Medical Oncologist
కీమో మందుల రకాలు
టోపోఐసోమరేస్ ఇన్హిబిటర్ కీమో: ఏమి ఆశించాలి
టోపోఐసోమరేస్ ఇన్హిబిటర్ కీమో అని మీకు చెప్పినప్పుడు, అది ఏమి చేస్తుందో తెలుసుకోవాలనుకోవడం సహజం. ఈ మందులు క్యాన్సర్ కణాలు ఆధారపడే ఎంజైమ్లను అడ్డుకుని, అవి తమ DNA ను కాపీ చేసుకోకుండా ఆపుతాయి. ఇవి రెండు రకాలు. టైప్ I తో విరేచనాలు ముఖ్యం, టైప్ II లో కొన్ని మందులతో గుండె పరీక్షలు అవసరం. రెండింటితోనూ చికిత్స వల్ల వచ్చే లుకేమియా ముప్పు అరుదుగా ఉంటుంది, అందుకే ఫాలో-అప్ బ్లడ్ టెస్ట్లు కొనసాగుతాయి.
NG
వైద్యపరంగా సమీక్షించినవారు: Dr. Naresh GunduConsultant Medical Oncologist · MBBS, DNB (Internal Medicine), DM (Medical Oncology, AIIMS) · చివరి సమీక్ష సెప్టెంబర్ 2026, తదుపరి సమీక్ష సెప్టెంబర్ 2027
17+ప్యానెల్లో స్పెషలిస్టులు
15,000+చికిత్స పొందిన పేషెంట్లు
35+తెలంగాణ & ఆంధ్రప్రదేశ్లో కేంద్రాలు
12+హైదరాబాద్లో బ్రాంచీలు
సూటిగా సమాధానం
టోపోఐసోమరేస్ ఇన్హిబిటర్ కీమో అంటే ఏమిటి?
టోపోఐసోమరేస్ ఇన్హిబిటర్లు (topoisomerase inhibitors) క్యాన్సర్ కణాలు తమ DNA ను కాపీ చేసుకోకుండా ఆపే కీమో మందులు. DNA జంట పోగును విప్పే ఎంజైమ్లను ఇవి అడ్డుకుంటాయి. ఇవి రెండు రకాలు. టైప్ I మందులు — ఎక్కువగా ఇరినోటెకాన్ (Irinotecan) — విరేచనాలతో ఎక్కువగా ముడిపడి ఉంటాయి. టైప్ II మందులు — ఎటోపోసైడ్ (Etoposide), ఆంత్రాసైక్లిన్లు (anthracyclines) — కాలక్రమేణా గుండె పనితీరును ప్రభావితం చేయవచ్చు, చికిత్స వల్ల వచ్చే లుకేమియా ముప్పు కొద్దిగా ఉంటుంది.
ఏ రకం అనేది ఎందుకు ముఖ్యం?
మీకు టోపోఐసోమరేస్ ఇన్హిబిటర్ కీమో ఇస్తారని చెప్పినప్పుడు, అది ఏమి చేస్తుందో, ఏమి ఆశించాలో తెలుసుకోవాలనుకోవడం సహజం. మీకు ఇస్తున్నది ఏ రకమో దాన్ని బట్టి ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ (దుష్ప్రభావాలు) ఎక్కువ ముఖ్యమో మారుతుంది. ఇరినోటెకాన్ ప్రత్యేకమైన రెండు రకాల విరేచనాలు కలిగిస్తుంది, మొదటి సైకిల్కు ముందే మీ టీమ్ దాన్ని వివరిస్తుంది. డాక్సోరుబిసిన్ (Doxorubicin), ఎపిరుబిసిన్ (Epirubicin) వంటి ఆంత్రాసైక్లిన్లు మొత్తం డోస్ పెరిగేకొద్దీ గుండెపై ప్రభావం చూపగలవు, అందుకే గుండె పరీక్షలు చేస్తారు.
రెండు రకాల పోలిక
టైప్ I, టైప్ II టోపోఐసోమరేస్ ఇన్హిబిటర్ల మధ్య తేడా ఏమిటి?
టైప్ I ఇన్హిబిటర్లు
టైప్ II ఇన్హిబిటర్లు
ఏమి అడ్డుకుంటుంది: టోపోఐసోమరేస్ I — DNA ఒక్క పోగులో కోతలను నిర్వహించే ఎంజైమ్
ఏమి అడ్డుకుంటుంది: టోపోఐసోమరేస్ II — DNA రెండు పోగుల్లో కోతలను నిర్వహించే ఎంజైమ్
ఉదాహరణలు: ఇరినోటెకాన్, టోపోటెకాన్ (Topotecan)
ఉదాహరణలు: ఎటోపోసైడ్, డాక్సోరుబిసిన్, ఎపిరుబిసిన్, డానోరుబిసిన్ (Daunorubicin)
జుట్టు రాలడం: సాధారణం, తరచుగా మధ్యస్థంగా
జుట్టు రాలడం: సాధారణం — ఆంత్రాసైక్లిన్లతో ఎక్కువగా
వికారం, వాంతులు: సాధారణం
వికారం, వాంతులు: సాధారణం
ఎముక మజ్జ పని తగ్గడం: మధ్యస్థం నుంచి ఎక్కువ
ఎముక మజ్జ పని తగ్గడం: ఎక్కువ
విరేచనాలు: ప్రముఖంగా — రెండు వేర్వేరు రకాలుగా
విరేచనాలు: అంత ప్రముఖం కాదు
గుండెపై ప్రభావం: ప్రధాన ఆందోళన కాదు
గుండెపై ప్రభావం: ఆంత్రాసైక్లిన్ మొత్తం డోస్ పెరిగేకొద్దీ సాధ్యం
తర్వాత లుకేమియా ముప్పు: చిన్నది, కానీ ఉంది
తర్వాత లుకేమియా ముప్పు: చిన్నది, కానీ ఉంది — ఈ రకంతో చాలాకాలంగా గుర్తించినది
ఏ క్యాన్సర్లలో వాడతారు: పెద్దపేగు, అండాశయం, స్మాల్-సెల్ ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్, గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్
ఏ క్యాన్సర్లలో వాడతారు: రక్త క్యాన్సర్లు, రొమ్ము, ఊపిరితిత్తులు, లింఫోమా, సార్కోమా
ఎలా పనిచేస్తాయి
టోపోఐసోమరేస్ ఇన్హిబిటర్లు నిజంగా ఎలా పనిచేస్తాయి?
క్యాన్సర్ కణం విభజించిన ప్రతిసారీ తన DNA ను కాపీ చేసుకోవాలి. అందుకు DNA జంట పోగు ముందు విప్పుకోవాలి, కాపీ అయ్యాక మళ్లీ చుట్టుకుని, మరమ్మతు కావాలి.
రెండు ఎంజైమ్లు, రెండు రకాల కోతలు
ఈ పనిని రెండు ఎంజైమ్లు చూసుకుంటాయి. టోపోఐసోమరేస్ I ఒక పోగును కోసి ఒత్తిడి తగ్గిస్తుంది. టోపోఐసోమరేస్ II రెండు పోగులనూ ఒకేసారి కోస్తుంది. ఇన్హిబిటర్లు ఈ ఎంజైమ్లను పని మధ్యలోనే బంధించేస్తాయి. దాంతో కణం మరమ్మతు చేయలేని విరిగిన DNA పోగులు మిగిలిపోతాయి.
సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఎందుకు వస్తాయి?
క్యాన్సర్ కణాలు చాలా సాధారణ కణాల కంటే వేగంగా విభజిస్తాయి. ఆ నిరంతర కాపీ పనే వాటిని ఈ మందులకు ఎక్కువ దెబ్బతినేలా చేస్తుంది. వేగంగా విభజించే కొన్ని సాధారణ కణజాలాలు — ముఖ్యంగా పేగు లోపలి పొర, ఎముక మజ్జ — కూడా ప్రభావితమవుతాయి. అందుకే విరేచనాలు, బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం ఎక్కువగా కనిపించే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిజాగ్రత్తలు
చికిత్స సమయంలో ఏ జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?
- మీరు వాడే ప్రతి మందు గురించి — ఆయుర్వేద, నాటు మందులు, విటమిన్ సప్లిమెంట్లతో సహా — మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి.
- ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత 24 గంటల లోపు విరేచనాలు మొదలైతే చెప్పండి. ఇది ఇరినోటెకాన్తో కనిపించే తొలి రకం, సాధారణ కడుపు నొప్పిలా కాకుండా వేరేగా చూసుకుంటారు.
- చికిత్స తర్వాత 24 గంటలు దాటాక మొదలైన లేదా కొనసాగుతున్న విరేచనాలను చెప్పండి. టీమ్ను అడగకుండా మెడికల్ షాపులో నేరుగా కొనే మందులతో ఇంట్లో సర్దుకోవద్దు.
- సైకిల్స్ మధ్య బ్లడ్ కౌంట్ టెస్ట్లన్నింటికీ వెళ్లండి — తర్వాతి చికిత్స టైమింగ్ ప్లాన్ చేయడానికి ఈ ఫలితాలు కావాలి.
- ఆంత్రాసైక్లిన్ మొదలుపెట్టే ముందు, ఇంతకుముందు ఏదైనా గుండె సమస్య ఉంటే టీమ్కు చెప్పండి.
- ఆంత్రాసైక్లిన్ చికిత్స సమయంలో కొత్తగా ఊపిరి ఆడకపోవడం, చీలమండల వాపు వస్తే గమనించి చెప్పండి.
- చికిత్స ముగిశాక ఏ ఫాలో-అప్ టెస్ట్లు అవసరమో మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
ఇరినోటెకాన్
ఇరినోటెకాన్ వల్ల రెండు రకాల విరేచనాలు ఎందుకు వస్తాయి?
ఇరినోటెకాన్ రెండు వేర్వేరు రకాల విరేచనాలు కలిగించడం అసాధారణం. ఈ రెండింటినీ వేర్వేరుగా చూసుకోవాలి.
తొలి రకం: ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత 24 గంటల లోపు
ఇది పేగులోని నరాల సంకేతాలపై మందు చూపే ప్రభావం వల్ల వస్తుంది (cholinergic effect). సాధారణంగా మీ టీమ్ రాసిచ్చే లేదా ఆ రోజు అందుబాటులో ఉంచే ఒక మందుతో దీన్ని అదుపు చేస్తారు.
ఆలస్యపు రకం: 24 గంటలు దాటాక
ఇది మందు పేగు లోపలి పొరను నేరుగా దెబ్బతీయడం వల్ల వస్తుంది, త్వరగా తీవ్రంగా మారవచ్చు. ఇరినోటెకాన్తో వచ్చే ఆలస్యపు విరేచనాలకు అదే రోజు మీ టీమ్ను సంప్రదించాలని ASCO, NCCN మార్గదర్శకాలు చెబుతాయి — అడగకుండా మెడికల్ షాపు మందులతో ఇంట్లో చూసుకోవడం కాదు.
మీకు ఏ రకం విరేచనాలు వస్తున్నాయి, ఎప్పుడు మొదలయ్యాయి అని టీమ్కు చెప్పండి. ఆ సమయాన్ని బట్టే వారు ఏమి సూచించాలో మారుతుంది.
మీకు తెలుసా
ఎటోపోసైడ్, ఆంత్రాసైక్లిన్లు వంటి టైప్ II ఇన్హిబిటర్లతో, చికిత్స వల్ల వచ్చే అక్యూట్ మైలాయిడ్ లుకేమియా (t-AML) అనే ముప్పు కొద్దిగా ఉన్నట్టు గుర్తించారు. ఇది చికిత్స ముగిసిన కొన్ని నెలల నుంచి సంవత్సరాల తర్వాత కనిపించవచ్చు. అందుకే కీమో ఆగినా ఫాలో-అప్లో బ్లడ్ టెస్ట్లు కొనసాగుతాయి. ఈ మందుల జీవితకాల మొత్తం డోస్ను మీ ఆంకాలజిస్ట్ లెక్క పెట్టేది కూడా అందుకే.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
టోపోఐసోమరేస్ ఇన్హిబిటర్ కీమో గురించి అడిగే ప్రశ్నలు
ఈ కీమోతో నా జుట్టు రాలిపోతుందా?
జుట్టు రాలడం మందును బట్టి మారుతుంది. డాక్సోరుబిసిన్ వంటి ఆంత్రాసైక్లిన్లతో జుట్టు ఎక్కువగా రాలుతుంది. ఇరినోటెకాన్తో చాలామందిలో అంత ఎక్కువగా కాకుండా పలచబడుతుంది. టోపోటెకాన్ ఈ రెండింటి మధ్యలో ఉంటుంది. ఈ రకంలోనే తేడాలు ఎక్కువ కాబట్టి, మీకు ఇచ్చే మందుతో ఏమి ఆశించాలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు. చికిత్స ముగిశాక జుట్టు దాదాపు ఎప్పుడూ మళ్లీ వస్తుంది, ఎప్పుడు అనేది మనిషిని బట్టి మారుతుంది.
ఇరినోటెకాన్ వల్ల వచ్చే విరేచనాలు ప్రమాదకరమా?
తీవ్రమై, వెంటనే చెప్పకపోతే ప్రమాదకరం కావచ్చు. 24 గంటల లోపు మొదలయ్యే తొలి రకం సాధారణంగా కొద్దిసేపే ఉంటుంది, చికిత్స రోజే అదుపు చేస్తారు. 24 గంటలు దాటాక మొదలయ్యే ఆలస్యపు రకం త్వరగా ఒంట్లో నీరు తగ్గిపోయే (dehydration) స్థితికి చేరి, చికిత్స చేయకపోతే ఎమర్జెన్సీ కావచ్చు. దీనికి అదే రోజు టీమ్ను సంప్రదించాలని ASCO, NCCN మార్గదర్శకాలు చెబుతాయి, చూద్దాంలే అని ఆగకూడదు. తొందరగా చెప్పి సరిగ్గా చికిత్స చేస్తే చాలామంది బాగానే సంభాళించుకుంటారు.
డాక్సోరుబిసిన్ లేదా ఎపిరుబిసిన్తో ఏ గుండె పరీక్షలు అవసరం?
మొదలుపెట్టే ముందు మీ గుండె పనితీరును చూస్తారు — సాధారణంగా ఎకోకార్డియోగ్రామ్ (echocardiogram) తో — చికిత్స మధ్యలో కూడా మళ్లీ మళ్లీ చూస్తారు. మొత్తం డోస్ పెరిగేకొద్దీ ఆంత్రాసైక్లిన్లు గుండె పంపింగ్ సామర్థ్యాన్ని తగ్గించవచ్చు, ఈ ప్రభావం ఎప్పుడూ తిరిగి సరికాకపోవచ్చు. జీవితకాల మొత్తం డోస్ లెక్కపెడతారు, అందుకే ఏళ్ల క్రితం ఆంత్రాసైక్లిన్లు తీసుకున్నా ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పాలి. చాలామంది గుండెపై పెద్ద ప్రభావం లేకుండానే చికిత్స పూర్తి చేస్తారు, కానీ ఈ పరీక్షలు ఐచ్ఛికం కాదు.
చికిత్స వల్ల వచ్చే లుకేమియా అంటే ఏమిటి, ఎంత అవకాశం?
చికిత్స వల్ల వచ్చే అక్యూట్ మైలాయిడ్ లుకేమియా (t-AML) టైప్ II ఇన్హిబిటర్లతో కీమో తర్వాత కొన్ని నెలల నుంచి సంవత్సరాలకు రాగల అరుదైన రెండో క్యాన్సర్. NCCN, ASCO ఫాలో-అప్ మార్గదర్శకాల్లో ఇది గుర్తించిన దీర్ఘకాల ముప్పు. ఇది అరుదు — ఏ మార్పునైనా తొందరగా పట్టుకోవడానికే చికిత్స తర్వాత బ్లడ్ టెస్ట్లు కొనసాగుతాయి. మీకు అవసరమైన చికిత్సను వదులుకోవడానికి ఈ ముప్పు కారణం కాదు, మీ ఫాలో-అప్ ఇలా ఉండటానికి కారణం.
విరేచనాలకు ఇంట్లో లోపెరమైడ్ వేసుకోవచ్చా?
ఇరినోటెకాన్తో వచ్చే ఆలస్యపు విరేచనాలకు, చాలా ఆంకాలజీ టీమ్లు లోపెరమైడ్ (Loperamide) ను ఇంట్లో ఎప్పుడు, ఎలా వాడాలో స్పష్టంగా వివరించి మాత్రమే మార్గదర్శనం ఇస్తాయి. మీకు చెప్పకుండా మీరే మొదలుపెట్టవద్దు. తొలి రకం (cholinergic) విరేచనాలకు లోపెరమైడ్ సరైన మందు కాదు, అది పనిచేయదు. మొదటి అడుగు ఎప్పుడూ ఒకటే: ఏ రకం, ఎప్పుడు మొదలైంది అని మీ టీమ్కు చెప్పడం. ఆ సమాచారమే వారు ఏమి సూచిస్తారో నిర్ణయిస్తుంది.
చికిత్స ముగిశాక కూడా ప్రభావాలు ఉండిపోతాయా?
చాలామందిలో వికారం, విరేచనాలు, బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం వంటి తక్షణ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చికిత్స ముగిశాక తగ్గిపోతాయి. తర్వాత గమనించాల్సినవి అరుదైన దీర్ఘకాల ప్రభావాలు: ఆంత్రాసైక్లిన్లు తీసుకుంటే గుండె పనితీరు, రెండో లుకేమియాను సూచించగల బ్లడ్ కౌంట్ మార్పులు. అందుకే ఫాలో-అప్ విజిట్లు, బ్లడ్ టెస్ట్లు కొనసాగుతాయి. కీమో ముగిసి నెలలు గడిచినా, కారణం తెలియని అలసట, సులువుగా కమిలిపోవడం, మళ్లీ మళ్లీ ఇన్ఫెక్షన్లు వస్తే ఫాలో-అప్ టీమ్కు చెప్పండి.
మా స్పెషలిస్ట్ డాక్టర్లు
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Medical Oncologist
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Medical Oncologist
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Medical Oncologist
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Medical Oncologist
Medical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Surgical Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Hematologist
Surgical Oncologist
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
Surgical Oncologist
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Irinotecan Hydrochloride
- Cancer Research UK — Cancer drugs
- Cancer.Net (ASCO) — Understanding Chemotherapy
- NCCN — NCCN Guidelines for Patients
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.