగా పనిచేస్తుంది. ఒత్తిడి చేస్తే ఆందోళన మాత్రమే పెరుగుతుంది.
దినచర్య భారాన్ని తగ్గిస్తుంది
రోజూ ఒకే పనులను ఒకే క్రమంలో చేస్తే గుర్తు పెట్టుకోవాల్సినవి, నిర్ణయించుకోవాల్సినవి తగ్గుతాయి.
శక్తి పరిమితం, కాబట్టి తెలివిగా వాడుకోండి
మానసిక అలసట కీమో బ్రెయిన్లో భాగమే. విశ్రాంతికి సమయం ప్లాన్ చేసుకోండి. కష్టమైన పనులను అవి బాగా జరిగే అవకాశం ఉన్న సమయానికి పెట్టుకోండి.
ఒకటి రెండు చిట్కాలతోనే మొదలుపెట్టండి. ఒకేసారి చాలా మొదలుపెడితే భారంగా అనిపించవచ్చు.ముఖ్యమైన చిట్కాలు
ఎక్కువ తేడా తెచ్చే ఆరు అలవాట్లు ఏవి?
- ఒకే నోట్బుక్ లేదా ఒకే యాప్
- అపాయింట్మెంట్లు, మందులు, డాక్టర్ను అడగాల్సిన ప్రశ్నలు, ఫోన్ నంబర్లు, రోజువారీ పనులు అన్నీ మీ దగ్గర ఉండే లేదా ఒకే చోట ఉంచే ఒక్కదానిలోనే రాయండి. అక్కడక్కడ రాసిన కాగితాలు పోతాయి.
- అలారాలు, రిమైండర్లు
- మందులు, అపాయింట్మెంట్లు, బిల్లులు కట్టడం, ముఖ్యమైన ఫోన్ కాల్స్ కోసం ఫోన్లో అలారాలు పెట్టండి. ప్రతి అలారం దేనికో తెలిసేలా స్పష్టమైన పేరు రాయండి.
- రోజూ వాడే వస్తువులకు ఒక స్థిరమైన చోటు
- తలుపు దగ్గర తాళాలకు ఒక గిన్నె, కళ్లద్దాలకు ఒక చోటు, మందులకు ఒకే డబ్బా. వెతుక్కోవడం తగ్గితే చిరాకు కూడా తగ్గుతుంది.
- ఒక్కసారికి ఒక్క పని
- ఒక పని పూర్తయ్యాకే ఇంకొకటి మొదలుపెట్టండి. ఏకాగ్రత అవసరమైనప్పుడు టీవీ లేదా రేడియో ఆపేయండి, మధ్యలో ఆపవద్దని ఇంట్లోవాళ్లను అడగండి.
- మీ మంచి సమయాన్ని వాడుకోవడం
- మీ మెదడు ఎప్పుడు బాగా స్పష్టంగా ఉంటుందో గమనించండి, తరచుగా ఉదయం. కాగితాల పని, నిర్ణయాలు, ముఖ్యమైన మాటలు ఆ సమయంలోనే పెట్టుకోండి.
- దినచర్యలకు చెక్లిస్ట్లు
- బయటకు వెళ్లేటప్పుడు, మందులు వేసుకునేటప్పుడు, వంట చేసేటప్పుడు, హాస్పిటల్ రోజులకు సిద్ధమయ్యేటప్పుడు చిన్న జాబితాలు ఉంటే ఏ పనీ మర్చిపోరు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఆచరణలో
కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాలకు చిట్కాలు
కీమో బ్రెయిన్ ఎక్కువ ఇబ్బంది పెట్టే చోట్లకు తగ్గట్టుగా.
మందులు
వారానికి సరిపడా అరలు ఉండే పిల్ బాక్స్, పేరు రాసిన అలారాలు, ప్రతి డోస్ తర్వాత ఒక చార్ట్లో టిక్ పెట్టడం — ఇవి డోస్ మిస్ కావడాన్ని, రెండుసార్లు వేసుకోవడాన్ని ఆపుతాయి.
ఇంట్లో ఎవరినైనా ఇలా అడగండి
- ప్రతి వారం పిల్ బాక్స్ నింపమని
- ముఖ్యమైన డోస్లు సరిచూడమని
హాస్పిటల్ అపాయింట్మెంట్లు
ప్రశ్నలు ముందే రాసుకోండి. నోట్స్ రాయడానికి ఎవరినైనా వెంట తీసుకెళ్లండి. ముఖ్యమైన సూచనలు రాసి ఇవ్వమని డాక్టర్ను అడగండి, లేదా అనుమతి తీసుకొని ఫోన్లో రికార్డ్ చేసుకోండి.
మాట్లాడేటప్పుడు
ఒకరి తర్వాత ఒకరు మాట్లాడమని, ముఖ్యమైన విషయాలు మళ్లీ చెప్పమని, పదం వెతుక్కోవడానికి కాస్త సమయం ఇవ్వమని అడగండి. నిశ్శబ్దమైన చోట సులువుగా ఉంటుంది.
ఉపయోగపడే మాటలు
- "ఇంకోసారి నెమ్మదిగా చెబుతారా?"
- "ఒక్క నిమిషం, రాసుకుంటాను"
డబ్బు, కాగితాల పని
బిల్లులు, డాక్యుమెంట్లు అన్నీ ఒకే ఫోల్డర్లో ఉంచండి. చెల్లింపులకు రిమైండర్లు పెట్టండి. ముఖ్యమైన ఆర్థిక నిర్ణయాలను నమ్మకమైన వ్యక్తితో మరోసారి సరిచూయించుకోండి.
వంట
పొయ్యి మీద పెట్టిన ప్రతిదానికీ టైమర్ పెట్టండి. ఫోన్ మాట్లాడుతూ వంట చేయవద్దు. వంటగది నుంచి బయటకు వచ్చే ముందు గ్యాస్ ఆపారో లేదో చూసుకోండి.
ఒక్కసారిగా గందరగోళం, ఎక్కడ ఉన్నారో తెలియకపోవడం · బాగా తెలిసిన మనుషులను, చోట్లను గుర్తుపట్టలేకపోవడం · కొత్తగా తీవ్రమైన తలనొప్పి, ముఖ్యంగా వాంతులతో · ఫిట్స్ · ఒక చేయి, కాలు లేదా ముఖం ఒక్కసారిగా బలహీనపడటం, లేదా మాట ముద్దగా రావడం · విపరీతమైన మగత · జ్వరంతో పాటు గందరగోళం · పొరపాటున ఏదైనా మందు ప్రమాదకరమైన మొత్తంలో వేసుకోవడం. దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లి, ఆ వ్యక్తి కీమో తీసుకుంటున్నారని లేదా తీసుకున్నారని స్పష్టంగా చెప్పండి.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
ఈ చిట్కాలు కీమో బ్రెయిన్ను పోగొట్టలేవు. రోజువారీ జీవితంపై దాని ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తాయి. కోలుకోవడం మాత్రం సమయం, చికిత్స, నిద్ర, శారీరక శ్రమ, మూడ్, మీ మొత్తం ఆరోగ్యం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.
మీకు ఏ చిట్కాలు బాగా సరిపోతాయో కూడా ఇది చెప్పలేదు. మనుషులు వేరువేరు. ఒకరికి పనిచేసేది ఇంకొకరికి ఇబ్బందిగా అనిపించవచ్చు. కొన్ని ప్రయత్నించండి, సహాయపడేవి ఉంచుకోండి, పనిచేయనివి వదిలేయండి.
చికిత్స చేయగలిగే కారణాలను చెక్ చేయించాల్సిందే
మనసు బాగోకపోవడం, ఆందోళన, సరిగా నిద్ర పట్టకపోవడం, థైరాయిడ్ సమస్యలు, హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉండటం, మందుల ప్రభావాలు — వీటిని చెక్ చేయడానికి చిట్కాలు ప్రత్యామ్నాయం కావు. వీటి గురించి మీ టీమ్ను అడగండి.
వ్యాయామం, నిద్ర కూడా సహాయపడతాయి
చిట్కాలతో పాటు, క్రమం తప్పని నడక, మంచి నిద్ర చికిత్స తర్వాత ఆలోచనా శక్తి మెరుగుపడటానికి బలమైన ఆధారాలు ఉన్నవి.
ఆక్యుపేషనల్ థెరపిస్ట్ సహాయం చేయగలరు
సమస్యలు ఎక్కువగా ఉంటే, ఆక్యుపేషనల్ థెరపిస్ట్ లేదా పునరావాస (rehabilitation) బృందం మిమ్మల్ని పరీక్షించి, మీకు తగ్గ చిట్కాలు నేర్పగలదు. రెఫరల్ గురించి మీ టీమ్ను అడగండి.
కుటుంబం భారాన్ని పంచుకోవచ్చు
మీరు కోలుకునే సమయంలో కుటుంబసభ్యులు పిల్ బాక్స్, రిమైండర్లు, డబ్బు వ్యవహారాలు, అపాయింట్మెంట్లలో సహాయం చేయవచ్చు, అన్నీ తామే చేసేయకుండా.
సులువుగా ఉంచండి
మీరు నిజంగా వాడే పద్ధతే సరైన పద్ధతి. వారం తర్వాత వదిలేసే పెద్ద ఏర్పాటు కంటే, రోజూ వాడే ఒక్క నోట్బుక్ మేలు.
బొమ్మలు, రంగులు వాడండి
రంగుల క్యాలెండర్, మందుల డబ్బా మీద బొమ్మలు, బయటకు తీసుకెళ్లాల్సిన వాటి కోసం తలుపు మీద చిన్న స్టిక్కీ నోట్స్ — ఇవి మాటల కంటే సులువుగా కంటికి కనిపిస్తాయి.
ప్రతి వారం మీ ఏర్పాటును సరిచూసుకోండి
వారానికి ఒకసారి మీ నోట్బుక్, రిమైండర్లు చూసి, అయిపోయిన పనులు తీసేసి, రాబోయే వారానివి చేర్చండి. ఈ చిన్న సమీక్ష ఏర్పాటును గందరగోళంగా కాకుండా ఉపయోగకరంగా ఉంచుతుంది.
ముందు రోజు రాత్రే సిద్ధం చేసుకోండి
పని ఎక్కువగా ఉండే రోజులకు ముందు సాయంత్రమే బట్టలు తీసి పెట్టుకోండి, బ్యాగ్ సర్దుకోండి, మందులు, డాక్యుమెంట్లు తలుపు దగ్గర పెట్టండి. ఉదయం ప్రశాంతంగా ఉంటుంది, హడావిడిలో మర్చిపోయేవి తగ్గుతాయి.
బయటకు చెప్పండి, మళ్లీ చెప్పండి
ఒక పేరు, ఒక సూచన లేదా అపాయింట్మెంట్ సమయాన్ని బయటకు మళ్లీ చెప్పి, తర్వాత రాసుకుంటే, ఒక్కసారి విన్నదానికంటే ఎక్కువకాలం గుర్తుంటుంది.
చిందరవందర తగ్గించండి
సర్దిన టేబుల్, ఖాళీగా ఉన్న వంటగది గట్టు, స్క్రీన్ మీద తక్కువ తెరిచిన పనులు ఉంటే దృష్టి పెట్టడం, చేయాల్సిన పని కనిపించడం సులువు.
తర్వాత ఏమి చేయాలి
ఒక నోట్బుక్ లేదా యాప్ ఎంచుకొని ఈరోజే వాడటం మొదలుపెట్టండి. మందులు, అపాయింట్మెంట్లకు పేరు రాసిన అలారాలు పెట్టండి. రోజూ వాడే వస్తువులకు స్థిరమైన చోటు ఏర్పాటు చేయండి. ఒక్కసారికి ఒక్క పనే చేయండి. కష్టమైన పనులను మీ స్పష్టమైన సమయానికి పెట్టుకోండి. చికిత్స చేయగలిగే కారణాల గురించి, అవసరమైతే ఆక్యుపేషనల్ థెరపీ రెఫరల్ గురించి మీ టీమ్ను అడగండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
చాలామంది నమ్మేవి
ఈ చిట్కాల గురించి నాలుగు అపోహలు
మెదడు కోలుకునే సమయంలో రిమైండర్లు పొరపాట్లను, ఒత్తిడిని తగ్గిస్తాయి. ఆరోగ్యంగా, బిజీగా ఉండే చాలామంది వాటిని వాడతారు. అవి కోలుకోవడాన్ని నెమ్మదింపజేయవు.
గుర్తు పెట్టుకోవడానికి మెదడును ఒత్తిడి చేస్తే ఆందోళన పెరుగుతుంది, తరచుగా పనిచేయదు కూడా. రాసి పెట్టుకుంటే ఇతర పనులకు మానసిక శక్తి మిగులుతుంది.
ఒక సాదా నోట్బుక్, క్యాలెండర్, మీ ఫోన్లో ఇప్పటికే ఉన్న అలారాలు చాలామందికి బాగా పనిచేస్తాయి.
కోలుకునే సమయంలో ఒకేసారి చాలా పనులు చేస్తే పొరపాట్లు, అలసట పెరుగుతాయి. ఒక్కసారికి ఒక్క పని చేయడమే ఎక్కువ ఫలితం ఇస్తుంది.
మమ్మల్ని అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో బ్రెయిన్ చిట్కాల గురించి సాధారణ ప్రశ్నలు
అన్నిటికంటే ఎక్కువ ఉపయోగపడే ఒక్క చిట్కా ఏది?
అన్నింటినీ ఒకే నోట్బుక్లో లేదా ఒకే యాప్లో ఉంచి, రోజూ వాడటం. అపాయింట్మెంట్లు, మందులు, ప్రశ్నలు, పనులు అన్నీ నమ్మదగిన ఒకే చోట ఉంటాయి.
మందులు మర్చిపోకుండా ఎలా?
వారానికి సరిపడా పిల్ బాక్స్, పేరు రాసిన ఫోన్ అలారాలు, ప్రతి డోస్ తర్వాత టిక్ పెట్టే చిన్న చార్ట్ వాడండి. ప్రతి వారం పిల్ బాక్స్ నింపడానికి ఇంట్లో ఎవరైనా సహాయం చేయవచ్చు.
డాక్టర్ చెప్పింది ఎలా గుర్తు పెట్టుకోవాలి?
ప్రశ్నలు ముందే రాసుకోండి. నోట్స్ రాయడానికి ఎవరినైనా వెంట తీసుకెళ్లండి. ముఖ్యమైన సూచనలు రాసి ఇవ్వమని అడగండి, లేదా ఫోన్లో రికార్డ్ చేయడానికి అనుమతి అడగండి.
ఇప్పుడు ఒకేసారి రెండు పనులు చేయడం ఎందుకు అసాధ్యంగా అనిపిస్తోంది?
కీమో బ్రెయిన్ తరచుగా ఒక పని నుంచి ఇంకో పనికి మారే సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. నిశ్శబ్దమైన చోట ఒక్కసారికి ఒక్క పని చేస్తే పొరపాట్లు, అలసట తగ్గుతాయి.
ఈ చిట్కాలు ఎప్పటికీ అవసరమేనా?
ఆలోచనా శక్తి మెరుగుపడుతున్న కొద్దీ చాలామంది తక్కువ వాడతారు. కొందరు జీవితం సులువుగా ఉంటుందని కొన్నింటిని ఉంచుకుంటారు. అది పూర్తిగా సరైనదే.
ఆక్యుపేషనల్ థెరపిస్ట్ సహాయం చేయగలరా?
అవును. మీ ఇబ్బందులను పరీక్షించి, మీ ఇంటికీ ఉద్యోగానికీ తగ్గ చిట్కాలు నేర్పగలరు. సమస్యలు ఎక్కువగా ఉంటే రెఫరల్ కోసం మీ టీమ్ను అడగండి.
చిట్కాలు సరిపోకపోతే?
మీ టీమ్కు చెప్పండి. మనసు బాగోకపోవడం, నిద్ర సమస్యలు, థైరాయిడ్ సమస్యలు లేదా మందులు లాంటి ఇతర కారణాలకు చికిత్స అవసరం కావచ్చు. వివరమైన పరీక్ష కూడా సహాయపడవచ్చు.
అన్నీ తామే చేసేయకుండా కుటుంబం ఎలా సహాయం చేయాలి?
రిమైండర్లు పెట్టడంలో సహాయం చేయవచ్చు, మందులు, బిల్లుల లాంటి ముఖ్యమైన పనులను సరిచూడవచ్చు, మాట్లాడేటప్పుడు ఓపిక పట్టవచ్చు. అదే సమయంలో మీరు చేయగలిగినంత మిమ్మల్నే చేయనివ్వాలి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- Macmillan Cancer Support — Changes in thinking and memory
- National Cancer Institute — Memory or Concentration Problems and Cancer Treatment
- American Cancer Society — Chemo Brain
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలకు ఆచరణలో సహాయం కావాలా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.