కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
కీమోథెరపీ సమయంలో వికారం, వాంతులు: ఏమి ఆశించాలి
కీమో మొదలుపెట్టకముందు చాలామంది అన్నిటికంటే ఎక్కువగా భయపడేది వికారానికే. కానీ ఈనాటి వికారం తగ్గించే మందులు ఈ అనుభవాన్ని చాలా మార్చేశాయి. ఈరోజు చికిత్స తీసుకుంటున్న చాలామంది, ఇది ఇంత అదుపులో ఉంటుందా అని ఆశ్చర్యపోతున్నారు. ఈ మందులను మీకు వికారం వచ్చాక కాదు, కీమో మొదలుపెట్టకముందే ఇస్తారు. మీకు ఇచ్చే మందులు ఎంత వికారం కలిగించగలవో చూసి, దానికి తగ్గట్టుగా వాటిని ఎంపిక చేస్తారు. ప్రతి సైకిల్లో వాటిని సర్దుబాటు చేయవచ్చు.
సూటిగా సమాధానం
కీమోథెరపీలో వాంతులు తప్పకుండా అవుతాయా?
తప్పకుండా కాదు. చాలామంది ఊహించేదానికంటే చాలా తక్కువ మందికే వాంతులు అవుతాయి. కీమోథెరపీకి ముందు, ఆ తర్వాత ఇచ్చే ఈనాటి వికారం తగ్గించే మందులు (anti-sickness medicines) చాలామందికి వాంతులు రాకుండా ఆపుతాయి, లేదా వికారాన్ని బాగా తగ్గిస్తాయి.
సినిమాల్లో చూపించేది ఇప్పటి కీమో కాదు
కీమో అంటే ఎడతెగని వాంతులు అనే చిత్రం ఒక పాత కాలానికి చెందినది. గత రెండు దశాబ్దాల్లో వికారం తగ్గించే మందులు చాలా మెరుగయ్యాయి. ఈరోజు కీమో పూర్తి చేసుకుంటున్న వారిలో చాలామందికి అసలు వాంతులే కావడం లేదు.
ఇది మీ మందులపై ఆధారపడి ఉంటుంది
మీకు వికారం వస్తుందా రాదా అనేది ఎక్కువగా మీకు ఇచ్చే మందులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కీమో రెజిమెన్లను (మందుల కలయికలను) అవి వాంతులు కలిగించే అవకాశం ఎంత అనే దాన్ని బట్టి గ్రూపులుగా విభజిస్తారు. మీరు చికిత్స మొదలుపెట్టకముందే, ఆ ముప్పు స్థాయికి తగ్గట్టుగా మీ వికారం తగ్గించే మందుల ప్రిస్క్రిప్షన్ సిద్ధం చేస్తారు. ASCO మార్గదర్శకాలు కూడా ఇదే చెబుతాయి.
వాంతులు కాకుండా కడుపులో తిప్పినట్టు, ఏదో తోసుకొస్తున్నట్టు అనిపించడాన్ని వికారం అంటారు. వాంతుల కంటే వికారమే ఎక్కువమందికి వస్తుంది. కానీ ఈనాటి రెజిమెన్లలో అది చాలామందికి భరించలేనంతగా కాకుండా, అదుపులో ఉంచగలిగేలానే ఉంటుంది.
ఒకప్పుడు కీమో తీసుకునే దాదాపు ప్రతి ఒక్కరికీ వికారం, వాంతులు వస్తాయని అనుకునేవారు. ఇప్పుడు ASCO మార్గదర్శకాలు వాటిని పూర్తిగా నివారించడాన్ని — అంటే వాంతులు అసలు లేకుండా, వికారం అతి తక్కువగా ఉంచడాన్ని — ఒక ఆశయంగా కాకుండా చికిత్స లక్ష్యంగా నిర్దేశిస్తున్నాయి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఅదుపు ఎలా
కీమో సమయంలో వికారం, వాంతులను ఏది అదుపులో ఉంచుతుంది?
వికారం తగ్గించే మందులు మెదడుకు వెళ్లే సంకేతాలను అడ్డుకుంటాయి. అందుకే వాటిని మీకు వికారం వచ్చాక కాదు, కీమో మొదలుపెట్టకముందే ఇస్తారు. ఇంటికి ఇచ్చే మాత్రలు ఆ తర్వాతి రోజులను కవర్ చేస్తాయి.
వికారం ఎక్కువగా ఇన్ఫ్యూజన్ రోజు కాదు
చాలా సందర్భాల్లో వికారం ఇన్ఫ్యూజన్ (డ్రిప్) జరుగుతున్నప్పుడు కాకుండా, చికిత్స తర్వాత మరుసటి రోజు, ఆ తర్వాతి రోజుల్లో ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ ఆలస్యంగా వచ్చే వికారమే చాలామందిని ఆశ్చర్యపరుస్తుంది. ఇంటికి ఇచ్చిన మాత్రల టైమింగ్ సరిగ్గా దాన్ని నివారించడానికే ఉంటుంది.
ప్రతి సైకిల్లో సర్దుబాటు చేయవచ్చు
మందులు వికారాన్ని పూర్తిగా అదుపు చేయకపోతే, దాన్ని సర్దుబాటు చేయడం చాలా మామూలు విషయం. తమకు సరిపోయే పద్ధతిని చాలామంది కనుక్కుంటారు. కానీ ప్రతి సైకిల్ ఎలా గడిచిందో మీరు నిజాయితీగా చెబితేనే మీ టీమ్ దాన్ని మెరుగుపరచగలదు.
వాంతులు రాలేదు కాబట్టి చెప్పనవసరం లేదు అనుకోవద్దు. వికారం మాత్రమే ఉన్నా అది కూడా మీ టీమ్కు తెలియాల్సిన సమాచారమే.ఫోన్ చేయాల్సిన సమయం
వికారం, వాంతుల గురించి మీ టీమ్కు ఎప్పుడు ఫోన్ చేయాలి?
- కొద్దిగా నీళ్లు గుక్కెడు తాగినా కూడా లోపల ఉండకపోతే
- నోరు బాగా ఎండిపోయి, మూత్రం చాలా తక్కువగా వస్తున్నా లేదా అసలు రాకపోయినా
- లేచి నిలబడినప్పుడు కళ్లు తిరుగుతున్నా, తల తేలిపోతున్నట్టు అనిపించినా
- వాంతిలో రక్తం పడినా, లేదా కాఫీ పొడి లాంటి ముదురు రంగు పదార్థం పడినా
- ఇచ్చిన వికారం మందులు వాడుతున్నా వాంతులు తగ్గకపోతే
- వికారం ఎక్కువై మీ మిగతా రెగ్యులర్ మందులు కూడా వేసుకోలేకపోతే
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
వాంతులు ఎక్కువై నీళ్లు కూడా లోపల ఉండకపోతే, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఎదురుచూడవద్దు. అదే రోజు మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి. తాగలేని స్థితికి తీసుకెళ్లే పదేపదే వాంతులకు ఇంట్లో కూర్చుని చూడటం కాదు, వెంటనే వైద్య పరిశీలన అవసరం.
మొదటి వారం
కీమో తర్వాత మొదటి వారం ఎలా ఉంటుంది?
వికారం వస్తే అది సాధారణంగా ఇన్ఫ్యూజన్ జరుగుతున్నప్పుడు కాకుండా, చికిత్స తర్వాత మరుసటి రోజు, ఆ తర్వాతి రోజుల్లో మొదలవుతుంది. సైకిల్ ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ ఆ తర్వాతి రోజుల్లో అది తగ్గుతూ వస్తుంది.
తిండి విషయంలో
ఒకేసారి కడుపు నిండా తినడం కంటే, కొద్ది కొద్దిగా తరచుగా తినడం బాగా సరిపోతుంది. వేడి వేడి భోజనం కంటే చల్లగా లేదా గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉన్న ఆహారం ఎక్కువమందికి తేలికగా ఉంటుంది. అల్లం — బిస్కెట్లలో, టీలో, మీకు నచ్చిన ఏ రూపంలోనైనా — చాలామంది వాడుతారు. మీ మందులతో పాటు అది సురక్షితమే. అయినా మీరు ఏమి తీసుకుంటున్నారో మీ టీమ్కు చెప్పండి.
నీళ్ల విషయంలో
ప్రతి సైకిల్ తర్వాత మొదటి కొన్ని రోజుల్లో ఆహారం ఎంత ముఖ్యమో, ద్రవాలు తీసుకోవడం కూడా అంతే ముఖ్యం. మంచినీళ్లు తాగాలనిపించకపోతే, ఒకేసారి ఎక్కువ కాకుండా, రోజంతా కొద్ది కొద్దిగా రుచి ఉన్న ద్రవాలు తాగుతూ ఉండండి.
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు
మీ రెజిమెన్ ఏ ముప్పు స్థాయిలో ఉందో, మీకు ఏ వికారం మందులు సరిపోతాయో మీ ఆంకాలజిస్ట్ మాత్రమే చెప్పగలరు. ప్రతి సైకిల్ ఎలా గడిచిందో రాసి పెట్టుకుని, తర్వాతి విజిట్లో చూపించండి. ఏ రోజు ఎంత ఇబ్బంది అనిపించిందో ఉన్నదున్నట్టు చెప్పడమే మార్పు మొదలయ్యే చోటు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో వికారం గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
సినిమాల్లో చూపించినంత దారుణంగా కీమో వికారం ఉంటుందా?
సినిమాలు, ఇంట్లో పెద్దవాళ్ల జ్ఞాపకాలు ఎక్కువగా ఇరవై, ముప్పై ఏళ్ల నాటి చికిత్సను చూపిస్తాయి. అప్పుడు వికారం తగ్గించే మందులు చాలా బలహీనంగా ఉండేవి. ఈనాటి రెజిమెన్లలో చాలామంది వికారం ఉంటుంది కానీ భరించగలిగేలా ఉంటుంది అని చెబుతారు — సినిమాలోని దృశ్యాల కంటే ప్రయాణంలో వచ్చే వాంతి భావనకు దగ్గరగా. మీకు వస్తుందా, ఎంత వస్తుంది అనేది మీ మందులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మొదటి సైకిల్కు ముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్కు ఆ ముప్పు స్థాయి తెలుసు, దానికి తగ్గట్టే మందులు రాస్తారు.
కీమో తర్వాత వికారం ఎప్పుడు మొదలవుతుంది, ఎంతకాలం ఉంటుంది?
చాలా కీమో మందుల విషయంలో వికారం ఇన్ఫ్యూజన్ జరుగుతున్నప్పుడు కాకుండా, చికిత్స తర్వాత మరుసటి రోజు, ఆ తర్వాతి రోజుల్లో ఎక్కువగా ఉంటుంది. దీన్నే ఆలస్యంగా వచ్చే వికారం అంటారు. ఇంటికి ఇచ్చే మాత్రలు సరిగ్గా దాన్ని కవర్ చేయడానికే ఉంటాయి. ఆ తర్వాతి రోజుల్లో అది సాధారణంగా తగ్గుతుంది. తర్వాతి సైకిల్కు వచ్చే సమయానికి కూడా అది మిమ్మల్ని ఇబ్బంది పెడుతూనే ఉంటే, మీ టీమ్కు చెప్పండి. వాళ్లు పద్ధతిని మార్చగలరు.
కీమో సమయంలో మామూలుగా తినవచ్చా?
చాలామంది తినగలుగుతారు. అయితే ఆకలి ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోలా, సైకిల్లో ఏ దశలో ఉన్నారో దాన్ని బట్టి మారుతుంది. ఒకేసారి ఎక్కువ తినడం కంటే కొద్ది కొద్దిగా తరచుగా తినడం బాగా సరిపోతుంది. వేడి భోజనం కంటే చల్లని లేదా గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉన్న ఆహారం తేలికగా ఉంటుంది. అందరికీ సరిపోయే ఒకే డైట్ అంటూ ఏదీ లేదు. ప్రతి సైకిల్ తర్వాత మొదటి కొన్ని రోజుల్లో కొద్దిగానైనా, తరచుగా ఏదో ఒకటి కడుపులోకి వెళ్తూ ఉండటమే ముఖ్యం. తినడం, తాగడం కష్టమవుతుంటే మీ టీమ్కు చెప్పండి.
ప్రతి సైకిల్తో వికారం ఎక్కువవుతుందా?
తప్పనిసరిగా కాదు. సరైన వికారం మందులతో, మీరు చెప్పిన దాని ఆధారంగా మీ టీమ్ రెజిమెన్ను సర్దుబాటు చేస్తూ వెళ్తుంది. దాంతో వికారం సైకిల్ల మధ్య అలాగే ఉండవచ్చు, తగ్గవచ్చు కూడా. మీరు చేయగలిగిన అతి ముఖ్యమైన పని — వాంతులే కాదు, వికారంతో సహా ప్రతి సైకిల్ ఎలా గడిచిందో నిజాయితీగా చెప్పడం. ఆ సమాచారం ఉంటేనే మార్పు సాధ్యం. దీన్ని అదుపు చేయగలిగే సమస్యగా కాకుండా భరించాల్సిన బాధగా అనుకోవడం సరైనది కాదు.
వికారం మందులు పనిచేయకపోతే ఏం చేయాలి?
మీ టీమ్కు చెప్పండి. సర్దుబాటు చేయడం చాలా మామూలు విషయం — వికారం మందుల కలయికను మార్చవచ్చు. ఒకసారి మీకు తగ్గట్టుగా సర్దాక చాలామందికి బాగా పనిచేసే పద్ధతి దొరుకుతుంది. వాంతులు ఎక్కువై నీళ్లు కూడా లోపల ఉండకపోతే, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగవద్దు. అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. తాగలేని స్థితికి తీసుకెళ్లే పదేపదే వాంతులకు ఇంట్లో ఎదురుచూడటం కాదు, వెంటనే పరిశీలన అవసరం.
వికారం వస్తోందంటే కీమో పనిచేస్తోందని అర్థమా?
కాదు. కీమో వేగంగా విభజన చెందే కణాలపై — పేగుల లోపలి పొరలోని కణాలతో సహా — పనిచేసే విధానం వల్ల, అలాగే వాంతులను నియంత్రించే మెదడులోని మార్గాలపై ప్రభావం వల్ల వికారం వస్తుంది. చికిత్స క్యాన్సర్పై ఎంత బాగా పనిచేస్తోంది అనే దానితో దీనికి సంబంధం లేదు. బాగా ఇబ్బంది పడుతున్న వ్యక్తికి, బాగానే ఉన్న వ్యక్తి కంటే మెరుగైన కీమో అందుతోందని కాదు. వికారం ఎక్కువగా ఉంటే అది పరిష్కారం ఉన్న సమస్య. మీ టీమ్కు చెప్పడమే మొదటి అడుగు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Nausea and Vomiting Related to Cancer Treatment
- Cancer Research UK — Sickness (nausea and vomiting) and cancer drugs
- Macmillan Cancer Support — Feeling sick (nausea) and vomiting
- American Society of Clinical Oncology (Cancer.Net) — Nausea and Vomiting
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.