నరాల సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
కీమో తిమ్మిర్లు తగ్గిపోతాయా? కోలుకోవడం గురించి నిజమైన చిత్రం
చాలామందిలో చికిత్స అయిపోయిన తర్వాతి నెలల్లో తిమ్మిర్లు మెరుగవుతాయి, చాలాసార్లు నెమ్మదిగా, కొన్నిసార్లు పూర్తిగా కాకుండా. తొందరగా చెప్పిన తేలికపాటి లక్షణాలే బాగా తగ్గే అవకాశం ఎక్కువ. తీవ్రమైన నష్టం, షుగర్, కొన్ని ప్రత్యేక మందులు ఉంటే లక్షణాలు ఎక్కువకాలం ఉండే అవకాశం పెరుగుతుంది. నిజమైన అంచనాలు ఉండటం, కోలుకునే వరకు చేతులు, పాదాలను కాపాడుకోవడం సాయపడతాయి.
సూటిగా సమాధానం
కీమో వల్ల వచ్చిన తిమ్మిర్లు తగ్గిపోతాయా?
చాలామందిలో తగ్గుతాయి, కానీ నెమ్మదిగా, ఎప్పుడూ పూర్తిగా కాదు. చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, మంటలు (neuropathy) నరాలు దెబ్బతినడం వల్ల వస్తాయి. నరాలు చర్మం కంటే చాలా నెమ్మదిగా బాగవుతాయి. అందుకే చికిత్స అయిపోయిన తర్వాత కోలుకోవడాన్ని వారాల్లో కాదు, నెలల్లో లెక్కించాలి. తేలికపాటి లక్షణాలను తొందరగా చెప్పి, వాటిపై చర్య తీసుకుంటే అవి బాగా తగ్గే అవకాశం ఎక్కువ. తీవ్రమైన తిమ్మిర్లు, ఎన్నో సైకిల్స్ పాటు పెరుగుతూ వచ్చిన నష్టం, షుగర్ (diabetes), కొన్ని ప్రత్యేక మందులు ఉంటే లక్షణాలు ఎక్కువకాలం ఉండే అవకాశం ఎక్కువ.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
పేషెంట్లు ఎక్కువగా పట్టించుకునే ప్రశ్న ఇదే. దీనికి ఊరడింపు మాటల కంటే నిజమైన సమాధానం కావాలి. కొంతమందికి చివరికి ఏ లక్షణమూ ఉండదు. చాలామందికి కొద్దిగా తిమ్మిరి మిగిలిపోతుంది, దానితో జీవించడం నేర్చుకుంటారు. కొద్దిమందికి ఎక్కువకాలం తిమ్మిర్లు లేదా నొప్పి ఉండి, నిరంతరం చికిత్స అవసరం అవుతుంది. మీరు వీటిలో ఎక్కడ ఉండే అవకాశం ఉందో మీ టీమ్ మీకు బాగా చెప్పగలదు.
మెరుగుదల నెమ్మదిగా, ఎగుడుదిగుడుగా ఉంటుంది
కోలుకోవడం చాలా నెలలు కొనసాగుతుంది. కొన్ని వారాలు బాగుంటాయి, కొన్ని వారాలు బాగుండవు. రోజురోజుకు కాకుండా, నెలల వారీగా మార్పును చూడండి.
మొదట కొద్దిరోజులు ఎక్కువ కావచ్చు
కొన్ని మందులతో, చివరి డోస్ తర్వాత కొంతకాలం లక్షణాలు పెరిగి, ఆ తర్వాత తగ్గడం మొదలవుతాయి. అంటే కోలుకోవడం రాదని కాదు.
వేచి ఉన్నప్పుడు చేతులు, కాళ్లను కాపాడుకోండి
తిమ్మిరిగా ఉన్న పాదాలకు తగిలిన గాయాలు నెమ్మదిగా మానుతాయి, తీవ్రంగా మారవచ్చు. కోలుకునే కాలమంతా ఈ జాగ్రత్తలు ముఖ్యం.
చికిత్స చివర్లో, మీ మందులకు, మీ లక్షణాలకు ఎలాంటి కోలుకోవడం ఆశించవచ్చో మీ టీమ్ను అడగండి.కోలుకోవడంపై ప్రభావం
కొందరు బాగా కోలుకుంటారు, కొందరు ఎందుకు కోలుకోరు?
- ఎంత తీవ్రంగా మారింది
- రోజువారీ పనులకు ఎప్పుడూ అడ్డం రాని తేలికపాటి జలదరింపు, బటన్లు పెట్టుకోవడం, రాయడం, నడవడం ఆపేసిన తిమ్మిర్ల కంటే బాగా తగ్గుతుంది. లక్షణాలను తొందరగా చెప్పడానికి ఇదే అతి బలమైన కారణం.
- ఏ మందు వల్ల వచ్చింది
- వేర్వేరు మందులు నరాలను వేర్వేరు రకాలుగా దెబ్బతీస్తాయి, కోలుకునే తీరు కూడా వేరుగా ఉంటుంది. మీ మందుకు ఏది సాధారణమో మీ టీమ్ చెప్పగలదు.
- మందు ఎంత ఇచ్చారు
- ఎక్కువ కాలం చికిత్స, మొత్తం మోతాదు ఎక్కువైతే నష్టం ఎక్కువకాలం ఉండే అవకాశం ఉంది. చికిత్స మధ్యలో డోస్ సర్దుబాటు చేస్తే దాన్ని తగ్గించవచ్చు.
- షుగర్, ఇతర నరాల సమస్యలు
- షుగర్, మద్యం, లేదా విటమిన్ లోపం వల్ల ముందే నరాలు దెబ్బతిని ఉంటే కోలుకోవడం నెమ్మదిస్తుంది, లక్షణాలు ఎక్కువకాలం ఉండే అవకాశం పెరుగుతుంది.
- వయసు, సాధారణ ఆరోగ్యం
- వయసు పైబడినవారిలో, బలహీనంగా ఉన్నవారిలో, పోషకాహారం సరిగ్గా లేనివారిలో నరాలు సాధారణంగా నెమ్మదిగా కోలుకుంటాయి.
- కొనసాగుతున్న చికిత్స
- కీమో తర్వాత కూడా నరాలపై ప్రభావం చూపే వేరే చికిత్సలు కొనసాగుతుంటే, అవి అయిపోయే వరకు కోలుకోవడం ఆలస్యం కావచ్చు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఆచరణలో
కోలుకునే సమయంలో ఏవి సాయపడతాయి?
ఎంపికలు తక్కువే, కానీ సరిగ్గా వాడితే ఉపయోగం ఉంటుంది.
చురుకుగా ఉండండి, బ్యాలెన్స్ వ్యాయామాలు చేయండి
నడక, తేలికపాటి బలం పెంచే వ్యాయామాలు, బ్యాలెన్స్ వ్యాయామాలకు నిజమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఫిజియోథెరపిస్ట్ సురక్షితమైన ప్రోగ్రామ్ ఇవ్వగలరు.
అడగండి
- ఫిజియోథెరపీకి రెఫరల్
- ఇంట్లో చేయగలిగే బ్యాలెన్స్ వ్యాయామాలు
నరాల నొప్పికి సరైన చికిత్స
మంటలు లేదా చురుక్కుమనే నొప్పిని మీ టీమ్ రాసే ప్రత్యేక మందులతో తగ్గించవచ్చు. మామూలు నొప్పి మాత్రలు ఈ రకం నొప్పికి చాలాసార్లు పనిచేయవు.
తిమ్మిరిగా ఉన్న పాదాలు, చేతులను కాపాడుకోండి
ప్రతిరోజూ పాదాలు చూసుకోవడం, కాలికి సరిగ్గా సరిపోయే మూసి ఉండే చెప్పులు, వేడి నీళ్లు, వంట చేసేటప్పుడు జాగ్రత్త, బాత్రూమ్ దారిలో రాత్రి చిన్న లైట్.
ప్రతిరోజూ చూడండి
- కోతలు, బొబ్బలు, ఎరుపు
- మీకు తెలియకుండా తగిలిన కాలిన గాయాలు
షుగర్ ఉంటే అదుపులో ఉంచండి
షుగర్ బాగా అదుపులో ఉంటే నరాలు కోలుకోవడానికి సాయపడుతుంది, ఇంకా నష్టం జరిగే ప్రమాదం తగ్గుతుంది. మీ చికిత్సను సమీక్షించమని మీ షుగర్ డాక్టర్ను అడగండి.
రోజువారీ పనులను సులువు చేసుకోండి
బటన్ హుక్లు, లావుపాటి పెన్నులు, డబ్బా మూతలు తీసే పరికరాలు, తొడుక్కునే చెప్పులు, జారని మ్యాట్లు నరాలు కోలుకునే వరకు రోజువారీ జీవితాన్ని సులువు చేస్తాయి.
చేయి, కాలు, లేదా ముఖం ఒకవైపు ఒక్కసారిగా బలహీనపడటం · తిమ్మిర్లు నెమ్మదిగా తగ్గకుండా గంటలు లేదా రోజుల్లోనే వేగంగా వ్యాపించడం · మూత్రం లేదా మలంపై నియంత్రణ పోవడం · కాళ్లలో తిమ్మిరి లేదా బలహీనతతో పాటు కొత్తగా తీవ్రమైన నడుము నొప్పి · తిమ్మిరిగా ఉన్న పాదంపై గాయం, బొబ్బ లేదా కాలిన చోటు ఎర్రగా, వేడిగా, వాపుగా ఉండటం లేదా చీము కారడం · పాదం గాయంతో పాటు జ్వరం.
దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లి, ఆ వ్యక్తి కీమోథెరపీ తీసుకున్నారని స్పష్టంగా చెప్పండి.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ తిమ్మిర్లు పూర్తిగా తగ్గుతాయో లేదో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. కావాలనే ఇందులో శాతాలు ఇవ్వలేదు. కోలుకోవడం మందు, మోతాదు, సమస్య ఎంత తీవ్రమైంది, మీకున్న ఇతర వ్యాధులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆ సందర్భం లేకుండా చెప్పే అంకెలు రెండు వైపులా తప్పుదోవ పట్టిస్తాయి. మీ ఆంకాలజిస్ట్ మీకు వ్యక్తిగతంగా మరింత స్పష్టంగా చెప్పగలరు.
ఏదైనా చికిత్స నరాలను మళ్లీ మామూలుగా చేస్తుందని కూడా ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అత్యంత ప్రభావవంతమైన రక్షణ కీమో జరుగుతున్నప్పుడే జరుగుతుంది: లక్షణాలను తొందరగా చెప్పడం, డోస్ సర్దుబాటు చేయడం ద్వారా. చికిత్స తర్వాత లక్ష్యం కోలుకోవడానికి సాయపడటం, లక్షణాలను అదుపులో ఉంచడం.
దీన్ని తిప్పికొడతామని అమ్మే వాటిపై అనుమానంగా ఉండండి
విటమిన్ ఇంజెక్షన్లు, నరాల టానిక్లు, ప్రత్యేక నూనెలు, పరికరాలు ఎక్కువగా ప్రచారం అవుతుంటాయి. అవి కీమో వల్ల దెబ్బతిన్న నరాలను బాగు చేస్తాయనడానికి మంచి ఆధారాలు లేవు. కొన్ని కొనసాగుతున్న చికిత్సతో కలిసి ప్రతికూల ప్రభావం చూపవచ్చు. కొనే ముందు మీ టీమ్ను అడగండి.
లక్షణాలు మిగిలిపోవడం మీ వైఫల్యం కాదు
కొంతమంది అన్నీ సరిగ్గా చేసినా తిమ్మిర్లు మిగిలిపోతాయి. అది మందు, నరాల స్వభావం వల్లనే తప్ప, పేషెంట్ చేసిన తప్పు వల్ల కాదు.
ప్రతి ఫాలో-అప్లో చెప్పండి
కోలుకుంటున్నారా లేదా అనేది భవిష్యత్తు చికిత్స నిర్ణయాలకు, డ్రైవింగ్, ఉద్యోగానికి, ఏదైనా రెఫరల్ అవసరమా అనేదానికి ముఖ్యం. చివరి సైకిల్ అయిపోయి చాలాకాలం అయినా చెబుతూనే ఉండండి.
మనసుపై ప్రభావం కూడా నిజమే
చేతులతో చేసే సున్నితమైన పనులు చేయలేకపోవడం, నడకలో నమ్మకం పోవడం బాధ కలిగిస్తుంది, ముఖ్యంగా వాటిపైనే ఉద్యోగం ఆధారపడినవారికి. కౌన్సెలింగ్, ఆక్యుపేషనల్ థెరపీ అడగడం సబబే.
మార్పులను సింపుల్గా రాసి పెట్టుకోండి
కొన్ని వారాలకు ఒకసారి, ఏ వేళ్లు, కాలి వేళ్లు ప్రభావితమయ్యాయి, ఏ పనులు కష్టంగా ఉన్నాయి, నొప్పి వల్ల నిద్ర పాడవుతుందా అనేది రాసుకోండి. కోలుకోవడం చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంది కాబట్టి గమనించకపోవడం సులువు. రాసిన రికార్డు విషయాలు సరైన దిశలో వెళ్తున్నాయో మీ టీమ్కు, మీకు చూపిస్తుంది.
పని, డ్రైవింగ్లో మార్పులు అవసరం కావచ్చు
తిమ్మిర్లు చేతులతో చేసే సున్నితమైన పనిని, నిలబడటాన్ని, డ్రైవింగ్ను ప్రభావితం చేస్తే, కోలుకునేంత వరకు సలహా కోసం, మీ యజమానికి ఇవ్వడానికి ఒక లెటర్ కోసం మీ టీమ్ను అడగండి.
తర్వాత ఏం చేయాలి
మీ విషయంలో ఎలాంటి కోలుకోవడం ఆశించవచ్చో మీ టీమ్ను అడగండి. చురుకుగా ఉండండి, ఫిజియోథెరపీ, బ్యాలెన్స్ వ్యాయామాల గురించి అడగండి. నరాల నొప్పి ఉంటే చికిత్స కోసం చెప్పండి. ప్రతిరోజూ చేతులు, పాదాలను కాపాడుకోండి. షుగర్ ఉంటే అదుపులో ఉంచండి. ప్రతి ఫాలో-అప్లో మీ లక్షణాల గురించి చెప్పండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
చాలామంది నమ్మేవి
తిమ్మిర్లు తగ్గడం గురించి నాలుగు అపోహలు
నరాలు నెమ్మదిగా బాగవుతాయి. కోలుకోవడం జరిగితే, అది సాధారణంగా నెలల్లో లెక్కించాల్సినదే. చివరి డోస్ తర్వాత మొదట కొద్దికాలం లక్షణాలు పెరగవచ్చు కూడా.
చికిత్స తర్వాత చాలాకాలం పాటు నెమ్మదిగా మెరుగుదల కొనసాగవచ్చు. చెబుతూనే ఉండండి, చురుకుగా ఉండండి, వారాల వారీగా కాకుండా నెలల వారీగా మార్పు చూడండి.
సప్లిమెంట్లు కీమో వల్ల దెబ్బతిన్న నరాలను బాగు చేస్తాయనడానికి మంచి ఆధారాలు లేవు. కొన్ని చికిత్సతో కలిసి ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతాయి. వాడే ముందు మీ టీమ్ను అడగండి.
నరాల నొప్పి మందులు, ఫిజియోథెరపీ, బ్యాలెన్స్ శిక్షణ, పాదాల సంరక్షణ, ఆచరణలో ఉపయోగపడే పరికరాలు మిగిలిన లక్షణాలను భరించగలిగేలా చేస్తాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
నరాలు కోలుకోవడం గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో తిమ్మిర్లు తగ్గిపోతాయా?
చాలామందిలో చికిత్స అయిపోయిన తర్వాతి నెలల్లో, చాలాసార్లు నెమ్మదిగా మెరుగవుతాయి. కొందరికి తేలికపాటి లక్షణాలు మిగిలిపోతాయి. కొద్దిమందికి ఎక్కువ తిమ్మిర్లు లేదా నొప్పి ఉంటాయి.
కోలుకోవడానికి ఎంత కాలం పడుతుంది?
సాధారణంగా చాలా నెలలు. చికిత్స తర్వాత చాలాకాలం కొనసాగవచ్చు. ఇది మందు, సమస్య తీవ్రత, మీకున్న ఇతర వ్యాధులను బట్టి మారుతుంది. మీ టీమ్ మీకు మరింత నిర్దిష్టంగా చెప్పగలదు.
చివరి సైకిల్ తర్వాత ఎందుకు ఎక్కువైంది?
కొన్ని మందులతో చివరి డోస్ తర్వాత కొంతకాలం లక్షణాలు పెరుగుతూ ఉండి, ఆ తర్వాత తగ్గుతాయి. టీమ్కు చెప్పండి, కానీ దాని అర్థం కోలుకోవడం రాదని కాదు.
కోలుకోవడానికి నేను ఏమి చేయగలను?
చురుకుగా ఉండండి, బ్యాలెన్స్, బలం పెంచే వ్యాయామాలు చేయండి, ఫిజియోథెరపీ గురించి అడగండి, నరాల నొప్పికి సరైన చికిత్స తీసుకోండి, పాదాలను కాపాడుకోండి, షుగర్ ఉంటే బాగా అదుపులో ఉంచండి.
దీనికి మందులు ఉన్నాయా?
కొన్ని మందులు మంటలు, చురుక్కుమనే నరాల నొప్పిని తగ్గిస్తాయి. కోల్పోయిన స్పర్శను ఏ మందూ నమ్మదగిన విధంగా తిరిగి తీసుకురాదు. మీ లక్షణాలు, మీరు వాడే ఇతర మందులను బట్టి మీ టీమ్ ఎంచుకుంటుంది.
విటమిన్ B సప్లిమెంట్లు వేసుకోవాలా?
ముందు మీ టీమ్ను అడగండి. అవి కీమో వల్ల దెబ్బతిన్న నరాలను బాగు చేస్తాయనడానికి మంచి ఆధారాలు లేవు. కొన్ని విటమిన్లు అతిగా వేసుకుంటే అవే నరాలకు హాని చేయవచ్చు.
పాదాల్లో తిమ్మిరి ఉంటే డ్రైవ్ చేయవచ్చా?
పెడల్స్ను సురక్షితంగా అనుభూతి చెంది, నియంత్రించగలిగితేనే. తిమ్మిర్లు మీ పాదాలను లేదా పట్టును ప్రభావితం చేస్తే, డ్రైవింగ్ ఆపి మీ టీమ్తో మాట్లాడండి.
భవిష్యత్తు చికిత్సపై దీని ప్రభావం ఉంటుందా?
ఉండవచ్చు. తర్వాత మళ్లీ చికిత్స అవసరమైతే, మిగిలిన నరాల నష్టం ఏ మందులు ఎంచుకోవాలనేదాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. మీ రికార్డుల్లో మీ లక్షణాలు నమోదై ఉండేలా చూసుకోండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Facing Forward: Life After Cancer Treatment
- National Cancer Institute — Chemotherapy and You: Support for People With Cancer
- Cancer Research UK — Side effects of chemotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
తిమ్మిర్లు తగ్గకుండా ఉంటాయేమోనని ఆందోళనగా ఉందా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.