నరాల సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
కీమో సమయంలో చేతులు, కాళ్ల తిమ్మిర్లు, జివ్వుమనడం
కీమో సమయంలో చేతులు, కాళ్ల తిమ్మిర్లు కొన్ని మందులు వేళ్లు, కాలి వేళ్లకు వెళ్లే పొడవైన నరాలపై ప్రభావం చూపడం వల్ల వస్తాయి. తిమ్మిరి, జివ్వుమనడం, మంటలు, లేదా లేని గ్లౌజులు వేసుకున్నట్లు అనిపిస్తుంది. సాధారణంగా ప్రతి సైకిల్తో పెరుగుతుంది. ఫలితాన్ని మార్చగలిగేది ఒక్కటే: తొందరగా చెప్పడం. అప్పుడే నరాలను కాపాడటానికి మీ బృందం చికిత్సను మార్చగలదు.
సూటిగా సమాధానం
కీమో సమయంలో చేతులు, కాళ్లు ఎందుకు తిమ్మిరెక్కుతాయి?
కొన్ని కీమోథెరపీ మందులు వేళ్లు, కాలి వేళ్ల వరకు వెళ్లే పొడవైన నరాలపై ప్రభావం చూపుతాయి. దాని వల్ల తిమ్మిర్లు, జివ్వుమనడం, సూదులతో గుచ్చినట్లు అనిపించడం, మంటలు, లేదా లేని గ్లౌజులు, సాక్సులు వేసుకున్నట్లు అనిపించడం జరుగుతుంది. దీన్ని వైద్య భాషలో నరాల దెబ్బ (peripheral neuropathy) అంటారు. సాధారణంగా ఇది వేళ్ల చివర్లలో మొదలై, సైకిల్స్ పెరిగే కొద్దీ పైకి పాకవచ్చు. ప్రతి మందుతో ఇది రాదు. కొన్ని మందులతో చాలా ఎక్కువగా వస్తుంది.
ఫలితాన్ని మార్చగలిగే ఒకే ఒక్క విషయం: దీన్ని తొందరగా చెప్పడం. ఇంకా తక్కువగా ఉన్నప్పుడే మీ బృందానికి తెలిస్తే, నరాల దెబ్బ శాశ్వతం కాకముందే వాళ్లు డోస్ లేదా షెడ్యూల్ మార్చగలరు. కోర్సు చివరి వరకు పేషెంట్ మౌనంగా ఉంటే, ఆ అవకాశం పోతుంది.
మొదటి సంకేతం కనిపించగానే, ప్రతి సైకిల్కూ చెప్పండి
కొంచెమే ఉన్నా, వస్తూ పోతూ ఉన్నా, చికిత్స మారుస్తారేమో అని భయంగా ఉన్నా చెప్పండి. ఆ మార్పే నరాలను కాపాడుతుంది.
మీ మందులతో ఇది వస్తుందా అని అడగండి
ప్లాటినం మందులు (platinum drugs), ట్యాక్సేన్లు (taxanes), వింకా మందులు (vinca drugs), మరికొన్ని మందులు సాధారణంగా దీనికి కారణం. మీ మందులు వాటిలో ఉన్నాయో లేదో తెలిస్తే ఎంత జాగ్రత్తగా గమనించాలో తెలుస్తుంది.
ఇది సాధారణంగా పేరుకుపోతుంది
ప్రతి సైకిల్ ముందు సైకిల్కు కలుస్తూ పోతుంది. అందుకే మొదట్లో తక్కువగా, తర్వాత ఎక్కువగా తెలుస్తుంది. ఇలా ముందే ఊహించగలగడం వల్లే తొందరగా చెప్పడం అంత ఉపయోగకరం.
బటన్లు పెట్టుకోవడం, రాయడం, కప్పు పట్టుకోవడం, నడవడం కష్టమైతే ఆ విషయం ప్రత్యేకంగా మీ బృందానికి చెప్పండి.పేషెంట్లు చెప్పేది
నరాల మార్పులు ఎలా కనిపిస్తాయి?
- జివ్వుమనడం, సూదులు గుచ్చినట్లు
- సాధారణంగా ఇదే మొదటి సంకేతం, వేళ్ల చివర్లలో లేదా కాలి వేళ్లలో. మొదట్లో వచ్చి పోవచ్చు. చేయి మీద పడుకోవడం వల్లనో, సరిగా కూర్చోకపోవడం వల్లనో అని చాలామంది పట్టించుకోరు.
- తిమ్మిరి
- స్పర్శ తెలియకపోవడం, పలుచని గ్లౌజులు లేదా సాక్సులు వేసుకున్నట్లు. వస్తువులు మందంగా తెలుస్తాయి. చిన్న వస్తువులు ఎత్తడం, జేబులో తడిమి పట్టుకోవడం కష్టమవుతుంది.
- మంట లేదా షాక్ కొట్టినట్లు నొప్పి
- కొందరికి తిమ్మిరి కంటే నొప్పి వస్తుంది: రాత్రిపూట అరికాళ్ల మంటలు, వేళ్లలో కరెంట్ షాక్ లాంటి నొప్పి, చల్లనిది తాకితే నొప్పి. దీనికి చికిత్స వేరుగా ఉంటుంది, కాబట్టి దీన్ని విడిగా చెప్పండి.
- చిన్న పనుల్లో తడబాటు
- బటన్లు, చెవిపోగులు, రాయడం, టైప్ చేయడం, నాణేలు ఏరడం, లేసులు కట్టడం. పేషెంట్ చెప్పకముందే తరచుగా కుటుంబ సభ్యులు గమనిస్తారు.
- తూలడం
- కాళ్లు తిమ్మిరెక్కితే నేల తెలియడం కష్టం, ముఖ్యంగా చీకట్లో లేదా ఎగుడుదిగుడు నేలపై. పడిపోయే అవకాశం పెరుగుతుంది, ముఖ్యంగా పెద్దవారిలో.
- చలికి సున్నితత్వం
- కొన్ని మందులతో చల్లని పానీయాలు, చల్లని గాలి, ఫ్రిజ్ తాకడం వల్ల చేతులు, నోరు, గొంతులో జివ్వుమనడం లేదా నొప్పి వస్తుంది. ఇది ప్రత్యేకమైన లక్షణం, తప్పకుండా చెప్పండి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఆచరణలో
తిమ్మిర్లు మొదలైనప్పుడు ఏమి చేయాలి?
ముందు బృందానికి చెప్పండి, తర్వాత చేతులు, కాళ్లను కాపాడుకోండి.
తర్వాతి సైకిల్కు ముందే చెప్పండి
ఎక్కడ ఉంది, వచ్చి పోతోందా లేక ఉండిపోతోందా, నొప్పి ఉందా, ఏ పనులు చేయలేకపోతున్నారు అనేది చెప్పండి. స్పష్టంగా చెబితే ఏమైనా మార్చాలా అని బృందం నిర్ణయించగలదు.
ప్రత్యేకంగా చెప్పండి
- ఏ పనులు కష్టమయ్యాయి
- ముందు సైకిల్ కంటే ఎక్కువైందా
కాళ్లను కాపాడుకోండి
ఇంట్లో, బయట సరిగ్గా సరిపోయే, మూసి ఉన్న చెప్పులు లేదా షూస్ వేసుకోండి. చెప్పులు లేకుండా నడవకండి. మీకు తెలియకుండా తగిలిన కోతలు, బొబ్బలు, ఎరుపు కోసం ప్రతి సాయంత్రం పాదాలు చూసుకోండి.
పడిపోకుండా జాగ్రత్త
బాత్రూమ్కు వెళ్లే దారిలో రాత్రి లైట్, జారే చాపలు తీసేయడం, మెట్లపై రెయిలింగ్ పట్టుకోవడం, తడి లేదా ఎగుడుదిగుడు నేలపై అదనపు జాగ్రత్త.
ముఖ్యంగా
- రాత్రిపూట
- పెద్దవారికి
వేడి, పదునైన వస్తువులతో జాగ్రత్త
తిమ్మిరెక్కిన వేళ్లకు వేడి పాత్ర, స్నానం నీళ్ల వేడి సరిగా తెలియదు. నీళ్ల వేడిని మోచేతితో లేదా థర్మామీటర్తో చూడండి, వేడి పాత్రలకు గుడ్డ లేదా గ్లౌజులు వాడండి, కత్తులతో జాగ్రత్తగా ఉండండి.
కదులుతూ ఉండండి
నెమ్మదిగా నడవడం, బ్యాలెన్స్ వ్యాయామాలు నిజంగా సహాయపడతాయని ఆధారాలు ఉన్న అతి కొన్ని విషయాల్లో ఉన్నాయి. మీ కోసం ఫిజియోథెరపిస్ట్ ఒక ప్లాన్ ఇవ్వగలరేమో అడగండి.
చేయి లేదా కాలు, లేదా ముఖం ఒకవైపు ఒక్కసారిగా బలహీనపడటం · మూత్రం లేదా మలంపై అదుపు పోవడం · గంటల్లో లేదా రోజుల్లో తిమ్మిరి వేగంగా వ్యాపించడం · ఒక్కసారిగా నడవలేకపోవడం · తీవ్రమైన నడుము నొప్పితో పాటు కాళ్లలో కొత్తగా తిమ్మిరి లేదా బలహీనత · పడిపోయి తలకు దెబ్బ తగలడం · తిమ్మిరెక్కిన పాదంపై గాయం ఎర్రగా, వాచి, వేడిగా ఉండటం లేదా చీము కారడం, ముఖ్యంగా జ్వరంతో. దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లి, ఆ వ్యక్తి కీమోథెరపీలో ఉన్నారని స్పష్టంగా చెప్పండి.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ నరాల మార్పులు పూర్తిగా కోలుకుంటాయా లేదా అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. చాలామందికి చికిత్స ముగిసిన తర్వాతి నెలల్లో బాగా మెరుగుపడుతుంది. కొందరికి అలాగే ఉండిపోతుంది. అది మందు, మొత్తం ఎంత ఇచ్చారు, ఎంత తీవ్రమైంది, షుగర్ లాంటి ఇతర వ్యాధులపై ఆధారపడుతుంది. మీ ఆంకాలజిస్ట్ మీ విషయంలో మరింత స్పష్టంగా చెప్పగలరు.
మీ డోస్ మార్చాలా వద్దా అనేది కూడా ఇది చెప్పలేదు. అది క్యాన్సర్కు చికిత్స, నరాల రక్షణ మధ్య సమతుల్యం. ఆ నిర్ణయం మీ ఆంకాలజిస్ట్దే, మీకు ఏది ముఖ్యమో మీరు చెప్పిన దాని ఆధారంగా.
చికిత్స కాపాడుకోవాలని దాచిపెట్టకండి
డోస్ తగ్గిస్తే చికిత్స పనిచేయదేమో అనే భయంతో కొందరు పేషెంట్లు మౌనంగా ఉంటారు. ఆ భయాన్ని డాక్టర్తో బహిరంగంగా మాట్లాడండి. నిర్ణయం పూర్తి సమాచారంతో జరగాలి, లక్షణాలు దాచడం వల్ల కాదు.
నరాల కోసం అమ్మే సప్లిమెంట్లపై అనుమానంగా ఉండండి
విటమిన్ ఇంజెక్షన్లు, నరాల టానిక్కులు, సప్లిమెంట్లు తిమ్మిర్లు ఉన్న పేషెంట్లకు ఎక్కువగా ప్రచారం చేస్తారు. వాటిలో చాలావాటికి ఆధారాలు తక్కువ. కొన్ని చికిత్సతో కలిసి ప్రభావం చూపుతాయి. ఏదైనా వాడే ముందు మీ బృందాన్ని అడగండి.
షుగర్ ఉంటే ప్రమాదం ఎక్కువ
షుగర్ వల్ల ఇప్పటికే నరాల దెబ్బ ఉన్నవారికి ప్రమాదం ఎక్కువ, కోల్పోయేది కూడా ఎక్కువ. మొదట్లోనే ఈ విషయం చెప్పండి, పాదాలను మరింత జాగ్రత్తగా చూసుకోండి.
తర్వాత ఏమి చేయాలి?
మీ మందులతో నరాల మార్పులు వస్తాయా అని అడగండి. తిమ్మిరి లేదా జివ్వుమనడం మొదటి సంకేతంలోనే, ప్రతి సైకిల్కు ముందు చెప్పండి. పాదాలను కాపాడుకోండి, పడిపోకుండా జాగ్రత్త పడండి, వేడితో జాగ్రత్త. ఏ సప్లిమెంట్ అయినా మీ బృందానికి చూపించండి. బ్యాలెన్స్ దెబ్బతింటే ఫిజియోథెరపీ గురించి అడగండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
చాలామంది నమ్మేవి
చికిత్సలో తిమ్మిర్ల గురించి నాలుగు అపోహలు
తొలి దశలో, తక్కువగా ఉన్న జివ్వుమనడమే బృందం వినాల్సిన విషయం. అప్పుడే మార్పు చేసి నరాలను కాపాడవచ్చు. తీవ్రమయ్యే వరకు ఆగితే ఆ అవకాశం పోతుంది.
సాధారణంగా ఆపకుండా డోస్ లేదా షెడ్యూల్ మారుస్తారు, చికిత్స లాభంతో పోల్చి చూస్తారు. భయం గురించి మాట్లాడండి, లక్షణాన్ని దాచకండి.
నరాల దెబ్బ కోసం అమ్మే చాలా సప్లిమెంట్లకు ఆధారాలు తక్కువ. కొన్ని కీమోతో కలిసి ప్రభావం చూపుతాయి. ఎవరు చెప్పినా, వాడే ముందు మీ బృందాన్ని అడగండి.
చాలామందికి నెలల్లో మెరుగుపడుతుంది, కొందరికి ఉండిపోతుంది. బాగా కోలుకునే అవకాశాన్ని పెంచే అతి కొన్ని విషయాల్లో తొందరగా చెప్పడం ఒకటి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
తిమ్మిర్లు, జివ్వుమనడం: సాధారణ ప్రశ్నలు
ఏ కీమో మందులతో తిమ్మిర్లు వస్తాయి?
ఎక్కువగా ప్లాటినం మందులు, ట్యాక్సేన్లు, వింకా మందులు, మరికొన్ని. మీ రెజిమెన్ (మందుల కలయిక)తో ఈ ప్రమాదం ఉందా అని మీ బృందాన్ని అడగండి. అప్పుడు ఎంత జాగ్రత్తగా గమనించాలో తెలుస్తుంది.
ఇది సాధారణంగా ఎప్పుడు మొదలవుతుంది?
తరచుగా మొదట్లో కాకుండా కొన్ని సైకిల్స్ తర్వాత, ఎందుకంటే ప్రతి సైకిల్తో ప్రభావం పేరుకుపోతుంది. కొన్ని మందులతో చలి వల్ల వచ్చే జివ్వుమనడం ఇన్ఫ్యూజన్ ఇచ్చిన కొన్ని రోజుల్లోనే కనిపించవచ్చు.
కొంచెమే ఉంటే డాక్టర్కు చెప్పాలా?
చెప్పాలి, మొదటి సంకేతంలోనే, ప్రతి సైకిల్కు ముందు. లక్షణాలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడే డోస్ లేదా షెడ్యూల్ మార్పుతో నరాలను శాశ్వత దెబ్బ నుంచి కాపాడవచ్చు.
ఇది పోతుందా?
చాలామందికి చికిత్స తర్వాతి నెలల్లో మెరుగుపడుతుంది, కొన్నిసార్లు నెమ్మదిగా. కొందరికి ఉండిపోతుంది. మీ మందులు, ఎంత తీవ్రమైంది అనే దాని ఆధారంగా మీ ఆంకాలజిస్ట్ మరింత బాగా చెప్పగలరు.
దీనికి చికిత్స ఉందా?
అవకాశాలు తక్కువ. తొందరగా కీమో మార్చడం, ఫిజియోథెరపీ, వ్యాయామం, నరాల నొప్పికి మందులు కొందరికి సహాయపడతాయి. దీని కోసం అమ్మే చాలా సప్లిమెంట్లకు ఆధారాలు తక్కువ.
నేను బండి నడపవచ్చా?
పెడల్స్ సరిగా తెలుస్తూ, కంట్రోల్స్ సురక్షితంగా వాడగలిగితేనే. తిమ్మిరి మీ పాదాలపై లేదా పట్టుపై ప్రభావం చూపుతుంటే డ్రైవింగ్ ఆపి, మీ బృందంతో మాట్లాడండి.
నాకు షుగర్ ఉంది. దాని ప్రభావం ఉంటుందా?
ఉంటుంది. షుగర్ వల్ల ఇప్పటికే ఉన్న నరాల దెబ్బ ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. మొదట్లోనే మీ బృందానికి చెప్పండి, పాదాలను ప్రత్యేకంగా జాగ్రత్తగా చూసుకోండి.
ఇంట్లో నేను ఏమి చేయగలను?
మూసి ఉన్న చెప్పులతో పాదాలను కాపాడుకోండి, రోజూ చూసుకోండి, పడిపోకుండా జాగ్రత్త పడండి, నీళ్ల వేడి జాగ్రత్తగా చూడండి, నెమ్మదిగా చురుగ్గా ఉండండి, ప్రతి సైకిల్కు ముందు ఏ మార్పు ఉన్నా చెప్పండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Chemotherapy and You: Support for People With Cancer
- Cancer Research UK — Side effects of chemotherapy
- Macmillan Cancer Support — Chemotherapy
- American Cancer Society — Peripheral Neuropathy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
చికిత్సలో తిమ్మిర్లు గమనిస్తున్నారా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.