మొదటి చికిత్సకు ముందు
కీమో పోర్ట్ పెట్టే ప్రక్రియ: ఏమి జరుగుతుంది, ఎంతసేపు పడుతుంది
కీమో పోర్ట్ ఎలా పెడతారు అని చాలామంది భయపడతారు, పెద్ద ఆపరేషన్ అనుకుంటారు. నిజానికి ఇది లోకల్ అనస్థీషియాతో చేసే చిన్న డే కేర్ ప్రక్రియ. ఫుల్ అనస్థీషియా ఉండదు, రాత్రి హాస్పిటల్లో ఉండాల్సిన అవసరం ఉండదు. ప్రక్రియకు సాధారణంగా 30 నుంచి 60 నిమిషాలు పడుతుంది, మీరు మెలకువగానే ఉండి టీమ్తో మాట్లాడవచ్చు. తర్వాతి రోజుల్లో ఆ చోట ఎరుపు, వ్యాపించే వాపు, లేదా జ్వరం వస్తే అదే రోజు టీమ్కు చెప్పండి.
సూటిగా సమాధానం
కీమో పోర్ట్ పెట్టడం పెద్ద ఆపరేషనా?
కాదు. కీమో పోర్ట్ పెట్టడం ఒక చిన్న సర్జికల్ ప్రక్రియ, పెద్ద ఆపరేషన్ కాదు. లోకల్ అనస్థీషియా ఇచ్చి, సాధారణంగా డే కేర్లో చేస్తారు. ప్రక్రియకు దాదాపు 30 నుంచి 60 నిమిషాలు పడుతుంది. చాలామంది అదే రోజు ఇంటికి వెళ్తారు, కొన్ని రోజుల్లోనే మొదటి చికిత్సకు సిద్ధంగా ఉంటారు.
మీరు ఊహించుకునేంత కష్టం కాదు
పోర్ట్ అవసరం అని చెప్పగానే చాలామంది ఒక పెద్ద ఆపరేషన్ను ఊహించుకుంటారు. నిజానికి ఫుల్ అనస్థీషియా ఉండదు, రాత్రి హాస్పిటల్లో ఉండాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఛాతీ మీద ఆ భాగాన్ని మాత్రమే మొద్దుబారేలా చేస్తారు. మీరు మెలకువగానే ఉంటారు, మొత్తం సమయం టీమ్తో మాట్లాడవచ్చు. ప్రక్రియ గదిలో గడిపే సమయం కంటే తర్వాత విశ్రాంతి తీసుకునే సమయమే ఎక్కువ.
తర్వాత ఒక విషయం మాత్రం గమనించాలి
పోర్ట్ పెట్టిన తర్వాతి రోజుల్లో ఆ చోట ఎరుపు, వ్యాపిస్తున్న వాపు, లేదా జ్వరం కనిపిస్తే అదే రోజు మీ టీమ్కు చెప్పండి. ఏమి జరుగుతుందో ముందే తెలిసి ఉంటే, ఈ ప్రక్రియ భయం చాలా తగ్గుతుంది.
కన్సెంట్ ఫారంపై
కన్సెంట్ ఫారంలో కనిపించే పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- ఇంప్లాంటబుల్ పోర్ట్ (port-a-cath)
- ఛాతీ మీద చర్మం కింద పెట్టే చిన్న, గుండ్రటి పరికరం. కీమో, సెలైన్ లాంటి ద్రవాలు, బ్లడ్ టెస్ట్లు అన్నీ దీని ద్వారానే చేయవచ్చు. ప్రతిసారీ చేతి నరంలో కొత్తగా సూది గుచ్చాల్సిన అవసరం ఉండదు.
- రిజర్వాయర్ (reservoir)
- పోర్ట్లో చర్మం కిందే ఉండే గుమ్మటం ఆకారపు గది. చికిత్స అవసరమైన ప్రతిసారీ నర్సు ప్రత్యేకమైన సూది (non-coring needle)తో చర్మం ద్వారా దీన్ని చేరుకుంటారు.
- క్యాథెటర్ (catheter)
- రిజర్వాయర్కు అతికి ఉండే సన్నని, మెత్తని ట్యూబ్. ఇది గుండెకు దగ్గరగా ఉండే ఒక పెద్ద నరంలో ఉంటుంది. అందువల్ల మందులు త్వరగా, సురక్షితంగా రక్తంలో కలుస్తాయి.
- సెప్టమ్ (septum)
- పోర్ట్ మధ్యలో తనంతట తానే మూసుకుపోయే భాగం. ప్రతి సెషన్లో సూది దీని ద్వారా వెళ్తుంది, సూది తీయగానే మళ్లీ మూసుకుంటుంది. అందుకే పోర్ట్ను ఎన్నోసార్లు వాడవచ్చు.
- లోకల్ అనస్థీషియా
- ప్రక్రియకు ముందు ఆ భాగాన్ని మొద్దుబారేలా చేయడానికి చర్మం కింద ఇచ్చే మందు. మీరు మెలకువగానే ఉంటారు. మీరు కోరితే మరింత రిలాక్స్గా ఉండటానికి కొన్ని కేంద్రాల్లో తేలికపాటి మత్తు మందు (sedation) కూడా ఇస్తారు.
- డే కేర్
- ఉదయం వచ్చి, ప్రక్రియ చేయించుకుని, కొంతసేపు విశ్రాంతి తీసుకుని, అదే రోజు ఇంటికి వెళ్లడం. చాలా పోర్ట్ ప్రక్రియలకు రాత్రి హాస్పిటల్లో ఉండాల్సిన అవసరం ఉండదు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిముందుగా సిద్ధం
పోర్ట్ పెట్టే ముందు టీమ్ మిమ్మల్ని ఏమి అడుగుతుంది?
- మీరు వేసుకునే ప్రతి మందు గురించి డాక్టర్కు చెప్పండి, ముఖ్యంగా రక్తం పలుచబరిచే వార్ఫరిన్ (Warfarin), క్లోపిడోగ్రెల్ (Clopidogrel), ఆస్పిరిన్ (Aspirin) లాంటివి. వాటిలో దేన్నైనా ముందు ఆపాలా వద్దా అనేది మీ టీమ్ చెబుతుంది.
- ఏవైనా అలర్జీలు ఉంటే చెప్పండి. చర్మం శుభ్రం చేసే యాంటిసెప్టిక్, లోకల్ అనస్థీషియా, లేదా లేటెక్స్ (latex) అలర్జీలు కూడా.
- ఆ రోజు వదులుగా, మెడ వెడల్పుగా ఉండే టాప్ లేదా చొక్కా వేసుకోండి. ఛాతీ దగ్గర పని చేయడం సులువుగా, మీకు సౌకర్యంగా ఉంటుంది.
- ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి కుటుంబసభ్యుడిని లేదా స్నేహితుడిని ఏర్పాటు చేసుకోండి. మీరే వాహనం నడపవద్దు, ముఖ్యంగా మత్తు మందు ఇస్తున్నప్పుడు.
- ఖాళీ కడుపుతో రావాలా అనే విషయంలో టీమ్ చెప్పిన సూచనలు పాటించండి. మత్తు మందు ఇస్తారా లేదా అనేదాన్ని బట్టి ఇవి మారుతాయి.
- మీ హాస్పిటల్ ID, టీమ్ అడిగిన ఇటీవలి స్కాన్ రిపోర్ట్లు తీసుకురండి.
ప్రక్రియ రోజు
పోర్ట్ పెట్టేటప్పుడు అసలు ఏమి జరుగుతుంది?
ఫుల్ అనస్థీషియా ఉండదు, పెద్ద కోత ఉండదు, ఆపరేషన్ థియేటర్లో రాత్రి ఉండాల్సిన అవసరం ఉండదు.
శుభ్రం చేసి మొద్దుబారేలా చేయడం
ఛాతీ మీద ఆ భాగాన్ని శుభ్రం చేసి లోకల్ అనస్థీషియా ఇస్తారు. ఒత్తిడి, కొద్దిగా లాగుతున్నట్టు అనిపించవచ్చు, కానీ నొప్పి ఉండదు. ఎప్పుడైనా ఇబ్బందిగా అనిపిస్తే టీమ్కు చెప్పండి, ఇంకొంచెం మందు ఇస్తారు.
పోర్ట్ పెట్టడం
సర్జన్ ఒకటి లేదా రెండు చిన్న కోతలు పెడతారు. రిజర్వాయర్ను చర్మం కింద పెట్టి, క్యాథెటర్ను ఒక పెద్ద నరంలోకి పంపిస్తారు.
సరైన చోట ఉందని నిర్ధారించడం
పోర్ట్ సరిగ్గా కూర్చుందని నిర్ధారించడానికి ప్రక్రియ సమయంలో అల్ట్రాసౌండ్ లేదా ఎక్స్-రే సహాయం తీసుకుంటారు. కోతలను కరిగిపోయే కుట్లతో లేదా సర్జికల్ గ్లూతో మూసేస్తారు.
విశ్రాంతి, ఇంటికి
కొంతసేపు పర్యవేక్షణలో ఉండే చోట విశ్రాంతి తీసుకుంటారు. చాలామంది కొన్ని గంటల్లోనే ఇంటికి వెళ్తారు. మొదటి వారం ఆ చోట కొంచెం నొప్పి, కమిలినట్టు ఉండటం సాధారణమే, అది తనంతట తానే తగ్గుతుంది.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
ఆ చోట ఎరుపు, వేడి, లేదా వాపు వ్యాపిస్తున్నట్టు కనిపించడం; గాయం నుంచి ఏదైనా ద్రవం కారడం; జ్వరం; లేదా పోర్ట్ మీద చర్మం ఒక రోజు నుంచి మరో రోజుకు మారుతున్నట్టు కనిపించడం.
పోర్ట్ పెట్టిన తర్వాత జ్వరం, చలి వణుకు, లేదా ఒక్కసారిగా ఒంట్లో బాగోలేకపోవడం ఉంటే "చూద్దాంలే" అని ఆగవద్దు. అదే రోజు టీమ్ను సంప్రదించాలి. పోర్ట్ ఇన్ఫెక్షన్కు చికిత్స ఉంది, కానీ తొందరగా పట్టుకుంటేనే.
ఒప్పుకునే ముందు
పోర్ట్కు ఒప్పుకునే ముందు ప్రజలు అడిగే విషయాలు
నొప్పి ఉంటుందా?
లోకల్ అనస్థీషియా ఇంజెక్షన్ ఒక్క క్షణం చురుక్కుమంటుంది. ఆ తర్వాత చాలామందికి ఒత్తిడి, కదలిక మాత్రమే తెలుస్తాయి, నొప్పి కాదు. ప్రక్రియ సమయంలో నొప్పి అనిపిస్తే వెంటనే టీమ్కు చెప్పండి, మొద్దుబారే మందు ఇంకా ఇస్తారు. ప్రక్రియ తర్వాత కొన్ని రోజులు ఆ చోట దెబ్బ తగిలినట్టు నొప్పిగా ఉంటుంది. సాధారణ నొప్పి మందుల గురించి మీ టీమ్ సలహా ఇస్తుంది.
పోర్ట్ ఎక్కడ పెడతారు, బట్టల్లోంచి కనిపిస్తుందా?
సాధారణంగా ఛాతీ పైభాగంలో, మెడ ఎముక (collarbone) కింద పెడతారు. అక్కడ ఒక పెద్ద నాణెం అంత చిన్న ఉబ్బు ఏర్పడుతుంది. దగ్గరగా చూస్తే కనిపించవచ్చు, కానీ చాలా బట్టల్లోంచి స్పష్టంగా తెలియదు. కచ్చితమైన చోటు మీ శరీర నిర్మాణం, టీమ్ అంచనాపై ఆధారపడుతుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో వేరే చోటు ఎంచుకుంటారు.
పోర్ట్ ఎంతకాలం ఉంటుంది?
మీ చికిత్సకు అవసరమైనంత కాలం ఉంటుంది. సాధారణంగా కీమో కోర్సు మొత్తం, అంటే కొన్ని నెలలు. చికిత్స పూర్తయ్యాక, ఇలాంటిదే చిన్న ప్రక్రియలో లోకల్ అనస్థీషియాతో తీసేస్తారు. ఎప్పుడు తీయాలో మీ మొత్తం చికిత్స ప్రణాళికను బట్టి మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు. కీమో అయిపోయిన మరుక్షణమే తీయాల్సిన అవసరం లేదు.
స్నానం ఎప్పుడు చేయవచ్చు, చేయి మామూలుగా ఎప్పుడు కదపవచ్చు?
మొదటి కొన్ని రోజులకు గాయం సంరక్షణ గురించి మీ టీమ్ ప్రత్యేక సూచనలు ఇస్తుంది. గాయం మానిన తర్వాత, సాధారణంగా ఒకటి నుంచి రెండు వారాల్లో, చాలా రోజువారీ పనులు మళ్లీ మామూలుగా చేసుకోవచ్చు. గాయం పూర్తిగా మూసుకునే వరకు ఈత సాధారణంగా వద్దని చెబుతారు. మానడం ఒక్కొక్కరికీ, ఒక్కో కేంద్రానికీ వేరుగా ఉంటుంది, కాబట్టి సాధారణ సలహాల కంటే మీ టీమ్ చెప్పినదే పాటించండి.
పోర్ట్ ఎప్పుడు వాడటానికి సిద్ధం అవుతుందో మీ టీమ్ చెబుతుంది. సాధారణంగా మొదట్లో ఉన్న వాపు తగ్గిన తర్వాత, కొన్ని రోజుల్లో.ఒక పోర్ట్ను దాని జీవితకాలంలో వందల సార్లు వాడవచ్చు. ప్రతిసారీ చేతిలో కొత్త సూది గుచ్చే అవసరం తప్పుతుంది. దీర్ఘకాల చికిత్సలో నరం దొరకక పడే ఇబ్బంది, నొప్పి చాలా తగ్గుతాయి. సరిగ్గా సంరక్షిస్తూ, తొలి హెచ్చరిక సంకేతాలను గమనిస్తూ ఉంటే, నరాల్లోకి మందు ఇచ్చే అన్ని పద్ధతుల్లోకీ ఇంప్లాంటెడ్ పోర్ట్లలో ఇన్ఫెక్షన్ రేటు అతి తక్కువ వాటిలో ఒకటని ESMO మార్గదర్శకాలు చెబుతున్నాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
పోర్ట్ పెట్టే ప్రక్రియ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
పోర్ట్ పెట్టడాన్ని సర్జరీ అంటారా?
ఇది ఒక చిన్న సర్జికల్ ప్రక్రియ. చిన్న కోత పెట్టి పరికరాన్ని చర్మం కింద పెడతారు. కానీ పెద్ద ఆపరేషన్ కాదు. చాలామందికి ఫుల్ అనస్థీషియా, పెద్ద కోత, రాత్రి హాస్పిటల్లో ఉండటం ఏవీ ఉండవు. ప్రక్రియ గదిలో లేదా చిన్న థియేటర్లో చేస్తారు. ప్రక్రియ అయిన కొన్ని గంటల్లోనే చాలామంది ఇంటికి వెళ్తారు.
ప్రక్రియ సమయంలో నేను మెలకువగా ఉంటానా?
అవును. లోకల్ అనస్థీషియాతో ఆ భాగం మొద్దుబారుతుంది, మీరు మొత్తం సమయం స్పృహలోనే ఉంటారు. కొన్ని కేంద్రాల్లో తేలికపాటి మత్తు మందు కూడా ఇస్తారు. దానివల్ల మగతగా, రిలాక్స్గా ఉంటారు కానీ స్పృహ కోల్పోరు. ఫుల్ అనస్థీషియా సాధారణంగా వాడరు. మీ కేంద్రంలో ఏమి అందుబాటులో ఉందో, మత్తు మందు మీకు సరైనదో కాదో ముందే టీమ్ను అడగండి.
ఏ రకమైన అనస్థీషియా ఇస్తారు?
ఛాతీ మీద ఆ భాగాన్ని మొద్దుబారేలా చేయడానికి లోకల్ అనస్థీషియా ఇస్తారు. మీరు మెలకువగానే ఉంటారు. మీకు భయంగా ఉంటే తరచుగా తేలికపాటి మత్తు మందు కూడా కలుపుతారు. ఈ ప్రక్రియకు ఫుల్ అనస్థీషియా సాధారణంగా ఇవ్వరు. ఆ రోజు ఆశ్చర్యాలు లేకుండా, మీ కేంద్రంలో ఏమి అందుబాటులో ఉందో ముందే టీమ్ను అడగండి.
పోర్ట్ పెట్టడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
ప్రక్రియకు సాధారణంగా 30 నుంచి 60 నిమిషాలు పడుతుంది. దానికి ముందు సిద్ధం చేయడానికి, తర్వాత పర్యవేక్షణలో విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి కూడా సమయం పడుతుంది. హాస్పిటల్లో మొత్తం సాధారణంగా మూడు నుంచి నాలుగు గంటలు ఉంటారు. ఇది కేంద్రాన్ని బట్టి, వ్యక్తిని బట్టి మారుతుంది. ప్రక్రియ బుక్ చేసేటప్పుడు మీ టీమ్ మరింత కచ్చితమైన సమయం చెబుతుంది.
పోర్ట్ పెట్టిన తర్వాత కీమోకు ఎంత త్వరగా వాడవచ్చు?
మొదట్లో ఉండే నొప్పి, వాపు తగ్గిన తర్వాత, చాలా పోర్ట్లు కొన్ని రోజుల్లోనే వాడటానికి సిద్ధంగా ఉంటాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో, మీ చికిత్స షెడ్యూల్, ఆంకాలజిస్ట్ అంచనాను బట్టి, పెట్టిన రోజే వాడవచ్చు. పోర్ట్ ఎప్పుడు సిద్ధమో, మొదటిసారి వాడినప్పుడు ఏమి ఆశించాలో మీ టీమ్ చెబుతుంది.
పోర్ట్ ఇన్ఫెక్షన్ సంకేతాలు ఏమిటి?
ఆ చోట లేదా చుట్టూ ఎరుపు, వేడి, వాపు వ్యాపిస్తున్నట్టు ఉండటం; గాయం నుంచి ద్రవం కారడం; జ్వరం; లేదా పోర్ట్ మీద చర్మం వేరుగా అనిపించడం గమనించండి. పోర్ట్ పెట్టిన తర్వాతి రోజుల్లో లేదా వారాల్లో వీటిలో ఏది కనిపించినా అదే రోజు టీమ్ను సంప్రదించాలి. తొందరగా గుర్తిస్తే పోర్ట్ ఇన్ఫెక్షన్ చికిత్సకు బాగా స్పందిస్తుంది. ఆలస్యం చేస్తే అదుపు చేయడం కష్టమవుతుంది.
ఇప్పటికే కీమో జరుగుతుంటే పోర్ట్ పెట్టవచ్చా?
తరచుగా పెట్టవచ్చు. కొన్ని కీమో మందులు రక్తం గడ్డకట్టే వేగాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి, కాబట్టి ప్రక్రియకు ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్, పోర్ట్ పెట్టే టీమ్ మీ బ్లడ్ కౌంట్స్, రక్తం గడ్డకట్టే పరీక్షలు చూస్తారు. అనుకున్న రోజు కౌంట్స్ బాగా తక్కువగా ఉంటే ప్రక్రియను వాయిదా వేయవచ్చు. మీ సైకిల్కు తగ్గట్టు సమయాన్ని మీ టీమ్ జాగ్రత్తగా సమన్వయం చేస్తుంది.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Macmillan Cancer Support — Chemotherapy
- Cancer Research UK — Chemotherapy
- National Cancer Institute — Chemotherapy to Treat Cancer
- ESMO — ESMO Clinical Practice Guidelines
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
పోర్ట్ గురించి ఇంకా సందేహాలు ఉన్నాయా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.