సహాయక మందులు
కీమో సమయంలో థైరాయిడ్ మాత్రలు, మూర్ఛ, మానసిక ఆరోగ్య మందులు
కీమో సమయంలో థైరాయిడ్ మాత్రలు వేసుకోవడం సాధారణంగా సులువే. ఈ మూడింటిలో ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సింది మూర్ఛ (epilepsy) మందులకే, ఎందుకంటే వాటిలో కొన్ని కాలేయం ఇతర మందులను ఎంత వేగంగా విడగొడుతుందో గణనీయంగా మార్చేస్తాయి. మానసిక ఆరోగ్య మందులు ఈ రెండింటికీ మధ్యలో ఉంటాయి. ఈ మూడు రకాలనూ సాధారణంగా ఆపరు, కొనసాగిస్తారు — ఎందుకంటే ఆపడం వల్ల వచ్చే ప్రమాదం ఏ ఇంటరాక్షన్ కంటే పెద్దది. మీ ఆంకాలజిస్ట్, మందు రాసిన డాక్టర్ ఇద్దరూ మాట్లాడుకోవడమే సరైన దారి.
సూటిగా సమాధానం
థైరాయిడ్, మూర్ఛ, మానసిక ఆరోగ్య మందులు కీమోతో ఇబ్బంది పెడతాయా?
థైరాయిడ్ మాత్రల విషయం సాధారణంగా సులువే. వీటిలో ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సింది మూర్ఛ (epilepsy) మందులకే. ఎందుకంటే వాటిలో కొన్ని, కాలేయం (లివర్) ఇతర మందులను ఎంత వేగంగా విడగొడుతుందో గణనీయంగా మార్చేస్తాయి. మానసిక ఆరోగ్య మందులు ఈ రెండింటికీ మధ్యలో ఉంటాయి. వాటిలో కొన్నింటి గురించి నిజంగా మాట్లాడాల్సి వస్తుంది, ఎక్కువ శాతం మాత్రం అలాగే కొనసాగుతాయి.
ఈ మూడు రకాల మందులనూ ఆపరు, కొనసాగిస్తారు. మూర్ఛ మందు ఆపేస్తే ఫిట్స్ వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. మానసిక ఆరోగ్య మందు ఆపేస్తే సమస్య మళ్లీ తిరగబెట్టే ప్రమాదం ఉంది. ఏదైనా ఇంటరాక్షన్ను నిర్వహించడం కంటే ఈ రెండూ చాలా ఎక్కువ ప్రమాదకరం.
మూర్ఛ మందుల గురించే ముందు మాట్లాడండి
పాత తరం మూర్ఛ మందుల్లో కొన్ని లివర్ ఎంజైమ్లను ఎంతగా వేగవంతం చేస్తాయంటే, కీమో మందు లక్ష్యానికి చేరే మోతాదు గణనీయంగా తగ్గిపోవచ్చు. అందుకే మొదటి సైకిల్కు ముందే మందు మార్చే విషయం గురించి మీ ఆంకాలజిస్ట్ మీ న్యూరాలజిస్ట్తో మాట్లాడాలనుకోవచ్చు. అలా ఏర్పాటు చేయడానికి సమయం పడుతుంది.
మానసిక ఆరోగ్య మందులు అదనపు విషయం కాదు
డిప్రెషన్, ఆందోళన కోసం వాడే మందుల పేర్లను చాలామంది సిగ్గుతో జాబితాలో రాయరు. నిజానికి అవి ఆ జాబితాలో ఉండాల్సినవే. వాటిలో కొన్ని ఇతర మందులను శరీరం ఎలా నిర్వహిస్తుందో మారుస్తాయి. కొన్ని చికిత్స రోజున ఇచ్చే వికారం తగ్గించే మందులతో పరస్పర ప్రభావం (interaction) చూపుతాయి.
మూడు రకాల మందుల స్ట్రిప్లనూ చేతిలో పట్టుకుని తీసుకెళ్లండి. ఇక్కడ విషయాన్ని నిర్ణయించేది మందు రకం కాదు, ఏ మందు అనేదే.రకాల వారీగా
ఏ రకం మందుకు సాధారణంగా ఏమి జరుగుతుంది?
- థైరాయిడ్ మాత్రలు
- దాదాపు ఎప్పుడూ మార్పు లేకుండా కొనసాగిస్తారు. ఆచరణలో వచ్చే ప్రశ్న సమయం గురించే. ఇవి ఖాళీ కడుపుతో వేసుకోవాలి, చికిత్స ఉన్న ఉదయాల్లో ఆ అలవాటు చెదిరిపోతుంది. చికిత్స చాలాకాలం సాగితే మధ్యలో థైరాయిడ్ స్థాయిలను మళ్లీ చెక్ చేయవచ్చు.
- పాత తరం మూర్ఛ మందులు
- మార్పు గురించి ఎక్కువసార్లు చర్చకు వచ్చేది ఈ రకమే. ఇతర మందులను తొలగించే లివర్ ఎంజైమ్లను వీటిలో కొన్ని వేగవంతం చేస్తాయి. దాంతో కీమో మందు లక్ష్యానికి చేరే మోతాదు తగ్గవచ్చు. మందు మార్చడం విలువైనదా కాదా అనేది మీ న్యూరాలజిస్ట్, ఆంకాలజిస్ట్ కలిసి నిర్ణయించాలి.
- కొత్త తరం మూర్ఛ మందులు
- ఈ విషయంలో ఇవి సాధారణంగా తక్కువ ఇబ్బంది పెడతాయి. మందు మార్చమని సూచించడానికి ఇది కూడా ఒక కారణం. అయితే ఆ మార్పును మీరే చేసుకోవద్దు. అది డాక్టర్ పర్యవేక్షణలో, మెల్లగా మాత్రమే జరగాలి.
- డిప్రెషన్ మందులు (యాంటీడిప్రెసెంట్స్)
- సాధారణంగా కొనసాగిస్తారు. కొన్ని మందులు, కొన్ని ఔషధాలను శరీరం పనిచేసేలా మార్చే లేదా తొలగించే ఎంజైమ్లను ప్రభావితం చేస్తాయి. కొన్ని క్యాన్సర్ చికిత్సల విషయంలో ఇది నిజంగా ముఖ్యం. అందుకే రకం కాకుండా, మీరు వాడుతున్న మందు పేరు కచ్చితంగా చెప్పండి.
- ఆందోళన, నిద్ర మాత్రలు
- వీటిని కొనసాగిస్తారు, కానీ ఒక జాగ్రత్తతో. చికిత్సకు ముందు ఇచ్చే మందులు, వికారం తగ్గించే మందులు కలిగించే మత్తుకు ఇవి తోడవుతాయి. చికిత్స రోజు ఉదయం మీరు ఏమి వేసుకున్నారో డే కేర్ నర్స్కు చెప్పండి.
- తీవ్రమైన మానసిక సమస్యలకు వాడే మందులు
- వీటిని కూడా కొనసాగిస్తారు, ముందుగానే చెప్పడం మంచిది. వీటిలో కొన్ని బ్లడ్ కౌంట్ను లేదా గుండె విద్యుత్ సంకేతాల తీరును ప్రభావితం చేస్తాయి. కీమో సమయంలో ఈ రెండింటినీ అప్పటికే గమనిస్తూ ఉంటారు, కాబట్టి పరీక్షలు ఇంకా ఎక్కువసార్లు చేయవచ్చు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఆచరణలో
మొదటి సైకిల్కు ముందే ఏమి చేయాలి?
కింది వాటిలో మొదటిదొక్కటే తొందరపడాల్సిన పని.
మూర్ఛ మందుల గురించి ముందే చెప్పండి
ఆ తర్వాత కాకుండా, ప్లానింగ్ అపాయింట్మెంట్లోనే చెప్పండి. ఎందుకంటే మందు మార్చాలని సూచిస్తే ఆ మార్పు మెల్లగా జరగాలి. మీరు వాడుతున్నది, మందులు తొలగించే వేగాన్ని మార్చే రకమా కాదా అని అడగండి. స్ట్రిప్ చేతిలో పెట్టుకుని అడగండి.
ఇవి కచ్చితంగా అడగండి
- మందు మార్చడం విలువైనదా
- ఆ మార్పుకు ఎంత సమయం పడుతుంది
ఇద్దరు స్పెషలిస్ట్లనూ కలపండి
మీ న్యూరాలజిస్ట్ లేదా సైకియాట్రిస్ట్కు, మీ ఆంకాలజిస్ట్కు ఒకరు ఏమి చేస్తున్నారో ఒకరికి తెలియాలి. ఒకరి కోసం ఒకరికి లేఖ ఇవ్వమని అడగండి. మొత్తం చిత్రాన్ని ఎవరు చూస్తున్నారో కూడా అడగండి.
చికిత్స రోజు సమయాన్ని కుదుర్చుకోండి
థైరాయిడ్ మాత్రకు ఖాళీ కడుపు కావాలి. మత్తు కలిగించే మందుల వల్ల మీరు సురక్షితంగా ఇంటికి చేరగలరా అనేది ముఖ్యం. సైకిల్ ఉన్న ఉదయం ప్రతి మందు ఎప్పుడు వేసుకోవాలో స్పష్టమైన సూచన అడిగి రాయించుకోండి.
నర్స్కు చెప్పాల్సినవి
- ఆ ఉదయం మీరు ఏమి వేసుకున్నారు
- మత్తు కలిగించే మందు ఏదైనా వాడుతున్నారా
సైకిల్ కారణంగా డోస్ మిస్ కానివ్వవద్దు
మూర్ఛ లేదా మానసిక ఆరోగ్య మాత్ర వేసుకున్నాక వాంతి అయితే, ఊహించి నిర్ణయించుకోవద్దు, ఫోన్ చేయండి. ఏమి చేయాలో ముందుగానే అడిగి పెట్టుకోండి. ఎక్కువగా ఎదురయ్యేది, అయినా ఎవరూ ముందే చెప్పనిది ఇదే పరిస్థితి.
ఫిట్స్ రావడం, లేదా మామూలు కంటే ఎక్కువసార్లు రావడం · వాంతుల వల్ల మూర్ఛ లేదా మానసిక ఆరోగ్య మాత్ర కడుపులో నిలవకపోవడం · అసాధారణమైన మత్తు, లేదా నిద్రలోంచి లేపడం కష్టం కావడం · కొత్తగా గందరగోళం, చిరాకు, లేనివి కనిపించడం · గుండె వేగంగా లేదా క్రమం తప్పి కొట్టుకోవడం · జ్వరంతో పాటు కండరాలు బిగుసుకుపోవడం · తనకు తాను హాని చేసుకోవాలనే ఆలోచనలు, లేదా బతకడం వృథా అనిపించడం. చివరిది తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగే విషయం కాదు, ఈరోజే ఎవరికైనా చెప్పాలి. హాస్పిటల్కు వెళ్లినప్పుడు ఆ వ్యక్తి కీమో తీసుకుంటున్నారని చెప్పి, మందుల జాబితా తీసుకెళ్లండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
నిజం చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ మందులు కీమోతో ఇంటరాక్షన్ చూపుతాయా లేదా అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. ఈ రకాల్లో ఒక్కో మందు ఒక్కోలా ప్రవర్తిస్తుంది. పైగా సమాధానం మీకు ఇస్తున్న కీమో మందులపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది మీ ఆంకాలజిస్ట్ను లేదా హాస్పిటల్ ఫార్మసిస్ట్ను, అసలు స్ట్రిప్లను వారి ముందు పెట్టి అడగాల్సిన ప్రశ్న.
మందు మార్చడం విలువైనదా అనేది కూడా ఈ పేజీ చెప్పలేదు. కీమో ప్రభావం తగ్గే అవకాశాన్ని ఒకవైపు, ఫిట్స్ అదుపు లేదా మానసిక ఆరోగ్యం చెదిరిపోయే ప్రమాదాన్ని మరోవైపు తూకం వేయాల్సి ఉంటుంది. ఆ నిర్ణయం మీ ఇద్దరు స్పెషలిస్ట్లే కలిసి తీసుకోగలరు.
ఇక్కడ చదివి ఏదీ మార్చుకోవద్దు
ఈ మందుల్లో దేన్నీ మీ ఇష్టప్రకారం ఆపవద్దు, తగ్గించవద్దు, మార్చవద్దు. మూర్ఛ లేదా మానసిక ఆరోగ్య మందును ఒక్కసారిగా ఆపడం దానికదే ప్రమాదకరం. ఈ మొత్తం విషయంలో ఇంట్లో ఎప్పుడూ ప్రయత్నించకూడని కొన్ని పనుల్లో ఇది ఒకటి.
ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి
మూడు రకాల మందుల అసలు స్ట్రిప్లనూ ప్లానింగ్ అపాయింట్మెంట్కు తీసుకెళ్లండి. మందు మార్పుకు సమయం పడుతుంది కాబట్టి మూర్ఛ మందుల గురించి ముందుగా మాట్లాడండి. మీ కలయిక గురించి ఫార్మసిస్ట్ను అడగండి. చికిత్స రోజున ఏ మందు ఎప్పుడు వేసుకోవాలో రాయించుకోండి. డోస్ వేసుకున్నాక వాంతి అయితే ఏమి చేయాలో కూడా అడిగి పెట్టుకోండి.
చాలామంది అనుకునేవి
ఇక్కడ సమస్యలు తెచ్చే నమ్మకాలు
డాక్టర్ పర్యవేక్షణ లేకుండా మూర్ఛ మందును ఆపడం లేదా తగ్గించడం వల్ల ఫిట్స్ వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. ఏదైనా ఇంటరాక్షన్ను నిర్వహించడం కంటే ఇది చాలా ఎక్కువ ప్రమాదకరం. మార్పు అవసరమైతే మీ న్యూరాలజిస్ట్ దాన్ని మెల్లగా చేస్తారు. ఇది ఇంట్లో చేసుకునే పని కాదు.
ఈ మందుల్లో కొన్ని, కొన్ని క్యాన్సర్ మందులను పనిచేసేలా మార్చే లేదా తొలగించే ఎంజైమ్లను ప్రభావితం చేస్తాయి. కొన్ని వికారం తగ్గించే మందులతో ఇంటరాక్షన్ చూపుతాయి. సిగ్గుతో దాన్ని జాబితాలో రాయకపోతే, మందుల ఎంపికను నిజంగా మార్చే సమాచారం డాక్టర్కు అందకుండా పోతుంది.
సాధారణంగా అది మార్పు లేకుండా కొనసాగుతుంది, అయినా జాబితాలో ఉండాల్సిందే. ఆచరణలో వచ్చే ప్రశ్న చికిత్స ఉన్న ఉదయాల్లో సమయం గురించే, ఎందుకంటే దాన్ని ఖాళీ కడుపుతో వేసుకోవాలి. చికిత్స చాలాకాలం సాగితే థైరాయిడ్ స్థాయిలను మళ్లీ చెక్ చేయవచ్చు.
చికిత్సకు ముందు ఇచ్చే మందులు, వికారం తగ్గించే మందులు అప్పటికే మత్తు కలిగిస్తాయి. వాటితో కలిసినప్పుడు అనుకున్నదాని కంటే చాలా ఎక్కువ మత్తుగా, తూలుతున్నట్టుగా అనిపిస్తుంది. మీరు ఏమి వేసుకున్నారో డే కేర్ నర్స్కు చెప్పి, ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి ఎవరినైనా ఏర్పాటు చేసుకోండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఈ మందుల గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
మూర్ఛ మందులకు ఎందుకంత ప్రాధాన్యం?
పాత తరం మందుల్లో కొన్ని, ఇతర మందులను విడగొట్టే లివర్ ఎంజైమ్లను వేగవంతం చేస్తాయి. దాంతో కీమో మందు లక్ష్యానికి చేరే మోతాదు తగ్గవచ్చు. ఈ విషయాన్ని ప్లానింగ్ అపాయింట్మెంట్లోనే లేవనెత్తండి. ఎందుకంటే మందు సురక్షితంగా మార్చాలంటే సమయం కావాలి.
నా మూర్ఛ మందు మారుస్తారా?
కొన్నిసార్లు అలా సూచిస్తారు. ఇది కీమో ప్రభావాన్ని ఒకవైపు, ఫిట్స్ అదుపును మరోవైపు తూకం వేసి తీసుకునే నిర్ణయం. మీ న్యూరాలజిస్ట్, ఆంకాలజిస్ట్ కలిసి దీన్ని నిర్ణయిస్తారు. ఆ మార్పును మీరే చేసుకోవద్దు, అది మెల్లగా జరగాల్సిన పని.
నా డిప్రెషన్ మందు కొనసాగించవచ్చా?
సాధారణంగా కొనసాగించవచ్చు. రకం కాకుండా మందు పేరు కచ్చితంగా చెప్పండి. ఎందుకంటే వీటిలో కొన్ని, కొన్ని క్యాన్సర్ మందులను నిర్వహించే ఎంజైమ్లను ప్రభావితం చేస్తాయి. కొన్ని వికారం తగ్గించే మందులతో ఇంటరాక్షన్ చూపుతాయి. ఒక్కసారిగా ఆపేయడం మాత్రం పరిష్కారం కాదు.
చికిత్స రోజున థైరాయిడ్ మాత్ర ఎప్పుడు వేసుకోవాలి?
మీ టీమ్ను అడిగి స్పష్టమైన సూచన తీసుకోండి. దీనికి ఖాళీ కడుపు కావాలి, చికిత్స ఉన్న ఉదయాలు ఆ అలవాటును చెదరగొడతాయి. సాధారణంగా డోస్ మానేయకుండా, సమయాన్ని కాస్త సర్దుబాటు చేసుకుంటే సరిపోతుంది.
ఈ మాత్రల్లో ఏదైనా వేసుకున్నాక వాంతి అయితే?
మళ్లీ వేసుకోవాలా వద్దా అనేది ఊహించకుండా ఫోన్ చేసి అడగండి. ముఖ్యంగా మూర్ఛ మందుల విషయంలో డోస్ మిస్ కావడం ముఖ్యమైన విషయం. ఇది జరిగినప్పుడు సమాధానం మీ దగ్గర ఇప్పటికే ఉండేలా, ముందుగానే ఈ ప్రశ్న అడిగి పెట్టుకోండి.
నా థైరాయిడ్ స్థాయిలు మళ్లీ చెక్ చేయాలా?
చికిత్స చాలాకాలం సాగితే కొన్నిసార్లు చేస్తారు. ముఖ్యంగా మీరు ఊహించిన దాని కంటే ఎక్కువ అలసిపోతున్నా, బరువు బాగా మారినా. అది మీ పర్యవేక్షణలో భాగమేనా అని అనుకోకుండా, అడిగి నిర్ధారించుకోండి.
చికిత్స మొదలుపెట్టాక మనసు బాగా కుంగిపోయింది. ఏమి చేయాలి?
ఆగకుండా మీ ఆంకాలజీ టీమ్కు చెప్పండి. చాలా చోట్ల కౌన్సెలర్ ఉంటారు, మందుల్లో సర్దుబాటు చేయవచ్చు. ఇది కూడా వారు చూసుకునే విషయాల్లో భాగమే. మీకు తనకు తాను హాని చేసుకోవాలనే ఆలోచనలు వస్తే ఈరోజే ఎవరికైనా చెప్పండి.
నా మందుల కలయికను ఎవరు చెక్ చేయడం మంచిది?
హాస్పిటల్ ఫార్మసిస్ట్, మీ పూర్తి మందుల జాబితా వారి ముందు ఉన్నప్పుడు. ఈ ప్రశ్నకు అందుబాటులో ఉండే అత్యంత మంచి వ్యక్తి వారే. అయినా చాలామంది వారిని అడగకుండానే వదిలేస్తారు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer Research UK — Cancer drugs and other medicines
- Macmillan Cancer Support — Other conditions and cancer treatment
- National Cancer Institute — Chemotherapy to Treat Cancer
- MedlinePlus — Drug Reactions
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
వేరే జబ్బుకు మందులు వాడుతున్నారా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.