ALK-పాజిటివ్ ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్
అలెక్టినిబ్, క్రిజోటినిబ్, లోర్లాటినిబ్ మధ్య తేడా: మీకు ఏ ALK inhibitor?
అలెక్టినిబ్, క్రిజోటినిబ్, లోర్లాటినిబ్ మధ్య తేడా తెలుసుకోవడం ముఖ్యం, ఎందుకంటే ఈ మూడూ ALK-పాజిటివ్ ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్కు చికిత్స చేసినా ఒకదానికి బదులు మరొకటి వాడేంత ఒకేలాంటివి కావు. ఈరోజు చాలామందికి చికిత్స అలెక్టినిబ్తో మొదలవుతుంది. క్రిజోటినిబ్ పాత ఎంపిక. ముందు వాడిన మందు పనిచేయడం ఆగిపోయినప్పుడు, లేదా మెదడుకు ఇప్పటికే వ్యాపించినప్పుడు లోర్లాటినిబ్ వాడతారు. మెదడును చేరుకోవడం, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్, వరుస అనేవి ఎంపికలో కీలకం.
ఈ పేజీలో
- అలెక్టినిబ్, క్రిజోటినిబ్, లోర్లాటినిబ్: ఏది ఎప్పుడు వాడతారు?
- అలెక్టినిబ్, క్రిజోటినిబ్, లోర్లాటినిబ్ మధ్య తేడా ఏమిటి?
- ALK inhibitor ఎంచుకునేటప్పుడు మెదడును చేరుకోవడం ఎందుకు ముఖ్యం?
- ALK inhibitor మొదలుపెట్టే ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్ను ఏమి అడగాలి?
- మందుల ఖర్చు మీకు ఏ మందు ఇస్తారనే దానిపై ప్రభావం చూపుతుందా?
- ALK మందుల పోలిక గురించి రోగులు అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
అలెక్టినిబ్, క్రిజోటినిబ్, లోర్లాటినిబ్: ఏది ఎప్పుడు వాడతారు?
ALK-పాజిటివ్ ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ ఉన్న చాలామందికి మొదటి ఎంపికగా సిఫార్సు చేసేది అలెక్టినిబ్ (Alectinib). ఇది క్రిజోటినిబ్ (Crizotinib) కంటే మెదడును నమ్మకంగా చేరుకుంటుంది, శరీరం దీన్ని బాగా తట్టుకుంటుంది. క్రిజోటినిబ్ పాత ఎంపిక, ముఖ్యంగా ఖర్చు లేదా అందుబాటు సమస్య ఉన్నచోట వాడతారు. లోర్లాటినిబ్ (Lorlatinib) సాధారణంగా ముందు వాడిన ALK inhibitor పనిచేయడం ఆగిపోయినప్పుడు వాడతారు, లేదా మెదడుకు ఇప్పటికే వ్యాపించిన కొందరిలో మొదటి లైన్ చికిత్సగా ఎంపిక చేసి వాడతారు.
మూడూ ఒకటే కాదు
ఈ మూడు మందులూ ALK-పాజిటివ్ ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్కు చికిత్స చేస్తాయి, కానీ ఒకదానికి బదులు మరొకటి వాడేంత ఒకేలాంటివి కావు. మూడూ మొదటి లైన్ ఎంపికలు కావు: అంతర్జాతీయ మార్గదర్శకాల ప్రకారం చికిత్స సాధారణంగా అలెక్టినిబ్తో మొదలవుతుంది, లోర్లాటినిబ్ను సాధారణంగా తర్వాతి కోసం ఉంచుతారు.
ఎంపికలో ఏ విషయాలు చూస్తారు?
ALK-పాజిటివ్ ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ తరచుగా మెదడుకు వ్యాపిస్తుంది. ఈ మూడు మందులు మెదడును చేరుకునే తీరు చాలా వేరుగా ఉంటుంది. సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ కూడా చాలా భిన్నంగా ఉంటాయి. సరైన ఎంపికలో మెదడుపై పనితీరు, శరీరం తట్టుకోగలగడం, దీర్ఘకాలం చికిత్సలో మీరు ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ను నిర్వహించుకోగలరు అనేవి బేరీజు వేస్తారు.
వరుస ముఖ్యం
ఈ మందులను తప్పు వరుసలో వాడితే తర్వాత మిగిలే ఎంపికలు తగ్గిపోవచ్చు. అందుకే ఇది ALK-పాజిటివ్ వ్యాధిలో అనుభవం ఉన్న ఆంకాలజిస్ట్తో కలిసి తీసుకోవాల్సిన నిర్ణయం.
పక్కపక్కన పోలిక
అలెక్టినిబ్, క్రిజోటినిబ్, లోర్లాటినిబ్ మధ్య తేడా ఏమిటి?
ప్రతి కార్డు ఒక అంశం మీద మూడు మందులను పోలుస్తుంది. బ్రాకెట్లలో ఉన్నవి బ్రాండ్ పేర్లు.
ఏ తరం మందు?
అలెక్టినిబ్ (Alecensa): రెండో తరం
క్రిజోటినిబ్ (Xalkori): మొదటి తరం
లోర్లాటినిబ్ (Lorbrena): మూడో తరం
చికిత్సలో సాధారణ స్థానం
అలెక్టినిబ్: మొదటి లైన్, NCCN, ASCO, ESMO ప్రాధాన్యం ఇచ్చిన ఎంపిక
క్రిజోటినిబ్: మొదటి లైన్, పాత ఎంపిక; అందుబాటు లేదా ఖర్చు ముఖ్యమైనచోట వాడతారు
లోర్లాటినిబ్: ముందు వాడిన ALK inhibitor విఫలమైన తర్వాత; మెదడుకు వ్యాపించినప్పుడు కొందరిలో మొదటి లైన్లో
మెదడును చేరుకోవడం (CNS)
అలెక్టినిబ్: ఎక్కువ
క్రిజోటినిబ్: తక్కువ
లోర్లాటినిబ్: మూడింటిలో అన్నిటికంటే ఎక్కువ
సాధారణ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
అలెక్టినిబ్: బరువు పెరగడం, కండరాల నొప్పులు, వాపు, ఎండకు చర్మం సున్నితమవడం, లివర్ ఎంజైమ్లు పెరగడం
క్రిజోటినిబ్: వికారం, చూపులో మార్పులు, విరేచనాలు, వాపు, లివర్ ఎంజైమ్లు పెరగడం, గుండె నెమ్మదిగా కొట్టుకోవడం
లోర్లాటినిబ్: జ్ఞాపకశక్తి, మూడ్లో మార్పులు, కొలెస్ట్రాల్ పెరగడం, బరువు పెరగడం, వాపు
ప్రధాన బలం
అలెక్టినిబ్: మెదడును నమ్మకంగా చేరుతుంది; క్రిజోటినిబ్ కంటే కడుపు, పేగు సమస్యలు తక్కువ; బలమైన ఆధారాలు
క్రిజోటినిబ్: ఎక్కువ కాలం వాడిన అనుభవం; తక్కువ ఖర్చు; భారతదేశంలో ఎక్కువగా దొరుకుతుంది
లోర్లాటినిబ్: ముందు మందుల వల్ల వచ్చే చాలా రెసిస్టెన్స్ మ్యుటేషన్లపై పనిచేస్తుంది; మెదడుకు అత్యంత బలమైన రక్షణ
ప్రధాన పరిమితి
అలెక్టినిబ్: క్రిజోటినిబ్ కంటే ఎక్కువ ఖర్చు
క్రిజోటినిబ్: మెదడును సరిగా చేరదు; రెసిస్టెన్స్ త్వరగా వస్తుంది; వికారం ఎక్కువ
లోర్లాటినిబ్: ఆలోచన, జ్ఞాపకశక్తిపై ప్రభావాలు ఇబ్బంది పెట్టవచ్చు; ఖర్చు అన్నిటికంటే ఎక్కువ; దీర్ఘకాల ఆధారాలు ఇంకా వస్తున్నాయి
మెదడు రక్షణ
ALK inhibitor ఎంచుకునేటప్పుడు మెదడును చేరుకోవడం ఎందుకు ముఖ్యం?
ఇతర చాలా రకాల ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ల కంటే ALK-పాజిటివ్ ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ మెదడుకు ఎక్కువగా వ్యాపిస్తుంది. ఒక మందు రక్తం నుంచి మెదడులోకి ఎంత బాగా వెళ్లగలదు అనేదాన్ని CNS penetration అంటారు. ఈ మూడు ఎంపికల మధ్య వైద్యపరంగా అత్యంత ముఖ్యమైన తేడాల్లో ఇది ఒకటి.
క్రిజోటినిబ్ సమస్య ఏమిటి?
మొదట ఆమోదం పొందిన ALK inhibitor అయిన క్రిజోటినిబ్, మెదడును కాపాడే అడ్డుగోడను (blood-brain barrier) నమ్మకంగా దాటలేదు. శరీరంలో మిగతా చోట్ల క్యాన్సర్ ఇంకా స్పందిస్తున్నా, మెదడుకు వ్యాపించడం వల్ల అది పనిచేయడం ఆగిపోవడం సాధారణంగా కనిపించేది.
అలెక్టినిబ్, లోర్లాటినిబ్ ఈ లోటును ఎలా పూరిస్తాయి?
ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి కొంతవరకు అలెక్టినిబ్ను రూపొందించారు. అది దీన్ని గణనీయంగా మెరుగ్గా చేస్తుందని NCCN, ASCO సమీక్షించిన వైద్య ఆధారాలు చూపిస్తాయి. మూడింటిలో లోర్లాటినిబ్ మెదడును అత్యంత బలంగా చేరుతుంది. అందుకే మెదడుకు వ్యాపించిన క్యాన్సర్ ఉండి, ముందు వాడిన ALK inhibitor ఇక దాన్ని అదుపు చేయలేకపోతున్నప్పుడు లోర్లాటినిబ్కు ప్రాధాన్యం ఇస్తారు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిడాక్టర్ను అడగాల్సినవి
ALK inhibitor మొదలుపెట్టే ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్ను ఏమి అడగాలి?
- నా కణితికి ALK మార్పు (rearrangement) టెస్ట్ చేశారా? ఫలితం స్పష్టంగా పాజిటివ్గా వచ్చిందా?
- నాకు మొదటి మందుగా అలెక్టినిబ్ దొరుకుతుందా, సరిపోతుందా? లేక క్రిజోటినిబ్తో మొదలుపెట్టడానికి ప్రత్యేక కారణం ఉందా?
- మొదలుపెట్టే ముందు మెదడుకు వ్యాపించిందో లేదో చూడటానికి బేస్లైన్ బ్రెయిన్ MRI చేశారా?
- ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వెంటనే చెప్పాలి, ఏవి ఇంట్లోనే నిర్వహించుకోవచ్చు?
- ఈ మందు వాడేటప్పుడు ఎండకు దూరంగా ఉండాలా, ఎంత కచ్చితంగా?
- ఈ మందు పనిచేయడం ఆగిపోతే తర్వాతి అడుగు ఏమిటి? ముందుగా కణితిని మళ్లీ టెస్ట్ చేయాలా?
ఖర్చు, అందుబాటు
మందుల ఖర్చు మీకు ఏ మందు ఇస్తారనే దానిపై ప్రభావం చూపుతుందా?
అవును. ఇది మీ ఆంకాలజిస్ట్కు ముందే తెలిసిన ఒక ఆచరణాత్మక వాస్తవం. క్రిజోటినిబ్ ఎక్కువ కాలం నుంచి అందుబాటులో ఉంది, భారతదేశం అంతటా సులువుగా దొరుకుతుంది. అలెక్టినిబ్, లోర్లాటినిబ్ ఖర్చు ఎక్కువ. కొన్ని కేంద్రాల్లో ఏ మందు ఇస్తారనే దానిపై ఇది ప్రభావం చూపవచ్చు.
తక్కువ ఖర్చుతో మొదలుపెడితే నిజంగా ఆదా అవుతుందా?
ఖర్చు కారణంగా క్రిజోటినిబ్తో మొదలుపెట్టి తర్వాత మారితే, అదనపు టెస్ట్లు అవసరం అవుతాయి, తర్వాత ఏ ఎంపికలు మిగులుతాయనే దానిపై కూడా ప్రభావం ఉండవచ్చు. కొన్ని పరిస్థితుల్లో, క్రిజోటినిబ్ వాడి తర్వాత మారడానికి అయ్యే మొత్తం ఖర్చు, అలెక్టినిబ్తో మొదలుపెట్టడం కంటే పెద్దగా తక్కువేమీ కాదు.
సహాయం ఎక్కడ దొరుకుతుంది?
మందు తయారీ కంపెనీల రోగి సహాయ కార్యక్రమాలు (patient-assistance programmes), హాస్పిటల్ ఎంప్యానెల్మెంట్ పథకాలు, లేదా రాష్ట్ర క్యాన్సర్ చికిత్స నిధులు మీకు వర్తిస్తాయేమో అడగండి. ALK inhibitors కోసం ప్రత్యేకంగా ఏమి అందుబాటులో ఉందో గుర్తించడంలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ టీమ్ లేదా మెడికల్ సోషల్ వర్కర్ సహాయం చేయగలరు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ALK మందుల పోలిక గురించి రోగులు అడిగే ప్రశ్నలు
ఇప్పుడు క్రిజోటినిబ్ కంటే అలెక్టినిబ్ను ఎందుకు సిఫార్సు చేస్తున్నారు?
అలెక్టినిబ్ వ్యాధి పెరుగుదలను గణనీయంగా ఎక్కువ కాలం ఆలస్యం చేసిందని, మెదడుకు వ్యాపించిన క్యాన్సర్ను చాలా నమ్మకంగా అదుపు చేసిందని వైద్య ఆధారాలు చూపించిన తర్వాత NCCN, ASCO, ESMO అంతర్జాతీయ మార్గదర్శకాలు సిఫార్సును మార్చాయి. క్రిజోటినిబ్ కంటే దీనితో వికారం కూడా తక్కువ, దీర్ఘకాలం చికిత్స కొనసాగించడం సులువు. అందుబాటు లేదా ఖర్చు వల్ల అలెక్టినిబ్ దొరకనిచోట క్రిజోటినిబ్ ఇప్పటికీ సరైన ఎంపికే. కానీ రెండూ దొరికేచోట అది ఇక ప్రాధాన్య మొదటి మందు కాదు.
క్రిజోటినిబ్ పనిచేయడం ఆగిపోతే అలెక్టినిబ్కు మారవచ్చా?
అవును, ఇది చాలా సాధారణంగా కనిపించే చికిత్స వరుసల్లో ఒకటి. క్రిజోటినిబ్ క్యాన్సర్ను అదుపు చేయడం ఆగిపోయినప్పుడు, మీ ఆంకాలజిస్ట్ తర్వాత ఆలోచించే ఎంపికలు అలెక్టినిబ్ లేదా లోర్లాటినిబ్. ఈ సమయంలో కొత్త బయాప్సీ లేదా లిక్విడ్ బయాప్సీ ద్వారా కణితిని మళ్లీ టెస్ట్ చేయాలని తరచూ సూచిస్తారు. ఏ రెసిస్టెన్స్ మ్యుటేషన్ వచ్చిందో తెలిస్తే ఏ మందు పనిచేసే అవకాశం ఎక్కువో తెలుస్తుంది. ఈ అంచనా లేకుండా మారకూడదని మీ డాక్టర్ సాధారణంగా చెబుతారు, ఎందుకంటే వరుస తర్వాత మిగిలే ఎంపికలను ప్రభావితం చేస్తుంది.
లోర్లాటినిబ్ వల్ల ఆలోచన, జ్ఞాపకశక్తిపై ఏ ప్రభావాలు ఉంటాయి?
కొంతమందిలో లోర్లాటినిబ్ జ్ఞాపకశక్తి, ఏకాగ్రత, మూడ్పై ప్రభావం చూపవచ్చు. మాటలు దొరకడం కష్టంగా అనిపించవచ్చు, మామూలు కంటే ఎక్కువ మరచిపోవచ్చు, లేదా ఆందోళన, దిగులు లాంటి మూడ్ మార్పులు రావచ్చు. ఇవి నిజమైన ప్రభావాలు. రోజువారీ జీవితానికి అడ్డు వస్తుంటే మీ టీమ్కు చెప్పండి, ఎందుకంటే కొన్నిసార్లు డోస్ సర్దుబాటు సాధ్యమవుతుంది. ఇవి క్యాన్సర్ మెదడుకు వ్యాపించిందని అర్థం కాదు, మందు మెదడు అడ్డుగోడను దాటడం వల్ల నేరుగా వచ్చే ప్రభావం. చాలామంది పని, రోజువారీ పనులు కొనసాగిస్తారు, కానీ తీవ్రత ఒక్కొక్కరిలో వేరుగా ఉంటుంది.
ఒక ALK inhibitor నుంచి మరొకదానికి మారేటప్పుడు కణితిని మళ్లీ టెస్ట్ చేయాలా?
మొదటి మందు పనిచేయడం ఆగిపోయినప్పుడు సాధారణంగా మళ్లీ టెస్ట్ చేయాలని సిఫార్సు చేస్తారు, ఎందుకంటే రెసిస్టెన్స్ ఎలా వచ్చిందనేది ఏ మందు తర్వాత ఎక్కువ ఉపయోగపడుతుందో ప్రభావితం చేస్తుంది. కణితి నుంచి గానీ, కొన్నిసార్లు రక్త నమూనా నుంచి గానీ చేసే కొత్త బయాప్సీ, ఒక మందుకు అనుకూలమైన ప్రత్యేక మ్యుటేషన్ వచ్చిందో లేదో చూపించగలదు. ఇది ప్రతి సందర్భంలో సాధ్యం కాకపోవచ్చు. ఫలితం కోసం ఆగడం వైద్యపరంగా సురక్షితం కాకపోతే, వ్యాధి పెరిగిన తీరు, అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాల ఆధారంగా మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు.
అలెక్టినిబ్, లోర్లాటినిబ్ భారతదేశంలో దొరుకుతాయా?
రెండింటికీ భారతదేశంలో అనుమతి ఉంది, ప్రత్యేక ఆంకాలజీ కేంద్రాల ద్వారా అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఆచరణలో అవి దొరకడం కేంద్రాన్ని బట్టి, ఆ సమయంలో సరఫరాను బట్టి మారుతుంది. మూడింటిలో ఎక్కువగా దొరికేది క్రిజోటినిబ్. CION లో, ప్రస్తుతం ఏమి అందుబాటులో ఉందో మీ టీమ్ నిర్ధారించగలదు. మీ ఆంకాలజిస్ట్ సూచించిన మందు అందుకోవడంలో, వర్తించే చోట రోగి సహాయ లేదా తక్కువ ఖర్చు కార్యక్రమాల గురించి మార్గదర్శనంతో సహా, సహాయం చేయగలదు.
లోర్లాటినిబ్ కూడా పనిచేయడం ఆగిపోతే ఏమవుతుంది?
ఇది ఆధారాలు ఇంకా అభివృద్ధి చెందుతున్న రంగం. ప్రస్తుతానికి స్థిరపడిన నాలుగో లైన్ ALK టార్గెటెడ్ ఎంపిక ఏదీ లేదు. తర్వాతి అడుగుల కోసం క్లినికల్ ట్రయల్స్ చురుకుగా పరిశోధిస్తున్నాయి, ట్రయల్లో చేరడం గురించి అడగడం విలువైనది కావచ్చు. ముందు ఏ ALK inhibitor వాడినా, కీమోథెరపీ, ఇతర చికిత్సలు అందుబాటులోనే ఉంటాయి. క్యాన్సర్ ఎక్కడ ఉంది, మీరు ఎలా ఉన్నారు, దగ్గర్లో ఏ ట్రయల్స్ తెరిచి ఉన్నాయి అనే వాటి ఆధారంగా మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఏది సరైనదో చర్చిస్తారు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ టార్గెటెడ్ థెరపీ ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
బయోమార్కర్ రిపోర్టు చదవడం నుంచి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Alectinib Hydrochloride
- National Cancer Institute — Crizotinib
- National Cancer Institute — Lorlatinib
- Cancer.Net (ASCO) — Lung Cancer - Non-Small Cell: Types of Treatment
- NCCN — NCCN Guidelines for Patients
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
ఏ ALK మందుతో మొదలుపెట్టాలో తేల్చుకోలేకపోతున్నారా?
మీ ALK టెస్ట్ రిపోర్ట్, స్కాన్లతో మా ఆంకాలజిస్ట్ను కలవండి. మీ పరిస్థితికి ఏ ఎంపికలు ఉన్నాయో వివరిస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.