కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
కీమో వికారం ఎప్పుడు మొదలవుతుంది, రెండో రోజు ఎందుకు ఎక్కువవుతుంది?
కీమోథెరపీ వికారం సాధారణంగా రెండు దశల్లో వస్తుంది. చాలామంది చికిత్స రోజున మొదటి దశను తట్టుకుంటారు, కానీ మర్నాడు వికారం మళ్లీ వచ్చినప్పుడు లేదా ఎక్కువైనప్పుడు ఊహించక ఇబ్బంది పడతారు. రెండో, మూడో రోజే చాలాసార్లు కష్టమైన సమయం. వికారం తగ్గించే మందులు వికారం రాకముందే వేసుకుంటే బాగా పనిచేస్తాయి. ద్రవాలు కడుపులో నిలవకపోతే తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగకుండా అదే రోజు ఫోన్ చేయండి.
సూటిగా సమాధానం
కీమో రోజే వికారం మొదలవుతుందా?
కీమోథెరపీ వల్ల వచ్చే వికారం రెండు దశల్లో వస్తుంది. మొదటిది, తక్షణ వికారం (acute nausea), ఇన్ఫ్యూజన్ (నరంలోకి ఎక్కించడం) అయిన కొన్ని గంటల్లోనే మొదలై, సాధారణంగా మర్నాడు ఉదయానికి తగ్గుతుంది. రెండోది, ఆలస్యంగా వచ్చే వికారం (delayed nausea), చికిత్స తర్వాతి రోజు నుంచి పెరుగుతూ కొన్ని రోజులు కొనసాగవచ్చు. చాలామందికి ఈ రెండో దశే ఎక్కువ కష్టంగా అనిపిస్తుంది.
అదే రోజు ఏం జరుగుతుంది?
అవును, కీమో రోజే వికారం రావచ్చు. తక్షణ వికారం సాధారణంగా ఇన్ఫ్యూజన్ అయిన కొన్ని గంటల్లో మొదలవుతుంది. కొందరికి ఇంకా ముందే వస్తుంది, మరికొందరికి మధ్యాహ్నం అంతా కొద్దికొద్దిగా పెరుగుతుంది.
డ్రిప్కు ముందే మందు ఎందుకు ఇస్తారు?
డ్రిప్ మొదలయ్యే ముందే మీ టీమ్ వికారం తగ్గించే మందు ఇస్తుంది. ఇది కావాలనే చేస్తారు, ఎందుకంటే వికారం ఒకసారి పట్టుకున్నాక ఆపడం కంటే రాకుండా నివారించడం చాలా సులువు. ఆ క్షణంలో మీకు బాగానే ఉన్నా ఆ మందు వేసుకోండి.
ఈ మందులు వేసుకున్నా తక్షణ వికారం వస్తే, అది సాధారణంగా మొదటి కొన్ని గంటల్లో తీవ్రస్థాయికి చేరి, మర్నాడు ఉదయానికి తగ్గుముఖం పడుతుంది.
వికారం తగ్గించే మందులు మీ రెజిమెన్కు (మందుల కలయికకు) ప్రత్యేకంగా రాస్తారు. లక్షణాలు మొదలైన తర్వాత కాదు, ముందే, చెప్పినట్టు వేసుకోండి. అవి పనిచేయకపోతే మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి, తర్వాతి సైకిల్కు ముందే మార్చగలుగుతారు.రెండో దశ
రెండో రోజు, మూడో రోజు వికారం ఎందుకు ఎక్కువగా ఉంటుంది?
దీన్ని ఆలస్యంగా వచ్చే వికారం అంటారు. చాలామందిని అనుకోకుండా ఇబ్బంది పెట్టే దశ ఇదే. ఇది చికిత్స అయిన సుమారు 24 గంటల నుంచి పెరగడం మొదలై, రెండో లేదా మూడో రోజు ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.
చాలా సాధారణంగా కనిపించే తీరు
క్లినిక్ నుంచి బయలుదేరేటప్పుడు బాగానే అనిపిస్తుంది. ఇంటికి వెళ్తారు, నిద్రపోతారు, మర్నాడు ఉదయం లేచేసరికి చాలా ఎక్కువ నీరసంగా, వికారంగా ఉంటుంది. ఇలా జరగవచ్చని ముందే తెలిస్తే, అది వచ్చినప్పుడు భయపడకుండా సిద్ధంగా ఉంటారు.
ఏదో తప్పు జరిగిందని కాదు
ఆలస్యంగా వచ్చే వికారం ఏదో తప్పు జరిగిందనడానికి సంకేతం కాదు. ఇది ముందే ఊహించగలిగే శరీర స్పందన. రెజిమెన్ను బట్టి మారుతుంది. కొన్ని కీమో మందులు దీన్ని ఇతర మందుల కంటే ఎక్కువగా కలిగిస్తాయి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఎంత కాలం
కీమో వికారం ఎన్ని రోజులు ఉంటుంది?
ఎన్ని రోజులు అనేది మీ రెజిమెన్పై ఆధారపడుతుంది. మీ మందులతో ఏ తీరు ఆశించవచ్చో మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి. రెజిమెన్ల మధ్య తేడా ఎక్కువ కాబట్టి, సాధారణ సమాధానం కంటే మీ చికిత్సకు సంబంధించిన సమాధానమే ఉపయోగపడుతుంది.
నోరు, పెదవులు బాగా ఎండిపోయినట్టు ఉండటం. రోజంతా చాలా తక్కువ మూత్రం రావడం లేదా అసలు రాకపోవడం. మూత్రం బాగా ముదురు రంగులో, చిక్కటి టీ రంగులో ఉండటం. లేచి నిలబడితే కళ్లు తిరగడం లేదా తల తేలిపోయినట్టు ఉండటం.
స్పష్టమైన కారణం లేకుండా గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం. అయోమయంగా ఉండటం, లేదా ఉదయం కంటే చాలా ఎక్కువ బలహీనంగా అనిపించడం. వీటిలో ఏది కనిపించినా తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగవద్దు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
ఇంట్లో
వికారం మొదలైనప్పుడు ఏం చేయాలి?
-
వికారం తగ్గించే మందు వేసుకోండి
మీ టీమ్ చెప్పిన సమయాలకే వేసుకోండి, ఆ క్షణంలో బాగానే ఉన్నా సరే. ఇది వచ్చాక కాపాడే మందు కంటే రాకుండా ఆపే మందుగా బాగా పనిచేస్తుంది.
-
ద్రవాలు కొద్దికొద్దిగా తాగుతూ ఉండండి
పెద్ద గ్లాసుల కంటే తరచుగా చిన్న చిన్న గుటకలు కడుపులో నిలవడం సులువు. పలుచని ద్రవాలు, నిమ్మకాయ నీళ్లు, లేత కొబ్బరి నీళ్లు, మామూలు నీళ్లు అన్నీ లెక్కలోకే వస్తాయి.
-
వీలైనప్పుడు కొద్దిగా, చప్పగా తినండి
ఖాళీ కడుపు వికారాన్ని ఎక్కువ చేయవచ్చు. కాస్త ఉపశమనం దొరికిన సమయంలో మామూలు అన్నం, టోస్ట్, లేదా ఒక సాదా బిస్కెట్ ప్రయత్నించండి.
-
సౌకర్యంగా ఉండే స్థితిలో విశ్రాంతి తీసుకోండి
పూర్తిగా వెల్లకిలా పడుకుంటే కొందరికి వికారం ఎక్కువవుతుంది. సగం లేచి కూర్చున్నట్టు లేదా మెల్లగా కూర్చుంటే ఎక్కువ సౌకర్యంగా ఉండవచ్చు.
-
ఎప్పుడు వస్తుందో చిన్న నోట్ రాసుకోండి
ఒక చిన్న రికార్డు, ఫోన్లో వాయిస్ నోట్ అయినా సరే, తర్వాతి సైకిల్కు ముందు మీ వికారం మందులను సరిచేయడానికి మీ టీమ్కు సహాయపడుతుంది.
-
ద్రవాలు నిలవకపోతే ఫోన్ చేయండి
చాలా గంటలుగా ఏమీ తాగలేకపోతుంటే, లేదా మళ్లీ మళ్లీ వాంతులు అవుతుంటే ఈరోజే ఫోన్ చేయండి. ఇది చూద్దాంలే అని ఆగే పరిస్థితి కాదు.
కీమో తర్వాతి రోజు మొదలయ్యే ఆలస్యపు వికారాన్ని 1980లలోనే ఒక ప్రత్యేక వైద్య సమస్యగా గుర్తించారు. అంతకుముందు పేషెంట్లను చాలాసార్లు చికిత్స రోజుకు మాత్రమే మందులిచ్చి ఇంటికి పంపేవారు, రెండో దశను ఎవరూ పట్టించుకోలేదు. ఇప్పటి మార్గదర్శకాలు రెండు దశలనూ ప్రత్యేకంగా చూస్తాయి. అందుకే ఇన్ఫ్యూజన్ రోజుకే కాకుండా తర్వాతి రోజులకూ మీ టీమ్ మందులు రాస్తుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో వికారం ఎప్పుడు మొదలవుతుంది: సాధారణ ప్రశ్నలు
కీమో సమయంలో నాకు తప్పకుండా వికారం వస్తుందా?
తప్పనిసరి కాదు. ఇప్పటి వికారం తగ్గించే మందుల వల్ల, ఒక తరం క్రితంతో పోలిస్తే తీవ్రమైన వికారం చాలా తక్కువైంది. చాలామంది ఇంట్లోనే అదుపు చేయగలిగే వికారంతో చికిత్స పూర్తి చేస్తారు. మీ అనుభవం మీ రెజిమెన్, మీ శరీరం ఎంత సున్నితంగా స్పందిస్తుంది, మీ వికారం మందులు మీ చికిత్సకు ఎంత సరిగ్గా సరిపోయాయి అనే వాటిపై ఆధారపడుతుంది. మొదటి సైకిల్ తర్వాత వికారం బాగా అదుపులో లేకపోతే మీ టీమ్కు చెప్పండి, తర్వాతి సైకిల్కు ముందే మెరుగుపరచగలరు.
ఇన్ఫ్యూజన్ అయిపోకముందే వికారం మొదలవుతుందా?
అవును. దీన్ని ముందస్తు వికారం (anticipatory nausea) అంటారు. ఇది చికిత్స మొదలవకముందే కూడా రావచ్చు: క్లినిక్ వాసన, డ్రిప్ను చూడటం, లేదా అపాయింట్మెంట్ రోజు ఉదయం ఆందోళన దీన్ని మొదలుపెట్టవచ్చు. ఇది శరీరం నేర్చుకున్న స్పందన, బలహీనత కాదు. ఇలా జరిగితే మీ టీమ్కు చెప్పండి. చికిత్స తర్వాత వచ్చే వికారం కంటే దీన్ని వేరేలా చూస్తారు, దీనికి ప్రత్యేకంగా సహాయపడే పద్ధతులు ఉన్నాయి.
చికిత్స రోజు కంటే మూడో రోజు ఎక్కువ బాధగా ఉండటం మామూలేనా?
అవును, చాలామంది ఊహించని విషయాల్లో ఇది ఒకటి. ఆలస్యపు వికారం ఒక్కసారిగా రాదు, క్రమంగా పెరుగుతుంది. క్లినిక్ నుంచి బయలుదేరేటప్పుడు బాగానే ఉండి, మర్నాడు లేదా ఆ తర్వాతి రోజు ఎక్కువ బాధ అనిపించడం కొన్ని రెజిమెన్లతో గుర్తించిన తీరు. ఇలా జరగవచ్చని తెలుసుకోవడం, ఆ రోజుల్లో వేసుకోవడానికి వికారం మందులు సిద్ధంగా ఉంచుకోవడమే ప్రధానంగా సహాయపడే విషయం.
వికారంగా ఉన్నప్పుడు ఏం తినాలి?
పెద్ద భోజనాలు, ఘాటైన మసాలా ఆహారం కంటే కొద్ది మొత్తాలు, చప్పటి రుచులు సులువుగా ఉంటాయి. మామూలు అన్నం, టోస్ట్, సాదా బిస్కెట్, అరటిపండు మొదలుపెట్టడానికి మంచివి. వేడి ఆహారం కంటే చల్లటి ఆహారం తక్కువ వాసన వస్తుంది, వాసనల వల్ల వికారం వస్తుంటే అది సహాయపడుతుంది. వికారం తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు ఆహారం కంటే ద్రవాలు ముఖ్యం. ఒంట్లో నీరు తగ్గకుండా చూసుకోవడమే మొదటి ప్రాధాన్యం. ద్రవాలు అసలు తీసుకోలేకపోతే మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి.
వికారం గురించి క్లినిక్కు ఎప్పుడు ఫోన్ చేయాలి?
ద్రవాలు కడుపులో నిలవకపోతే, మళ్లీ మళ్లీ వాంతులు అవుతుంటే, లేదా రాసిన మందులు ఏమాత్రం ఉపశమనం ఇవ్వకపోతే అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. ఇవి ఇంట్లో చూసుకుని తగ్గుతుందని ఆశించే పరిస్థితులు కాదు. మీకు చెప్పిన రోజుల కంటే చాలా ఎక్కువ కాలం వికారం కొనసాగినా, లేదా గత సైకిల్స్ కంటే ఈ సైకిల్లో చాలా ఎక్కువగా ఉన్నా ఫోన్ చేయండి. ఆలస్యంగా కంటే ముందుగానే మీ నుంచి వినడానికే మీ టీమ్ ఇష్టపడుతుంది.
ప్రతి సైకిల్కు వికారం ఎక్కువవుతుందా?
తప్పనిసరి కాదు, చాలాసార్లు దానికి వ్యతిరేకంగా జరుగుతుంది. మొదటి సైకిల్లో మీరు ఎలా స్పందించారో మీ టీమ్ తెలుసుకుని, అవసరమైతే తర్వాతి సైకిల్కు ముందు మీ వికారం మందులను సరిచేస్తుంది. మందులు సరిగ్గా కుదిరాక కొందరికి వికారం అదుపు చేయడం సులువవుతుంది. గమనించాల్సింది ముందస్తు వికారం. మొదట్లో వికారం సరిగా అదుపులో లేకపోతే అది సైకిల్స్ గడిచేకొద్దీ పెరగవచ్చు. అందుకే మౌనంగా భరించకుండా వెంటనే చెప్పడం ముఖ్యం.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Nausea and Vomiting Related to Cancer Treatment
- Cancer.Net (ASCO) — Nausea and Vomiting
- NCCN — NCCN Guidelines for Patients: Nausea and Vomiting
- American Cancer Society — Nausea and Vomiting
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
వికారం మందులు పనిచేయడం లేదా?
ద్రవాలు నిలవకపోతే మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్కు ఈరోజే ఫోన్ చేయండి. మీ ప్రశ్నలు మాకు చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.