కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
నా అలసట రక్తహీనత వల్లనా? కీమో అలసట, రక్తహీనత తేడా
కీమో సమయంలో అలసట రావడం సహజమే. కానీ దానికి ఒక కారణమైన ఎర్ర రక్తకణాలు తగ్గడం (రక్తహీనత) కొలవగలిగేది, తరచుగా పట్టించుకోకుండా వదిలేసేది, చికిత్స ఉన్నది. రెండూ నిద్రతో తగ్గని నీరసాన్ని ఇస్తాయి. చిన్న పనులకే ఆయాసం, కూర్చున్నప్పుడు గుండె దడ రక్తహీనత వైపు చూపించవచ్చు. కంప్లీట్ బ్లడ్ కౌంట్ అనే ఒక్క టెస్ట్ హిమోగ్లోబిన్ను నేరుగా కొలుస్తుంది. రక్తహీనత కారణమైతే మీ టీమ్ దగ్గర మార్గాలు ఉన్నాయి.
సూటిగా సమాధానం
మీ అలసట రక్తహీనత వల్లనా అని ఎలా తెలుసుకోవాలి?
కీమో అలసట, రక్తహీనత (anaemia) వల్ల వచ్చే నీరసం దాదాపు ఒకేలా అనిపిస్తాయి. కానీ రక్తహీనతకు కొలవగలిగే కారణం ఉంది: హిమోగ్లోబిన్ తగ్గడం. ఒక్క బ్లడ్ టెస్ట్తో అది బయటపడుతుంది, ఉంటే దానికి చికిత్స కూడా ఉంది.
రెండూ మిమ్మల్ని బాగా అలసిపోయేలా చేస్తాయి. తేడా ఏమిటంటే, రక్తహీనతలో అలసటతో పాటు మరికొన్ని అదనపు సంకేతాలు కనిపిస్తాయి.
ఏ సంకేతాలు రక్తహీనత వైపు చూపిస్తాయి?
చిన్న పనులకే ఊపిరి ఆడకపోవడం అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన సంకేతం. కొన్ని మెట్లు ఎక్కినా, పక్క గదిలోకి నడిచినా ఆయాసం వస్తే గమనించండి. విశ్రాంతిగా కూర్చున్నప్పుడు కూడా గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, లేచి నిలబడగానే కళ్లు తిరగడం కూడా మీ రక్తం తీసుకెళ్లాల్సినంత ఆక్సిజన్ తీసుకెళ్లడం లేదని సూచించవచ్చు.
మీరే చూసుకోగలిగేవి
కింది కనురెప్ప లోపలి భాగం, పెదవులు, గోళ్ల కింది భాగం ఒకసారి చూడండి. వీటిలో ఏదైనా తెల్లగా పాలిపోయినట్టు ఉంటే హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉండవచ్చు. అయితే రక్తహీనత ఉన్న అందరూ పాలిపోయినట్టు కనిపించరు.
ఈ సంకేతాలు నిర్ధారించవు
పైన చెప్పిన ఏ లక్షణమూ రక్తహీనతను ఖచ్చితంగా నిర్ధారించదు. బ్లడ్ టెస్ట్ మాత్రమే ఖచ్చితంగా చెబుతుంది. అందుకే "కీమో వల్లే కదా" అని మీరే అనుకోకుండా, మీ టీమ్ను అడగడం మంచిది.
అలసట స్పష్టంగా ఎక్కువైనా, చిన్న పనులకే ఊపిరి ఆడకపోయినా, కూర్చున్నప్పుడు కూడా గుండె వేగంగా కొట్టుకుంటున్నట్టు అనిపించినా ఈరోజే మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి. త్వరగా గుర్తించిన రక్తహీనతను అదుపు చేయడం సులువు. ఇలా ఫోన్ చేయడం మీ టీమ్కు ఎప్పుడూ ఇబ్బంది కాదు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిటెస్ట్ ఎలా జరుగుతుంది
చెక్ చేయమని టీమ్ను అడిగితే ఏమి జరుగుతుంది?
మీరు గమనిస్తున్నది చెప్పండి
ఏమి మారిందో వివరించండి: ముందు కంటే ఎక్కువ ఆయాసం, కూర్చున్నప్పుడు గుండె దడ, లేచినప్పుడు కళ్లు తిరగడం. మీరు చెప్పని విషయం మీద మీ టీమ్ ఏమీ చేయలేదు.
బ్లడ్ టెస్ట్ రాస్తారు
మీ టీమ్ కంప్లీట్ బ్లడ్ కౌంట్ రాస్తుంది. దీన్ని FBC, హీమోగ్రామ్ (haemogram), CBC అని కూడా అంటారు. ఇది మామూలుగా రక్తం తీసే టెస్ట్. రిపోర్ట్ సాధారణంగా అదే రోజు లేదా మరుసటి రోజు వస్తుంది.
హిమోగ్లోబిన్ స్థాయి చూస్తారు
రిపోర్ట్లో మీ హిమోగ్లోబిన్ స్థాయి నేరుగా కనిపిస్తుంది. రక్తహీనత ఉందా, ఉంటే ఎంత ఎక్కువగా ఉంది అనేది ఈ ఒక్క సంఖ్యే మీ టీమ్కు చెబుతుంది.
కారణం అంచనా వేస్తారు
కీమో ఎముక మజ్జ (bone marrow) పనిని తగ్గించవచ్చు. ఐరన్ లోపం, పోషకాహార లోపం, రక్తస్రావం కూడా హిమోగ్లోబిన్ను తగ్గిస్తాయి. మీ విషయంలో ఏది కారణం కావచ్చో టీమ్ ఆలోచిస్తుంది.
ప్లాన్ మీతో చర్చిస్తారు
మీ రిపోర్ట్, మీ లక్షణాలు, మీ చికిత్స షెడ్యూల్ ఆధారంగా ఏ మార్గాలు ఉన్నాయో వివరిస్తారు. ఆ చర్చ లేకుండా ఏదీ మొదలుపెట్టరు.
చికిత్స
కీమో సమయంలో వచ్చే రక్తహీనతకు చికిత్స ఉందా?
ఉంది. కీమో తీసుకుంటున్నవారిలో రక్తహీనతకు ఉండే చాలా కారణాలకు చికిత్స ఉంది. సరైన మార్గం మీ హిమోగ్లోబిన్ ఎందుకు తగ్గిందనే దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఐరన్ లోపం అయితే
ఐరన్ లోపం తరచుగా కనిపిస్తుంది. అదే కారణమని నిర్ధారణ అయితే ఐరన్ ఇవ్వవచ్చు. ఫెర్రస్ సల్ఫేట్ (ferrous sulphate) లేదా ఫెర్రస్ ఫ్యూమరేట్ (ferrous fumarate) లాంటి టాబ్లెట్ల రూపంలో గానీ, ఫెర్రిక్ కార్బాక్సిమాల్టోస్ (ferric carboxymaltose) లాంటి నరంలోకి ఎక్కించే ఐరన్ రూపంలో గానీ ఇస్తారు. ఏ రూపం సరైనదో మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు.
హిమోగ్లోబిన్ బాగా తగ్గితే
హిమోగ్లోబిన్ ఎక్కువగా పడిపోయినా, లక్షణాలు రోజువారీ జీవితాన్ని దెబ్బతీస్తున్నా రక్తం ఎక్కించడం (blood transfusion) సూచించవచ్చు. ఇది నోటి ద్వారా వేసుకునే ఐరన్ కంటే హిమోగ్లోబిన్ను త్వరగా పెంచుతుంది. దీన్ని డే కేర్లోనే ఇస్తారు.
కీమో ఆపాల్సి వస్తుందా?
రక్తహీనతకు చికిత్స అంటే సాధారణంగా కీమో ఆపడం కాదు. ఏ చికిత్స అయినా మీ కీమో షెడ్యూల్కు సరిపోయేలా మీ టీమ్ సమయం చూసి ఇస్తుంది.
ఈ పేజీలో పేర్కొన్న ఐరన్ మందులన్నింటికీ భారతదేశంలో డాక్టర్ ప్రిస్క్రిప్షన్ అవసరం. మీ డాక్టర్ సలహా లేకుండా ఏ మందునూ మొదలుపెట్టవద్దు, మార్చవద్దు, ఆపవద్దు.మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
రిపోర్ట్లో కనిపించే పదాలు
ఈ పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- హిమోగ్లోబిన్ (Haemoglobin)
- ఎర్ర రక్తకణాల లోపల ఉండే ప్రొటీన్. ఊపిరితిత్తుల నుంచి అవయవాలకు, కండరాలకు ఆక్సిజన్ తీసుకెళ్తుంది. ఇది తగ్గితే ప్రతి పనికీ ఎక్కువ శ్రమ అనిపిస్తుంది.
- రక్తహీనత (Anaemia)
- హిమోగ్లోబిన్ సాధారణం కంటే తక్కువగా ఉండటం. కీమో సమయంలో ఎముక మజ్జ పని తగ్గడం, ఐరన్ లోపం, రక్తస్రావం, లేదా వీటిలో కొన్ని కలిసి దీనికి కారణం కావచ్చు.
- కంప్లీట్ బ్లడ్ కౌంట్ (FBC / హీమోగ్రామ్ / CBC)
- హిమోగ్లోబిన్తో పాటు తెల్ల రక్తకణాలు, ప్లేట్లెట్లను కూడా కొలిచే బ్లడ్ టెస్ట్. రిపోర్ట్ సాధారణంగా అదే రోజు వస్తుంది.
- ఎముక మజ్జ పని తగ్గడం (Bone marrow suppression)
- కీమోతో తరచుగా కనిపించే ప్రభావం. ఎముక మజ్జ కొంతకాలం అన్ని రకాల రక్తకణాలను తక్కువగా తయారు చేస్తుంది. దాని ఫలితాల్లో ఒకటి హిమోగ్లోబిన్ తగ్గడం.
- ఎర్ర రక్తకణాల తయారీని పెంచే మందు (ESA)
- ఎర్ర రక్తకణాలు ఎక్కువగా తయారు చేయమని ఎముక మజ్జకు సంకేతం ఇచ్చే మందు (erythropoiesis-stimulating agent). కీమో సమయంలో కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో మాత్రమే, క్లినికల్ మార్గదర్శకాల ప్రకారం, మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయంతో వాడతారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
అలసట, రక్తహీనత గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
నా అలసట కేవలం కీమో వల్ల కాదు, రక్తహీనత వల్ల అని ఏ సంకేతాలు చెబుతాయి?
చిన్న పనులకే ఆయాసం రావడం, అంటే మెట్లు ఎక్కినా, వేరే గదికి నడిచినా ఊపిరి ఆడకపోవడం, అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన సంకేతం. కూర్చున్నప్పుడు గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, లేచినప్పుడు కళ్లు తిరగడం, కనురెప్పల లోపల లేదా పెదవులు పాలిపోవడం కూడా సంకేతాలే. ఇవి ఒక్కటే రక్తహీనతను నిర్ధారించవు. కొందరికి ఇవేవీ లేకుండానే ఎక్కువ రక్తహీనత ఉంటుంది. ఖచ్చితంగా తెలుసుకోవడానికి ఏకైక మార్గం కంప్లీట్ బ్లడ్ కౌంట్. సందేహం ఉంటే, ఏమి మారిందో టీమ్కు చెప్పి, బ్లడ్ టెస్ట్ చేయించాల్సిన సమయం వచ్చిందా అని అడగండి.
ఈ విషయం చెప్పడానికి తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగాలా?
అవసరం లేదు. అలసట స్పష్టంగా ఎక్కువైనా, చిన్న పనులకే ఆయాసం వస్తున్నా, గుండె వేగంగా కొట్టుకుంటున్నట్టు అనిపించినా ఆగకుండా ఈరోజే ఫోన్ చేయండి. హీమోగ్రామ్ ఏ విజిట్లోనైనా చేయవచ్చు, చాలాసార్లు అదే రోజు రిపోర్ట్ వస్తుంది. త్వరగా గుర్తించిన రక్తహీనతను అదుపు చేయడం సులువు. ఇలా అడగడం మీ టీమ్కు ఎప్పుడూ ఇబ్బంది కాదు.
కీమో సమయంలో రక్తహీనతకు ఏ చికిత్సలు ఉన్నాయి?
చికిత్స మీ హిమోగ్లోబిన్ ఎందుకు తగ్గిందనే దాని మీద ఆధారపడుతుంది. ఐరన్ లోపాన్ని తరచుగా ఐరన్ ఇచ్చి సరిచేస్తారు, టాబ్లెట్లుగా గానీ నరంలోకి ఎక్కించే ఐరన్గా గానీ. హిమోగ్లోబిన్ ఎక్కువగా తగ్గినా, లక్షణాలు ఇబ్బంది పెడుతున్నా రక్తం ఎక్కించవచ్చు. ఇది హిమోగ్లోబిన్ను త్వరగా పెంచుతుంది, డే కేర్లో ఇస్తారు. ఎర్ర రక్తకణాల తయారీని పెంచే మందులను (ESA) NCCN, ASCO మార్గదర్శకాల ప్రకారం కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో, మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయంతో వాడతారు. మీకు ఏది సరిపోతుందో మీ టీమ్ వివరిస్తుంది.
రక్తహీనతకు చికిత్స చేస్తే నా కీమో ఆపాల్సి వస్తుందా?
సాధారణంగా అవసరం లేదు. చాలా కీమో రెజిమెన్లతో (మందుల కలయిక) రక్తహీనత వస్తుందని తెలిసిన విషయమే. చికిత్స కొనసాగిస్తూనే దాన్ని అదుపు చేయడంలో టీమ్లకు మంచి అనుభవం ఉంటుంది. రక్తం ఎక్కించడం గానీ, ఐరన్ ఇన్ఫ్యూజన్ గానీ సాధారణంగా మీ సైకిల్కు సరిపోయే సమయంలో ఇవ్వవచ్చు. కొద్దిరోజుల విరామం అవసరమైతే, మీ మొత్తం చికిత్స ప్లాన్ను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఆ నిర్ణయం మీ టీమ్ తీసుకుంటుంది.
రక్తహీనతకు చికిత్స తర్వాత నా శక్తి ఎంత త్వరగా తిరిగి వస్తుంది?
ఇది కారణం మీద, ఇచ్చిన చికిత్స మీద ఆధారపడుతుంది. రక్తం ఎక్కిస్తే హిమోగ్లోబిన్ త్వరగా పెరుగుతుంది, చాలాసార్లు ఒకట్రెండు రోజుల్లోనే. అందుకే లక్షణాలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు దాన్ని వాడతారు. ఐరన్తో ఎక్కువ సమయం పడుతుంది, ఎందుకంటే ఎముక మజ్జ కొత్త ఎర్ర రక్తకణాలను తయారు చేయడానికి కొన్ని వారాలు కావాలి. మీరు ఎలా స్పందిస్తున్నారో చూడటానికి తర్వాతి బ్లడ్ టెస్ట్లో మీ టీమ్ హిమోగ్లోబిన్ మళ్లీ చెక్ చేస్తుంది.
రక్తహీనత, మామూలు కీమో అలసట రెండూ ఒకేసారి ఉండవచ్చా?
ఉండవచ్చు, ఇది చాలా సాధారణం. క్యాన్సర్ సంబంధిత అలసటకు చాలా కారణాలు ఉంటాయి, అవి తరచుగా కలిసి వస్తాయి: కీమో నేరుగా చూపే ప్రభావం, రక్తహీనత, నిద్ర సరిగా పట్టకపోవడం, ఆకలి మారడం, మానసిక ఒత్తిడి. రక్తహీనతకు చికిత్స చేస్తే ఒక కారణం తొలగిపోతుంది. అలసట పూర్తిగా పోకపోవచ్చు, కానీ కొలవగలిగే, సరిచేయగలిగే భాగాన్ని అది సరిచేస్తుంది. మీ విషయంలో ఏయే కారణాలు పనిచేస్తున్నాయో మీ టీమ్ అంచనా వేయగలదు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Anemia and Cancer Treatment
- American Cancer Society — Anemia in People With Cancer
- Macmillan Cancer Support — Anaemia
- MedlinePlus — Anemia
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.