చికిత్స తర్వాతి జీవితం
కీమో అయిపోయాక అలసట ఎంతకాలం ఉంటుంది, ఎప్పుడు తగ్గుతుంది
చివరి సైకిల్ అయిన 2 వారాల్లో మామూలు అయిపోతామని చాలామంది అనుకుంటారు. నిజానికి కీమో తర్వాతి అలసట 6 నెలలు, అంతకంటే ఎక్కువ కాలం కూడా ఉండటం సాధారణం. ఇది కోలుకోవడం ఆగిపోయిందనడానికి సంకేతం కాదు. మెరుగుదల నెమ్మదిగా, ఒడిదుడుకులతో వస్తుంది. అలసట తగ్గకుండా పెరుగుతూ ఉంటే, లేదా ఊపిరి ఆడకపోవడంతో కలిసి వస్తే మాత్రం అదే రోజు మీ టీమ్కు చెప్పాలి.
సూటిగా సమాధానం
కీమో అయిపోయాక అలసట ఎంతకాలం ఉంటుంది?
కీమో అయిపోయాక వచ్చే అలసట సాధారణంగా 6 నుంచి 12 నెలల వరకు ఉంటుంది. చాలామంది కొన్ని వారాల్లోనే పూర్తిగా మామూలు అవుతామని అనుకుంటారు, అలా కాకపోయేసరికి కంగారు పడతారు. దీన్ని చికిత్స తర్వాతి అలసట అంటారు. ఇది చాలా సాధారణం, నెమ్మదిగా తగ్గుతుంది కూడా.
చాలామంది ఎందుకు కంగారు పడతారు
చివరి సైకిల్ ముగిసిన 2 వారాల్లో ఒంట్లో శక్తి తిరిగి వచ్చేస్తుందని చాలామంది ఆశిస్తారు. నిజానికి అలసట 6 నెలలు, అంతకంటే ఎక్కువ కాలం కూడా ఉండటం సాధారణమే. ఇది ముందే తెలిస్తే, ఆ రోజులను ఎలా నడిపించుకోవాలో మీకు స్పష్టత వస్తుంది. ఇంకా నీరసంగా ఉన్నారంటే కోలుకోవడం ఆగిపోయిందని అర్థం కాదు.
నిద్రతో మాత్రమే ఇది పోదు
చికిత్స తర్వాతి అలసట మామూలు నీరసం కాదు. విశ్రాంతి కొంత ఉపశమనం ఇస్తుంది, కానీ దాని మూల కారణాన్ని అది సరిచేయదు. అందుకే రోజంతా పడుకోవడం కంటే, కొద్దిగా కదలడం, పనులను సర్దుబాటు చేసుకోవడం ఎక్కువ పనిచేస్తుంది.
మెరుగుదల నెమ్మదిగా, ఒడిదుడుకులతో
శక్తి ఒక్కసారిగా తిరిగి రాదు. కొన్ని రోజులు బాగుంటాయి, కొన్ని రోజులు కష్టంగా ఉంటాయి. ఈ ఎగుడుదిగుడు సాధారణమే, మళ్లీ వెనక్కి వెళ్లిపోయినట్టు కాదు.
కొన్ని కారణాలకు చికిత్స ఉంది
కీమో తర్వాత రక్తహీనత రావడం సాధారణం, దానికి చికిత్స కూడా ఉంది. తగ్గని అలసటకు ఇది ఒక ముఖ్యమైన కారణం కావచ్చు. ఒక బ్లడ్ టెస్ట్తో అది బయటపడుతుంది.
ఈ పేజీలో చెప్పిన మందుల సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. మీ ఆంకాలజిస్ట్ను లేదా చికిత్స చేస్తున్న డాక్టర్ను అడగకుండా ఏ మందునూ మొదలుపెట్టవద్దు, ఆపవద్దు, మార్చవద్దు.కోలుకునే తీరు
చికిత్స ముగిశాక శక్తి ఎలా, ఎప్పుడు తిరిగి వస్తుంది?
-
చికిత్స ముగిసిన మొదటి నెల
చికిత్స ఆగిన తర్వాతి మొదటి నెలలోనే అలసట చాలామందికి అత్యంత ఎక్కువగా ఉంటుంది. కీమో ప్రభావాలను శరీరం ఇంకా తొలగించుకుంటూనే ఉంటుంది. ఈ దశలో మీకు ఎలా అనిపిస్తోందో చూసి మొత్తం కోలుకోవడాన్ని అంచనా వేయవద్దు.
-
రెండో నెల
శక్తి కొంత తిరిగి రావడం మొదలవుతుంది, కానీ ఒకే తీరుగా ఉండదు. ఒక రోజు బాగుంటే, మరుసటి రోజు కష్టంగా ఉండవచ్చు. ఈ తీరు సాధారణమే. ఏదో తప్పు జరిగిందని దీని అర్థం కాదు.
-
3 నుంచి 6 నెలలు
ఈ దశలో చాలామందికి స్పష్టంగా కనిపించే మెరుగుదల ఉంటుంది. అలసిపోకముందు ఎక్కువ పని చేయగలుగుతారు. పని అయ్యాక త్వరగా కోలుకుంటారు.
-
6 నుంచి 12 నెలలు
చాలామంది ఈ సమయంలో చికిత్సకు ముందున్న శక్తికి దగ్గరగా వస్తారు. మీరు తీసుకున్న కీమో ఏ రకం, ఎంతకాలం ఇచ్చారు అనే దాన్ని బట్టి ఈ సమయం మారుతుంది.
-
12 నెలలు దాటినా
కొందరికి ఇంకా ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. కొద్దిమందికి శక్తి వేరే స్థాయిలో స్థిరపడుతుంది, అదే వారి కొత్త మామూలు అవుతుంది. దీని గురించి మీ ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడండి. చికిత్స చేయగలిగే కారణాలు ఏవైనా ఉండవచ్చు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండికారణం
కీమో ఆగిపోయాక కూడా అలసట ఎందుకు అంతకాలం ఉంటుంది?
కీమో వేగంగా విభజన చెందే కణాలపై పనిచేస్తుంది. ఎముక మజ్జ, పేగుల లోపలి పొర, ఇంకా ఇతర కణజాలాలు అందులో ఉంటాయి. చికిత్స ఆగిన తర్వాత వీటన్నిటినీ శరీరం బాగుచేసుకుంటుంది. ఆ మరమ్మతుకు రోజులు కాదు, నెలలు పడతాయి.
రోగనిరోధక శక్తి మళ్లీ నిర్మాణం అవుతూ ఉంటుంది
చికిత్స సమయంలో మీ రోగనిరోధక వ్యవస్థ అణచివేయబడి ఉంటుంది. ఇప్పుడు అది మళ్లీ నిర్మాణం అవుతోంది. ఈ పని చాలా శక్తిని వాడుకుంటుంది. అందులో ఎక్కువ భాగం మీకు తెలియకుండానే లోపల జరుగుతుంది.
నిద్ర, ఆహారం, మనసు కూడా కలిసిపోతాయి
చికిత్స తర్వాతి అలసటను నిద్ర సరిగా పట్టకపోవడం, ఆహారంలో మార్పులు, కొన్నిసార్లు మనసులో దిగులు కూడా ప్రభావితం చేస్తాయి. ఇవి కోలుకునే క్రమంలో సాధారణంగా కనిపించేవే. ఏదో సమస్య ఉందనడానికి సంకేతం కాదు.
ఆచరణలో
చికిత్స తర్వాతి అలసటకు నిలకడగా పనిచేసేవి ఏమిటి?
- ప్రతిరోజూ కొద్దిగా నడవండి. ఎక్కువసేపు పడుకోవడం కంటే చిన్న నడకలే ఎక్కువ ఉపయోగం.
- పనులను సర్దుబాటు చేసుకోండి. శక్తి ఎక్కువగా ఉండే సమయానికి, సాధారణంగా ఉదయం పూట, కష్టమైన పనులు పెట్టుకోండి.
- పడుకునే సమయం, లేచే సమయం ఒకేలా ఉంచుకోండి. రోజంతా మంచం మీదే గడపవద్దు.
- సమయానికి భోజనం, తగినంత ప్రొటీన్ ఉండేలా చూసుకోండి. తిండి తగ్గితే అలసట ఇంకా పెరుగుతుంది.
- హిమోగ్లోబిన్ చెక్ చేయమని మీ టీమ్ను అడగండి. రక్తహీనత సాధారణం, దానికి చికిత్స ఉంది.
- కొన్ని వారాలు గడిచినా అలసట నెమ్మదిగానైనా తగ్గకపోతే మీ టీమ్కు చెప్పండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
మొదటి నెల గడిచాక అలసట తగ్గకుండా ఇంకా ఎక్కువ అవుతుంటే, కొద్దిగా పని చేసినా ఊపిరి ఆడకపోతే, లేదా విశ్రాంతిగా ఉన్నప్పుడే గుండె మామూలు కంటే వేగంగా కొట్టుకుంటే మీ ఆంకాలజీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి. ఇవి రక్తహీనతకు సంకేతాలు కావచ్చు. కీమో తర్వాత ఇది సాధారణం, దీనికి చికిత్స ఉంది. రక్తహీనత వల్ల వచ్చే అలసట విశ్రాంతితో మాత్రమే తగ్గదు, దానికి బ్లడ్ టెస్ట్, సరైన చికిత్స అవసరం.
కొంతకాలం బాగుపడుతున్న తర్వాత అలసట ఒక్కసారిగా మళ్లీ వచ్చినా, ఇంతకుముందు లేని కొత్త నొప్పి, వాపు లేదా ఇతర లక్షణాలతో కలిసి వచ్చినా కూడా మీ టీమ్ను సంప్రదించండి.
ఇంకా తగ్గకపోతే
ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువ కాలం అలసట ఉంటే ఏమి చేయాలి?
మళ్లీ మామూలుగా అవుతానా?
చాలామంది చికిత్సకు ముందున్న శక్తికి దగ్గరగా తిరిగి వస్తారు. అయితే వాళ్లు ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. కొద్దిమందికి శక్తి కొంచెం వేరే స్థాయిలో స్థిరపడుతుంది. అది అన్ని విషయాల్లో తక్కువ అని కాదు, మారిందని మాత్రమే.
వారానికి ఒకసారి మీ శక్తి ఎలా ఉందో ఒక పుస్తకంలో రాసుకోండి. నెమ్మదిగా వచ్చే మెరుగుదల రోజువారీగా చూస్తే కనిపించదు. 3 నెలలు గడిచినా ఏమాత్రం మెరుగుదల లేకపోతే మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి. సరిచేయగలిగే ఏదైనా కారణం ఉండవచ్చు.
ఇంట్లోవాళ్లు ఇంకా బాగవ్వలేదా అని అడిగితే
చికిత్స తర్వాతి అలసట 6 నెలలు, అంతకంటే ఎక్కువ కాలం ఉండటం ASCO, NCCN మార్గదర్శకాలు చెప్పే దానికి తగ్గట్టుగానే ఉందని వాళ్లకు చెప్పండి. ఇది అరుదైనది కాదు. ప్రయత్నం చేయకపోవడం అంతకంటే కాదు. క్యాన్సర్ తిరిగి వచ్చిందనడానికి సంకేతమూ కాదు.
చికిత్స సమయంలో చేయలేకపోయిన మరమ్మతును శరీరం ఇప్పుడు పూర్తి చేస్తోంది. కష్టమైన రోజున మీరే వివరించి చెప్పడం కంటే, మంచి సంస్థ ఇచ్చిన సమాచారాన్ని ప్రింట్ తీసి ఇంట్లోవాళ్లకు ఇవ్వడం చాలాసార్లు ఎక్కువ పనిచేస్తుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో తర్వాతి అలసట గురించి అడిగే ప్రశ్నలు
చికిత్స తర్వాతి అలసటకు, మామూలు నీరసానికి తేడా ఏమిటి?
మామూలు నీరసం నిద్రపోతే తగ్గుతుంది. చికిత్స తర్వాతి అలసట తగ్గదు, లేదా కొంతవరకే తగ్గుతుంది. 9 గంటలు నిద్రపోయి లేచినా ఏమీ మార్పు లేనట్టు అనిపించవచ్చు. దీనికి కారణం నిద్ర తక్కువ కావడం కాదు. కణజాలాన్ని బాగుచేసుకోవడానికి, రక్తకణాలను మళ్లీ తయారు చేసుకోవడానికి, రోగనిరోధక శక్తిని పునరుద్ధరించుకోవడానికి శరీరం నిరంతరం చేస్తున్న పనే కారణం. అందుకే విశ్రాంతి ఒక్కటే సమాధానం కాదు. పూర్తి విశ్రాంతి కంటే, సర్దుబాటు చేసుకుంటూ కొద్దిగా కదలడం ఎక్కువ సహాయపడుతుంది.
ఏ రకం కీమో తీసుకున్నామనే దాన్ని బట్టి అలసట కాలం మారుతుందా?
అవును. ఎముక మజ్జపై ఎక్కువ ప్రభావం చూపే రెజిమెన్లు (మందుల కలయికలు), లేదా ఎక్కువ సైకిల్స్ ఇచ్చిన చికిత్సలు ఎక్కువ కాలం ఉండే అలసటకు దారితీస్తాయి. ఒకే మందుతో ఇచ్చే చికిత్స కంటే, రెండు మూడు మందులు కలిపి ఇచ్చే కీమో తర్వాత కోలుకోవడానికి సాధారణంగా ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. మీకు ఇచ్చిన రెజిమెన్ విషయంలో సాధారణంగా ఎలా ఉంటుందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు. సాధారణ అంచనా కంటే అదే మీకు ఎక్కువ ఉపయోగపడుతుంది.
వ్యాయామం సహాయపడుతుందా, ఇంకా ఎక్కువ నీరసం వస్తుందా?
నెమ్మదిగా, సర్దుబాటు చేసుకుంటూ చేసే కదలిక చికిత్స తర్వాతి అలసటకు నిలకడగా సహాయపడుతుంది. ASCO, ESMO పరిశీలించిన ఆధారాల్లో ఇది అత్యంత నమ్మదగిన విషయాల్లో ఒకటి. చిన్న నడకలతో మొదలుపెట్టి క్రమంగా పెంచడం వేరు, ఒక్కసారిగా పాత స్థాయికి వెళ్లిపోవడం వేరు. వారాల తరబడి పూర్తిగా విశ్రాంతి తీసుకుంటే శరీరం బలహీనపడి అలసట ఇంకా పెరుగుతుంది. మీకు ఇచ్చిన చికిత్సను బట్టి ఎంత కదలిక సురక్షితమో మీ టీమ్ను అడగండి.
ఈ అలసటకు మందులు ఏమైనా పనిచేస్తాయా?
రక్తహీనత కారణమైతే, దానికి చికిత్స చేసిన తర్వాత శక్తిలో స్పష్టమైన మార్పు కనిపించడం సాధారణం. ఆ చికిత్సను మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్వహిస్తారు. ప్రత్యేకమైన కారణం ఏదీ కనిపించనప్పుడు, మందుల కంటే ముందు కదలిక, నిద్ర, మానసిక స్థితిని చూడాలని ASCO, ICMR మార్గదర్శకాలు చెబుతాయి. కొన్ని పరిస్థితుల్లో కొన్ని మందులు వాడతారు. మీ పరిస్థితికి అవి వర్తిస్తాయా లేదా అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు. మీ టీమ్ను అడగకుండా ఏదీ మొదలుపెట్టవద్దు, ఆపవద్దు.
ఇది అలసటా, డిప్రెషనా అనేది ఎలా తెలుసుకోవాలి?
ఈ రెండూ చాలాసార్లు కలిసే ఉంటాయి, ఒకటి మరొకదాన్ని ఎక్కువ చేస్తుంది. అలసట ఎక్కువగా శరీరానికి సంబంధించినది: ఒళ్లు బరువుగా ఉండటం, ఓపిక తక్కువ కావడం, పని చేశాక కోలుకోవడానికి ఎక్కువ సమయం పట్టడం. మనసు దిగులులో ఇంతకుముందు ఇష్టంగా చేసిన పనులపై ఆసక్తి పోవడం, లేదా నిరాశ వదలకపోవడం ఉంటాయి. మీకు ఈ రెండూ ఉంటే అది మీ టీమ్కు చెప్పండి. వాటిని వేరువేరుగా చూసి చికిత్స చేయగలరు. ఏదీ ఒంటరిగా భరించాల్సిన అవసరం లేదు.
ఈ అలసట ఉన్నప్పుడు మళ్లీ ఉద్యోగానికి వెళ్లొచ్చా?
కోలుకునే సమయంలో చాలామంది తిరిగి పనికి వెళ్తారు. ఒక క్రమం ఉండటం కాలక్రమేణా శక్తికి సహాయపడుతుంది. అయితే వారమంతా బలవంతంగా పని చేసి, ఆ తర్వాత కొన్ని రోజులు పూర్తిగా పడిపోవడం మాత్రం మంచిది కాదు. మీ నిజమైన శక్తి స్థాయికి తగ్గట్టుగా దశలవారీగా పనికి తిరిగి వెళ్లడం గురించి మీ ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడండి. మీ ఆఫీసులో ఆరోగ్య విభాగం ఉంటే వాళ్లతో కూడా మాట్లాడండి.
కీమో అయి ఒక సంవత్సరం దాటింది, ఇంకా నీరసంగానే ఉంది. ఇది మామూలేనా?
12 నెలలు దాటినా అలసట కొనసాగడం కొద్దిమందిలో జరుగుతుందని ASCO, ESMO నమోదు చేశాయి. ఇది తప్పదని అనుకోకుండా మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి. ఈ దశలో అడగాల్సిన ఉపయోగకరమైన ప్రశ్న ఒకటే: ఇంకా పరీక్షించని ఏదైనా కారణం ఉందా? రక్తహీనత, థైరాయిడ్లో మార్పులు, విటమిన్ల లోపం, నిద్ర సరిగా పట్టకపోవడం, మనసు దిగులు ఇవన్నీ కారణాలు కావచ్చు. వీటిలో కొన్నింటికి చికిత్స ఉంది. అవి బయటపడితే మొత్తం చిత్రమే మారుతుంది.
అలసట తగ్గకపోతే ఏ టెస్ట్లు అడగాలి?
పూర్తి బ్లడ్ కౌంట్ (CBC) చేయమని మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి. రక్తహీనత ఉందా లేదా అనేది అందులో తెలుస్తుంది. థైరాయిడ్ ఫంక్షన్ కూడా చూడటం మంచిది. కీమో తర్వాత థైరాయిడ్ హార్మోన్ తగ్గితే వచ్చే నీరసం సరిగ్గా చికిత్స తర్వాతి అలసటలాగే అనిపిస్తుంది. శరీరంలో ఐరన్ నిల్వలు, విటమిన్ B12, విటమిన్ D కూడా చాలాసార్లు ఈ పరీక్షల్లో భాగంగా చేస్తారు. ఇవన్నీ సులువైన బ్లడ్ టెస్ట్లే, చికిత్స చేయగలిగే కారణాన్ని ఇవి బయటపెట్టగలవు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Fatigue and Cancer Treatment
- Macmillan Cancer Support — Cancer-related fatigue
- Cancer Research UK — Cancer and tiredness or fatigue
- American Cancer Society — Cancer-related Fatigue
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.