ఆలస్యపు వికారం
కీమో తర్వాత వికారం: రెండో, మూడో రోజు ఎందుకు మొదలవుతుంది
కీమో అయిన రెండో లేదా మూడో రోజు వికారంగా అనిపిస్తే దాన్ని ఆలస్యపు వికారం అంటారు. ఇది ముందే ఊహించిన దశే, ఏదో తప్పు జరిగిందనడానికి సంకేతం కాదు. మీ టీమ్ ఇంటికి ఇచ్చిన వికారం టాబ్లెట్లు సరిగ్గా ఈ దశ కోసమే. అయితే అవి పనిచేయాలంటే చెప్పిన రోజులన్నీ, చెప్పిన సమయాలకే వేసుకోవాలి. మధ్యలో ఆపేయడమే వికారం తీవ్రం కావడానికి అతి సాధారణ కారణం.
సూటిగా సమాధానం
కీమో అయిన రెండో, మూడో రోజు వికారం ఎందుకు మొదలవుతుంది?
కీమోథెరపీ సైకిల్లో రెండో లేదా మూడో రోజు మొదలయ్యే వికారాన్ని ఆలస్యపు వికారం (delayed nausea) అంటారు. ఇది సాధారణం, ముందే ఊహించగలిగేది, చికిత్స రోజున వచ్చే వికారానికి వేరైనది. ఇంట్లో వేసుకోమని ఇచ్చిన వికారం తగ్గించే టాబ్లెట్లు పనిచేస్తాయి, కానీ మీ టీమ్ చెప్పినన్ని రోజులూ పూర్తిగా వేసుకుంటేనే.
రెండు వేర్వేరు దారులు
కీమో ఒకటి కంటే ఎక్కువ రసాయన మార్గాల ద్వారా వికారం కలిగిస్తుంది. వేగంగా పనిచేసే మార్గం ఇన్ఫ్యూజన్ అయిన కొన్ని గంటల్లోనే వికారం మొదలుపెడుతుంది, దాన్ని ప్రధానంగా క్లినిక్లోనే అదుపు చేస్తారు. రెండో, నెమ్మదైన మార్గం క్రమంగా పెరిగి, రెండో లేదా మూడో రోజు చుట్టూ గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుతుంది. దాన్ని అదుపు చేయడానికి వేరే రకం మందు కావాలి.
ఏదో తప్పు జరిగిందని కాదు
చికిత్స రోజు బాగానే ఉండి, రెండు రోజుల తర్వాత వికారంగా ఉండటం ఏదో తప్పు జరిగిందనడానికి సంకేతం కాదు. ఆలస్యపు మార్గం ఊహించినట్టే పనిచేస్తోంది, అంతే. కొన్ని రెజిమెన్లతో (మందుల కలయికలతో) ఇది ఇతరుల కంటే ఎక్కువగా వస్తుంది. మీ రెజిమెన్తో ఏం ఆశించాలో మీ టీమ్ చెబుతుంది, దీని కోసం ముందే ప్లాన్ చేసి ఉంటుంది.
ఈ పేజీలో చెప్పిన వికారం టాబ్లెట్లు డాక్టర్ ప్రిస్క్రిప్షన్ మందులు. మీ ఆంకాలజీ టీమ్ మీకు రాసినవి మాత్రమే, వారు చెప్పిన సమయాలకే వేసుకోండి. లక్షణాలు ఒకేలా అనిపించినా స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యుల టాబ్లెట్లు వేసుకోవద్దు.ఈ పేజీ ఇంట్లో టాబ్లెట్లతో అదుపు చేసే మామూలు ఆలస్యపు వికారం గురించి. మళ్లీ మళ్లీ వాంతులు అవుతుంటే, ఏ ద్రవమూ కడుపులో నిలవకపోతే, లేదా క్రమంగా మెరుగవడం కాకుండా చాలా ఎక్కువ బాధగా ఉంటే, ఇంకా చదవకుండా ఈరోజే మీ ఆంకాలజీ టీమ్తో మాట్లాడండి.
ఒంట్లో నీరు తగ్గుతోందనే సంకేతాలు (చాలా తక్కువగా లేదా ముదురు రంగులో మూత్రం, లేచి నిలబడితే కళ్లు తిరగడం, నోరు బాగా ఎండిపోవడం, బలహీనత) ఇంట్లో చూసుకునేవి కావు, వెంటనే పరీక్ష అవసరం. మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి లేదా దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఇంట్లో టాబ్లెట్లు
వికారం టాబ్లెట్లను ఇంట్లో ఎలా వేసుకోవాలి?
ఇంటికి ఇచ్చే టాబ్లెట్ల సమయం ప్రత్యేకంగా ఆలస్యపు వికారం దశను కవర్ చేసేలా నిర్ణయిస్తారు.
- వికారంగా ఉన్నప్పుడే కాదు, మీ టీమ్ చెప్పిన సమయాలకు టాబ్లెట్లు వేసుకోండి.
- చివరి రోజుకు ముందే బాగున్నా సరే, పూర్తి కోర్సు ముగించండి.
- టాబ్లెట్ వేసుకున్న కొద్దిసేపటికే వాంతి అయితే మీ టీమ్ను సంప్రదించండి. మళ్లీ వేసుకోవాలా వద్దా వారు చెబుతారు.
- ఖాళీ కడుపుతో టాబ్లెట్ వేసుకుంటే కడుపు ఇబ్బందిగా ఉంటే, కొద్దిగా ఆహారంతో వేసుకోండి.
- రోజంతా క్రమం తప్పకుండా చిన్న గుటకలుగా ద్రవాలు తాగండి. ఒంట్లో నీరు తగ్గితే వికారం ఎక్కువవుతుంది, అదే ఒక సమస్యగా మారవచ్చు.
- ఏం వేసుకున్నారో, ఎప్పుడు వేసుకున్నారో రాసి పెట్టుకోండి, మీ టీమ్ అడిగితే సరిగ్గా చెప్పగలుగుతారు.
పేర్లు, అర్థాలు
కీమో వికారంలో రకాలు ఏమిటి, వాటి అర్థం ఏమిటి?
- తక్షణ వికారం (immediate nausea)
- ఇన్ఫ్యూజన్ అయిన కొన్ని గంటల్లో మొదలవుతుంది. ప్రధానంగా క్లినిక్లో, లేదా చికిత్స రోజున వేసుకునే టాబ్లెట్లతో అదుపు చేస్తారు.
- ఆలస్యపు వికారం (delayed nausea)
- రెండో లేదా మూడో రోజు మొదలై కొన్ని రోజులు ఉంటుంది. ఇంట్లో వేసుకునే వికారం టాబ్లెట్లు ప్రత్యేకంగా ఈ దశ కోసమే రాస్తారు.
- టాబ్లెట్లు వేసుకున్నా వచ్చే వికారం (breakthrough nausea)
- చెప్పినట్టు టాబ్లెట్లు వేసుకుంటున్నా వచ్చే వికారం. మీ టీమ్కు చెప్పండి, వేరే మార్గం ఉండవచ్చు.
- ముందస్తు వికారం (anticipatory nausea)
- తర్వాతి చికిత్సకు ముందే మొదలయ్యే వికారం. కీమోతో ముడిపడిన దృశ్యాలు, వాసనలు, ప్రదేశాలు దీన్ని మొదలుపెడతాయి. రెండో లేదా మూడో సైకిల్ నుంచి ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
ఎన్ని రోజులు
ఆలస్యపు వికారం ఎన్ని రోజులు ఉంటుంది, టాబ్లెట్లు ముందే ఆపితే ఏమవుతుంది?
ఆలస్యపు వికారం సాధారణంగా రెండో లేదా మూడో రోజు చుట్టూ ఎక్కువగా ఉండి, తర్వాతి రోజుల్లో క్రమంగా తగ్గుతుంది. సరిగ్గా ఎన్ని రోజులు అనేది మీకు ఇస్తున్న మందులు, మీ శరీరం వాటికి ఎలా స్పందిస్తుంది అనే దానిపై ఆధారపడుతుంది.
ప్రతి సైకిల్కు ఇదే తీరు
ఈ తీరు సైకిల్ నుంచి సైకిల్కు మళ్లీ మళ్లీ వస్తుంది. ప్రతి సైకిల్ తర్వాత వికారం ఎన్ని రోజులు ఉందో, ఎంత తీవ్రంగా ఉందో మీ టీమ్కు చెప్పండి. తర్వాతి సైకిల్కు ప్లాన్ సరిచేయడానికి వారు వాడేది అదే. మీ టీమ్ చెప్పినదాని కంటే చాలా ఎక్కువ రోజులు వికారం ఉంటే, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగకుండా ఫోన్ చేయండి.
బాగున్నానని టాబ్లెట్లు ఆపేస్తే
రెండో లేదా మూడో రోజు బాగా అనిపించడం అంటే టాబ్లెట్లు పనిచేస్తున్నాయని అర్థం. ఆలస్యపు వికారం దశ అయిపోయిందని కాదు. మీకు బాగానే ఉన్నా ఆలస్యపు మార్గం కొన్ని రోజులు చురుకుగానే ఉంటుంది. టాబ్లెట్లు ముందే ఆపితే ఆ రక్షణ పోతుంది, వికారం చాలాసార్లు ముందుకంటే తీవ్రంగా తిరిగి వస్తుంది. ఆలస్యపు వికారం తీవ్రం కావడానికి అతి సాధారణ కారణం ఇదే.
మీ రెజిమెన్కు చురుకైన దశ ఎంత కాలం ఉంటుందో అన్ని రోజులకే మీ టీమ్ టాబ్లెట్లు రాస్తుంది. కోర్సులోని ప్రతి టాబ్లెట్ చికిత్సలో భాగమే.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఆలస్యపు వికారం గురించి ప్రజలు అడిగేవి
క్లినిక్లో ఇచ్చిన మందులు ఆలస్యపు వికారాన్ని ఎందుకు ఆపలేదు?
చికిత్స రోజు ఇచ్చే మందులు వేగవంతమైన వికారం మార్గంపై పనిచేస్తాయి, అది ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాతి మొదటి గంటల్లో ఎక్కువ చురుకుగా ఉంటుంది. ఆలస్యపు వికారం తర్వాత చురుకయ్యే వేరే రసాయన మార్గం నుంచి వస్తుంది, దానికి వేరే రకం మందు కావాలి. అవే మీ టీమ్ ఇంటికి ఇచ్చే టాబ్లెట్లు. రెండూ కలిసి కొన్ని రోజులపాటు సాగే ఒక ప్లాన్గా పనిచేస్తాయి. మొదటి రోజు వికారం అదుపులో ఉండి, ఆలస్యపు వికారం ఊహించినట్టే మొదలైతే, మొత్తం ప్లాన్ అనుకున్నట్టే పనిచేస్తోంది.
చికిత్స రోజు బాగానే ఉన్నాను. అంటే ఆలస్యపు వికారం వస్తుందా?
చికిత్స రోజు బాగుండటం మంచి విషయమే, దాని వల్ల ఆలస్యపు వికారం తప్పక వస్తుందని కాదు. మీ రెజిమెన్తో అది వచ్చే అవకాశం ఉందో లేదో మీ టీమ్ చెప్పి ఉంటుంది. ఇంటికి కొన్ని రోజుల టాబ్లెట్లు ఇచ్చి ఉంటే, మొదటి రోజు ఎలా ఉన్నా చెప్పినట్టు వేసుకోండి. బాగున్నానని ఆపేయడమే మూడో రోజుకు ఆలస్యపు వికారం తీవ్రం కావడానికి అతి సాధారణ కారణం.
టాబ్లెట్ వేసుకున్న కొద్దిసేపటికే వాంతి అయితే ఏం చేయాలి?
టాబ్లెట్ మింగిన కొద్దిసేపటికే వాంతి అయితే, అది శరీరంలో సరిగా కలవడానికి సమయం దొరకకపోవచ్చు. మీ టీమ్ను సంప్రదించి, టాబ్లెట్ ఎప్పుడు వేసుకున్నారో, వాంతి ఎప్పుడు అయిందో చెప్పండి. మళ్లీ వేసుకోవాలా, తర్వాతి డోస్ వరకు ఆగాలా వారు చెబుతారు. మీరే నిర్ణయించుకోవద్దు, అవసరం లేనప్పుడు అదనపు డోస్ వేసుకుంటే దాని సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ దానికే ఉంటాయి. సరిగ్గా చెప్పగలిగేలా సమయాలు రాసి పెట్టుకోండి.
వికారానికి అల్లం టీ తాగవచ్చా, అల్లం బిస్కెట్లు తినవచ్చా?
వికారం తగ్గించడంలో అల్లానికి సహేతుకమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి. రాసిన మందులతో పాటు మితంగా అల్లం టీ, అల్లం బిస్కెట్లకు చాలా ఆంకాలజీ టీమ్లు అభ్యంతరం చెప్పవు. తప్పించాల్సింది అల్లాన్ని టాబ్లెట్లకు బదులుగా వాడటం, లేదా అడగకుండా గాఢమైన అల్లం సప్లిమెంట్లు వేసుకోవడం. ఎక్కువ డోస్ సప్లిమెంట్లు కొన్ని కీమో మందులతో చర్య జరపవచ్చు. కొత్తది ఏదైనా కలిపే ముందు మీ టీమ్ను అడగండి.
ఇంట్లోవాళ్లు ఆయుర్వేద లేదా నాటు మందు ఇవ్వాలనుకుంటున్నారు. అది సురక్షితమేనా?
ఆందోళన ఆ సంప్రదాయం గురించి కాదు, అందులోని పదార్థాల గురించి. అవి కీమో మందులతో చర్య జరపవచ్చు, లేదా శరీరం ఆ మందులను ప్రాసెస్ చేసే తీరును మార్చవచ్చు. కొన్ని సంప్రదాయ మందులు చికిత్స సమయంలో సురక్షితం, కొన్ని కావు. సరైన దారి: వేసుకునే ముందు ఆ మందులో ఏముందో మీ ఆంకాలజీ టీమ్కు చెప్పడం. పేరు, పదార్థాలు రాసుకుని తర్వాతి విజిట్లో గానీ ఫోన్లో గానీ అడగండి. మీ టీమ్ ఆ ప్రశ్నను తేలిగ్గా తీసిపారేయదు. మీరు ఏం వేసుకుంటున్నారో బహిరంగంగా చెప్పడమే మిమ్మల్ని కాపాడుతుంది.
ఒంట్లో నీరు తగ్గుతోందని ఎలా తెలుస్తుంది?
మొదటి సంకేతాలు: మామూలు కంటే తక్కువ మూత్రం రావడం, మూత్రం మామూలు కంటే ముదురుగా ఉండటం, నోరు ఎండిపోవడం, లేచి నిలబడితే కళ్లు తిరగడం లేదా తల తేలిపోవడం. నీరు ఇంకా ఎక్కువ తగ్గితే బలహీనత రావచ్చు. ఆగని వికారం, వాంతులతో పాటు వీటిలో ఏది కనిపించినా, ఇంట్లో చూసుకోవడానికి ప్రయత్నించకుండా అదే రోజు మీ టీమ్ను సంప్రదించండి. కీమో సమయంలో డీహైడ్రేషన్కు పరీక్ష అవసరం. సలహా ఇచ్చే ముందు మీ బ్లడ్ టెస్ట్ ఫలితాలు చూడాలని మీ టీమ్ అనుకోవచ్చు.
ఆలస్యపు వికారాన్ని పూర్తిగా నివారించవచ్చా?
చాలామందికి పూర్తి టాబ్లెట్ కోర్సు ముగిస్తే ఆలస్యపు వికారం తేలికగా, దాదాపు తెలియనంతగా అదుపులో ఉంటుంది. మరికొందరికి పూర్తి ప్లాన్ పాటించినా ఇబ్బందిగానే ఉంటుంది. వికారం మందులు అందరికీ వికారాన్ని పూర్తిగా తొలగించవు, కానీ చాలామందికి బాగా తగ్గిస్తాయి. ప్లాన్ సరిగ్గా పాటించినా మీ వికారం అదుపులో లేకపోతే మీ టీమ్కు చెప్పండి. వేరే రకాల మందులు ఉన్నాయి, కలయికను మార్చవచ్చు.
వికారం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఏం తాగడం సురక్షితం?
ఒకేసారి ఎక్కువ తాగడం కంటే తరచుగా చిన్న గుటకలు మంచిది. వేడి ద్రవాల కంటే చల్లటి లేదా గది ఉష్ణోగ్రతలోని ద్రవాలు తరచుగా బాగా నిలుస్తాయి. పలుచని ద్రవాలు (నీళ్లు, కొబ్బరి నీళ్లు, పలుచని పప్పు నీళ్లు, నీళ్లు కలిపిన జ్యూస్) సాధారణంగా కడుపులో నిలవడం సులువు. కొన్ని గంటలకు మించి ఏ ద్రవమూ నిలవకపోతే, లేదా ముదురు మూత్రం, నిలబడితే కళ్లు తిరగడం, నోరు బాగా ఎండిపోవడం వంటి సంకేతాలు కనిపిస్తే, అదే రోజు మీ టీమ్ను సంప్రదించండి.
ప్రతి కీమో సైకిల్కు ఆలస్యపు వికారం తగ్గుతుందా?
చాలామందికి అవును. కొంత కారణం, ముందటి సైకిల్స్ అనుభవం బట్టి టాబ్లెట్ ప్లాన్ను మెరుగుపరచడం. కొంత కారణం, మీకు ఏది సహాయపడుతుందో మీరు నేర్చుకోవడం. ప్రతి సైకిల్ తర్వాత మీ టీమ్కు నిజాయితీగా చెప్పడమే మెరుగుదలకు దారి. ప్లాన్ పాటిస్తున్నా వికారం తగ్గకుండా పెరుగుతుంటే, అది చికిత్సలో మామూలేనని అనుకోకుండా తర్వాతి విజిట్లో నేరుగా చెప్పండి.
వికారం గురించి నా టీమ్కు ఎప్పుడు ఫోన్ చేయాలి?
మళ్లీ మళ్లీ వాంతులై ద్రవాలు నిలవకపోతే, ఒంట్లో నీరు తగ్గే సంకేతాలు (చాలా తక్కువ లేదా ముదురు మూత్రం, కళ్లు తిరగడం, నోరు ఎండిపోవడం, బలహీనత) ఉంటే, మీ టీమ్ చెప్పినదాని కంటే వికారం చాలా ఎక్కువగా ఉంటే, లేదా టాబ్లెట్ వాంతి అయిపోయి ఇంకోటి వేసుకోవాలో తెలియకపోతే అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. ఫోన్ చేయడానికి అపాయింట్మెంట్ అవసరం లేదు. సందేహం ఉన్నప్పుడు ఫోన్ చేయడమే ఎప్పుడూ సరైన నిర్ణయం.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Nausea and Vomiting Related to Cancer Treatment
- Cancer Research UK — Sickness (nausea and vomiting) and cancer drugs
- Macmillan Cancer Support — Feeling sick (nausea)
- Cancer.Net (ASCO) — Nausea and Vomiting
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.