దవడ ఎముక దెబ్బతినడం (ONJ): ఎముకల చికిత్స సమయంలో నివారణ

దవడ ఎముక దెబ్బతినడం (osteonecrosis of the jaw, ONJ) అంటే నోటిలో దవడ ఎముక బయటకు కనిపిస్తూ, మానకుండా ఉండిపోయే పరిస్థితి. క్యాన్సర్ చికిత్సలో ఎముకలను కాపాడటానికి ఇచ్చే బిస్ఫాస్ఫొనేట్స్ (bisphosphonates), డెనోసుమాబ్ (Denosumab) మందులతో ఇది ముడిపడి ఉంది.

అరుదు, కానీ తీవ్రమైనది

ఎముకలకు ఈ చికిత్స తీసుకునే చాలామందికి ONJ ఎప్పుడూ రాదు. కానీ వస్తే అది తీవ్రమైన సమస్య. అందుకే ONJ వచ్చాక చికిత్స చేయడం కంటే, అది రాకుండా ముందే జాగ్రత్త పడటం ఎక్కువ ముఖ్యం. చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందు దంత పరీక్ష చేయించుకోవడం, చికిత్స సమయంలో పళ్లు తీయించుకోవడం వంటివి నివారించడం దీనిలో ప్రధానం.

నివారించగలిగేది, తప్పనిసరి కాదు

సరైన దంత సన్నద్ధత ఉంటే ప్రమాదం ఇంకా తగ్గుతుంది. మీరు ఈ చికిత్స తీసుకుంటున్నారని మీ డెంటిస్ట్‌కు తెలియాలి. మీరు ఏ దంత చికిత్స చేయించుకోబోతున్నారో మీ ఆంకాలజిస్ట్‌కు తెలియాలి. చికిత్స అంతటా పళ్లు, చిగుళ్లను ఆరోగ్యంగా ఉంచుకోవడం మీరు చేయగలిగే అత్యంత ప్రభావవంతమైన పనుల్లో ఒకటి.

తొలి సంకేతాలు అదుపులో ఉంచగలిగేవి

దవడలో మార్పులను తొలిదశలోనే గుర్తిస్తే, చాలాసార్లు శస్త్రచికిత్స లేకుండానే అదుపు చేయవచ్చు. ఆలస్యం చేస్తే చికిత్స కష్టమవుతుంది. బయటకు కనిపించే ఎముక, పెరుగుతున్న దవడ నొప్పి, లేదా మానని నోటి గాయం కనిపిస్తే ఈరోజే మీ బృందానికి ఫోన్ చేయండి.

ఎముకల చికిత్స దవడ ఎముకకు రక్త సరఫరాను తగ్గించినప్పుడు ONJ వస్తుంది. ఆ తర్వాత ఎముకలో కొంత భాగం బయటకు కనిపిస్తుంది. ఇది ఎక్కువగా పన్ను తీయించుకున్న తర్వాత లేదా చిగుళ్ల ఇన్ఫెక్షన్ తర్వాత జరుగుతుంది. మామూలుగా మానే విధంగా ఆ ఎముక తనంతట తాను మానలేదు.

మొదట గమనించేది

నాలుకతో తడిమితే గరుకుగా తగిలే ఎముక భాగం, తగ్గని దవడ నొప్పి, లేదా నెమ్మదిగా మూసుకుంటున్న నోటి గాయం కనిపిస్తే మీ ట్రీట్మెంట్ బృందానికి చెప్పండి. ఇది కోలుకోవడంలో సాధారణ భాగమే అని అనుకోకండి.

బృందం నిర్ధారించిన తర్వాత ఇంట్లో జాగ్రత్త

చాలా తొలిదశ లేదా చిన్న భాగం అని మీ బృందం నిర్ధారిస్తే, ఇంట్లో జాగ్రత్త సాధారణంగా ఇలా ఉంటుంది: సూచించిన రిన్స్‌తో ఆ భాగాన్ని శుభ్రంగా ఉంచడం, దవడకు ఒత్తిడి పడకుండా మెత్తని ఆహారం తినడం, పొగ తాగకపోవడం. ఏది వాడాలో, ఎన్నిసార్లు వాడాలో మీ బృందమే స్పష్టంగా చెబుతుంది.

ఎప్పుడు ఫోన్ చేయాలి

చూడగలిగే లేదా తడిమితే తెలిసే ఏ ఎముక అయినా, తగ్గకుండా పెరుగుతున్న ఏ దవడ నొప్పి అయినా, మానని లేదా పెద్దదవుతున్న ఏ నోటి గాయం అయినా ఉంటే మీ బృందానికి ఫోన్ చేయండి. వీటిని సలహా లేకుండా ఇంట్లో చూసుకోవద్దు.

పన్ను తీయించుకుంటే తప్పకుండా ONJ వస్తుందా?

లేదు. కానీ ONJ కు అత్యంత సాధారణ కారణం పన్ను తీయడమే, ఎందుకంటే అది దవడలో మానాల్సిన గాయం చేస్తుంది. ఎముకల చికిత్స తీసుకునేవారిలో ఆ మానడం నెమ్మదిగా, తక్కువ నమ్మకంగా జరుగుతుంది. అందుకే అవసరమైన పళ్లు చికిత్సకు ముందే తీయించుకోవాలని సూచిస్తారు. చికిత్స సమయంలో పన్ను తప్పనిసరిగా తీయాల్సి వస్తే, అదనపు జాగ్రత్తలు, దగ్గరి ఫాలో-అప్‌తో కొన్నిసార్లు సురక్షితంగా చేయవచ్చు. కానీ దానికి ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్, డెంటిస్ట్ కలిసి అంగీకరించాలి. పన్ను తీస్తే ONJ ఖచ్చితంగా వస్తుందని కాదు, తీయని వారితో పోలిస్తే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.

ఫిల్లింగ్, క్లీనింగ్, రూట్ కెనాల్ చేయించుకోవచ్చా?

ఎముక లేదా చిగురును కోయాల్సిన చికిత్సలతో పోలిస్తే ఫిల్లింగ్, మామూలు క్లీనింగ్, రూట్ కెనాల్ వంటి వాటిలో ప్రమాదం చాలా తక్కువ. అయినా మీరు ఈ చికిత్సలో ఉన్నారని డెంటిస్ట్‌కు తెలియాలి, ప్రతి విజిట్‌లో రాసుకోవాలి. ఏదైనా సందేహం ఉంటే డెంటిస్ట్, ఆంకాలజిస్ట్ ముందుగా మాట్లాడుకోవాలి. చికిత్స సమయంలో దంత సంరక్షణ పూర్తిగా మానేయడం కూడా సమస్యే. నిర్లక్ష్యం చేసిన పళ్లు, చిగుళ్లు స్వయంగా ONJ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి.

ONJ వస్తే ఎముకల చికిత్స ఆపేయాలా?

తప్పనిసరి కాదు. ఈ నిర్ణయం మీ ఆంకాలజిస్ట్, దవడను చూసే డెంటల్ లేదా ఓరల్ సర్జరీ బృందం కలిసి తీసుకుంటారు. ఎముకల చికిత్స ఆపితే, ఎముకలు విరగడం నుంచి, ఎముకలకు క్యాన్సర్ వ్యాపించడం (metastasis) నుంచి అది ఇచ్చే రక్షణ పోతుంది. ఇది నిజమైన వైద్య పరిణామం. చాలామందికి దవడను శస్త్రచికిత్స లేకుండా చూసుకుంటూ, చికిత్సను మార్చిన షెడ్యూల్‌లో కొనసాగిస్తారు లేదా తాత్కాలికంగా ఆపుతారు. ONJ తీవ్రత, అది ఎలా స్పందిస్తోంది, ఆ సమయంలో మీ క్యాన్సర్ చికిత్సకు ఎముకల మందు ఎంత ముఖ్యం అనే వాటిపై నిర్ణయం ఆధారపడుతుంది.

ONJ చికిత్స ఎలా ఉంటుంది?

తొలిదశ లేదా చిన్న ONJ కు సాధారణంగా శస్త్రచికిత్స లేని పద్ధతి: యాంటీసెప్టిక్ రిన్స్‌లు, ఇన్ఫెక్షన్ ఉంటే యాంటీబయాటిక్స్, మెత్తని ఆహారం, దగ్గరి పర్యవేక్షణ. ఎముకలో పెద్ద భాగం ఈ పద్ధతికి స్పందించకుండా, ఎక్కువ నొప్పి లేదా ఇన్ఫెక్షన్ కలిగిస్తున్న ముదిరిన కేసులకే శస్త్రచికిత్స. తొలిదశలో గుర్తించిన చాలా కేసులకు శస్త్రచికిత్స అవసరం ఉండదు. దవడ లక్షణాలు వెంటనే చెప్పడం ఎందుకు ముఖ్యమో ఇదే కారణం.