క్లినికల్ ట్రయల్‌కు ఎవరు అర్హులు, చాలామందికి ఎందుకు అర్హత రాదు

ఒక నిర్దిష్ట ట్రయల్‌లో చేరాలంటే ఒక వ్యక్తి పాటించాల్సిన నియమాలనే ఇన్‌క్లూజన్ క్రైటీరియా (చేర్చుకునే నిబంధనలు) అంటారు. ట్రయల్ మొదలయ్యేకంటే ముందే వాటిని ప్రోటోకాల్‌లో రాసి, ఎథిక్స్ కమిటీ ఆమోదం తీసుకుంటారు. సాధారణంగా ఈ నిబంధనల్లో ఉండేవి: మీకున్న క్యాన్సర్ ఏ రకమైనది, అది ఎంతవరకు వ్యాపించింది, ఇప్పటికే ఏ చికిత్సలు తీసుకున్నారు, మీ కాలేయం (లివర్), కిడ్నీలు, ఎముక మజ్జ ఎలా పనిచేస్తున్నాయో చూపించే బ్లడ్ టెస్ట్ రిపోర్ట్‌లు, రోజువారీ పనులు చేసుకోగలిగే మీ సాధారణ ఆరోగ్య స్థితి. కొన్ని ట్రయల్స్‌కు కణితి కణజాలంలో ఒక నిర్దిష్ట లక్షణం కనిపించడం కూడా అవసరం. దీని ఉద్దేశం రెండు: నమ్మదగిన ఫలితాలు రావడానికి తగినంత ఒకేలాంటి బృందంలో చికిత్సను పరీక్షించడం, ప్రమాదం ఎక్కువ ఉండే వారిని కాపాడటం. మీ రిపోర్ట్‌లకు ఈ నియమాలను వర్తింపజేయగలిగేది ట్రయల్ టీమ్ మాత్రమే. వాటిని విడమరచి చెప్పడంలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ సహాయపడగలరు.

మనుషులను ట్రయల్ నుంచి పక్కన పెట్టడానికి కారణాలు రెండు రకాలు — వారిని కాపాడటం, అధ్యయన ఫలితాలను నమ్మదగినవిగా ఉంచడం. ఈ మినహాయింపు నిబంధనల్లో ఉండేవి: గుండె, లివర్ లేదా కిడ్నీ వ్యాధుల వంటి ఇతర తీవ్రమైన సమస్యలు, అదుపులో లేని ఇన్ఫెక్షన్‌లు, గర్భం లేదా పాలిచ్చే సమయం, ట్రయల్ మందుతో కలిసి సమస్య కలిగించే కొన్ని మందులు, రెండో క్యాన్సర్, కొన్ని ట్రయల్స్‌లో మెదడుకు వ్యాపించిన క్యాన్సర్. గతంలో తీసుకున్న చికిత్సలు కూడా అడ్డు కావచ్చు, ఎందుకంటే అవి కొత్త మందు ఎలా పనిచేస్తుందో మార్చగలవు. ఇలా పక్కన పెట్టడం చాలా సాధారణం — స్క్రీనింగ్ చేసిన వారిలో చాలామంది అర్హత సాధించరు. మీకు అర్హత లేదంటే దాని అర్థం మీ చికిత్స నాణ్యత తక్కువని కాదు, మీ డాక్టర్లు మిమ్మల్ని పట్టించుకోవడం లేదని కాదు, మీ క్యాన్సర్ ఇక ఎలా ఉంటుందో చెప్పేది అసలే కాదు. అది కేవలం ఆ ట్రయల్ నియమాలను ప్రతిబింబిస్తుంది.

దీనిపై అప్పీల్ చేయవచ్చా? అర్హత నిబంధనలపై సాధారణంగా అధికారిక అప్పీల్ ఉండదు. ఎందుకంటే ఒక వ్యక్తి కోసం ఆమోదం పొందిన ప్రోటోకాల్‌ను వంచడానికి ట్రయల్ టీమ్‌కు అనుమతి లేదు. ఆశ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఇది అన్యాయంగా అనిపించవచ్చు. అయినా కొన్ని ఆచరణాత్మక దారులు మిగిలే ఉంటాయి. ఒక టెస్ట్ రిపోర్ట్ సరిహద్దుకు దగ్గరగా ఉంటే, లేదా అది మారే అవకాశం ఉంటే, తర్వాత మళ్లీ స్క్రీనింగ్ చేయవచ్చా అని అడగండి. మీకు ఇంకా బాగా సరిపోయే వేరే ట్రయల్ ఉందా అని అడగండి. కారణాలను మీతో కూర్చుని వివరించమని మీ ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగండి. ఏమైనా సరే, మీ సాధారణ చికిత్స కొనసాగుతుంది. ఏ ట్రయల్‌లో చేరడమైనా పూర్తిగా మీ ఇష్టం, ఒక ట్రయల్ మీకు వ్యక్తిగతంగా లాభం చేయకపోవచ్చు, చేరిన తర్వాత కూడా ఎప్పుడైనా బయటకు రావచ్చు. ఈ దారిలో మీకు దారి చూపేది మీ ఆంకాలజిస్టే.

నియమాలు ముందే ఖాయం చేస్తారు

ఒక వ్యక్తి కోసం టీమ్ వాటిని మార్చలేదు.

అర్హత రాకపోవడం సాధారణమే

స్క్రీనింగ్‌కు వెళ్లిన వారిలో చాలామందికి అర్హత రాదు.

అర్హత లేకపోవడం ఒక తీర్పు కాదు

మీ సాధారణ చికిత్స యథాప్రకారం కొనసాగుతుంది.

ఒక నిర్దిష్ట ట్రయల్‌కు మీకు అర్హత ఉందా లేదా అని ఈ పేజీ చెప్పలేదు. మీ రిపోర్ట్‌లను, ఆమోదం పొందిన నిబంధనలను చూసి ట్రయల్ టీమ్ మాత్రమే దాన్ని నిర్ణయించగలదు.

ఒక ట్రయల్ మీకు సరైనదా కాదా అనేది కూడా ఈ పేజీ చెప్పలేదు. దాన్ని బేరీజు వేయడంలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ సహాయపడగలరు.

నియమాలు ఎందుకు అంత కఠినంగా ఉంటాయి

ఒక ట్రయల్ రెండు బృందాల ఫలితాలను పోలుస్తుంది. పాల్గొనేవారి ఆరోగ్యం, క్యాన్సర్ రకం, గత చికిత్సలు మరీ వేరువేరుగా ఉంటే, మార్పు తెచ్చింది ఆ మందేనా అని చెప్పడం అసాధ్యం అవుతుంది. కఠిన నియమాలే సమాధానాన్ని నమ్మదగినదిగా చేస్తాయి. పరీక్షించని మందు వల్ల అంగీకరించలేనంత ప్రమాదం ఎదురయ్యే వారిని కూడా అవి దూరంగా ఉంచుతాయి.

స్క్రీనింగ్ టెస్ట్‌లు

మీరు పరిశీలనకు అంగీకరించిన తర్వాత, అర్హతను నిర్ధారించడానికి టీమ్ బ్లడ్ టెస్ట్‌లు, స్కాన్‌లు లేదా ఇతర పరీక్షలు మళ్లీ చేయవచ్చు. వీటిలో కొన్నింటికి ట్రయల్ ఖర్చు భరించవచ్చు, కాబట్టి ముందే అడగండి. స్క్రీనింగ్ అంటే మీరు ట్రయల్‌లో చేరిపోయినట్టు కాదు. ఈ దశలోనే అర్హత లేదని తెలియడం సాధారణమే.

ఆశ పెట్టుకున్న తర్వాత అర్హత లేదని తెలిస్తే

ఎంతో వెతికి ఒక ట్రయల్ దొరికిన తర్వాత అర్హత లేదని వింటే చాలా కుటుంబాలు కుంగిపోతాయి. ఆ బాధ సహజమే. పరిశోధనలో ఇలా పక్కన పెట్టడం రోజువారీ విషయమేననీ, అందుబాటులో ఉన్న సరైన సాధారణ చికిత్సను మీ టీమ్ కొనసాగిస్తుందనీ తెలుసుకోవడం కొంత ఊరటనిస్తుంది.

వయసు పరిమితులు

కొన్ని ట్రయల్స్ గరిష్ఠ లేదా కనిష్ఠ వయసు పరిమితి పెడతాయి. అయితే ఇప్పుడు చాలా ట్రయల్స్ ఆరోగ్యం బాగుంటే పెద్ద వయసు వారిని కూడా తీసుకుంటున్నాయి. వయసు కంటే సాధారణ ఆరోగ్య స్థితి, అవయవాల పనితీరే ఎక్కువసార్లు అడ్డంకి అవుతాయి. ఇది మీ విషయంలో ప్రభావం చూపుతుంటే, వయసు ఒక నిబంధనా, ఎందుకు అని ట్రయల్ టీమ్‌ను అడగండి.

ఫిట్‌నెస్ స్కోర్‌లు

నడవడం, తనపని తాను చేసుకోవడం, ఉద్యోగం వంటి రోజువారీ పనులను ఎంత బాగా చేసుకోగలరో చెప్పే ఒక సాధారణ స్కోర్‌ను ట్రయల్స్ తరచుగా వాడతాయి. రోజులో ఎక్కువ భాగం పడుకునే ఉండేవారికి అర్హత రాకపోవచ్చు, ఎందుకంటే ఆ చికిత్సను తట్టుకోవడం కష్టం కావచ్చు. మీ ఫిట్‌నెస్‌ను ఎలా నమోదు చేశారో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు.

కణజాలం, జన్యు లక్షణాలు

కొత్త ట్రయల్స్‌లో కొన్ని, ల్యాబ్ పరీక్షలో కణితికి ఒక నిర్దిష్ట లక్షణం కనిపించిన వారినే తీసుకుంటాయి. దీనికి తాజా కణజాల నమూనా లేదా దాచిపెట్టిన బ్లాక్ అవసరం కావచ్చు. ఆ లక్షణం లేదని తేలితే మీకు అర్హత రాదు. అయినా ఆ రిపోర్ట్ వేరే చికిత్సను ప్లాన్ చేయడంలో మీ ఆంకాలజిస్ట్‌కు ఉపయోగపడవచ్చు.

ఇతర క్యాన్సర్లు లేదా వ్యాధులు

ఇంతకుముందు వేరే క్యాన్సర్ ఉండటం, అదుపులో లేని షుగర్, గుండె సమస్యలు, లేదా హెపటైటిస్ వంటి చురుకైన ఇన్ఫెక్షన్‌లు — ట్రయల్‌ను బట్టి ఇవి మిమ్మల్ని పక్కన పెట్టవచ్చు. ఈ నియమాలు అదనపు ప్రమాదం నుంచి మిమ్మల్ని కాపాడతాయి, ఇతర వ్యాధులు ఫలితాలను గందరగోళం చేయకుండా ఆపుతాయి. టీమ్ సరిగ్గా నిర్ణయించగలిగేలా మీ పూర్తి వైద్య చరిత్రను చెప్పండి.

టీమ్ మినహాయింపు ఎందుకు ఇవ్వలేదు

ప్రోటోకాల్‌ను నియంత్రణ సంస్థ, ఎథిక్స్ కమిటీ ఆమోదిస్తాయి. ట్రయల్ డాక్టర్లు దాన్ని అక్షరాలా పాటించాల్సిందే. నిబంధనలు అందుకోని వ్యక్తిని చేర్చుకుంటే ఆ ఆమోదం రద్దవుతుంది, ఆ వ్యక్తి ప్రమాదంలో పడవచ్చు. మంచి డాక్టర్ "కుదరదు" అని చెప్పినప్పుడు, ఆయన మిమ్మల్ని కాపాడటానికి రాసిన నియమాలనే పాటిస్తున్నారు.

తర్వాత పరిస్థితి మారవచ్చా?

ఇప్పుడు అర్హత లేని వ్యక్తికి కొన్నిసార్లు తర్వాత అర్హత రావచ్చు — ఉదాహరణకు ఇన్ఫెక్షన్ తగ్గిన తర్వాత, లేదా వేరే చికిత్స పూర్తయిన తర్వాత. మళ్లీ స్క్రీనింగ్ సాధ్యమేనా, ఎప్పుడు చేయడం సరైనదో అడగండి. ట్రయల్స్ కాలక్రమేణా కొత్తగా మొదలవుతాయి, ముగుస్తాయి కూడా. కాబట్టి కొత్త అవకాశాలు రావచ్చు.

వేరే ట్రయల్ కోసం చూడటం

ఒక ట్రయల్‌కు అర్హత లేదంటే మిగతా అన్నింటికీ లేదని కాదు. వేరువేరు అధ్యయనాలకు వేరువేరు నిబంధనలు ఉంటాయి. Clinical Trials Registry – India (CTRI)లో మీకు ఇంకా బాగా సరిపోయే ట్రయల్ ఉందా అని మీ ఆంకాలజిస్ట్ చూడగలరు. మీ రిపోర్ట్‌ల సారాంశాన్ని సిద్ధంగా ఉంచుకుంటే తర్వాతి పరిశీలనలు వేగంగా జరుగుతాయి.

ఇతర దారులు

ఏ ట్రయల్ సరిపోకపోయినా, సాధారణ చికిత్స అవకాశాలు తగ్గిపోయినా — ఒక నిర్దిష్ట రోగి కోసం ఇంకా ఆమోదం పొందని మందును వాడేందుకు భారత జాతీయ ఔషధ నియంత్రణ సంస్థకు డాక్టర్లు కొన్నిసార్లు దరఖాస్తు చేయవచ్చు. దీన్ని కంపాషనేట్ యూజ్ అంటారు. ఇది అరుదు, ఎప్పుడూ సాధ్యం కాదు. ఇది మీ విషయంలో వర్తిస్తుందా అని మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు.

మీ సంరక్షణ ఆగదు

మీకు అర్హత వచ్చినా రాకపోయినా, మీ సాధారణ చికిత్స కొనసాగుతుంది. లక్షణాలు, ఆహారం, మానసిక ఆరోగ్యానికి ఇచ్చే ఆసరా కూడా కొనసాగుతుంది. సాధారణ చికిత్స బలమైన ఆధారాల మీద నిలబడి ఉంటుంది, చాలామందికి అదే పునాది. ట్రయల్‌లో చేరకపోవడం అంటే సరైన సంరక్షణ, ఆసరా లేకుండా వదిలేయడం ఎప్పటికీ కాదు.

ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి

మీరు ఏ నిబంధనలు అందుకోలేదో ట్రయల్ టీమ్‌ను అడగండి. మళ్లీ స్క్రీనింగ్ లేదా వేరే ట్రయల్ సాధ్యమేనా అని అడగండి. మీ రిపోర్ట్‌ల సారాంశాన్ని దగ్గర ఉంచుకోండి. అందుబాటులో ఉన్న దారులన్నింటినీ మీ ఆంకాలజిస్ట్‌తో కలిసి చర్చించండి.