కీమో, ఇతర క్యాన్సర్ మందులు
ప్రతి క్యాన్సర్ మందూ కీమోథెరపీనేనా? తేడా ఎందుకు ముఖ్యం
ప్రతి క్యాన్సర్ మందూ కీమోనా? కాదు. ఈ మాటను చాలా వదులుగా వాడతారు, కానీ తేడా ముఖ్యం. కీమోకు వర్తించే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్, జాగ్రత్తలు, సలహాలు అన్నీ టార్గెటెడ్ థెరపీకి, హార్మోన్ థెరపీకి, ఇమ్యునోథెరపీకి వర్తించవు. జుట్టు రాలడం, ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం కీమో లక్షణాలు, అన్ని మందులవీ కావు. మీ మందు ఏ రకమో మీ ఆంకాలజిస్ట్ను లేదా ఫార్మసిస్ట్ను అడగండి.
సూటిగా సమాధానం
క్యాన్సర్కు ఇచ్చే ప్రతి మందూ కీమోథెరపీనేనా?
కాదు. కీమోథెరపీ క్యాన్సర్ మందుల్లో ఒక రకం మాత్రమే: వేగంగా విభజన చెందే కణాలను చంపే మందులు. టార్గెటెడ్ థెరపీ, హార్మోన్ థెరపీ, ఇమ్యునోథెరపీ వేర్వేరు రకాలు. ఒక్కొక్కటి వేరే విధానంలో పనిచేస్తుంది. మీ మందు ఏ రకానికి చెందినదో దాన్ని బట్టే ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఆశించాలో, ఏ సలహా మీకు వర్తిస్తుందో నిర్ణయమవుతుంది.
ఒక మందును కీమో అని ఎప్పుడు అంటారు?
కీమో మందులు వేగంగా విభజన చెందే కణాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి. క్యాన్సర్ కణాలు చాలా సాధారణ కణాల కంటే వేగంగా విభజన చెందుతాయి, అందుకే కీమో వాటిని చేరుతుంది. కానీ నోరు, పేగుల లోపలి పొర, జుట్టు కుదుళ్ల లాంటి వేగంగా విభజన చెందే ఇతర కణాలనూ అది చేరుతుంది.
అందుకే జుట్టు రాలడం, నోటి పుండ్లు, వికారం, ఇన్ఫెక్షన్తో పోరాడే రక్తకణాలు తగ్గడం కీమోతో ముడిపడి ఉంటాయి. ఇవి ఆ పనితీరు వల్ల వచ్చే ఫలితాలు, అన్ని క్యాన్సర్ చికిత్సల వల్లా వచ్చేవి కావు.
ఒకే క్లినిక్, ఒకే పోర్ట్, కానీ వేరే మందు
ఇతర క్యాన్సర్ మందులు పూర్తిగా వేరే విధానాల్లో పనిచేస్తాయి. అదే క్లినిక్లో, అదే నర్సు, అదే పోర్ట్ ద్వారా ఇచ్చినా అవి కీమో కావు. ఈ తేడా ముఖ్యం, ఎందుకంటే కీమోకు వర్తించే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్, జాగ్రత్తలు, సలహాలు అన్నీ టార్గెటెడ్, హార్మోన్, ఇమ్యునోథెరపీలకు వర్తించవు.
నాలుగు రకాలు
క్యాన్సర్ మందుల్లో ముఖ్యమైన రకాలు ఏమిటి?
- కీమోథెరపీ
- వేగంగా విభజన చెందే కణాలను చంపే మందులు. క్యాన్సర్ కణాలకు, వేగంగా విభజన చెందే ఆరోగ్యకరమైన కణాలకు తేడాను ఇవి నమ్మకంగా గుర్తించలేవు. సాధారణంగా డ్రిప్, ఇంజెక్షన్, లేదా టాబ్లెట్గా ఇస్తారు. ఉదాహరణలు: సైక్లోఫాస్ఫమైడ్ (cyclophosphamide), కార్బోప్లాటిన్ (carboplatin), పాక్లిటాక్సెల్ (paclitaxel).
- టార్గెటెడ్ థెరపీ
- ఒక ప్రత్యేక క్యాన్సర్ పెరగడానికి ఆధారపడే ఒక నిర్దిష్ట అణువును, అంటే ఒక ప్రోటీన్ను లేదా మారిన జన్యువును, అడ్డుకునే మందులు. కీమో కంటే ఎక్కువ ఎంపిక చేసినట్టుగా క్యాన్సర్ కణాలపై పనిచేస్తాయి, కానీ ఆ లక్ష్యం ఉన్నచోట మాత్రమే పనిచేస్తాయి. ఉదాహరణలు: ఇమాటినిబ్ (imatinib), ఎర్లోటినిబ్ (erlotinib), ట్రాస్టుజుమాబ్ (trastuzumab).
- హార్మోన్ థెరపీ (endocrine therapy)
- ఈస్ట్రోజెన్ లేదా టెస్టోస్టెరాన్ లాంటి హార్మోన్ల వల్ల పెరిగే క్యాన్సర్లకు వాడతారు. ఈ మందులు శరీరంలో ఆ హార్మోన్ స్థాయిని తగ్గిస్తాయి, లేదా క్యాన్సర్ దాన్ని వాడుకోకుండా అడ్డుకుంటాయి. ఉదాహరణలు: టామోక్సిఫెన్ (tamoxifen), లెట్రోజోల్ (letrozole), బైకాలుటమైడ్ (bicalutamide).
- ఇమ్యునోథెరపీ
- క్యాన్సర్ కణాలను గుర్తించి వాటిపై పనిచేయడానికి మీ రోగనిరోధక వ్యవస్థకు సహాయపడే మందులు. పెంబ్రోలిజుమాబ్ (pembrolizumab), నివోలుమాబ్ (nivolumab) లాంటి చెక్పాయింట్ ఇన్హిబిటర్లు ఎక్కువగా వాడే రకం. ఇవి కణాలను నేరుగా చంపవు. రోగనిరోధక వ్యవస్థ నుంచి దాక్కోవడానికి క్యాన్సర్ వాడే ఒక సంకేతాన్ని తొలగిస్తాయి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిపక్కపక్కన పోలిక
ఈ చికిత్సలు ఒకదానికొకటి ఎలా వేరు?
కీమోథెరపీ
ఎలా పనిచేస్తుంది: వేగంగా విభజన చెందే కణాలను చంపుతుంది
ముందు బయోమార్కర్ టెస్ట్: సాధారణంగా అవసరం లేదు
జుట్టు రాలడం: తరచుగా
సాధారణ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్: జుట్టు రాలడం, నోటి పుండ్లు, బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం, వికారం
ఎలా ఇస్తారు: డ్రిప్, ఇంజెక్షన్, లేదా టాబ్లెట్
టార్గెటెడ్ థెరపీ
ఎలా పనిచేస్తుంది: క్యాన్సర్ను నడిపించే ఒక నిర్దిష్ట అణువును అడ్డుకుంటుంది
ముందు బయోమార్కర్ టెస్ట్: అవసరం, లక్ష్యం ఉండాలి
జుట్టు రాలడం: అరుదు
సాధారణ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్: దద్దుర్లు, విరేచనాలు, లివర్ మార్పులు, మందును బట్టి మారతాయి
ఎలా ఇస్తారు: సాధారణంగా టాబ్లెట్ లేదా క్యాప్సూల్
హార్మోన్ థెరపీ
ఎలా పనిచేస్తుంది: క్యాన్సర్కు కావాల్సిన హార్మోన్ను తగ్గిస్తుంది లేదా అడ్డుకుంటుంది
ముందు బయోమార్కర్ టెస్ట్: అవసరం, హార్మోన్ రిసెప్టర్ స్థితి చూస్తారు
జుట్టు రాలడం: అరుదు
సాధారణ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్: వేడి ఆవిర్లు, కీళ్ల నొప్పులు, ఎముకలు పలుచబడటం
ఎలా ఇస్తారు: టాబ్లెట్, ఇంజెక్షన్, లేదా ఇంప్లాంట్
ఇమ్యునోథెరపీ
ఎలా పనిచేస్తుంది: క్యాన్సర్కు వ్యతిరేకంగా మీ రోగనిరోధక వ్యవస్థను చురుకుగా చేస్తుంది
ముందు బయోమార్కర్ టెస్ట్: తరచుగా, PD-L1 లేదా MSI చూడవచ్చు
జుట్టు రాలడం: అరుదు
సాధారణ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్: అలసట, పేగులు, లివర్, ఊపిరితిత్తుల్లో రోగనిరోధక ప్రతిచర్యలు
ఎలా ఇస్తారు: డ్రిప్, సాధారణంగా కొన్ని వారాలకు ఒకసారి
మీకు ఎందుకు ముఖ్యం
మీ మందు ఏ రకమో తెలుసుకోవడం ఎందుకు ముఖ్యం?
కీమో పేషెంట్ పాటించే ఆహార, సందర్శకుల నియమాలే నేనూ పాటించాలా?
తప్పనిసరి కాదు. ఆ నియమాలు ఉండేది కీమో ఇన్ఫెక్షన్తో పోరాడే రక్తకణాలను తగ్గిస్తుంది కాబట్టి. టార్గెటెడ్ థెరపీ, హార్మోన్ థెరపీ, ఇమ్యునోథెరపీ తప్పనిసరిగా అంత స్థాయిలో రోగనిరోధక శక్తిని తగ్గించవు. మీకు ఏ నిషేధాలు వర్తిస్తాయనేది మీ మందు, మీ బ్లడ్ కౌంట్ ఫలితాలను బట్టి ఉంటుంది. కీమో సలహాలు అన్ని క్యాన్సర్ చికిత్సలకూ వర్తిస్తాయని అనుకోకుండా, మీ మందుకు ఏది వర్తిస్తుందో మీ బృందాన్ని అడగండి.
నా మందు టాబ్లెట్. అంటే అది కీమోనా?
కావచ్చు, కానీ చాలా క్యాన్సర్ టాబ్లెట్లు కీమో కావు. కొన్ని కీమో మందులు టాబ్లెట్లుగా వస్తాయి, కపెసిటాబిన్ (capecitabine) ఒక ఉదాహరణ. కానీ ఎక్కువ క్యాన్సర్ టాబ్లెట్లు టార్గెటెడ్ లేదా హార్మోన్ థెరపీలు. మందు రూపం దాని రకాన్ని చెప్పదు. మీ మందు ఏ వర్గానికి చెందినదో ఆంకాలజిస్ట్ను లేదా ఫార్మసిస్ట్ను అడగండి, చికిత్స మొదట్లో ఇచ్చే సమాచార పత్రం చదవండి.
కీమో డే కేర్లో మందు ఇస్తున్నారు. అంటే అది కీమోనా?
కాదు. డే కేర్ విభాగాలు కీమో ఒక్కటే కాదు, చాలా రకాల క్యాన్సర్ చికిత్సలు ఇస్తాయి. ఇమ్యునోథెరపీ డ్రిప్లు, టార్గెటెడ్ థెరపీ ఇన్ఫ్యూజన్లు, ఎముకలకు సంబంధించిన ఇన్ఫ్యూజన్లు అన్నీ అక్కడే ఇస్తారు. వార్డు పేరు మందు ఎక్కడ ఇస్తున్నారో చెబుతుంది, అది ఏమిటో కాదు. మీ మందు ఏ రకమో నర్సును లేదా ఫార్మసిస్ట్ను అడగడం పూర్తిగా సరైనదే.
కీమో పేషెంట్ల కోసం ఆన్లైన్లో చదివిన సలహాలు నేను పాటించవచ్చా?
మీరు కీమో తీసుకుంటుంటేనే. ఏమి తినాలి, నోటి పుండ్లు ఎలా చూసుకోవాలి, జుట్టు రాలితే ఏమి చేయాలి, ఏ సప్లిమెంట్లు మానేయాలి లాంటి క్యాన్సర్ స్వీయ సంరక్షణ సమాచారంలో చాలావరకు సైటోటాక్సిక్ కీమో తీసుకునేవారి కోసమే రాసినది. దాన్ని టార్గెటెడ్, హార్మోన్, లేదా ఇమ్యునోథెరపీకి వర్తింపజేస్తే, మీకు రాని సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించి ఆందోళన పడవచ్చు, గమనించాల్సినవి మిస్ కావచ్చు, లేదా మీ చికిత్స నిషేధించని వాటిని మానేయవచ్చు. సలహాను మీ అసలు చికిత్స రకానికి సరిపోల్చుకోండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
ఇమ్యునోథెరపీలో ఒక రకమైన చెక్పాయింట్ ఇన్హిబిటర్లు 2011 కంటే ముందు ప్రపంచంలో ఎక్కడా క్యాన్సర్ చికిత్సగా ఆమోదం పొందలేదు. ఇప్పుడు చాలా క్యాన్సర్లలో ప్రామాణిక చికిత్సలో భాగమైన ఈ మందుకు సుమారు పదేళ్ల చరిత్రే ఉంది. దాని సైడ్ ఎఫెక్ట్స్, జాగ్రత్తలు, పర్యవేక్షణ కీమో కంటే పూర్తిగా వేరు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో, ఇతర క్యాన్సర్ మందుల గురించి అడిగే ప్రశ్నలు
నా మందు కీమో క్లినిక్ నుంచి రాశారు. అంటే అది కీమోథెరపీనేనా?
తప్పనిసరి కాదు. ఆంకాలజీ డే కేర్ విభాగాలు, కీమో క్లినిక్లు కీమోతో పాటు టార్గెటెడ్ థెరపీలు, ఇమ్యునోథెరపీ, ఎముకలకు సంబంధించిన మందులు లాంటి అన్ని రకాల క్యాన్సర్ చికిత్సలు ఇస్తాయి. స్థలం మందు ఎక్కడ ఇస్తున్నారో చెబుతుంది, అది ఏమిటో కాదు. మందు రకాన్ని మీ ఆంకాలజిస్ట్ లేదా ఫార్మసిస్ట్తో నిర్ధారించుకోండి. క్లినిక్ పేరు చూసి ఊహించడం కంటే వాళ్లు ఒక్క వాక్యంలో చెప్పే సమాధానం ఎక్కువ నమ్మదగినది.
కొందరు డాక్టర్లు అన్ని క్యాన్సర్ మందులనూ కీమో అని ఎందుకు అంటారు?
ఎక్కువగా అలవాటు వల్ల. వ్యాధికి ఇచ్చే దాదాపు ఏ రసాయన చికిత్సనైనా దశాబ్దాలుగా కీమోథెరపీ అనే పిలిచేవారు. రకాలు పెరిగినా రోజువారీ మాటల్లో ఆ అలవాటు కొనసాగుతోంది. మీ ఆంకాలజిస్ట్ సాధారణంగా మీ క్యాన్సర్ చికిత్స అనే అర్థంలో ఆ మాట వాడవచ్చు. సైడ్ ఎఫెక్ట్స్, ఆహార సలహా, భద్రతా జాగ్రత్తలు అర్థం చేసుకోవడానికి రకం ముఖ్యమైనప్పుడు ప్రత్యేకంగా అడగండి: ఇది సైటోటాక్సిక్ కీమోనా, టార్గెటెడ్ థెరపీనా, హార్మోన్ థెరపీనా, ఇమ్యునోథెరపీనా? చాలామంది ఆంకాలజిస్ట్లు నేరుగా సమాధానం చెబుతారు.
టార్గెటెడ్ థెరపీలో కీమోలాగా జుట్టు రాలుతుందా?
టార్గెటెడ్ థెరపీతో జుట్టు రాలడం అసాధారణం. కొన్ని టార్గెటెడ్ మందులు జుట్టును కొద్దిగా పలుచన చేయవచ్చు. కానీ కీమోతో కనిపించే ఎక్కువ జుట్టు రాలడం, జుట్టు కుదుళ్ల కణాలతో సహా వేగంగా విభజన చెందే కణాలను చంపే దాని పనితీరు వల్ల వస్తుంది. టార్గెటెడ్ మందులు ఎక్కువ ఎంపికగా పనిచేస్తాయి, సాధారణంగా అదే ప్రభావం చూపవు. జుట్టు గురించి ఆందోళన ఉంటే, సాధారణ క్యాన్సర్ సమాధానం కాకుండా మీరు వాడుతున్న మందుకు ఏమి ఆశించాలో ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
హార్మోన్ థెరపీ, హార్మోన్ రీప్లేస్మెంట్ థెరపీ (HRT) ఒకటేనా?
కాదు, అవి వ్యతిరేక దిశల్లో పనిచేస్తాయి. మెనోపాజ్కు వాడే HRT శరీరంలో హార్మోన్ స్థాయిలు పెంచడానికి హార్మోన్లను కలుపుతుంది. క్యాన్సర్కు ఇచ్చే హార్మోన్ థెరపీ దానికి వ్యతిరేకం: హార్మోన్ స్థాయిలు తగ్గిస్తుంది, లేదా క్యాన్సర్ వాటికి స్పందించకుండా అడ్డుకుంటుంది. రెండింట్లోనూ హార్మోన్లు ఉంటాయి కాబట్టి గందరగోళం సహజమే, కానీ ఉద్దేశం, ప్రభావం వేరు. మీ ఆంకాలజీ బృందం కాకుండా వేరే డాక్టర్ మరో కారణంతో HRT సూచిస్తే, మొదలుపెట్టే ముందు మీ ఆంకాలజీ బృందానికి తెలియాలి.
ఒకేసారి ఒకటి కంటే ఎక్కువ రకాల క్యాన్సర్ మందులు తీసుకోవచ్చా?
అవును, కలయికలు సాధారణమే. కొన్ని క్యాన్సర్లలో కీమోతో పాటు ఇమ్యునోథెరపీ ఒక ప్రామాణిక విధానం. కీమోతో టార్గెటెడ్ థెరపీ కలపడం ఇంకొకటి. హార్మోన్ థెరపీని కొన్నిసార్లు ఇతర చికిత్సలతో పాటు కొనసాగిస్తారు, లేదా ప్రధాన చికిత్స ముగిశాక కూడా కొనసాగిస్తారు. ఒకటి కంటే ఎక్కువ రకాలు తీసుకుంటుంటే, ఒక్కొక్కదాని సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ కలిసి రావచ్చు, మీకు వర్తించే సలహా రెండింటి నుంచీ వస్తుంది. మీ కలయికలో ఏమి గమనించాలో వివరించమని మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
నా మందు ఏ రకానికి చెందినదో ఎలా తెలుసుకోవాలి?
మీ ఆంకాలజిస్ట్ను లేదా ఫార్మసిస్ట్ను నేరుగా అడగండి. ఇది సాధారణ ప్రశ్న, వాళ్లు స్పష్టంగా సమాధానం చెబుతారు. మందుతో ఇచ్చే పేషెంట్ సమాచార పత్రం కూడా చూడవచ్చు. సాధారణంగా మొదటి భాగంలోనే మందు వర్గం ఉంటుంది. రకం తెలిశాక, ఆన్లైన్లో, కరపత్రంలో, కుటుంబం లేదా స్నేహితుల నుంచి వచ్చే స్వీయ సంరక్షణ సలహా వేరే రకం మందుకు కాకుండా నిజంగా మీ చికిత్సకే వర్తిస్తుందో లేదో చూసుకోవచ్చు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Types of Cancer Treatment
- Cancer Research UK — Cancer drugs
- American Cancer Society — Types of Cancer Treatment
- U.S. Food and Drug Administration — Oncology (Cancer) / Hematologic Malignancies Approval Notifications
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.