పిల్లలకు కీమోథెరపీ గురించి ఎలా చెప్పాలి: వయసుల వారీగా ఒక గైడ్

నిజం చెప్పడంతో మొదలుపెట్టండి, మీ పిల్లలకు అర్థమయ్యే మాటల్లో. వాళ్లు పెరుగుతున్న కొద్దీ, అడుగుతున్న కొద్దీ వివరాలు జోడించండి. పసిపిల్లలకు చాలా సింపుల్‌గా, ఓదార్పు మీద దృష్టి పెట్టి చెప్పండి: నర్సు మందు ఇస్తుంది, అమ్మ పక్కనే ఉంటుంది, ఏడవాలనిపిస్తే ఏడవచ్చు. కొంచెం పెద్ద పిల్లలకు కళ్లకు కనిపించే విషయాలు అర్థమవుతాయి. కాబట్టి జబ్బు పేరు చెప్పండి, బలమైన మందు జబ్బు కణాల మీద పనిచేస్తుందని వివరించండి, వాళ్లు ఏం చూస్తారో, ఏం అనుభవిస్తారో చెప్పండి. స్కూలుకు వెళ్లే పిల్లలకు కారణాలు కావాలి. రక్త కణాలు, కీమోథెరపీ ఎలా పనిచేస్తాయో సులువైన మాటల్లో వాళ్లు అర్థం చేసుకోగలరు. టీనేజ్ పిల్లలకు పూర్తి నిజాయితీ, ప్రైవసీ, తమ చికిత్సలో నిజమైన మాట కావాలి. ఏ వయసులోనైనా, వాళ్లు చేసిన పని వల్లో, అనుకున్న ఆలోచన వల్లో ఈ జబ్బు రాలేదని భరోసా ఇవ్వండి.

ఎంత వివరంగా చెప్పాలి అనేది వయసు మీద మాత్రమే కాదు, ఆ పిల్లవాడి మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. మంచి నియమం ఒకటి: మీ బిడ్డ నిజంగా అడుగుతున్న ప్రశ్నకు జవాబు ఇవ్వండి, ఆ తర్వాత ఇంకా తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నారా అని చూడండి. మన దగ్గర చాలా కుటుంబాలు "క్యాన్సర్" అనే మాట దాచి పిల్లలను కాపాడాలనుకుంటాయి. కానీ పిల్లలు గుసగుసలు, ఆందోళనతో ఉన్న ముఖాలు, హఠాత్తుగా హాస్పిటల్‌లో ఉండాల్సి రావడం అన్నీ గమనిస్తారు. చెప్పకపోతే, వాళ్లు ఇంకా భయంకరమైనది ఊహించుకుంటారు, లేదా తమను తామే నిందించుకుంటారు. మెల్లగా, నిజాయితీగా చెప్పిన సమాచారం సాధారణంగా భయాన్ని తగ్గించి నమ్మకాన్ని పెంచుతుంది. "నాకు తెలియదు, డాక్టర్‌ను అడుగుతాను" అని చెప్పడం కూడా తప్పు కాదు. తాతయ్య, నానమ్మ, బంధువులు కూడా అవే మాటలు వాడాలి. అప్పుడే మీ బిడ్డకు ఒకే కథ వినిపిస్తుంది.

మీరు వాడే భాష ముఖ్యం. భయపెట్టే మాటలు వద్దు. నిలబెట్టుకోలేని వాగ్దానాలు వద్దు, ఉదాహరణకు "ఇంజెక్షన్ నొప్పి ఉండదు" అని చెప్పడం. "బలమైన మందు", "జబ్బు కణాలు", "గడ్డను చిన్నది చేసే మందు" లాంటి మాటలు సులువుగా అర్థమవుతాయి. జుట్టు రాలడం, అలసట, వికారం ఎందుకు వస్తాయంటే, ఆ మందు వేగంగా పెరిగే ఆరోగ్యకరమైన కణాల మీద కూడా పనిచేస్తుంది కాబట్టి అని, ఈ మార్పుల్లో చాలావరకు తర్వాత పోతాయని వివరించండి. ఇంట్లో మీ కుటుంబం మాట్లాడే భాషనే వాడండి. తెలుగు, హిందీ లేదా ఉర్దూలో వివరిస్తే సులువైతే, టీమ్‌ను అలా అడగండి. ఈ పేజీలో ఉన్నవి సాధారణ సూచనలు మాత్రమే. మీ బిడ్డ ఏం వినడానికి సిద్ధంగా ఉందో ఈ పేజీ చెప్పలేదు, కానీ మీ బిడ్డ చికిత్స బృందం సహాయం చేయగలదు.

నిజాయితీ నమ్మకాన్ని పెంచుతుంది

రహస్యాల కంటే, మెత్తగా చెప్పిన నిజంతో పిల్లలు బాగా తట్టుకుంటారు.

ప్రశ్నకు తగినంతే వివరం

అడిగినదానికి జవాబు చెప్పండి, ఇంకా కావాలా అని చూడండి.

ఎవరి తప్పూ లేదు

ఈ జబ్బు వాళ్ల వల్ల రాలేదని స్పష్టంగా చెప్పండి.

మీ సొంత బిడ్డకు సరిగ్గా ఏం చెప్పాలో ఈ పేజీ చెప్పలేదు, ఎందుకంటే ప్రతి పిల్లవాడూ వేరు.

శిక్షణ పొందిన నిపుణుడి స్థానాన్ని కూడా ఇది భర్తీ చేయలేదు. ప్లే స్పెషలిస్టులు, సైకాలజిస్టులు, కౌన్సెలర్లు మీ కుటుంబానికి దారి చూపగలరు.

సరైన సమయం ఎంచుకోవడం

మీరు ప్రశాంతంగా ఉండి, ఎవరూ మధ్యలో అంతరాయం కలిగించని నిశ్శబ్ద సమయం ఎంచుకోండి. వీలైతే రోగ నిర్ధారణ అయిన వెంటనే, మీ బిడ్డ వేరే వాళ్ల నుంచి వినకముందే. తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ, లేదా నమ్మకమైన పెద్దవారు ఎవరైనా పక్కన ఉండవచ్చు. మొదటి సంభాషణ క్లుప్తంగా ఉంచండి. మళ్లీ మాట్లాడతామని బిడ్డకు తెలియజేయండి.

ప్రొసీజర్లకు సిద్ధం చేయడం

బ్లడ్ టెస్ట్‌లు, స్కాన్‌లు, పోర్ట్ పెట్టడం, వెన్నుపూస నీటి పరీక్ష (spinal fluid test) గురించి అవి జరగడానికి కొంచెం ముందే చెప్పండి. మరీ ముందుగా చెబితే భయం పెరుగుతుంది. వాళ్లకు ఏం అనిపిస్తుందో, "కొన్ని నిమిషాలు" లాంటి మాటల్లో సుమారుగా ఎంతసేపు ఉంటుందో, తిమ్మిరి క్రీమ్ లేదా మీ చెయ్యి పట్టుకోవడం లాంటి ఏవి సహాయపడతాయో వివరించండి.

"నేను చనిపోతానా?" అని బిడ్డ అడిగితే

ఇది అత్యంత కష్టమైన ప్రశ్నల్లో ఒకటి. ముందుగా ఆ ప్రశ్న ఎందుకు వచ్చిందో మెల్లగా తెలుసుకోండి. "నీకు సహాయం చేయడానికి డాక్టర్లు, నర్సులు చాలా కష్టపడుతున్నారు. ఏం జరుగుతోందో మేము నీకు ఎప్పుడూ చెబుతాం" అని అనవచ్చు. ఇలాంటి సంభాషణల్లో కాలక్రమేణా సహాయం చేయమని బృందాన్ని లేదా కౌన్సెలర్‌ను అడగండి.

ఆటలు, కథల ద్వారా

చిన్న పిల్లలు చాలాసార్లు ఆట ద్వారానే బాగా అర్థం చేసుకుంటారు. బొమ్మ లేదా టెడ్డీతో, బొమ్మ డాక్టర్ కిట్‌తో ఆడడం, బొమ్మలు గీయడం, చిత్రాల పుస్తకాలు, సింపుల్ కథలు వాళ్ల భయాలను బయటపెట్టడానికి, పరోక్షంగా ప్రశ్నలు అడగడానికి సహాయపడతాయి. పిల్లల క్యాన్సర్ విభాగాల్లోని ప్లే స్పెషలిస్టులకు ఇందులో మంచి నైపుణ్యం ఉంటుంది.

జుట్టు రాలడం గురించి మాట్లాడడం

జుట్టు రాలడం మొదలవక ముందే బిడ్డకు చెప్పండి. అది సాధారణంగా తర్వాత మళ్లీ వస్తుందని వివరించండి. పొట్టి హెయిర్ కట్, టోపీ లేదా రంగుల స్కార్ఫ్ ఎంచుకోనివ్వడం వాళ్లకు కొంత అదుపు ఇస్తుంది. కొన్ని కుటుంబాలు అందరూ కలిసి తల గుండు చేయించుకుంటాయి. కష్టమైన క్షణాన్ని అది అందరూ పంచుకునే క్షణంగా మార్చవచ్చు.

తాతయ్య, నానమ్మ, బంధువులు

మన దగ్గర ఉమ్మడి కుటుంబాలు దగ్గరగా ఉంటాయి. బంధువులు భయపెట్టే మాటలు వాడవచ్చు, లేదా బిడ్డ ముందే జబ్బు గురించి మాట్లాడవచ్చు. ఏ మాటలు వాడాలో కుటుంబమంతా కలిసి నిర్ణయించుకోండి. బిడ్డ దగ్గర తమ భయాలను, వేరే పేషెంట్ల కథలను చెప్పవద్దని బంధువులను అడగండి. అందరి మాటలు ఒకేలా ఉండేలా చూడండి.

మత, సాంస్కృతిక నమ్మకాలు

విశ్వాసం నిజమైన ఓదార్పు ఇవ్వగలదు. ప్రార్థనలు, పూజలు, ఆశీర్వాదాలు వైద్య చికిత్సతో పాటు కొనసాగవచ్చు. కానీ ఈ జబ్బు శిక్ష అని, చెడు కర్మ అని, లేదా దిష్టి వల్ల వచ్చిందని సూచించవద్దు. పిల్లలు అలాంటి మాటలను అక్షరాలా నమ్మి, తాము జబ్బు పడినందుకు తమను తామే లోలోపల నిందించుకోవచ్చు.

టీనేజ్ పిల్లలు, ప్రైవసీ

టీనేజ్ పిల్లలు ఆన్‌లైన్‌లో వెతకాలని, స్నేహితులతో మాట్లాడాలని, డాక్టర్లతో ఒంటరిగా మాట్లాడాలని కోరుకోవచ్చు. దీన్ని గౌరవించండి. అదే సమయంలో నమ్మదగిన సమాచారం అందించి, అందుబాటులో ఉండండి. శరీర రూపం, స్నేహాలు, సంతానోత్పత్తి (fertility), భవిష్యత్తు ప్రణాళికల గురించి బాహాటంగా మాట్లాడండి. వైద్య వివరాల కంటే ఈ ఆందోళనలే వాళ్లకు చాలాసార్లు ఎక్కువ ముఖ్యం.

మీరు చెప్పలేను అనిపించినప్పుడు

బిడ్డ ముందు కుప్పకూలిపోతామేమో అని చాలామంది తల్లిదండ్రులు భయపడతారు. కొంత బాధ కనిపించడం తప్పు కాదు, మీరు తట్టుకుంటున్నారని, కుటుంబం కలిసి ఉందని కూడా చూపిస్తే చాలు. మాటలు దొరకకపోతే, సంభాషణను నడిపించమని డాక్టర్‌ను, నర్సును లేదా కౌన్సెలర్‌ను అడగండి.

సంభాషణను కొనసాగించడం

కీమోథెరపీని వివరించడం ఒక్కసారి మాట్లాడి ముగించే విషయం కాదు. చికిత్స ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, వాళ్లు పెద్దవుతున్నప్పుడు, ఏదైనా మారినప్పుడు పిల్లలు తమ ప్రశ్నల దగ్గరకు మళ్లీ వస్తారు. అప్పుడప్పుడు మెల్లగా అడిగి చూడండి. ఆటల్లో, ప్రవర్తనలో మార్పులను గమనించండి. ప్రశ్నలకు ఎప్పుడూ స్వాగతం అని బిడ్డకు తెలియజేయండి.

తర్వాత ఏం చేయాలి

ప్లే స్పెషలిస్ట్ లేదా కౌన్సెలర్ కోసం మీ బిడ్డ చికిత్స బృందాన్ని అడగండి. జబ్బు గురించి కుటుంబమంతా వాడే మాటలను నిర్ణయించుకోండి. ప్రతి ప్రొసీజర్‌కు ముందు బిడ్డను సిద్ధం చేయండి. ప్రశ్నలకు నిజాయితీగా జవాబు ఇవ్వండి. చికిత్స ఒక్కో దశ దాటుతున్నప్పుడు మాట్లాడుతూనే ఉండండి.