కీమో మందుల తరగతి
ఆంత్రాసైక్లిన్ కీమో: సైడ్ ఎఫెక్ట్స్, గుండె పర్యవేక్షణ ఎందుకు
అత్యంత విస్తృతంగా వాడే కీమో తరగతుల్లో ఆంత్రాసైక్లిన్లు ఒకటి — రొమ్ము క్యాన్సర్, లింఫోమా, లుకేమియా, సార్కోమా సహా అనేక చికిత్సల్లో ఇవి ఉంటాయి. మీరు మొదలుపెట్టే ముందు మీ టీమ్ ఎకోకార్డియోగ్రామ్ రాసిందంటే అది మామూలు లాంఛనం కాదు. చికిత్స మొత్తం పాటు కొనసాగే ఒక పర్యవేక్షణ ప్రణాళికకు అదే మొదటి అడుగు.
సూటిగా సమాధానం
ఆంత్రాసైక్లిన్ కీమో శరీరంలో ఏమి చేస్తుంది?
ఆంత్రాసైక్లిన్లు (anthracyclines) — డాక్సోరుబిసిన్ (Doxorubicin), ఎపిరుబిసిన్ (Epirubicin) ఈ తరగతికి చెందినవే — క్యాన్సర్ కణాలు తమ DNAని కాపీ చేసుకోవడానికి వాడే ఎంజైమ్లను అడ్డుకుని వాటిని దెబ్బతీస్తాయి. ఈ తరగతితో ప్రధాన ఆందోళన గుండె కండరంపై పేరుకుపోయే ప్రభావం. అందుకే చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందు మీ టీమ్ ఎకోకార్డియోగ్రామ్ (echocardiogram) రాస్తుంది, చికిత్స సమయంలో గుండె పనితీరును గమనిస్తూ ఉంటుంది.
కణం లోపల ఏమి జరుగుతుంది
విభజన చెందుతున్న కణాల్లోకి ప్రవేశించి, ఆంత్రాసైక్లిన్లు DNA తంతువుల మధ్యలో ఇరుక్కుంటాయి. కణం తన జన్యు పదార్థాన్ని కాపీ చేసుకోవడానికి అవసరమైన టోపోఐసోమెరేస్ II (topoisomerase II) అనే ఎంజైమ్ను అవి స్తంభింపజేస్తాయి.
ఆ ఎంజైమ్ సరిగ్గా పనిచేయకపోతే క్యాన్సర్ కణం విభజన చెందలేదు, తనంతట తానే నశించిపోతుంది. వేగంగా విభజన చెందే అనేక రకాల క్యాన్సర్లలో ఆంత్రాసైక్లిన్లు పనిచేయడానికి కారణం ఇదే. రొమ్ము క్యాన్సర్, లింఫోమా, లుకేమియా, సార్కోమా సహా అనేక చికిత్స ప్రణాళికల్లో ఇవి కనిపిస్తాయి.
గుండెపై ప్రభావం ఎందుకు
ఇబ్బంది ఏమిటంటే, గుండె కండర కణాలూ టోపోఐసోమెరేస్ II పైనే ఆధారపడతాయి. మిగతా చాలా కణాల్లా కాకుండా గుండె కండర కణాలు అరుదుగా మాత్రమే మళ్లీ తయారవుతాయి. వాటికి జరిగిన నష్టం దానంతట అది సరి కాకుండా, పేరుకుపోతూ ఉంటుంది. అందుకే మీ కోర్సు మొత్తంలో మీకు ఎంత మొత్తం మందు ఇచ్చారో జాగ్రత్తగా లెక్క పెడతారు.
ఒక్క సైకిల్ వల్ల ప్రమాదం రాదు. కోర్సు మొత్తంలో పేరుకున్న మొత్తమే ప్రమాదాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.రెండు రకాలు
ఆంత్రాసైక్లిన్లన్నీ ఒకటేనా, రకాన్ని బట్టి తేడా ఉంటుందా?
మామూలు (కన్వెన్షనల్) రూపాలు — డాక్సోరుబిసిన్, ఎపిరుబిసిన్ లాంటివి. లైపోజోమల్ రూపాలు — Caelyx (పెగిలేటెడ్ లైపోజోమల్ డాక్సోరుబిసిన్) లాంటివి. వీటి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ తీరులో నిజమైన తేడాలు ఉన్నాయి.
ఎలా ఇస్తారు
మామూలు రూపం: తక్కువ సమయం పట్టే ఇన్ఫ్యూజన్.
లైపోజోమల్ రూపం: నెమ్మదిగా ఇచ్చే ఇన్ఫ్యూజన్. రియాక్షన్లు తగ్గించడానికి వేగాన్ని జాగ్రత్తగా నియంత్రిస్తారు.
గుండెపై ప్రమాదం
మామూలు రూపం: మోతాదుపై ఆధారపడి ఉంటుంది. పేరుకుపోయే మొత్తంతో పాటు పెరుగుతుంది.
లైపోజోమల్ రూపం: గుండెపై ప్రమాదం తక్కువ. గుండె గురించి ఇప్పటికే ఆందోళన ఉన్నప్పుడు తరచుగా దీన్నే ఎంచుకుంటారు.
జుట్టు రాలడం
మామూలు రూపం: సాధారణం.
లైపోజోమల్ రూపం: మామూలు రూపాలతో పోలిస్తే తక్కువ.
వికారం
మామూలు రూపం: సాధారణం. వికారం తగ్గించే మందులతో అదుపు చేస్తారు.
లైపోజోమల్ రూపం: సాధారణంగా అంత తీవ్రంగా ఉండదు.
హ్యాండ్-ఫుట్ సిండ్రోమ్
మామూలు రూపం: తక్కువగా వస్తుంది.
లైపోజోమల్ రూపం: ఎక్కువగా వస్తుంది. కొన్ని సైకిల్స్ తర్వాత అరచేతులు, అరికాళ్లు ఎర్రబడి పొట్టు రావచ్చు.
ఇన్ఫ్యూజన్ రియాక్షన్లు
మామూలు రూపం: అరుదు.
లైపోజోమల్ రూపం: రావచ్చు. ఇన్ఫ్యూజన్ వేగాన్ని తగ్గించడం ద్వారా వాటిని నిర్వహిస్తారు.
గుండె పర్యవేక్షణ
మామూలు రూపం: మొదలుపెట్టే ముందు ఎకో, చికిత్స సమయంలో నిర్ణీత విరామాల్లో మళ్లీ ఎకో.
లైపోజోమల్ రూపం: దీన్నీ గమనిస్తారు, అయితే ప్రమాదం తీరు వేరుగా ఉంటుంది.
మీ రిపోర్ట్లో కనిపించే మాటలు
ఈ వైద్య పదాల అర్థం ఏమిటి?
- టోపోఐసోమెరేస్ II (topoisomerase II)
- క్యాన్సర్ కణాలు తమ DNAని కాపీ చేసుకోవడానికి అవసరమైన ఎంజైమ్. ఆంత్రాసైక్లిన్లు దీన్ని అడ్డుకోవడం వల్ల కణం విభజన చెందలేదు.
- పేరుకున్న మొత్తం మోతాదు (cumulative dose)
- మీ సైకిల్స్ అన్నింటిలో కలిపి మీకు ఇచ్చిన మొత్తం ఆంత్రాసైక్లిన్. గుండెపై ప్రమాదం ఈ మొత్తానికి ముడిపడి ఉంటుంది, ఏ ఒక్క ఇన్ఫ్యూజన్కూ కాదు.
- ఎజెక్షన్ ఫ్రాక్షన్ (ejection fraction)
- ప్రతి కొట్టుకోవడంతో మీ గుండె బయటకు పంపే రక్తం నిష్పత్తి. దీన్ని ఎకోకార్డియోగ్రామ్తో కొలుస్తారు. చికిత్సకు ముందు వచ్చిన విలువే మీ టీమ్ తర్వాత పోల్చుకునే ప్రాతిపదిక.
- కార్డియోమయోపతి (cardiomyopathy)
- గుండె కండరం బలహీనపడటం. ఆంత్రాసైక్లిన్ల విషయంలో, లక్షణాలు కనిపించకముందే దీన్ని పట్టుకోవడానికే పర్యవేక్షణ ఏర్పాటు చేస్తారు.
- లైపోజోమల్ రూపం (liposomal formulation)
- కొవ్వు ఆధారిత పొరలో మందును బంధించిన రూపం. దీనివల్ల మందు శరీరంలో ఎక్కడ ఎక్కువగా చేరుతుందో మారుతుంది. మామూలు రూపాలతో పోలిస్తే గుండెకు తగిలే మోతాదు తగ్గుతుంది.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిగుండె పర్యవేక్షణ
గుండె పర్యవేక్షణ ఎందుకు ముఖ్యం, ఈ ప్రభావం శాశ్వతమా?
మొదటి సైకిల్కు ముందు చేసే ఎకోకార్డియోగ్రామ్ మీ ఎజెక్షన్ ఫ్రాక్షన్ను ఒక ప్రాతిపదికగా నమోదు చేస్తుంది. ఆ విలువ లేకపోతే, చికిత్స మధ్యలో వచ్చే మార్పును దేనితో పోల్చాలో తెలియదు.
ముందే పట్టుకుంటే నిర్వహించగలరు
గుండె పనితీరు తగ్గడాన్ని ముందే గుర్తిస్తే దాన్ని నిర్వహించవచ్చు. లక్షణాలు కనిపించకముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్, కార్డియాలజిస్ట్ స్పందించగలరు — కొన్నిసార్లు చికిత్స ప్రణాళికను సర్దుబాటు చేసి, కొన్నిసార్లు గుండెకు తోడ్పడే మందులు మొదలుపెట్టి.
శాశ్వతమా అనేది ఎప్పుడు గుర్తించారనే దానిపై ఆధారపడుతుంది
తక్కువ స్థాయిలో, ముందుగానే వచ్చిన మార్పులు కాలంతో, గుండెకు తోడ్పాటుతో కొంతవరకు లేదా పూర్తిగా కోలుకోవచ్చు. ఆలస్యంగా గుర్తించిన తీవ్రమైన కార్డియోమయోపతి పూర్తిగా వెనక్కి తగ్గే అవకాశం తక్కువ. ఈ పర్యవేక్షణ ఒక లాంఛనం కాదు — ప్రమాదాన్ని నిర్వహించగలిగే స్థాయిలో ఉంచే వ్యవస్థ అదే.
మీ టీమ్కు ముందే చెప్పాల్సినవి
మీకు ఇప్పటికే గుండె సమస్య ఉన్నా, బీపీ ఎక్కువ ఉన్నా మొదటి ఎకోకు ముందే మీ టీమ్కు చెప్పండి. మీ వ్యక్తిగత ప్రమాద స్థాయిని బట్టి ఆ పర్యవేక్షణ దేని కోసం చూడాలో మారుతుంది. గతంలో ఛాతీపై రేడియేషన్ తీసుకుని ఉన్నా అది కూడా చెప్పండి.
మామూలు డాక్సోరుబిసిన్ గుండెపై చూపే ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికే లైపోజోమల్ డాక్సోరుబిసిన్ను ప్రత్యేకంగా అభివృద్ధి చేశారు. ఆ కొవ్వు ఆధారిత పొర వల్ల మందు శరీరంలో ఎక్కడ ఎక్కువగా చేరుతుందో మారుతుంది — కణితి కణజాలానికి చేరుతూనే గుండె కండరాన్ని కొంత కాపాడుతుంది. అందుకే ఒకే రోగనిర్ధారణ ఉన్న ఇద్దరు వ్యక్తులు, పేరు చూస్తే ఒకే మందు తీసుకున్నట్టు అనిపించినా, వేర్వేరు సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ అనుభవించవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఆంత్రాసైక్లిన్ కీమో గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
ఆంత్రాసైక్లిన్ తీసుకుంటే గుండె సమస్యలు ఖచ్చితంగా వస్తాయా?
రావు. ఆంత్రాసైక్లిన్లు తీసుకునేవారిలో చాలామందికి గణనీయమైన గుండె సమస్యలు రావు. ప్రమాదం నిజమే, కానీ అది తప్పనిసరి కాదు. అది ఒక్కసారిగా రాదు, పేరుకుపోయే మోతాదుతో పాటు క్రమంగా పెరుగుతుంది. మీకు మొత్తం ఎంత ఇచ్చారో మీ టీమ్ లెక్కపెడుతుంది, ఎకోను తనిఖీ చేస్తుంది — ఎందుకంటే గుండెలో మొదలయ్యే మార్పులను, ఏ లక్షణమూ కనిపించకముందే సాధారణంగా గుర్తించి నిర్వహించవచ్చు. ఇప్పటికే ఉన్న గుండె జబ్బు, ఎక్కువ బీపీ, గతంలో ఛాతీపై రేడియేషన్ తీసుకోవడం — ఇవి మీ వ్యక్తిగత ప్రమాదాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.
చికిత్స మొదలుపెట్టకముందే ఎకో ఎందుకు చేయాలి?
చికిత్సకు ముందు చేసే ఎకో మీ ఎజెక్షన్ ఫ్రాక్షన్ను — ప్రతి కొట్టుకోవడంతో గుండె పంపే రక్తం నిష్పత్తిని — మీ వ్యక్తిగత ప్రాతిపదికగా నమోదు చేస్తుంది. అది లేకపోతే, చికిత్స మధ్యలో సరిహద్దులో ఉన్నట్టు కనిపించే రిపోర్ట్ను దేనితో పోల్చాలో తెలియదు. మీరు ఎక్కడ మొదలుపెట్టారో తెలిస్తేనే, అది నిజమైన తగ్గుదలో లేక మార్పేమీ లేదో మీ టీమ్ చెప్పగలదు. పర్యవేక్షణ మొత్తంలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఎకో మొదటి సైకిల్కు ముందు చేసేదే.
డాక్సోరుబిసిన్కు, Caelyxకు తేడా ఏమిటి?
రెండింట్లోనూ ఉన్న అసలు మందు ఒకటే. Caelyx అనేది పెగిలేటెడ్ లైపోజోమల్ రూపం — అంటే డాక్సోరుబిసిన్ను ఒక కొవ్వు ఆధారిత పొరలో బంధించి ఉంచుతారు, దానివల్ల శరీరంలో అది ఎక్కడ ఎక్కువగా చేరుతుందో మారుతుంది. లైపోజోమల్ రూపాలతో గుండెపై ప్రమాదం తక్కువ, జుట్టు రాలడం కూడా తక్కువ. అయితే అరచేతులు, అరికాళ్లపై వచ్చే హ్యాండ్-ఫుట్ సిండ్రోమ్ మాత్రం ఎక్కువ. ఏ రూపం వాడాలనేది మీ గుండె చరిత్ర, మీ రోగనిర్ధారణ, చికిత్సను మొత్తంగా ఎలా వాడుతున్నారనే దానిపై ఆధారపడిన వైద్య నిర్ణయం. మీకు ఆ రూపాన్నే ఎందుకు ఎంచుకున్నారో మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడిగి తెలుసుకోండి.
కీమో పూర్తయిన ఎంతకాలానికి గుండె సమస్యలు రావచ్చు?
ఇతర కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ నుంచి ఆంత్రాసైక్లిన్ కార్డియోమయోపతిని వేరు చేసే లక్షణాల్లో ఇది ఒకటి. ఇది చికిత్స సమయంలోనూ రావచ్చు, పూర్తయిన వెంటనే నెలల్లో రావచ్చు, లేదా సంవత్సరాల తర్వాత కూడా రావచ్చు — ముఖ్యంగా చిన్నతనంలో చికిత్స తీసుకున్నవారిలో, లేదా పేరుకున్న మోతాదు ఎక్కువ ఉన్నవారిలో. గణనీయమైన మొత్తం తీసుకున్నవారికి దీర్ఘకాలిక గుండె ఫాలో-అప్ చేయాలని ESMO, ASCO సిఫార్సు చేస్తాయి. మీరు కొన్నేళ్ల క్రితం చికిత్స తీసుకుని, ఆ తర్వాత గుండె పరీక్ష చేయించుకోకపోతే, ఇప్పుడు ఒకటి అవసరమా అని మీ ఆంకాలజిస్ట్ను లేదా ఫ్యామిలీ డాక్టర్ను అడగండి.
ఆంత్రాసైక్లిన్ చికిత్స సమయంలో గుండెను కాపాడుకోవడానికి ఏదైనా వేసుకోవచ్చా?
ఆంత్రాసైక్లిన్ కీమో సమయంలో గుండె రక్షణ కోసం కొన్ని మందులపై పరిశోధనలు జరిగాయి. మీ వ్యక్తిగత ప్రమాద స్థాయిని చూసి మీ ఆంకాలజిస్ట్, కార్డియాలజిస్ట్ కలిసి తీసుకునే నిర్ణయం ఇది. గుండె రక్షణ కోసం ఏ సప్లిమెంట్నూ, ఏ మందునూ మీ టీమ్తో మాట్లాడకుండా మొదలుపెట్టవద్దు. కొన్ని మూలికా మందులు కీమోతో ఎలా పరస్పర ప్రభావం చూపుతాయో ఇంకా పూర్తిగా తెలియదు, కొన్ని యాంటీఆక్సిడెంట్లు చికిత్స పనితీరునే ప్రభావితం చేయవచ్చు. మీ గుండె ప్రమాదం గురించి ఆందోళనగా ఉంటే, చికిత్స మొదలయ్యే ముందే కార్డియో-ఆంకాలజీ సమీక్ష కోరండి.
గుండె ప్రమాదం వల్ల ఆంత్రాసైక్లిన్ను అసలు వాడని సందర్భాలు ఉంటాయా?
ఉంటాయి. ప్రాతిపదిక దశలోనే గుండె పనితీరు బాగా తగ్గి ఉన్నవారికి, ఇటీవల గుండెపోటు వచ్చినవారికి, తీవ్రమైన గుండె జబ్బు ఉన్నవారికి — సాధారణంగా ప్రామాణిక చికిత్సలో భాగమైనా ఆంత్రాసైక్లిన్ సురక్షితమైన ఎంపిక కాకపోవచ్చు. అలాంటప్పుడు మీ ఆంకాలజిస్ట్ ప్రత్యామ్నాయాలను పరిశీలిస్తారు. తక్కువ ప్రభావం ఉన్న చికిత్స వల్ల వచ్చే ప్రమాదాన్ని, ముందుకు వెళ్తే గుండెకు వచ్చే ప్రమాదంతో బేరీజు వేస్తారు. ఈ నిర్ణయం ఒక్కో వ్యక్తికి ఒక్కోలా తీసుకుంటారు, ఏదో సూత్రం ప్రకారం కాదు. వాళ్ల ఆలోచనను వివరించమని అడిగే హక్కు మీకు ఉంది.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer Research UK — Doxorubicin
- Macmillan Cancer Support — Doxorubicin
- National Cancer Institute — Heart Problems Caused by Cancer Treatment
- American Society of Clinical Oncology (Cancer.Net) — Heart Problems
- MedlinePlus — Doxorubicin Injection
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
గుండె రిపోర్ట్లు, కీమో ప్లాన్ గురించి మాట్లాడాలా?
మీ ఎకో రిపోర్ట్, ఇప్పటివరకు ఇచ్చిన చికిత్స వివరాలు మాకు చెప్పండి. సరైన మెడికల్ ఆంకాలజిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.