నరాలపై ప్రభావం
కీమో తిమ్మిర్లతో రోజువారీ పనులు: మార్చుకోవాల్సిన అలవాట్లు
కీమో వల్ల చేతులు తిమ్మిర్లుగా మారి కాళ్లలో స్పర్శ తగ్గితే మామూలు పనులే కష్టమవుతాయి — చొక్కా గుండీలు, చెవిపోగులు, రాయడం, వంట, ఫోన్ వాడటం, చీర కట్టుకోవడం, మెట్లు ఎక్కడం, డ్రైవింగ్. వీటిలో చాలావరకు చిన్న మార్పులు, తక్కువ ఖర్చుతో దొరికే కొన్ని సాధనాలు, ఇంట్లోవాళ్ల సాయంతో సర్దుకోవచ్చు. అన్నిటికంటే ముఖ్యం భద్రత — వంటగది, బాత్రూమ్, స్టీరింగ్ వెనుక.
సూటిగా సమాధానం
చేతులు, కాళ్లు తిమ్మిర్లుగా ఉంటే రోజువారీ పనులు ఎలా చేసుకోవాలి?
చిన్న చిన్న మార్పులు, ఖర్చు తక్కువ ఉండే కొన్ని సాధనాలు, నిజంగా ప్రమాదం ఉన్న పనుల్లో ఇంట్లోవాళ్ల సాయం — ఈ మూడింటి కలయికతో. వేళ్ల చివర్లలో స్పర్శ తగ్గితే గుండీలు పెట్టుకోవడం, హుక్స్ వేసుకోవడం, చెవి దిద్దులు పెట్టుకోవడం, రాయడం, టైప్ చేయడం, చిల్లర ఏరడం, వేడి పాత్రలు పట్టుకోవడం కష్టమవుతాయి. కాళ్లలో స్పర్శ తగ్గితే మెట్లు ఎక్కడం, గతుకుల నేల మీద నడవడం, స్నానం, డ్రైవింగ్ ప్రమాదకరంగా మారతాయి.
రోజువారీ జీవితంలో చాలా భాగం మామూలుగానే కొనసాగించవచ్చు. కానీ కొన్ని పనులు కొంతకాలం — కొందరికి ఎక్కువ కాలం — వేరే పద్ధతిలో చేయాల్సి వస్తుంది. ఇక్కడ మొదటి ప్రాధాన్యం ఏమీ వదులుకోకుండా స్వతంత్రంగా ఉండటం కాదు, భద్రత. వంటింట్లో కాలిన గాయాలు, బాత్రూమ్లో జారి పడటం, రోడ్డు మీద ప్రమాదాలు — ఇవే మనుషులను ఎక్కువగా వెనక్కి నెట్టేవి. ఆ తర్వాత లక్ష్యం ఒక్కటే: మీకు ముఖ్యమైన పనులను వీలైనంత తక్కువ చిరాకుతో కొనసాగించడం.
వేళ్లకు తెలియనిది కళ్లతో చూసి తెలుసుకోండి
చేతిలో ఏముందో చూస్తూ పట్టుకోండి. నీళ్ల వేడిని థర్మామీటర్తో లేదా మోచేతితో పరీక్షించండి. మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు, దిగేటప్పుడు కాళ్లవైపు చూస్తూ కదలండి. స్పర్శ తగ్గిన చోట చూపు ఆ లోటును చాలావరకు పూరిస్తుంది.
తొందరపడకండి
చేతులు, కాళ్లు తిమ్మిర్లుగా ఉన్నప్పుడు జరిగే ప్రమాదాల్లో చాలావరకు హడావుడి వల్లే జరుగుతాయి. బట్టలు వేసుకోవడానికి, వంట చేయడానికి, నడవడానికి కొంచెం ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటే ఆ ప్రమాదంలో చాలా భాగం తగ్గిపోతుంది.
ఏ పని కష్టమైందో మీ టీమ్కు చెప్పండి
ఇప్పుడు ఇది చేయలేకపోతున్నాను అని నిర్దిష్టమైన ఉదాహరణలతో చెబితే, నరాల మీద ప్రభావం ఎంత తీవ్రంగా ఉందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ అంచనా వేయగలరు. చికిత్స గురించిన నిర్ణయం కూడా అలాంటి వివరాల ఆధారంగానే తీసుకుంటారు. ఇది మీ తప్పు వల్ల వచ్చిన సమస్య కాదు, కాబట్టి చెప్పడానికి సంకోచించవద్దు.
ఆక్యుపేషనల్ థెరపిస్ట్ (occupational therapist) మీ ఇబ్బందులకు తగిన సాధనాలు, మార్పులు సూచించగలరు. రెఫరల్ కోసం మీ టీమ్ను అడగండి.పని వారీగా
ఏ పనిని ఎలా మార్చుకుంటే సులువు అవుతుంది?
ఇవన్నీ ఇంట్లోనే చేసుకోగలిగే ఆచరణాత్మక మార్పులు. ఒకేసారి అన్నీ కాకుండా, మీకు ఎక్కువ ఇబ్బంది పెడుతున్న పని నుంచి మొదలుపెట్టండి.
బట్టలు వేసుకోవడం
పెద్ద గుండీలు ఉన్న బట్టలు, ముందువైపు తెరుచుకునే దుస్తులు, ఎలాస్టిక్ నడుము ఉన్నవి, తొడుక్కునే చెప్పులు ఎంచుకోండి.
ఇవి సాయపడతాయి
- చిన్న గుండీలకు, జాకెట్ హుక్స్కు బటన్ హుక్
- కూర్చుని బట్టలు వేసుకోవడం — పడే ప్రమాదం తగ్గుతుంది
వంట
ఓవెన్ గ్లౌజులు, పొడవు పిడి ఉన్న గరిటెలు, వేడి తగలని పిడి ఉన్న పాత్రలు వాడండి. మరుగుతున్న పాత్రను ఎత్తడానికి బదులు కెటిల్ వాడితే మంచిది.
ఇంకొకరికి అప్పగించండి
- వేపుళ్లు, అన్నం వార్చడం
- కుక్కర్ తెరవడం
రాయడం, ఫోన్ వాడటం
లావు పెన్నులు లేదా పెన్ గ్రిప్లు పట్టుకోవడం సులువు. ఫోన్లో అక్షరాల సైజు పెంచుకోవడం, వాయిస్ టైపింగ్ వాడటం వల్ల వేళ్లకు కీలు తెలియకపోయినా మాట్లాడటం, సందేశాలు పంపడం కష్టం కాదు.
తినడం, తాగడం
పిడి లేదా మూత ఉన్న గ్లాసులు, ప్లేట్ కింద జారని మ్యాట్, కొంచెం బరువుగా ఉండే చెంచాలు — వీటిని పట్టుకున్నప్పుడు చేతికి బాగా తెలుస్తుంది.
తరచూ వస్తువులు జారి పడిపోతుంటే దాన్ని కూడా మీ టీమ్కు చెప్పండి.స్నానం
నీళ్ల వేడిని ప్రతిసారీ థర్మామీటర్తో లేదా మోచేతితో చూడండి. స్టూల్, పట్టుకోవడానికి గ్రాబ్ రైల్, జారని మ్యాట్ ఏర్పాటు చేసుకోండి.
ముందే సిద్ధం చేసుకోండి
- సబ్బు, టవల్ చేతికి అందేంత దగ్గరగా
- బాత్రూమ్ నేల పొడిగా, వెలుతురుగా
ఇంటి పనులు
శుభ్రం చేసేటప్పుడు, బట్టలు ఉతికేటప్పుడు గ్లౌజులు వేసుకోండి. పదునైన పనిముట్లు, పగిలిన గాజు ముక్కలు చేతులతో ముట్టుకోవద్దు.
పంచుకోవాల్సిన పనులు
- రుబ్బడం, కూరగాయలు కోయడం
- బరువైన బకెట్లు మోయడం
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఎక్కువ జాగ్రత్త
ఏ పనుల్లో గాయం అయ్యే అవకాశం ఎక్కువ?
బొబ్బలు వచ్చేంత కాలిన గాయం, లేదా అరచేయి కంటే పెద్దగా కాలిన గాయం · ఆగని రక్తస్రావం ఉన్న గాయం, లేదా ఎర్రబడి, వాచి, చీము కారుతున్న గాయం · తలకు దెబ్బ తగిలేలా పడిపోవడం, లేదా కదలనివ్వని నొప్పి · చేయి, కాలు లేదా ముఖం ఒక్కసారిగా బలహీనపడటం · తిమ్మిరి వేగంగా శరీరంలో ఇతర భాగాలకు వ్యాపించడం · తిమ్మిరి వల్ల రోడ్డు ప్రమాదం జరగడం లేదా తప్పిపోవడం.
అవసరమైన చోట దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. వెళ్లినప్పుడు, ఆ వ్యక్తి కీమోథెరపీ తీసుకుంటున్నారని లేదా ఇటీవల తీసుకున్నారని స్పష్టంగా చెప్పండి.
నిజం చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీకు ఏ పని సురక్షితమో ఈ పేజీ కచ్చితంగా చెప్పలేదు. అది మీ తిమ్మిరి ఎంత తీవ్రంగా ఉంది, ఏ భాగాలకు ఉంది, మీ బ్యాలెన్స్, కంటి చూపు, మీరు చేసే పనులు — వీటన్నింటి మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆక్యుపేషనల్ థెరపిస్ట్ దీన్ని పరిశీలించి మీకు తగిన మార్పులు సూచించగలరు.
మీరు మళ్లీ ఎప్పుడు డ్రైవ్ చేయవచ్చో కూడా ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది మీ లక్షణాలు, మీరు వాడుతున్న మందులు, స్థానిక నిబంధనల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. మీ టీమ్తో దీని గురించి మాట్లాడండి. పెడల్స్, స్టీరింగ్ మీద మీకు కచ్చితమైన స్పర్శ, అదుపు లేకపోతే మాత్రం డ్రైవ్ చేయవద్దు.
సాయం తీసుకోవడం ఓటమి కాదు
వంటింట్లో ప్రమాదకరమైన పనులను, డ్రైవింగ్ను కొంతకాలం ఇంకొకరికి అప్పగించడం అంటే స్వతంత్రం కోల్పోవడం కాదు. అది చికిత్సను ఆలస్యం చేయగల గాయాల నుంచి మిమ్మల్ని కాపాడే ఆచరణాత్మక నిర్ణయం.
సాధనాలు ఖరీదైనవి కానక్కర్లేదు
బటన్ హుక్, పెన్ గ్రిప్, జారని మ్యాట్, పొడవు పిడి గరిటె — ఇవన్నీ తక్కువ ఖర్చుతో దొరికేవే, చాలా చోట్ల స్థానికంగానే దొరుకుతాయి. ఖరీదైన పరికరాలు కొనే ముందు ఒకసారి అడిగి తెలుసుకోండి.
మందులు కూడా చేతివాటాన్ని తగ్గించవచ్చు
నొప్పికి, నిద్రకు, వికారానికి ఇచ్చే కొన్ని మందులు మత్తుగా అనిపించేలా, అడుగు తడబడేలా చేయవచ్చు. హఠాత్తుగా పనులు ఎక్కువ కష్టమైతే మీ మందుల జాబితాను ఒకసారి చూడమని మీ టీమ్ను అడగండి. వాటిని మీ అంతట మీరే ఆపవద్దు, మార్చవద్దు.
లక్షణాలు మెరుగుపడవచ్చు
చాలామందికి చికిత్స ముగిసిన తర్వాతి నెలల్లో చేతులు, కాళ్ల పనితీరు మెరుగవుతుంది. స్పర్శ తిరిగి వస్తున్న కొద్దీ ఈ మార్పులను క్రమంగా తగ్గించుకోవచ్చు. అందరికీ ఒకేలా జరుగుతుందని మాత్రం చెప్పలేం.
ప్రతి వస్తువుకూ ఒక చోటు
తాళాలు, కళ్లద్దాలు, మందులు, ఫోన్ — వీటిని రోజూ ఒకే చోట పెట్టండి. అవసరం రాకముందే వాటిని తీసి సిద్ధంగా ఉంచుకోండి. వెతుకులాట తగ్గితే తడబాటు తగ్గుతుంది, జారి పడటం, ఒలికిపోవడం, చిరాకు కూడా తగ్గుతాయి.
ఇప్పుడు ఏం చేయాలి
కష్టమైపోయిన పనుల చిన్న జాబితా రాసి మీ టీమ్కు చూపించండి. వేడి, పదునైన వంటపనులు, అవసరమైతే డ్రైవింగ్ ఇంకొకరికి అప్పగించండి. గుండీలకు, రాయడానికి సాధారణ సాధనాలు తెచ్చుకోండి. నీళ్ల వేడిని ప్రతిసారీ పరీక్షించండి. ఆక్యుపేషనల్ థెరపీ రెఫరల్ గురించి అడగండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
తరచూ వినిపించేవి
రోజువారీ జీవితం గురించి నాలుగు నమ్మకాలు
అనుభవం స్పర్శ స్థానంలోకి రాలేదు. తిమ్మిరిగా ఉన్న వేళ్లు వేడి గురించి ముందుగా హెచ్చరించవు, అందుకే బాగా వంట వచ్చినవాళ్లకు కూడా కాలిన గాయాలు అవుతాయి. గ్లౌజులు వాడండి, అత్యంత ప్రమాదకరమైన పనులను ఇంకొకరికి అప్పగించండి.
డ్రైవింగ్కు కాళ్లలో పెడల్స్ తెలిసేంత కచ్చితమైన స్పర్శ, చేతుల్లో గట్టి పట్టు రెండూ కావాలి. ఈ రెండింటిలో ఏది తగ్గినా డ్రైవింగ్ ఆపి మీ టీమ్తో మాట్లాడండి.
ప్రమాదకరమైన పనులను పంచుకోవడం వల్ల చికిత్సకు అంతరాయం కలిగించే గాయాలు తప్పుతాయి. దీర్ఘకాలంలో మీరు ఎక్కువ పనులు చేసుకోగలగడానికి అదే సాయపడుతుంది.
బటన్ హుక్, పెన్ గ్రిప్, జారని మ్యాట్ లాంటి చాలా ఉపయోగకరమైన సాధనాలు తక్కువ ఖర్చుతోనే దొరుకుతాయి. దేనికి డబ్బు పెట్టడం విలువైందో ఆక్యుపేషనల్ థెరపిస్ట్ చెప్పగలరు.
మమ్మల్ని అడిగే ప్రశ్నలు
రోజువారీ పనుల గురించి సాధారణ ప్రశ్నలు
గుండీలు, హుక్స్ ఎలా పెట్టుకోవాలి?
బటన్ హుక్ బాగా సాయపడుతుంది. పెద్ద గుండీలు ఉన్న, ముందువైపు తెరుచుకునే, ఎలాస్టిక్ ఉన్న బట్టలు ఎంచుకోండి. కూర్చుని, తొందరపడకుండా వేసుకోండి. కష్టంగా అనిపించే రోజుల్లో చిన్న హుక్స్ విషయంలో ఇంట్లోవాళ్ల సాయం అడగండి.
వంట చేయడం సురక్షితమేనా?
జాగ్రత్తగా చేస్తే చాలాసార్లు సురక్షితమే. ఓవెన్ గ్లౌజులు, పొడవు పిడి ఉన్న గరిటెలు వాడండి, వేడిని ప్రతిసారీ పరీక్షించండి. వేపుళ్లు, మరుగుతున్న నీళ్లు వార్చడం, కుక్కర్ తెరవడం లాంటి అత్యంత ప్రమాదకరమైన పనులను మాత్రం ఇంకొకరికి అప్పగించండి.
నేను డ్రైవ్ చేయవచ్చా?
పెడల్స్, స్టీరింగ్, బ్రేకుల మీద మీకు కచ్చితమైన స్పర్శ, అదుపు ఉంటేనే. తిమ్మిరి మీ కాళ్లను గానీ చేతి పట్టును గానీ ప్రభావితం చేస్తుంటే డ్రైవింగ్ ఆపి మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్తో మాట్లాడండి. ఇది వాళ్లతో కలిసి తీసుకోవాల్సిన నిర్ణయం.
చేతిలోంచి వస్తువులు పదే పదే జారిపోతున్నాయి. ఏం చేయాలి?
పట్టుకున్నదాన్ని చూస్తూ ఉండండి. పిడి లేదా మూత ఉన్న గ్లాసులు, ప్లేట్ కింద జారని మ్యాట్ వాడండి. కొంచెం బరువుగా ఉండే వస్తువులు చేతికి బాగా తెలుస్తాయి. ఇది నరాల మీద ప్రభావానికి సంకేతం కాబట్టి మీ టీమ్కు తప్పకుండా చెప్పండి.
వేళ్లు తిమ్మిరిగా ఉంటే టైప్ చేయడం, ఫోన్ వాడటం కష్టమా?
కొంత కష్టం కావచ్చు. వాయిస్ టైపింగ్, అక్షరాల సైజు పెంచుకోవడం, పెద్ద బటన్లు, స్టైలస్ వాడటం సాయపడతాయి. ఇవి చిన్న మార్పులే అయినా మాట్లాడటం, సందేశాలు పంపడం చాలా సులువు చేస్తాయి.
నా ఉద్యోగం సంగతేమిటి?
మీ పనిలో పనిముట్లు, యంత్రాలు, వేడి, సూక్ష్మమైన చేతిపని లేదా ఎక్కువసేపు నిలబడటం ఉంటే, మార్పుల గురించి మీ యజమానితో మాట్లాడండి. అవసరమైతే మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్ నుంచి ఒక లేఖ ఇవ్వమని అడగండి.
ఈ మార్పులు చేసుకోవడానికి ఎవరు సాయం చేస్తారు?
ఆక్యుపేషనల్ థెరపిస్ట్ మీ ఇబ్బందులను పరిశీలించి సాధనాలు, పద్ధతులు సూచించగలరు. బ్యాలెన్స్, నడక విషయంలో ఫిజియోథెరపిస్ట్ సాయపడతారు. ఈ రెండు రెఫరల్స్ గురించి మీ టీమ్ను అడగండి.
ఈ ఇబ్బందులు శాశ్వతంగా ఉండిపోతాయా?
చాలామందికి చికిత్స ముగిసిన తర్వాతి నెలల్లో పనితీరు మెరుగవుతుంది. కొందరికి మాత్రం తిమ్మిరి కొనసాగుతుంది, అప్పుడు ఈ మార్పులు ఎక్కువ కాలం ఉపయోగపడతాయి. మీ విషయంలో ఏమవుతుందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ మాత్రమే చెప్పగలరు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Chemotherapy and You: Support for People With Cancer
- Cancer Research UK — Side effects of chemotherapy
- Macmillan Cancer Support — Chemotherapy
- American Cancer Society — Peripheral Neuropathy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
రోజువారీ పనులు కష్టమవుతున్నాయా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.