పోర్ట్లు, లైన్లు
కీమో పోర్ట్ బ్లాక్ అయితే ఏమి చేయాలి? బ్లాక్లు, రక్తపు గడ్డలు
పోర్ట్ బ్లాక్ కావడం సాధారణంగా జరిగేదే. నర్సు దాన్ని పనిచేయించలేకపోతే భయం వేస్తుంది, కానీ ఎక్కువ సందర్భాల్లో దీన్ని సరిచేయవచ్చు. చాలా బ్లాక్లు ట్యూబ్ లోపల ఏర్పడిన చిన్న రక్తపు గడ్డ వల్ల వస్తాయి. లైన్లోకి ఒక మందు వేసి దాన్ని కరిగించవచ్చు. లైన్ చుట్టూ ఉన్న రక్తనాళంలో గడ్డ ఏర్పడటం వేరే విషయం, ఇంకా తీవ్రమైనది. దాన్ని రక్తం పలుచబడే మందులతో చికిత్స చేస్తారు.
సూటిగా సమాధానం
కీమో పోర్ట్ బ్లాక్ అయితే ఏమవుతుంది?
ఇది సాధారణంగా జరిగేదే. నర్సు పోర్ట్ను పనిచేయించలేకపోతే భయం వేస్తుంది. కానీ ఎక్కువ సందర్భాల్లో దీన్ని సరిచేయవచ్చు. చాలా బ్లాక్లు ట్యూబ్ లోపల ఏర్పడిన చిన్న రక్తపు గడ్డ (clot) వల్ల వస్తాయి. లైన్లోకి ఒక మందు వేసి దాన్ని కరిగించవచ్చు. కొన్ని బ్లాక్లు మీరు కూర్చున్న తీరు మార్చుకుంటేనే పోతాయి.
లైన్ చుట్టూ ఉన్న రక్తనాళంలో గడ్డ ఏర్పడటం వేరే విషయం, ఇంకా తీవ్రమైనది. దీన్ని ఏదో అడ్డు తీయడం ద్వారా కాకుండా, రక్తం పలుచబడే మందులతో చికిత్స చేస్తారు. ఈ రెండూ డాక్టర్లకు బాగా తెలిసిన పరిస్థితులే. వాటికి స్థిరమైన పరిష్కారాలు ఉన్నాయి.
అత్యంత సాధారణ కారణం: ఫ్లషింగ్ మిస్ కావడం
చికిత్స జరగని రోజుల్లో కూడా పోర్ట్ను నిర్ణీత వ్యవధిలో ఫ్లష్ చేయాలి. ఆ షెడ్యూల్లో గ్యాప్ రావడమే పరికరం పనిచేయకుండా పోవడానికి అత్యంత సులువుగా నివారించగలిగే కారణం. ఈ సూచనను చాలాసార్లు నోటిమాటగా చెబుతారు, తర్వాత అది మర్చిపోతారు.
మీరే బలవంతంగా క్లియర్ చేయడానికి ప్రయత్నించవద్దు
ఇంట్లో ఎవరూ పోర్ట్లోకి ఏదీ నెట్టకూడదు. శిక్షణ లేని క్లినిక్ కూడా ప్రయత్నించకూడదు. బ్లాక్ అయిన లైన్ను బలవంతంగా క్లియర్ చేయబోతే గడ్డ కదిలిపోవచ్చు, లేదా పరికరం పాడవవచ్చు. ఈ రెండూ బ్లాక్ కంటే చెడ్డవి.
ఫ్లషింగ్ షెడ్యూల్ను రాతపూర్వకంగా తీసుకుని, తేదీలను మీ ఫోన్లో పెట్టుకోండి. చాలా బ్లాక్లను ఇదే నివారిస్తుంది.నిజంగా ఏమి జరుగుతోంది
పోర్ట్లో ఏమేమి తప్పు జరగవచ్చు, ఒక్కొక్కదాని అర్థం ఏమిటి?
- ట్యూబ్ లోపల రక్తపు గడ్డ
- అత్యంత సాధారణ సమస్య. రక్తం లైన్లోకి వెనక్కి వచ్చి గడ్డకట్టింది. దాన్ని కరిగించే మందును లైన్లోకి వేసి కొంతసేపు వేచి ఉంటారు. చాలాసార్లు ఇంకేమీ చేయకుండానే లైన్ మళ్లీ పనిచేస్తుంది.
- లైన్ ఫ్లష్ అవుతోంది, కానీ రక్తం వెనక్కి రావడం లేదు
- ద్రవం లోపలికి వెళ్తుంది, కానీ రక్తం బయటకు రాదు. ఇది తెలిసిన పరిస్థితే. కొన్నిసార్లు ట్యూబ్ చివర కణజాలం పొర (flap) ఏర్పడటం కారణం. లైన్ చికిత్సకు ఇంకా పనికిరావచ్చు. మీ బృందం నిర్ణయిస్తుంది.
- పొజిషన్ వల్ల వచ్చే బ్లాక్
- కొన్నిసార్లు ట్యూబ్ చివర రక్తనాళం గోడకు ఆనుకుని ఉంటుంది. తల తిప్పడం, చేయి పైకెత్తడం, గట్టిగా ఊపిరి పీల్చడం, లేదా వేరే విధంగా పడుకోవడం వల్ల వెంటనే సరిపోతుంది.
- రక్తనాళంలోనే గడ్డ
- ఇంకా తీవ్రమైనది, వేరేది. ఆ వైపు మెడ, భుజం, లేదా చేతిలో నొప్పి లేదా వాపు వస్తుంది. కొన్నిసార్లు ముఖం వాయడం, ఛాతీపై రక్తనాళాలు ఉబ్బి కనిపించడం ఉంటుంది. రక్తం పలుచబడే మందులతో చికిత్స చేస్తారు.
- బ్లాక్ కాదు, ఇన్ఫెక్షన్
- పోర్ట్ ఉన్నప్పుడు ఎర్రబడటం, వేడిగా ఉండటం, స్రావం, లేదా జ్వరం వస్తే వెంటనే చికిత్స అవసరం. కొన్నిసార్లు లైన్ తీసేయాల్సి వస్తుంది. పోర్ట్ ఉన్నప్పుడు వచ్చే జ్వరాన్ని ఇంట్లో ఎప్పుడూ చూసుకోకూడదని చెప్పేది అందుకే.
- యాంత్రిక సమస్య
- ట్యూబ్ మెలిపడటం, కదలడం, లేదా విడిపోవడం. ఇది స్కాన్లో కనిపిస్తుంది. ఇది అరుదు. పరిష్కారం సాధారణంగా పరికరాన్ని మార్చడం లేదా సరైన స్థానంలో పెట్టడం.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిబృందం ఏమి చేస్తుంది
బ్లాక్ అయిన పోర్ట్ను ఎలా సరిచేస్తారు?
ఏ క్రమంలో ఏమి చేస్తారో తెలిస్తే, చిరాకు పెట్టే ఆ అపాయింట్మెంట్ చాలా తక్కువ భయపెడుతుంది.
ముందుగా సులువైనవి
మీ పొజిషన్ మార్చడం, తల తిప్పమని లేదా చేయి పైకెత్తమని అడగడం, వేరే సూది ప్రయత్నించడం, మెల్లగా ఫ్లష్ చేయడం. ఆశ్చర్యకరంగా చాలా బ్లాక్లు ఈ దశలోనే ఇంకేమీ చేయకుండా పోతాయి.
మిమ్మల్ని ఇలా అడగవచ్చు
- దగ్గమని, లేదా గట్టిగా ఊపిరి పీల్చమని
- పడుకోమని, లేదా పొజిషన్ మార్చమని
గడ్డను కరిగించే మందు
లైన్లోకి వేసి, మళ్లీ ప్రయత్నించే ముందు కొంతసేపు వదిలేస్తారు. ఇది స్థిరమైన పద్ధతి, చాలాసార్లు విజయవంతం అవుతుంది. దీనివల్ల ఇంటికి వెళ్లకుండా కొంతసేపు వేచి ఉండాల్సి రావచ్చు.
అవసరమైతే స్కాన్
లైన్ స్థానాన్ని, దాని చుట్టూ ఉన్న రక్తనాళాన్ని చూడటానికి. రక్తనాళంలో గడ్డనా, ట్యూబ్ లోపల బ్లాకా అని తేల్చేది ఇదే. ఈ రెండింటికీ చికిత్స చాలా వేరుగా ఉంటుంది.
ఇది నిర్ణయించేది
- బ్లాక్ తీయాలా, రక్తం పలుచబడే చికిత్స ఇవ్వాలా
- పరికరం ఉంచాలా, తీసేయాలా
ఈలోగా చికిత్స కొనసాగుతుంది
బ్లాక్ వల్ల సైకిల్ రద్దు కావడం అరుదు. పోర్ట్ సరిచేసేలోగా ఆ రోజుకు చేతిలో క్యాన్యులా వేసి వాడవచ్చు. సైకిల్ పోయిందని అనుకోకుండా అడగండి.
ఆ వైపు మెడ, భుజం, చేయి లేదా అరచేతిలో నొప్పి లేదా వాపు · ముఖం లేదా మెడ వాయడం, లేదా ఛాతీపై రక్తనాళాలు ఉబ్బి కనిపించడం · పోర్ట్ ఉన్న చోట ఎర్రబడటం, వేడిగా ఉండటం, తాకితే నొప్పి, లేదా స్రావం · జ్వరం, లేదా ఆగకుండా వణుకు · ఊపిరి ఆడకపోవడం లేదా ఛాతీ నొప్పి · లైన్ వాడేటప్పుడు నొప్పి లేదా మంట · పోర్ట్ మీద చర్మం పగలడం. పోర్ట్ ఉన్నప్పుడు జ్వరం వచ్చినా, ఒక్కసారిగా ఊపిరి ఆడకపోయినా, అదే రోజు దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లి, పోర్ట్ ఉందని చెప్పండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ పోర్ట్ను కాపాడగలరా అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. చాలా బ్లాక్లు క్లియర్ అవుతాయి. కొన్ని లైన్లను తీసేసి కొత్తవి పెడతారు. మీకు ఏది వర్తిస్తుందనేది కారణం, ఎంతకాలంగా బ్లాక్ అయి ఉంది, స్కాన్లో ఏమి కనిపించింది అనే వాటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఏమి ప్రయత్నిస్తున్నారు, అది పనిచేయకపోతే ఏమి చేస్తారు అని అడగండి.
రక్తనాళంలో గడ్డ ఉంటే చికిత్స ఆపేస్తారా అనేది కూడా ఈ పేజీ చెప్పలేదు. సాధారణంగా ఆపరు. రక్తం పలుచబడే మందు మొదలుపెట్టి కీమోను కొనసాగిస్తారు, కొన్నిసార్లు వేరే మార్గం ద్వారా. ఆ నిర్ణయంలో గడ్డను మీ ప్లేట్లెట్ల సంఖ్యతో పోల్చి చూస్తారు. మీ డాక్టర్లు కలిసి తీసుకుంటారు.
పోర్ట్ బ్లాక్ కావడం మీ చికిత్సలో లోపం కాదు
ఎవరో ఏదో తప్పు చేశారని కుటుంబాలు కొన్నిసార్లు అనుకుంటాయి. బాగా చూసుకున్న పోర్ట్లకూ బ్లాక్లు వస్తాయి. నివారించగలిగే ప్రధాన కారణం ఫ్లషింగ్ షెడ్యూల్, కీమో కుర్చీలో జరిగినది కాదు.
తర్వాత ఏమి చేయాలి
ఫ్లషింగ్ షెడ్యూల్ను రాతపూర్వకంగా తీసుకుని తేదీలను ఫోన్లో పెట్టుకోండి. ఇంట్లోనైనా, తెలియని క్లినిక్లోనైనా బ్లాక్ అయిన లైన్ను ఎవరినీ బలవంతంగా క్లియర్ చేయనివ్వవద్దు. మెడ, భుజం లేదా చేయి వాపును అదే రోజు చెప్పండి. పోర్ట్ బ్లాక్ అయితే, ఈలోగా క్యాన్యులా ద్వారా సైకిల్ కొనసాగించవచ్చా అని అడగండి.
చాలామంది నమ్మేవి
బ్లాక్ అయిన పోర్ట్ గురించి నాలుగు నమ్మకాలు
చాలా బ్లాక్లు క్లియర్ అవుతాయి. ఎక్కువగా లైన్లోకి మందు వేయడం ద్వారా, కొన్నిసార్లు మీ పొజిషన్ మార్చడం ద్వారానే. తీసేయడం అనేది జరగగల ఫలితాల్లో ఒకటి మాత్రమే, సాధారణ ఫలితం కాదు. ముందుగా ఏమి ప్రయత్నిస్తున్నారో అడగండి.
ఇంట్లో ఎవరూ పోర్ట్లోకి ఏదీ పెట్టకూడదు. శిక్షణ లేని క్లినిక్ కూడా ప్రయత్నించకూడదు. బ్లాక్ అయిన లైన్ను బలవంతంగా క్లియర్ చేయబోతే గడ్డ కదిలిపోవచ్చు లేదా పరికరం పాడవవచ్చు. ఈ రెండు ఫలితాలూ బ్లాక్ కంటే చాలా చెడ్డవి.
అరుదుగా మాత్రమే. పోర్ట్ను విడిగా సరిచేసేలోగా ఆ రోజుకు చేతిలో క్యాన్యులా వాడవచ్చు. వృథా ప్రయాణం అని అనుకోకుండా అడగండి. తర్వాతి సైకిల్కు ప్లాన్ ఏమిటో కూడా అడగండి.
పరికరాన్ని పనిచేసేలా ఉంచేది ప్రధానంగా అదే. ఫ్లషింగ్ మిస్ కావడమే పోర్ట్ బ్లాక్ కావడానికి అత్యంత సాధారణమైన, నివారించగలిగే కారణం. షెడ్యూల్ను రాతపూర్వకంగా తీసుకోండి. ఆ తేదీలను సలహాలుగా కాకుండా అపాయింట్మెంట్లుగా చూడండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
పోర్ట్ బ్లాక్, రక్తపు గడ్డల గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
పోర్ట్లు ఎందుకు బ్లాక్ అవుతాయి?
ఎక్కువగా ట్యూబ్ లోపల చిన్న రక్తపు గడ్డ వల్ల. కొన్నిసార్లు ట్యూబ్ చివర రక్తనాళం గోడకు ఆనుకోవడం వల్ల. అప్పుడప్పుడు యాంత్రిక సమస్య వల్ల. సైకిల్స్ మధ్య ఫ్లషింగ్ మిస్ కావడమే నివారించగలిగే అత్యంత సాధారణ కారణం.
బ్లాక్ అయిన పోర్ట్ను మళ్లీ క్లియర్ చేయవచ్చా?
చాలాసార్లు చేయవచ్చు. గడ్డను కరిగించే మందును లైన్లోకి వేసి కొంతసేపు వదిలేస్తారు. కొన్నిసార్లు పొజిషన్ మార్చడమే సరిపోతుంది. ఏమి ప్రయత్నిస్తున్నారు, తర్వాతి అడుగు ఏమిటి అని అడగండి.
రక్తపు గడ్డ ప్రమాదకరమా?
ట్యూబ్ లోపల గడ్డ ఒక ఇబ్బంది మాత్రమే. లైన్ చుట్టూ ఉన్న రక్తనాళంలో గడ్డ ఇంకా తీవ్రమైనది. దానికి రక్తం పలుచబడే మందులతో చికిత్స అవసరం. మెడ, భుజం లేదా చేతిలో నొప్పి లేదా వాపు వస్తే అదే రోజు చెప్పాలి.
గడ్డ ఉంటే నా చికిత్స ఆపేస్తారా?
సాధారణంగా ఆపరు. రక్తం పలుచబడే చికిత్స మొదలుపెట్టి, కీమోను సాధారణంగా కొనసాగిస్తారు. కొన్నిసార్లు వేరే మార్గం ద్వారా ఇస్తారు. మీ డాక్టర్లు గడ్డను మీ ప్లేట్లెట్ల సంఖ్యతో పోల్చి కలిసి నిర్ణయిస్తారు.
ఫ్లష్ అవుతోంది కానీ రక్తం వెనక్కి ఎందుకు రావడం లేదు?
ఇది తెలిసిన పరిస్థితే. కొన్నిసార్లు ట్యూబ్ చివర కణజాలం పొర ఏర్పడటం కారణం. లైన్ చికిత్సకు ఇంకా పనికిరావచ్చు. రక్త శాంపిల్ను విడిగా రక్తనాళం నుంచి తీసుకుంటారు. ఏది సురక్షితమో మీ బృందం నిర్ణయిస్తుంది.
మళ్లీ జరగకుండా ఎలా చూసుకోవాలి?
చికిత్సలో గ్యాప్ ఉన్న రోజుల్లో సహా ప్రతి ఫ్లషింగ్ అపాయింట్మెంట్కు వెళ్లండి. షెడ్యూల్ను రాతపూర్వకంగా తీసుకుని తేదీలను ఫోన్లో పెట్టుకోండి. ప్రయాణం కష్టమైతే ఇంటికి దగ్గరలోని క్లినిక్లో చేయించవచ్చా అని అడగండి.
బ్లాక్ క్లియర్ చేసేటప్పుడు నొప్పి ఉంటుందా?
ఉండకూడదు. లైన్ వాడేటప్పుడు నొప్పి లేదా మంట అనిపిస్తే వెంటనే నర్సుకు చెప్పండి. అది భరించాల్సినది కాదు, చెప్పాల్సిన లక్షణం.
బ్లాక్ అనుకున్నది ఇన్ఫెక్షన్ కావచ్చా?
పోర్ట్ ఉన్నప్పుడు ఎర్రబడటం, వేడిగా ఉండటం, స్రావం, లేదా జ్వరం వస్తే అది ఇన్ఫెక్షన్కు సంకేతం. దానికి వెంటనే చికిత్స అవసరం, కొన్నిసార్లు లైన్ తీసేయాల్సి వస్తుంది. పోర్ట్ ఉన్నప్పుడు వచ్చే జ్వరాన్ని ఎప్పుడూ ఇంట్లో చూసుకోవద్దు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer Research UK — Central lines and ports
- Macmillan Cancer Support — Treatments and drugs
- National Cancer Institute — Chemotherapy and You
- American Cancer Society — Chemotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
పోర్ట్ లేదా లైన్తో సమస్యలా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.