కీమో సమయంలో మనసు
కీమో అలసటా, మనసు దిగులా? తేడా ఎలా తెలుసుకోవాలి
కీమో సమయంలో వచ్చే నీరసం, మనసు దిగులు (డిప్రెషన్) దాదాపు ఒకేలా కనిపిస్తాయి. చాలామంది ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువగా ఈ రెండూ కలిసే వస్తాయి. అందుకే చికిత్స సమయంలో డిప్రెషన్ తరచుగా గుర్తించబడదు, అలసట అని పేరు పెట్టి వదిలేస్తారు. అలసట మీ శక్తిని తగ్గిస్తుంది. డిప్రెషన్ ఆ శక్తితో ఏదైనా చేయాలనే కోరికనే తీసేస్తుంది. రెండింటికీ సహాయం ఉంది. మీ మనసు ఎలా ఉందో టీమ్కు చెప్పడం, నొప్పి గురించి చెప్పినంతే ముఖ్యం.
సూటిగా సమాధానం
కీమో సమయంలో అలసటకు, మనసు దిగులుకు తేడా ఎలా తెలుసుకోవాలి?
కీమో సమయంలో వచ్చే అలసట శరీరానికి సంబంధించినది. విశ్రాంతి తీసుకున్నా అది పూర్తిగా తగ్గదు. పనులు చేయాలని మీకు అనిపిస్తూనే ఉంటుంది, కానీ చేయలేరు. మనసు దిగులు (డిప్రెషన్) వేరు. అది వదలకుండా ఉండే నిరుత్సాహం, దేని మీదా ఆసక్తి లేకపోవడం, ఇక ఏదీ బాగవ్వదనే భావన. ఈ రెండూ ఒకేలా అనిపిస్తాయి, కానీ వాటికి కావలసిన సహాయం వేరువేరు.
అలసట ఎలా ఉంటుంది
ఒళ్లు బరువుగా, శక్తి పూర్తిగా ఖాళీ అయినట్టు అనిపిస్తుంది. ఏమీ చేయలేరు, కానీ చేయాలనే కోరిక మాత్రం ఉంటుంది. నిద్ర మిమ్మల్ని కోలుకునేలా చేయదు. సైకిల్స్ మధ్య కూడా ఆ నీరసం వదలదు.
మనసు దిగులు ఎలా ఉంటుంది
ఇంతకుముందు మీకు కావాలనిపించినవే ఇప్పుడు అక్కర్లేదనిపిస్తాయి. ఇంట్లోవాళ్లు రావడం, ఇష్టమైన ఆహారం, ఒకప్పుడు ముఖ్యమనిపించిన విషయాలు, వేటి మీదా మనసు పోదు. భవిష్యత్తు గురించి ఆందోళన కాకుండా, ఇక ఏదీ బాగవ్వదనే స్థిరమైన భావన ఉంటే అదే అత్యంత స్పష్టమైన సంకేతం.
సాయపడే ఒక ప్రశ్న
ఇప్పుడు ఎవరైనా మీకు శక్తిని ఇస్తే, మీరు ఏదైనా చేయాలనుకుంటారా? అవును అంటే అది అలసట వైపు సూచిస్తుంది. కాదు అంటే, లేదా ఏదైనా కావాలని అనుకోవడం మీకు ఊహించడానికే కష్టంగా ఉంటే, ఈరోజే మీ టీమ్కు చెప్పండి.
రెండూ చికిత్స చేయగలిగేవే
ఒకటి ఉంటే రెండోది ఎక్కువ అవుతుంది. రెండూ ఒకేసారి ఉండటం కూడా సాధారణమే. చికిత్స సమయంలో మనసు దిగులును చాలాసార్లు అలసట అనుకుని వదిలేస్తారు, దానికి అవసరమైన సహాయం అందదు. నొప్పి గురించి మీ టీమ్కు చెప్పినంత ముఖ్యంగా, మీ మనసు ఎలా ఉందో కూడా చెప్పండి.
మనసు దిగులుకు మందు వాడమని మీ టీమ్ సూచిస్తే, మీరు అప్పటికే వాడుతున్న ప్రతి మందు గురించీ వాళ్లకు చెప్పండి. సప్లిమెంట్లు, ఆయుర్వేద మందులు కూడా. కొన్ని యాంటీడిప్రెసెంట్ మందులు కీమో మందులతో పరస్పర ప్రభావం చూపుతాయి. మీ ఆంకాలజిస్ట్, సైకియాట్రిస్ట్ కలిసి ఆ సరిపోలికను చూసిన తర్వాతే ఏదైనా రాస్తారు. మీ టీమ్కు చెప్పకుండా ఏ మందునూ మొదలుపెట్టవద్దు, ఆపవద్దు, మార్చవద్దు.గమనించాల్సినవి
ఇవి అలసట కంటే మనసు దిగులు వైపు ఎక్కువగా సూచిస్తాయి
- కొంత శక్తి ఉన్నప్పుడు కూడా, ఇంతకుముందు ఇష్టంగా చేసిన పనుల మీద ఆసక్తి పోవడం
- భవిష్యత్తు గురించి ఆందోళన మాత్రమే కాకుండా, ఇక ఏదీ బాగవ్వదని ఖచ్చితంగా అనిపించడం
- మీకు విలువ లేదని, ఏదో తప్పు చేశారని, ఇంట్లోవాళ్లకు భారంగా ఉన్నారని అనిపించడం
- మామూలుగా ఇష్టంగా కలిసే మనుషుల నుంచి కూడా దూరంగా జరగడం
- చికిత్స వల్ల వచ్చే వికారంతో వివరించలేనంతగా ఆకలి మారిపోవడం
- మనసులో ఏ భావనా లేనట్టు మొద్దుబారిపోవడం, లేదా స్పష్టమైన కారణం లేకుండా మామూలు కంటే ఎక్కువగా ఏడుపు రావడం
- బతకడంలో అర్థం లేదనే ఆలోచనలు రావడం
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిప్రాణం తీసుకోవాలనే, లేదా మిమ్మల్ని మీరు గాయపరచుకోవాలనే ఆలోచనలు వస్తుంటే తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగవద్దు. ఈరోజే మీ కేర్ టీమ్లో ఎవరికైనా చెప్పండి. లేదా దగ్గరలోని హాస్పిటల్ ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి తీసుకెళ్లమని ఎవరినైనా అడగండి.
ఈ పేజీ మీకు ఏమి జరుగుతోందో గుర్తించడానికి, ఎప్పుడు పరీక్ష అవసరమో తెలుసుకోవడానికి మాత్రమే. ఇది మానసిక ఆరోగ్య పరీక్షకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. ఇది డిప్రెషన్ను అంచనా వేయదు, నిర్ధారించదు, చికిత్స చేయదు.
రెండూ కలిసి
అలసట, మనసు దిగులు ఒకేసారి ఉంటాయా?
అవును. క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో మనసు దిగులును చాలాసార్లు గుర్తించకుండా వదిలేయడానికి కారణం సరిగ్గా ఇదే. ఈ రెండూ మనుషుల నుంచి దూరం జరగడం, చేసే పనులు తగ్గిపోవడం, ఏకాగ్రత కుదరకపోవడం కలిగిస్తాయి. రెండూ ఒకేసారి ఉన్నప్పుడు బయటకు అవి దాదాపు ఒకేలా కనిపిస్తాయి.
మార్గదర్శకాలు ఏమి చెబుతున్నాయి
క్యాన్సర్ వల్ల వచ్చే అలసటపై ASCO, ESMO మార్గదర్శకాలు రెండూ మనసు దిగులును దానికి దోహదం చేసే అత్యంత ముఖ్యమైన, చికిత్స చేయగలిగే కారణాల్లో ఒకటిగా గుర్తిస్తాయి. దిగులుకు చికిత్స చేస్తే అలసట పూర్తిగా పోదు. కానీ ఆ అలసటను నిర్వహించడం చాలా సులువు అవుతుంది.
ఎదురుచూడాల్సిన విషయం కాదు
ఒళ్లు అలసిపోయి ఉందంటే మనసు దిగులును వదిలేసి దానంతట అది తగ్గుతుందని ఎదురుచూడాలని అర్థం కాదు. ఈ రెండింటి గురించీ మీ ఆంకాలజీ టీమ్కు తెలియాలి. మీ మనసు ఎలా ఉందో చెప్పడానికి మొహమాటపడాల్సిన అవసరం లేదు. అది కూడా చికిత్సలో భాగమే.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
సాధారణ జనాభాలో కంటే క్యాన్సర్ ఉన్నవారిలో మనసు దిగులు గణనీయంగా ఎక్కువ మందిలో కనిపిస్తుంది. ఆంకాలజీ విభాగాల్లో దాన్ని నిలకడగా గుర్తించకుండా వదిలేస్తున్నారని ASCO క్లినికల్ మార్గదర్శకాలు చెబుతున్నాయి. మెరుగైన ఫలితాలకు అడ్డంకి చికిత్స అందుబాటులో లేకపోవడం దాదాపు ఎప్పుడూ కాదు. గుర్తించకపోవడమే.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
అలసట, మనసు దిగులు గురించి అడిగే ప్రశ్నలు
మనసు దిగులు గురించి ఆంకాలజిస్ట్ను ఎలా అడగాలి?
మొహమాటంగా అనిపించినా నేరుగా చెప్పండి: "నాకు చాలా దిగులుగా ఉంటోంది, దాని గురించి మాట్లాడాలనుకుంటున్నాను." ఆ ఒక్క వాక్యం చాలు, సంభాషణ మొదలవుతుంది. మీ టీమ్ మిమ్మల్ని పరీక్షించి, అవసరమైతే కౌన్సెలర్, క్లినికల్ సైకాలజిస్ట్ లేదా సైకియాట్రిస్ట్కు పంపుతుంది. ఇది డిప్రెషనే అని మీరు ముందే నిర్ధారించుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. ఏమి జరుగుతోందో అర్థం చేసుకోవడానికి మీ టీమ్ సహాయం చేస్తుంది.
కీమో సమయంలో నిరాశగా అనిపించడం మామూలేనా?
చికిత్స సమయంలో ఆందోళన, భయం మామూలే. కానీ మామూలు ఆందోళనను దాటి, ఇక ఏదీ బాగవ్వదనే స్థిరమైన భావన వదలకుండా ఉంటే అది వేరే విషయం, దాన్ని తప్పకుండా చెప్పాలి. నిరాశ అనేది ఒక వైద్యపరమైన లక్షణం. కష్టమైన పరిస్థితికి సహజ స్పందన అని ఒంటరిగా భరించాల్సినది కాదు. ఆ భావన కొన్ని వారాలకు మించి ఉంటే తర్వాతి అపాయింట్మెంట్లో మీ టీమ్కు చెప్పండి, లేదా అంతకుముందే ఫోన్ చేయండి.
యాంటీడిప్రెసెంట్ మందులు నా కీమోకు అడ్డు వస్తాయా?
కొన్ని యాంటీడిప్రెసెంట్ మందులు కొన్ని కీమో మందులతో పరస్పర ప్రభావం చూపుతాయి. అందుకే ఇది మీ ఆంకాలజిస్ట్, సైకియాట్రిస్ట్ కలిసి తీసుకునే వైద్య నిర్ణయం. మీరే స్వయంగా, లేదా ఆన్లైన్ ఫోరమ్లో చదివి తేల్చుకోవాల్సినది కాదు. మీరు అప్పటికే యాంటీడిప్రెసెంట్ వాడుతుంటే మొదటి అపాయింట్మెంట్లోనే ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి. కొత్తగా ఇవ్వాలని ఆలోచిస్తుంటే, రాసిచ్చే ముందే మీ చికిత్సతో దాని సరిపోలికను చూస్తారు.
అలసట వల్ల దిగులు వస్తుందా, లేక దిగులు వల్ల అలసట వస్తుందా?
రెండు వైపులా జరుగుతుంది. తగ్గకుండా కొనసాగే అలసట, దానితో పాటు మనుషుల నుంచి దూరం జరగడం, చేసే పనులు తగ్గడం కలిసి కాలక్రమేణా మనసు దిగులుకు దోహదం చేయగలవు. మనసు దిగులు కూడా అలసటను ఉన్నదానికంటే ఎక్కువగా అనిపించేలా చేస్తుంది. ఈ రెండూ ఒకదానికొకటి బలం ఇస్తాయి. అందుకే ఒకదానికి చికిత్స చేసి రెండోది ఏమవుతుందో చూద్దాం అనకుండా, మీ టీమ్ రెండింటినీ కలిపే పరిశీలిస్తుంది.
ధైర్యంగా ఉండాలి, లొంగిపోకూడదు అని ఇంట్లోవాళ్లు అంటున్నారు. ఏమి చెప్పాలి?
క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో వచ్చే మనసు దిగులు మీరు ఎంచుకున్నది కాదు, బలహీనతకు సంకేతమూ కాదు, లొంగిపోవడమూ కాదు. ఇది గుర్తింపు పొందిన ఒక వైద్య పరిస్థితి. సాధారణ జనాభాలో కంటే క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో ఇది ఎక్కువగా వస్తుంది, దీనికి చికిత్స పనిచేస్తుంది. ఒంటరిగా భరించడం లేదా ఇతరుల కోసం ధైర్యంగా ఉన్నట్టు నటించడం కాదు, మీ టీమ్కు చెప్పి సహాయం తీసుకోవడమే ఉపయోగం. దీన్ని పరీక్షించాలని డాక్టర్ చెప్పారని ఇంట్లోవాళ్లతో చెప్పండి. అది మీ మీదా, వాళ్ల మీదా ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది.
ఆంకాలజిస్ట్ చాలా బిజీగా ఉన్నారు. ఆయన దీన్ని సీరియస్గా తీసుకుంటారా?
మనసు దిగులు, అలసట రెండింటి గురించీ అడగడానికి, పరిశీలించడానికి మీ ఆంకాలజీ టీమ్కు శిక్షణ ఉంటుంది. క్షమాపణ చెబుతున్నట్టు దీన్ని లేవనెత్తాల్సిన అవసరం లేదు. "నా మనసు ఎలా ఉందో దాని గురించి మాట్లాడాలి" అనేది సరైన వైద్య ప్రశ్నే. హడావిడిగా ఉన్న అపాయింట్మెంట్లో చెప్పడం కష్టమనిపిస్తే, దీన్ని రాసి పెట్టమని నర్సును అడగండి. అప్పుడు తర్వాతి విజిట్లో దానికి సమయం ఉంటుంది. మానసిక, సామాజిక సహాయం క్యాన్సర్ సంరక్షణలో భాగమే, ఇంకొకరి సమయాన్ని తినే అదనపు పని కాదు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Depression (PDQ) – Patient Version
- National Cancer Institute — Fatigue and Cancer Treatment
- Cancer.Net (ASCO) — Coping With Cancer
- Macmillan Cancer Support — Cancer information and support
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
మనసు, అలసట గురించి మాట్లాడాలా?
మీకు జీవితం వద్దు అనిపిస్తుంటే, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ కోసం ఆగకుండా ఈరోజే సమీప ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. మిగతా సందేహాలకు మాకు ఫోన్ చేయండి — అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.