కీమో అపోహలు
తెలుగు ఇళ్లలో కీమో అపోహలు: ఏది నమ్మకం, ఏది నిజం
తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కుటుంబాలు కొన్నిసార్లు తరతరాలుగా వచ్చిన నమ్మకాల వల్ల కీమోథెరపీని ఆలస్యం చేస్తాయి. కీమో అపోహలు చాలావరకు అర్థం చేసుకోదగినవే, కొన్ని మాత్రం సరైనవి కావు. ఎక్కువగా వినిపించే నమ్మకాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి, వాటి గురించి ఆధారాలు నిజంగా ఏమి చెబుతున్నాయో కూడా. మీ కుటుంబ సందేహాలను అపాయింట్మెంట్కు తీసుకురండి.
సూటిగా సమాధానం
మన ఇళ్లలో కీమో గురించి ఉండే నమ్మకాలు నిజమేనా?
తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్లోని చాలా కుటుంబాలు అర్థం చేసుకోదగిన, కానీ సరైనవి కాని భయాల వల్ల కీమోథెరపీని ఆలస్యం చేస్తాయి. కీమో శరీరాన్ని నాశనం చేస్తుంది, మూలికా మందులు దాని స్థానాన్ని భర్తీ చేయగలవు, ఒకసారి మొదలుపెడితే ఆపలేం అనేవి ఎక్కువగా వినిపించేవి. నిర్ణయించే ముందు వీటిలో ప్రతి దాని గురించి మీ ఆంకాలజీ బృందంతో మాట్లాడవచ్చు.
తరతరాలుగా వచ్చిన నమ్మకాలు
ఇవి చాలావరకు తరతరాలుగా వచ్చిన నమ్మకాలు. ఎక్కువ భయాలు పాత కాలపు చికిత్సలతో బంధువులకు జరిగిన నిజమైన అనుభవాల నుంచి వచ్చాయి. అప్పట్లో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ను అదుపు చేయడం ఇప్పటికంటే చాలా కష్టంగా ఉండేది.
అసలు ప్రమాదం: బదులుగా వాడటం
చికిత్సతో పాటు సంప్రదాయ మందులు వాడటం వేరు, చికిత్సకు బదులుగా వాటిని వాడటం వేరు. రెండోది మాత్రమే క్యాన్సర్ అడ్డు లేకుండా పెరగడానికి అవకాశం ఇస్తుంది. సరైన చికిత్స లేని ప్రతి వారం క్యాన్సర్ పెరుగుతూనే ఉంటుంది. ఆలస్యం అవకాశాలను తగ్గిస్తుంది. చికిత్స మొదలుపెట్టడం అంటే మిగతా వాటిని వదులుకోవడం కాదు.
అపోహ, నిజం
కీమో గురించి మన ఇళ్లలో వినిపించే ఈ మాటలు నిజమేనా?
కీమో వేగంగా విభజన చెందే కణాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది, క్యాన్సర్ కణాలు ప్రవర్తించేది అలాగే. సాధారణ కణాలు సైకిల్స్ మధ్య కోలుకుంటాయి. చికిత్స సమయంలో ఒంట్లో బాగోలేకపోవడం నిజమే, కానీ అది శరీరం నాశనం కావడం కాదు. క్యాన్సర్కు చికిత్స చేస్తూనే మీ శరీరం తట్టుకోగలిగే ప్రోటోకాల్, డోస్ను మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఎంచుకుంటారు.
ఘన కణితి (ట్యూమర్)ని తగ్గిస్తుందని ఏ మూలికా లేదా సంప్రదాయ మందు కూడా క్లినికల్ ట్రయల్స్లో నిరూపించుకోలేదు. వైద్య చికిత్సతో పాటు ఆయుర్వేద సహాయక సంరక్షణ వాడటం వేరు, కీమోకు బదులుగా వాడటం వేరు. సమస్య బదులుగా వాడటమే. ఆలస్యం జరిగే సమయంలో మూలికా మందు క్యాన్సర్ పెరుగుదలను ఆపదు.
కీమో వేగంగా విభజన చెందే అన్ని కణాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. జుట్టు కుదుళ్లు కూడా వేగంగా విభజన చెందుతాయి, అందుకే జుట్టు రాలుతుంది. ఇది కొన్ని మందుల వల్ల వచ్చే తెలిసిన, తాత్కాలిక ప్రభావం. క్యాన్సర్ ఎక్కువైందనడానికి సంకేతం కాదు. చికిత్స ముగిశాక జుట్టు దాదాపు ఎప్పుడూ మళ్లీ వస్తుంది.
కీమోను ముందుగా ప్లాన్ చేసిన సైకిల్స్లో ఇస్తారు. ప్రతి సైకిల్ తర్వాత మీ శరీరం ఎలా స్పందిస్తోందో, ఎంత తట్టుకుంటోందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చూస్తారు. శరీరం తట్టుకోలేకపోతే చికిత్సను ఆపి ఉంచవచ్చు, డోస్ మార్చవచ్చు, లేదా ప్లాన్ మార్చవచ్చు. మొదలుపెట్టడం వెనక్కి తీసుకోలేని ఒప్పందం కాదు.
చికెన్, గుడ్లు, మామూలు స్వీట్లు నేరుగా కణితి పెరుగుదలను వేగవంతం చేస్తాయని ఏ వైద్య ఆధారమూ లేదు. చికిత్సను తట్టుకోవడానికి ప్రోటీన్ ముఖ్యం. మీ బృందం కొన్ని ప్రత్యేక ఆహార మార్పులు సూచించవచ్చు, వాటిని పాటించండి. కానీ డాక్టర్ సలహా లేకుండా ప్రోటీన్ మానేస్తే మీరు బలహీనపడి, చికిత్స పూర్తి చేయడం కష్టమవుతుంది.
చాలామంది కీమో సమయంలో తేలికపాటి పనితో సహా రోజువారీ పనులు చేసుకుంటూనే ఉంటారు. సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మందు, డోస్, వ్యక్తిని బట్టి మారతాయి. ఒక తరం క్రితం లేని మందులతో ఇప్పుడు వికారం, అలసటను అదుపు చేస్తున్నారు. మీ ప్రోటోకాల్లో ఏమి ఆశించాలో మీ బృందాన్ని అడగండి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమొదలుపెట్టే ముందు
కీమో మొదలయ్యే ముందు లేదా ఆ రోజు మీ బృందానికి ఏమి చెప్పాలి?
- మీరు తీసుకుంటున్న ప్రతి మూలికా మందు, ఆయుర్వేద తయారీ, సప్లిమెంట్ చెప్పండి. కొన్ని కీమో మందులతో పరస్పర ప్రభావం చూపుతాయి.
- మీ ప్రోటోకాల్లో ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఎక్కువగా రావచ్చు, వాటికి ఏ మందులు ఇస్తారు అని అడగండి.
- కొన్ని ఆహారాలు మానేయమని ఇంట్లో చెప్పి ఉంటే బృందానికి చెప్పండి. మీ విషయంలో ఏది వైద్యపరంగా ముఖ్యమో వాళ్లు స్పష్టం చేస్తారు.
- మీ ప్లాన్లో ఎన్ని సైకిల్స్ ఉన్నాయి, క్యాన్సర్ స్పందిస్తోందో లేదో ఎప్పుడు చూస్తారు అని అడగండి.
- చికిత్స భరించలేనంతగా ఉంటే చెప్పండి. డోస్ మార్చడం సాధ్యమే. తెలియకపోతే బృందం సహాయం చేయలేదు.
నమ్మకాల మూలం
ఈ నమ్మకాలు ఎందుకు కొనసాగుతున్నాయి, ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయి?
పాత చికిత్సల జ్ఞాపకాలు
ఈ నమ్మకాల్లో చాలావరకు, బంధువులు పాత రకాల కీమో తీసుకుంటుంటే చూసిన కుటుంబాల నుంచి వచ్చాయి. అప్పట్లో వికారం, బలహీనతను అదుపు చేయడం చాలా కష్టంగా ఉండేది. ఆ భయం నిజమైన అనుభవం నుంచే వచ్చింది. కానీ అది ఈరోజు చికిత్స తీసుకుంటున్నవారి అనుభవం కాదు.
సంప్రదాయాన్ని గౌరవిస్తూనే
తెలుగు ఇళ్లలో ఆయుర్వేద, మూలికా సంప్రదాయాలకు నిజమైన గౌరవం ఉంది. ఆ సంప్రదాయాలను వదిలేయమని మీ ఆంకాలజీ బృందం అడగడం లేదు. మీ క్యాన్సర్కు పనిచేస్తుందని ఆధారాలు చూపిస్తున్న చికిత్సకు బదులుగా వాటిని వాడవద్దని మాత్రమే అడుగుతోంది.
ఈ మాటలు డాక్టర్ గదిలోకి తీసుకెళ్లండి
ఈ నమ్మకాలను అపాయింట్మెంట్లో బయటకు చెప్పండి. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్లో పనిచేసే ఆంకాలజిస్ట్ వీటిలో ప్రతి ఒక్కటీ విన్నవారే. అవి ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయో తక్కువ చేయకుండా సమాధానం చెబుతారు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
సులువైన మాటల్లో
మీ బృందం వాడే మాటలకు అర్థం ఏమిటి?
- ప్రోటోకాల్ (Protocol)
- మీ క్యాన్సర్ రకానికి, దశకు ప్లాన్ చేసిన మందుల కలయిక, డోస్లు, సమయం. ఒకే క్యాన్సర్ ఉన్న ఇద్దరికి వేర్వేరు ప్రోటోకాల్స్ ఉండవచ్చు.
- సైకిల్
- ఒక విడత కీమో, దాని తర్వాత విశ్రాంతి సమయం. చాలా ప్రోటోకాల్స్లో కొన్ని వారాల తేడాతో చాలా సైకిల్స్ ఇస్తారు.
- వికారం తగ్గించే మందులు (antiemetic)
- వికారం, వాంతులు రాకుండా లేదా తగ్గించడానికి ప్రత్యేకంగా ఇచ్చే మందులు. వికారం వచ్చిన తర్వాతే కాదు, కీమో మొదలయ్యే ముందే ఇస్తారు.
- సహాయక సంరక్షణ (supportive care)
- సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ను అదుపు చేయడానికి, శరీరాన్ని బలంగా ఉంచడానికి కీమోతో పాటు ఇచ్చే చికిత్స. ఇది ప్లాన్లో భాగమే, తర్వాత ఆలోచించేది కాదు.
- స్పందన అంచనా (response assessment)
- క్యాన్సర్ చికిత్సకు స్పందిస్తోందో లేదో చూడటానికి ప్రోటోకాల్ మధ్యలో చేసే స్కాన్లు లేదా టెస్ట్లు. వాటి ఫలితాలను బట్టి ప్రోటోకాల్ మార్చవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో గురించి తెలుగు కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో తీసుకుంటూ ఆయుర్వేద మందులు కొనసాగించడం సురక్షితమేనా?
మొదలుపెట్టే ముందు, ప్రతి అపాయింట్మెంట్లో మీరు సరిగ్గా ఏమి తీసుకుంటున్నారో మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి. కొన్ని మూలికా మందులు కీమోతో ఇంటరాక్షన్ చూపవు. మరికొన్ని మందు పనితీరును తగ్గించవచ్చు లేదా సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ పెంచవచ్చు. మీరు ఏమి తీసుకుంటున్నారో తెలిస్తేనే బృందం సలహా ఇవ్వగలదు. వాళ్లకు తెలిసి కొనసాగించడం కంటే, చెప్పకుండా ఆపేయడమే తక్కువ సురక్షితం.
కీమోలో నా జుట్టు మొత్తం రాలిపోతుందా?
జుట్టు రాలడం పూర్తిగా మీ ప్రోటోకాల్లో ఏ మందులు ఉన్నాయో దాని మీద ఆధారపడుతుంది. కొన్ని రెజిమెన్లలో జుట్టు ఎక్కువగా రాలుతుంది, మరికొన్నింటిలో చాలా తక్కువ లేదా అసలు రాలదు. మొదలుపెట్టే ముందే ఏమి ఆశించాలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెబుతారు. కీమో వల్ల జుట్టు రాలడం దాదాపు ఎప్పుడూ తాత్కాలికమే. చికిత్స ముగిశాక మళ్లీ రావడం మొదలవుతుంది.
కీమో పనిచేస్తోందని నాకు ఎలా తెలుస్తుంది?
ప్రోటోకాల్ మధ్యలో ముందుగా నిర్ణయించిన సమయాల్లో, సాధారణంగా కొన్ని సైకిల్స్ తర్వాత స్కాన్లు లేదా బ్లడ్ టెస్ట్లతో మీ ఆంకాలజిస్ట్ స్పందనను చూస్తారు. రోజువారీ మీకు ఎలా అనిపిస్తోందో దాన్ని బట్టి మీరు నిర్ణయించాల్సిన అవసరం లేదు. క్యాన్సర్ బాగా స్పందిస్తున్నప్పుడు కూడా కొందరికి చికిత్స సమయంలో ఒంట్లో బాగోదు, ఎందుకంటే చికిత్స వల్లే కొన్ని తాత్కాలిక ప్రభావాలు వస్తాయి.
చికిత్స కంటే ముందు పూజలు, మొక్కులు చేయాలని మా కుటుంబం నమ్ముతుంది. అది తప్పా?
ప్రార్థన, పూజలు, ఆధ్యాత్మిక ఆచారాలు కష్ట సమయంలో చాలామందికి బలం ఇస్తాయి. మీ చికిత్స బృందం దాన్ని గౌరవిస్తుంది. వైద్యపరమైన ఆందోళన ప్రార్థన గురించి కాదు, ఆలస్యం గురించి. చికిత్స లేకుండా క్యాన్సర్ పెరిగే ప్రతి వారం అవకాశాలు తగ్గుతాయి. రెండూ ఒకేసారి చేయవచ్చు. చికిత్స మొదలుపెట్టడానికి ఏ ఆధ్యాత్మిక ఆచారాన్నీ ఆపాల్సిన అవసరం లేదు.
కీమో సహాయం చేయాలి కదా, మరి ఒంట్లో ఇంత బాగోలేకపోవడం ఎందుకు?
కీమో వేగంగా విభజన చెందే కణాలపై ప్రభావం చూపుతుంది, క్యాన్సర్ కణాలు ప్రవర్తించేది అలాగే. పేగుల లోపలి పొర లాంటి, వేగంగా విభజన చెందే ఆరోగ్యకరమైన కణాలపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది. వికారం, అలసటకు కారణం అదే. ఈ ప్రభావాలు నిజమైనవి, తాత్కాలికమైనవి కూడా. సాధారణంగా వచ్చే వాటిని అదుపు చేసే మందులను చికిత్స మొదలయ్యే ముందే మీ బృందం ఇస్తుంది.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Chemotherapy to Treat Cancer
- Cancer Research UK — Chemotherapy
- American Cancer Society — Chemotherapy
- Cancer.Net (ASCO) — Chemotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.