ఆహారం & శక్తి
కీమో సమయంలో ఏమి తినాలి, శక్తి కోసం ఏమి తాగాలి
కీమో సమయంలో వచ్చే అలసటను ఏ ఒక్క ఆహారమూ పూర్తిగా తీసేయదు. కానీ మీరు ఎలా తింటున్నారు అనేది రోజు ఎలా గడుస్తుందో మార్చగలదు. ఒకేసారి పెద్ద భోజనం కాకుండా, కొద్దికొద్దిగా తరచుగా తినడం చాలామందికి పనిచేస్తుంది. ప్రొటీన్ ఉన్న ఆహారం, తగినంత నీరు రెండూ ముఖ్యం. ఇంట్లో మామూలుగా వండే పప్పు, పెరుగు, గుడ్డు, రాగి జావ లాంటివే సరిపోతాయి. ఈ పేజీలో ఏ ఆహారాలు ఉపయోగపడతాయి, టీ-కాఫీ సహాయపడతాయా, కీమో రోజున ఎలా తినాలి అనేవి ఉన్నాయి.
సూటిగా సమాధానం
కీమో సమయంలో శక్తి కోసం ఏ ఆహారాలు నిజంగా సహాయపడతాయి?
కీమోథెరపీ సమయంలో శక్తిని కాపాడుకోవడానికి అత్యంత నమ్మదగిన మార్గం కొద్దికొద్దిగా, తరచుగా తినడం. ఆకలి మారిపోయినప్పుడు మూడు పెద్ద భోజనాలు తినడానికి ప్రయత్నించడం కంటే, ప్రతి రెండు మూడు గంటలకు కొంచెమైనా తినడం ఎక్కువ సహాయపడుతుంది. ప్రోటీన్ ఉన్న, మీ ఇంటి వంటగదిలో అలవాటైన ఆహారమే సాధారణంగా సులువుగా జీర్ణమవుతుంది.
ప్రోటీన్ అన్నిటికంటే ముఖ్యం
పప్పు, గుడ్లు, పెరుగు, పనీర్, కొద్దిగా చికెన్ లేదా చేపలు, ఇవన్నీ ప్రోటీన్ ఇస్తాయి. సైకిల్స్ మధ్య కణజాలాన్ని బాగు చేసుకోవడానికి శరీరం ప్రోటీన్ వాడుకుంటుంది. ప్రోటీన్ తక్కువైతే అలసట స్పష్టంగా ఎక్కువవుతుంది.
నెమ్మదిగా శక్తినిచ్చే పిండిపదార్థాలు
అన్నం, రొట్టె, ఓట్స్, అటుకులు (పోహా), ఉప్మా నెమ్మదిగా శక్తిని విడుదల చేస్తాయి. తీపి పదార్థాలు కాసేపు ఉత్సాహం ఇచ్చి, తర్వాత ఇంకా ఎక్కువగా నీరసపరుస్తాయి. వాటి కంటే ఇవి ఎక్కువ ఉపయోగకరం.
ఐరన్ ఉన్న ఆహారం, దానితో కొంచెం నిమ్మరసం
పాలకూర, మెంతికూర, రాజ్మా, శనగలు లాంటి ఐరన్ ఉన్న ఆహారాలు కూడా సహాయపడతాయి. విటమిన్ C తో కలిపి తింటే ఐరన్ బాగా ఒంటబడుతుంది. పప్పులో కొంచెం నిమ్మరసం పిండడం, భోజనంతో ఒక పండు తినడం ఆచరణలో తేడా తెస్తాయి.
ఏదైనా ఒక ఆహారం మీకు ఇబ్బంది కలిగిస్తుంటే దాన్ని మానేయండి. కీమో మీరు తట్టుకోగలిగే ఆహారాన్ని మారుస్తుంది. తప్పనిసరిగా తినాల్సిన ఒక్క ఆహారం అంటూ ఏదీ లేదు.తినే పద్ధతి
కొద్దికొద్దిగా, తరచుగా తినడం నిజంగా తేడా తెస్తుందా?
అవును. కీమో సమయంలో ఆకలి, జీర్ణక్రియ మారినప్పుడు తగినంత ఆహారం తీసుకోవడానికి అత్యంత నమ్మదగిన మార్గాల్లో ఒకటి కొద్దికొద్దిగా, తరచుగా తినడమే అని ESMO, ASCO పోషకాహార మార్గదర్శకాలు స్థిరంగా చెబుతున్నాయి.
ప్రతి రెండు మూడు గంటలకు ఏదో ఒకటి తినండి: ఒక చిన్న గిన్నె పెరుగు, ఒక అరటిపండు, గుప్పెడు వేయించిన శనగలు, లేదా ఒక గ్లాసు లస్సీ. భోజనాల మధ్య ఎక్కువ సమయం ఖాళీ ఉంచడం కంటే ఇలా తింటే శక్తి ఎక్కువ నిలకడగా ఉంటుంది.
ఒక్కసారికే ఎక్కువ తినాల్సిన అవసరం లేదు. భోజన సమయాల్లో "సరైన మొత్తం" తినడం కంటే, కొంచెం కొంచెంగా ఎక్కువసార్లు తినడమే ఎక్కువ ఉపయోగం.
వికారం వల్ల తినలేకపోతే
వికారం వల్ల తినడం కష్టమవుతుంటే మీ టీమ్కు చెప్పండి. సహాయపడే మందులు ఉన్నాయి. వికారాన్ని అదుపులో ఉంచడం కూడా మీ చికిత్సలో భాగమే, భరించి ముందుకు వెళ్లాల్సిన విషయం కాదు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండికీమో సమయంలో రోగులు తామే స్వయంగా ప్రభావితం చేయగలిగే అతి కొద్ది విషయాల్లో ఒకటి తగినంత ప్రోటీన్, కేలరీలు తీసుకోవడం అని ESMO పోషకాహార మార్గదర్శకాలు చెబుతున్నాయి. ఆకలి వేసే వరకు ఆగడం కంటే, మూడు పెద్ద భోజనాలకు బదులు ఐదారు చిన్న భోజనాలు తినడమే ఎక్కువ నమ్మదగినది. ఎందుకంటే చికిత్స సమయంలో శరీరానికి నిజంగా ఏమి కావాలో ఆకలి సరిగా చెప్పదు.
టీ, కాఫీ
కీమో సమయంలో టీ, కాఫీ సహాయపడతాయా, హాని చేస్తాయా?
రోజుకు ఒకటి రెండు కప్పుల టీ లేదా కాఫీ చాలామందికి సాధారణంగా ఇబ్బంది కాదు. అవి కాసేపు చురుకుదనం ఇవ్వవచ్చు, కానీ నిలకడైన శారీరక శక్తిని ఇవ్వవు.
అంతకంటే ఎక్కువ తాగితే నిద్ర చెడిపోవడం అసలు సమస్య. కీమో అలసట ఇప్పటికే ఎక్కువగా ఉంటుంది, సరిగా నిద్ర లేకపోతే అది ఇంకా పెరుగుతుంది. మధ్యాహ్నం టీ మిమ్మల్ని రాత్రి మెలకువగా ఉంచుతుంటే, దాన్ని ఉదయానికి మార్చండి.
నీళ్లు తగినంత తాగడం
కెఫిన్ వల్ల శరీరంలో కొద్దిగా నీరు తగ్గుతుంది. కీమో సమయంలో బాగా నీళ్లు తాగడం మీకు ఎలా అనిపిస్తుందో దానికీ, మీ కిడ్నీలు చికిత్సను ఎలా బయటకు పంపుతాయో దానికీ ముఖ్యం. నీళ్లు, నిమ్మరసం నీళ్లు, కొబ్బరినీళ్లు, పలుచని లస్సీ అన్నీ సహాయపడతాయి.
కెఫిన్ మీదే ఆధారపడుతుంటే
పూర్తిగా నీరసపడి పని చేయలేక కెఫిన్ మీద ఆధారపడుతుంటే, మీ టీమ్కు చెప్పండి. నిద్రతో తగ్గని అలసట కేవలం చికిత్స అలసట కాకుండా రక్తహీనత (anaemia) కావచ్చు. అది వేరే సమస్య, దానికి చికిత్స ఉంది.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
చికిత్స రోజున
కీమో రోజున శక్తి కోసం ఎలా తినాలి?
-
బయలుదేరే ముందు ఏదైనా తినండి
ఇన్ఫ్యూజన్ అపాయింట్మెంట్కు ముందు పూర్తి భోజనం కాకపోయినా ఏదో కొంచెం తినండి. ఖాళీ కడుపుతో ప్రయాణిస్తే వికారం ఎక్కువవుతుంది.
-
వికారం మందు సమయానికి వేసుకోండి
మీ టీమ్ వికారం తగ్గించే మందు రాసి ఉంటే, వికారం వచ్చినప్పుడు మాత్రమే కాకుండా వారు చెప్పిన సమయానికే వేసుకోండి.
-
మధ్యమధ్యలో ద్రవాలు తాగుతూ ఉండండి
ఇన్ఫ్యూజన్ జరుగుతున్నప్పుడు నీళ్లు లేదా నిమ్మరసం నీళ్లు సహాయపడతాయి. చికిత్స రోజుల్లో వేడి పానీయాల కంటే చల్లనివి తరచుగా సులువుగా తాగగలుగుతారు.
-
ఇంటికి వచ్చాక ఏదైనా తినండి
ఆకలి లేకపోయినా, ఒక చిన్న గిన్నె కిచిడీ, పెరుగన్నం, లేదా సాదా ఇడ్లీ చాలు. ఏమీ తినకపోవడం కంటే కొంచెం తినడమే మేలు.
-
తిన్న తర్వాత కాసేపు విశ్రాంతి
భోజనం తర్వాత కొద్దిసేపు విశ్రాంతి తీసుకుంటే, శరీరం ఆ శక్తిని వేరే చోట ఖర్చు చేయకుండా తిన్నదాన్ని జీర్ణం చేసుకుని ఒంటబట్టించుకుంటుంది.
-
రాత్రి ఆహారం చేతికి అందేలా ఉంచండి
మంచం పక్కన ఒక అరటిపండు, కొన్ని బిస్కెట్లు, లేదా ఒక చిన్న డబ్బాలో వేయించిన శనగలు ఉంటే, రాత్రి కడుపులో ఇబ్బందిగా మెలకువ వచ్చినప్పుడు సహాయపడుతుంది.
మన వంటగది నుంచి
కీమో సమయంలో ఏ ఇంటి ఆహారాలు ఎక్కువ ఉపయోగపడతాయి?
కిచిడీ
అన్నం, పప్పు కలిపిన ఒకే మెత్తని వంటకం. తినడానికి పెద్ద శ్రమ లేకుండా పిండిపదార్థం, ప్రోటీన్ రెండూ ఇస్తుంది. ఒక టీస్పూన్ నెయ్యి వేస్తే భోజనం బరువుగా అనిపించకుండా కేలరీలు పెరుగుతాయి. కొద్ది మొత్తంలో చేసుకోవచ్చు, మీకు ఎలా అనిపిస్తుందో దాన్ని బట్టి పలుచగా, చిక్కగా మార్చుకోవచ్చు.
పెరుగు, లస్సీ
పెరుగు ప్రోటీన్ ఇస్తుంది, కడుపుకు తేలికగా ఉంటుంది. కొంచెం ఉప్పు వేసిన పలుచని లస్సీ, కీమో వల్ల తగ్గే నీటిని భర్తీ చేయడానికి సహాయపడుతుంది. ఆకలి అస్సలు లేనప్పుడు, వేరే ఏదీ నచ్చనప్పుడు కూడా ఈ రెండూ సాధారణంగా తినగలుగుతారు.
ఇడ్లీ, దోసె
పులియబెట్టినవి, మెత్తనివి, నూనె తక్కువ. పులియడం వల్ల ప్రోటీన్, పిండిపదార్థం సులువుగా ఒంటబడతాయి. కడుపు సున్నితంగా ఉన్నప్పుడు వీటి మెత్తదనం తేలికగా ఉంటుంది. సైకిల్ అయిన వెంటనే వికారంగా ఉండే రోజుల్లో కొబ్బరి చట్నీతో సాదా ఇడ్లీ చాలామంది స్థిరంగా తినగలిగే ఆహారం.
అటుకులు (పోహా), ఉప్మా
తేలికైనవి, త్వరగా చేయగలిగేవి, కొద్ది మొత్తంలో తినడానికి సులువు. ఆకలి తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ముఖ్యమైన అలవాటైన రుచి పోకుండా, మామూలు కంటే తక్కువ నూనెతో చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా ఉదయం, ఆకలి కొంచెం మెరుగ్గా ఉండే సమయంలో, ప్రధాన భోజనాల మధ్య తేలికపాటి భోజనంగా ఉపయోగపడతాయి.
ఉడకబెట్టిన గుడ్డు
దొరికే అత్యంత సంపూర్ణ ప్రోటీన్ ఆహారాల్లో ఒకటి. చల్లగా కూడా తినవచ్చు, వంట వాసనలు ఇబ్బంది పెడుతున్నప్పుడు ఇది ముఖ్యం. ఒక చిన్న భోజనంలో భాగంగా ఒక గుడ్డు చాలు. ముందే ఉడకబెట్టి ఫ్రిజ్లో పెట్టుకుంటే తినే సమయంలో వంట అవసరం లేదు.
కొబ్బరినీళ్లు
సహజంగా లవణాలు (electrolytes) ఇస్తాయి. కీమోతో పాటు నీరు తగ్గడం వల్ల వచ్చే కండరాల బలహీనత, అలసటకు సహాయపడతాయి. వికారం, తక్కువ తినడం ఎక్కువగా ఉండి, ద్రవాలు తాగడం కష్టమయ్యే ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాతి రెండు మూడు రోజుల్లో ఇవి ముఖ్యంగా ఉపయోగపడతాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో సమయంలో ఆహారం, శక్తి గురించి అడిగే ప్రశ్నలు
శక్తి కోసం ప్రోటీన్ పౌడర్ లేదా సప్లిమెంట్లు వేసుకోవచ్చా?
ప్రోటీన్ పౌడర్లు, ఐరన్ మాత్రలు, మల్టీవిటమిన్లు, మూలికా తయారీలు సహా ఏ సప్లిమెంట్ వేసుకునే ముందైనా మీ టీమ్కు చెప్పండి. కొన్ని శరీరంలో కీమో పనిచేసే తీరుకు అడ్డుపడతాయి, చికిత్స జరుగుతున్నప్పుడు అన్నీ సురక్షితం కాదు. ఆహారం నుంచి వచ్చే ప్రోటీన్ నిజంగా సరిపోకపోతే, మీ రెజిమెన్కు ఏది సరిపోతుందో మీ టీమ్ లేదా డైటీషియన్ సలహా ఇవ్వగలరు. పప్పు, గుడ్లు, పెరుగు, పనీర్ సురక్షితమైన ఆహార వనరులు, సప్లిమెంట్ కంటే సాధారణంగా ఇవే మంచి మొదలు.
ఆకలి పూర్తిగా పోయింది. ఆహారం చూడలేనప్పుడు ఎలా తినాలి?
మీకు ఇష్టం లేకపోయినా, అయిష్టం లేని ఏదైనా దాన్ని అతి కొద్ది మొత్తంతో మొదలుపెట్టండి. కొన్ని చెంచాల పెరుగు, ఒక చిన్న అరటిపండు, ఒక సాదా రొట్టె ముక్క. సరైనది తినడం కాదు, ఏదో ఒకటి తినడమే ఇక్కడ ముఖ్యం. వంట వాసనలు తరచుగా వికారాన్ని పెంచుతాయి, కాబట్టి చల్లని లేదా గది ఉష్ణోగ్రతలో ఉన్న ఆహారం తరచుగా సులువు. ఆకలి బాగా తగ్గితే మీ టీమ్కు చెప్పండి. సహాయపడే మందులు ఉన్నాయి. చికిత్స సమయంలో బరువు బాగా తగ్గితే, కీమోను మీరు ఎంత బాగా తట్టుకుంటారో దానిపై ప్రభావం పడుతుంది.
కీమో సమయంలో ప్రత్యేకమైన డైట్ ఏదైనా పాటించాలా?
"కీమో డైట్" అంటూ ఒక్కటి లేదు. అలా ఉందని చెప్పే ప్రోగ్రామ్లు, ఉత్పత్తుల పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండండి. ESMO, ASCO స్థిరంగా చెప్పేది: తగినంత ప్రోటీన్, తగినంత కేలరీలు, కొద్దికొద్దిగా తరచుగా తినడం, బాగా నీళ్లు తాగడం. ఇవన్నీ ప్రత్యేక ఆహారాలు, సప్లిమెంట్లు లేకుండా మామూలు ఇంటి వంటతోనే సాధ్యం. రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉండే సమయాల్లో పచ్చి, సరిగా ఉడకని ఆహారం మానేయండి. మీ బ్లడ్ కౌంట్ను బట్టి మీ టీమ్ ఆ సమయాన్ని చెబుతుంది.
ఊహించినదానికంటే చాలా ఎక్కువ అలసటగా ఉంది. రక్తహీనత కావచ్చా?
కావచ్చు. రక్తహీనత, అంటే ఎర్ర రక్తకణాలు తక్కువగా ఉండటం, కీమో సమయంలో అలసటకు సాధారణమైన, చికిత్స చేయగలిగే కారణం. ఇది మామూలు అలసట కంటే వేరుగా అనిపిస్తుంది: నిద్రతో తగ్గని బరువైన నీరసం, చిన్న శ్రమకే ఊపిరి ఆడకపోవడం, గుండె మామూలు కంటే వేగంగా కొట్టుకుంటున్నట్టు అనిపించడం. వీటిలో ఏదైనా ఉంటే మీ టీమ్కు చెప్పండి. ఒక సాధారణ బ్లడ్ టెస్ట్ రక్తహీనత కారణమా అని చూపిస్తుంది. అయితే, మీ టీమ్ మీతో చర్చించగలిగే మార్గాలు ఉన్నాయి.
కీమో సమయంలో ఏ ఆహారాలు మానేయాలి?
రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉండే సమయాల్లో పచ్చి లేదా సరిగా ఉడకని మాంసం, చేపలు, గుడ్లు మానేయండి. మీ చికిత్స వల్ల బ్లడ్ కౌంట్ ఎప్పుడు ఎక్కువగా తగ్గుతుందో మీ టీమ్ చెబుతుంది. కాచని పాల ఉత్పత్తులు, పచ్చి మొలకలు, శుద్ధి చేయని నీటితో కడిగిన ఆహారం కూడా ఆ సమయాల్లో ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. బాగా కారం, నూనె, వేయించిన ఆహారాలు నేరుగా హాని చేయకపోయినా వికారాన్ని పెంచవచ్చు. ఏదైనా ఒక ఆహారం మిమ్మల్ని పదే పదే ఇబ్బంది పెడుతుంటే, దాన్ని మానేసి సైకిల్స్ మధ్య మళ్లీ ప్రయత్నించండి.
పండ్లు తినవచ్చా? చక్కెర క్యాన్సర్ను పెంచుతుందని విన్నాను.
కీమో సమయంలో పండ్లు సురక్షితమైనవి, పోషకమైనవి. చక్కెర క్యాన్సర్కు ఆహారం అనే ఆలోచన విషయాన్ని చాలా అతిగా సరళీకరిస్తుంది. ఆరోగ్యకరమైన కణాలు సహా అన్ని కణాలూ శక్తి కోసం గ్లూకోజ్ వాడుకుంటాయి. పండ్లు లేదా పిండిపదార్థాలు మానేస్తే క్యాన్సర్ ఆకలితో చనిపోదు. కానీ కోలుకోవడానికి సహాయపడే విటమిన్లు, పీచు, కేలరీలు మీకు తగ్గుతాయి. క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో పిండిపదార్థాలు లేదా చక్కెర తగ్గించమని ESMO, ASCO మార్గదర్శకాలు సూచించవు. రకరకాల ఆహారంలో భాగంగా పండ్లు తినండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- Macmillan Cancer Support — Eating problems and cancer
- Cancer Research UK — Diet problems with cancer
- American Cancer Society — Nutrition for People with Cancer
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.