జెఫిటినిబ్ (Iressa)
జెఫిటినిబ్ ఎలా పనిచేస్తుంది? మొదటి తరం EGFR inhibitor గురించి సులువుగా
జెఫిటినిబ్ ఎలా పనిచేస్తుంది అంటే, కొన్ని ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ కణాల ఉపరితలంపై ఉండే లోపభూయిష్ట EGFR ప్రొటీన్ను ఇది అడ్డుకుంటుంది. ఆ ప్రొటీన్ ఆగిపోతే, క్యాన్సర్ను విభజన చెందమని చెప్పే సంకేతం తెగిపోతుంది. ఇది రోజుకు ఒకసారి వేసుకునే టాబ్లెట్. EGFR మార్పు ఉన్న కణితికి మాత్రమే పనిచేస్తుంది, అందుకే ముందు టెస్ట్ చేస్తారు. సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ కీమోథెరపీకి భిన్నంగా ఉంటాయి. కాలక్రమేణా రెసిస్టెన్స్ రావచ్చు, దాన్ని మీ బృందం గమనిస్తూ ఉంటుంది.
సూటిగా సమాధానం
జెఫిటినిబ్ ఎలా పనిచేస్తుంది?
ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ కణాలపై ఉండే EGFR అనే లోపభూయిష్ట ప్రొటీన్ను జెఫిటినిబ్ (Gefitinib) అడ్డుకుంటుంది. EGFR అనేది "పెరుగు, విభజన చెందు" అని కణాలకు చెప్పే ఒక స్విచ్. కొన్ని ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్లలో జన్యు మార్పు (mutation) వల్ల ఈ స్విచ్ శాశ్వతంగా ఆన్లోనే ఉండిపోతుంది. జెఫిటినిబ్ ఆ స్విచ్లోకి సరిగ్గా ఇమిడి దాన్ని ఆఫ్ చేస్తుంది.
ఇది ఎవరికి పనిచేయదు
కణితి (ట్యూమర్) లో EGFR మార్పు లేకపోతే ఈ మందుకు అడ్డుకోవాల్సిన టార్గెట్ ఉండదు. అలాంటి కణితిలో జెఫిటినిబ్కు క్యాన్సర్ కణాలపై పనిచేసే నిర్దిష్ట మార్గం ఏదీ ఉండదు. అందుకే మందు రాసే ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్ కణితిని టెస్ట్ చేస్తారు.
రోజుకు ఒక టాబ్లెట్
జెఫిటినిబ్ను రోజుకు ఒకసారి నోటి ద్వారా వేసుకుంటారు. కీమోథెరపీ లాగా శరీరమంతా తిరిగి విభజన చెందుతున్న కణాలన్నిటినీ ఇది దెబ్బతీయదు — క్యాన్సర్ కణంపై ఉన్న ఒక నిర్దిష్ట స్విచ్ను మాత్రమే టార్గెట్ చేస్తుంది.
కాలక్రమేణా రెసిస్టెన్స్ రావచ్చు
చాలా కణితులు కొంతకాలం తర్వాత ఈ అడ్డుకట్టను తప్పించుకునే దారి కనిపెడతాయి. దీన్ని రెసిస్టెన్స్ (మందు పనిచేయడం ఆగిపోవడం) అంటారు. దీన్ని గమనించడానికే స్కాన్లు కొనసాగుతాయి. అలా జరిగితే తర్వాత ఏ దారి ఉందో మీ బృందం మీతో చర్చిస్తుంది.
దశల వారీగా
జెఫిటినిబ్ క్యాన్సర్ కణాన్ని ఎలా గుర్తించి ఆపుతుంది?
జన్యు మార్పు స్విచ్ను పాడు చేస్తుంది
EGFR జన్యువులో వచ్చే మార్పు వల్ల EGFR ప్రొటీన్ ఎప్పుడూ చురుకుగా ఉండిపోతుంది — లైట్ స్విచ్ ఆన్లోనే ఇరుక్కుపోయినట్లు. దాంతో "పెరుగు, విభజన చెందు" అనే సంకేతం క్యాన్సర్ కణానికి ఆగకుండా వెళ్తూ ఉంటుంది.
మీరు రోజుకు ఒక టాబ్లెట్ మింగుతారు
జెఫిటినిబ్ జీర్ణవ్యవస్థ ద్వారా శరీరంలోకి శోషించబడి రక్తంలో కలుస్తుంది. భోజనంతో కలిపి వేసుకున్నా, ఖాళీ కడుపుతో వేసుకున్నా పర్వాలేదు.
మందు కణితిని చేరుతుంది
రక్తప్రవాహం ద్వారా జెఫిటినిబ్ కణితి వరకు ప్రయాణించి, క్యాన్సర్ కణం లోపలికి వెళ్తుంది.
EGFR స్విచ్లోకి ఇమిడిపోతుంది
కణం లోపల EGFR ప్రొటీన్లో చురుకుగా పనిచేసే భాగంలోకి జెఫిటినిబ్ సరిగ్గా ఇమిడిపోతుంది. ఆ చోటు నిండిపోవడంతో ఆ స్విచ్ ఇక పెరుగుదల సంకేతాన్ని పంపలేదు.
కణం విభజన మందగిస్తుంది లేదా ఆగుతుంది
పెరుగుదల సంకేతం లేకపోవడంతో కణం విభజన నెమ్మదిస్తుంది. కొందరిలో కణితి కుంచించుకుపోతుంది; మరికొందరిలో పెరగడం ఆగిపోతుంది.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమీ రిపోర్ట్లో కనిపించే మాటలు
ఈ వైద్య పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- EGFR (Epidermal Growth Factor Receptor)
- కొన్ని కణాల ఉపరితలంపై — కొన్ని ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ కణాలపైనా — ఉండే ప్రొటీన్. కణాలు విభజన చెందాలని చెప్పే సంకేతాలకు ఇది ద్వారం లాంటిది. కొన్ని క్యాన్సర్లలో జన్యు మార్పు వల్ల ఇది శాశ్వతంగా ఆన్లోనే ఉండిపోతుంది.
- Tyrosine kinase
- EGFR లోపలి భాగం. పెరుగుదల సంకేతాన్ని కణం లోపలికి మోసుకెళ్లేది ఇదే. జెఫిటినిబ్ ఈ భాగాన్నే అడ్డుకుంటుంది, అందుకే దీన్ని tyrosine kinase inhibitor అంటారు.
- EGFR మ్యుటేషన్
- EGFR ను శాశ్వతంగా చురుకుగా ఉంచే DNA మార్పు. ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్లో ఎక్కువగా కనిపించేవి రెండు — ఎక్సాన్ 19 డిలీషన్, ఎక్సాన్ 21 లో L858R అనే మార్పు. మీ కణితిలో ఏది ఉందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెబుతారు.
- TKI (Tyrosine Kinase Inhibitor)
- జెఫిటినిబ్ చెందిన మందుల తరగతి. కీమోథెరపీ లాగా వేగంగా విభజన చెందే కణాలన్నిటినీ దెబ్బతీయకుండా, క్యాన్సర్ కణం లోపలి ఒక నిర్దిష్ట స్విచ్ను TKI మందులు అడ్డుకుంటాయి.
- మొదటి తరం EGFR inhibitor
- జెఫిటినిబ్, ఎర్లోటినిబ్ (erlotinib) మొదటి తరం EGFR inhibitors. మొదటి తరం మందులకు వచ్చే రెసిస్టెన్స్ను ఎదుర్కోవడానికి కూడా తర్వాతి తరాల మందులను అభివృద్ధి చేశారు.
టెస్ట్ ఎందుకు
జెఫిటినిబ్ మొదలుపెట్టే ముందు EGFR టెస్ట్ ఎందుకు అవసరం?
అడ్డుకోవడానికి EGFR మార్పు ఉన్నప్పుడే జెఫిటినిబ్ పనిచేస్తుంది. ఆ మార్పు లేని కణితిలో ఈ మందుకు క్యాన్సర్ కణాలపై పనిచేసే నిర్దిష్ట మార్గం ఏదీ ఉండదు. అందుకే టెస్ట్ రిపోర్ట్ రాకముందు ఈ మందు గురించి నిర్ణయం తీసుకోరు.
టెస్ట్ ఏ నమూనాపై చేస్తారు
మీ కణితి ముక్కపై — సాధారణంగా ఇప్పటికే చేసిన బయాప్సీలో తీసిన తిస్సూపైనే — జెఫిటినిబ్ కోసం చూడాల్సిన నిర్దిష్ట మార్పులు ఉన్నాయా అని పరీక్షిస్తారు. రిపోర్ట్ రావడానికి సాధారణంగా ఒకటి నుంచి రెండు వారాలు పడుతుంది.
నమూనా సరిపోకపోతే
మొదట తీసిన నమూనా చాలా చిన్నదైతే మళ్లీ బయాప్సీ చేయాల్సి రావచ్చు. తిస్సూ తీయడం కష్టమైన సందర్భాల్లో, కణితి DNA ను రక్తంలో వెతికే టెస్ట్ — లిక్విడ్ బయాప్సీ — కొన్నిసార్లు ఉపయోగిస్తారు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
పోలిక
కీమోథెరపీకి, జెఫిటినిబ్కు తేడా ఏమిటి?
కీమోథెరపీ శరీరంలో వేగంగా విభజన చెందుతున్న కణాలన్నిటినీ టార్గెట్ చేస్తుంది. అందుకే అది క్యాన్సర్తో పాటు జుట్టు, జీర్ణకోశం లోపలి పొర, ఎముక మూలుగుపైనా ప్రభావం చూపుతుంది.
జెఫిటినిబ్ ఒక మార్గాన్నే ఆపుతుంది
మీ కణితిలో లోపభూయిష్టంగా ఉన్న ఒక నిర్దిష్ట ప్రొటీన్ను జెఫిటినిబ్ టార్గెట్ చేస్తుంది. శరీరమంతా తిరిగి విభజన చెందే కణాలపై దాడి చేయదు — ఒక సంకేత మార్గాన్ని (pathway) మాత్రమే అడ్డుకుంటుంది.
అందుకే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ కూడా వేరు
సాధారణ చర్మంలోనూ, పేగుల్లోనూ కూడా EGFR చురుకుగా ఉంటుంది. అందుకే జెఫిటినిబ్తో దద్దుర్లు, చర్మం పొడిబారడం, విరేచనాలు సాధారణంగా కనిపిస్తాయి. కీమోథెరపీలో లాగా జుట్టు బాగా రాలడం, రక్త కణాల లెక్కలు బాగా పడిపోవడం ఇక్కడ అదే రీతిలో కనిపించవు.
తర్వాత ఏమిటి
జెఫిటినిబ్ పనిచేయడం ఆగిపోతే ఏమవుతుంది?
చాలా కణితులు కొంతకాలం తర్వాత జెఫిటినిబ్ అడ్డుకట్టను దాటి పెరిగే దారి కనిపెడతాయి. రెసిస్టెన్స్ రావడానికి అనేక కారణాలు ఉన్నాయని NCCN, ESMO మార్గదర్శకాలు చెబుతున్నాయి. వాటిలో ఎక్కువగా గుర్తించేది EGFR జన్యువులో వచ్చే రెండో మార్పు — T790M. ఇది టార్గెట్ ఆకారాన్ని మార్చేస్తుంది, దాంతో జెఫిటినిబ్ ఇక అందులో ఇమడలేదు.
ఏమి జరిగిందో ఎలా తెలుస్తుంది
స్పందన ఆగిపోయినప్పుడు, ఏ కారణం వల్ల అలా జరిగిందో తెలుసుకోవడానికి మీ ఆంకాలజిస్ట్ మరిన్ని పరీక్షలు ఏర్పాటు చేస్తారు — ఎక్కువగా రక్తంలో తిరుగుతున్న కణితి DNA కోసం చేసే టెస్ట్, లేదా కొత్త బయాప్సీ.
దారులు మూసుకుపోవు
మూడో తరం EGFR inhibitors T790M వంటి రెసిస్టెన్స్ మార్పులపై ప్రత్యేకంగా పనిచేస్తాయి. ముందు జెఫిటినిబ్ వాడడం వల్ల ఆ దారులు మూసుకుపోవు; అసలు ఏ దారి సరిపోతుందో నిర్ణయించడానికి అది సహాయపడుతుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
జెఫిటినిబ్ పనిచేసే విధానం గురించి అడిగే ప్రశ్నలు
జెఫిటినిబ్ పనిచేయడం మొదలుపెట్టడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
టార్గెట్ మార్పు ఉన్న కణితుల్లో మొదటి కొన్ని వారాల్లోనే స్పందన మొదలవ్వవచ్చు. కొందరికి ఆ సమయంలోనే ఆయాసం, దగ్గు వంటి లక్షణాలు తగ్గడం కనిపిస్తుంది. కణితి నిజంగా స్పందిస్తోందా అనేది స్కాన్ — సాధారణంగా CT స్కాన్ — ద్వారా, చికిత్స మొదలై కొన్ని నెలలు గడిచాక చూస్తారు. మీ స్కాన్లు ఎప్పుడెప్పుడు చేయాలనేది మీ పరిస్థితిని చూసి మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు.
జెఫిటినిబ్ వల్ల దద్దుర్లు ఎందుకు వస్తాయి?
EGFR క్యాన్సర్ కణాల్లోనే కాదు, సాధారణ చర్మంలోనూ చురుకుగా ఉంటుంది. దాన్ని అడ్డుకోవడం వల్ల చర్మం పునరుత్పత్తి దెబ్బతిని, మొటిమల్లా కనిపించే దద్దుర్లు (acneiform rash) వస్తాయి — సాధారణంగా ముఖం, తలపై, ఛాతీ పైభాగంలో. ఇది ఇబ్బందిగా ఉంటుంది, ఆత్మవిశ్వాసంపైనా ప్రభావం చూపవచ్చు, కానీ చాలావరకు అదుపులో ఉంచగలిగేదే. తగిన మాయిశ్చరైజర్లు, అవసరమైతే క్రీములు లేదా మాత్రలు మీ బృందం సూచిస్తుంది. దద్దుర్లు ఎక్కువ ఇబ్బంది పెడుతుంటే చెప్పండి — సహాయపడే మార్గాలు ఉన్నాయి.
జెఫిటినిబ్ను భోజనంతో కలిపి వేసుకోవచ్చా?
వేసుకోవచ్చు. భోజనంతో కలిపి వేసుకున్నా, ఖాళీ కడుపుతో వేసుకున్నా పర్వాలేదు. తిన్నారా లేదా అనేది కాదు, ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి వేసుకోవడమే ముఖ్యం. టాబ్లెట్ వేసుకున్న గంటలోపు వాంతి అయితే ఆ రోజు మరో టాబ్లెట్ వేసుకోవద్దు — మరుసటి రోజు మామూలు సమయానికే కొనసాగించండి. మీరు వాడే ఇతర మందులు, సప్లిమెంట్లు, మూలికా మందుల గురించి మీ బృందానికి ఎప్పుడూ చెప్పండి; వాటిలో కొన్ని జెఫిటినిబ్ శోషణను లేదా జీర్ణం అయ్యే విధానాన్ని మార్చేస్తాయి.
జెఫిటినిబ్ ఇక క్యాన్సర్ను అదుపులో ఉంచడం లేదంటే అర్థం ఏమిటి?
కణితి ఆ అడ్డుకట్టను తప్పించుకునే దారి కనిపెట్టిందని అర్థం — దీన్ని ఆర్జిత రెసిస్టెన్స్ (acquired resistance) అంటారు. ఏ కారణం వల్ల అలా జరిగిందో తెలుసుకోవడానికి మీ ఆంకాలజిస్ట్ పరీక్షలు ఏర్పాటు చేస్తారు, ఎందుకంటే తర్వాత ఏ చికిత్స ఇవ్వాలో నిర్ణయించేది అదే. ఎక్కువగా చెప్పుకునే కారణం EGFR లో వచ్చే T790M అనే రెండో మార్పు; దానికోసం తర్వాతి తరాల మందులు ఉన్నాయి. రెసిస్టెన్స్ రావడం అంటే చికిత్స దారులు అయిపోయాయని కాదు — తర్వాతి అడుగును గుర్తించాలని అర్థం.
జెఫిటినిబ్ ఇండియాలో దొరుకుతుందా?
జెఫిటినిబ్కు CDSCO అనుమతి ఉంది, ఇండియాలో దొరుకుతుంది. సాధారణ మెడికల్ షాపుల్లో కాకుండా క్యాన్సర్ చికిత్స కేంద్రాల ద్వారా ఇది అందుతుంది. ఖర్చు చాలా కుటుంబాలకు నిజమైన ఇబ్బంది. తయారీ సంస్థల సహాయ పథకాలు, ప్రభుత్వ క్యాన్సర్ సంరక్షణ కార్యక్రమాలు మీ జేబు ఖర్చును తగ్గించవచ్చు. ఏమి అందుబాటులో ఉందనేది రాష్ట్రాన్ని, చికిత్స చేస్తున్న ఆసుపత్రిని బట్టి మారుతుంది. కాబట్టి మీ పరిస్థితికి ఏ సహాయం ఏర్పాటు చేయగలరో మీ కేంద్రంలోని బృందాన్నే నేరుగా అడగండి.
జెఫిటినిబ్ కణితిని పూర్తిగా కరిగించగలదా?
కొందరిలో జెఫిటినిబ్ కణితిని గణనీయంగా కుంచించగలదు, స్కాన్లో కణితి కనిపించకుండా పోవడం కూడా సాధ్యమే — కానీ అది సాధారణంగా జరిగే ఫలితం కాదు. చికిత్స లక్ష్యం క్యాన్సర్ను ఎంతకాలం సాధ్యమైతే అంతకాలం కుంచించి లేదా స్థిరంగా ఉంచి, లక్షణాలను తగ్గించి, జీవన నాణ్యతను కాపాడడం. మీ విషయంలో స్పందన ఎలా ఉంది, మీ స్కాన్లు ఏమి చూపుతున్నాయి అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్తో నేరుగా మాట్లాడడమే మేలు — ఫలితాలు ఒక్కొక్కరిలో వేరుగా ఉంటాయి, సాధారణ పోలికలు వ్యక్తిగత పరిస్థితికి సరిపోవు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ టార్గెటెడ్ థెరపీ ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
బయోమార్కర్ రిపోర్టు చదవడం నుంచి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Gefitinib
- MedlinePlus — Gefitinib
- Cancer Research UK — Gefitinib (Iressa)
- Macmillan Cancer Support — Gefitinib
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
EGFR రిపోర్ట్ లేదా జెఫిటినిబ్ గురించి సందేహాలా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.