కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
ప్లాటినం కీమోథెరపీ: ఏమి ఆశించాలి, ఏమి గమనించాలి
భారతదేశంలో చాలా రకాల క్యాన్సర్లకు ప్లాటినం కీమోథెరపీ వాడతారు. ఈ క్లాస్లో సిస్ప్లాటిన్, కార్బోప్లాటిన్, ఆక్సాలిప్లాటిన్ ఉన్నాయి. మూడూ ఒకే పద్ధతిలో పనిచేసినా, వాటి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వేరు. కిడ్నీపై ఒత్తిడి, చేతులు-కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, వినికిడిలో మార్పు — ఈ మూడే ఈ క్లాస్ ముద్రలు. ఏది సాధారణం, ఏది వస్తే అదే రోజు ఫోన్ చేయాలో తెలిస్తే చికిత్స సురక్షితంగా సాగుతుంది.
సూటిగా సమాధానం
ప్లాటినం కీమోథెరపీ అంటే ఏమిటి, అది ఎలా పనిచేస్తుంది?
ప్లాటినం కీమోథెరపీ క్యాన్సర్ కణం లోపలి DNAను దెబ్బతీసి, ఆ కణం విభజన చెందకుండా ఆపుతుంది. భారతదేశంలో వాడే మూడు మందులు — సిస్ప్లాటిన్ (Cisplatin), కార్బోప్లాటిన్ (Carboplatin), ఆక్సాలిప్లాటిన్ (Oxaliplatin) — ఒకే పద్ధతిలో పనిచేస్తాయి. కానీ వాటి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ (దుష్ప్రభావాలు) ఒకేలా ఉండవు.
ఈ క్లాస్కు మూడు ముద్రలు
కిడ్నీపై ఒత్తిడి, చేతులు-కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, మంటలు (peripheral neuropathy), వినికిడిలో మార్పు — ఇవే ఈ క్లాస్ను గుర్తించే మూడు లక్షణాలు. వీటిలో ఏది ఎక్కువగా కనిపిస్తుందో మీకు ఏ మందు ఇచ్చారన్న దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ మూడింటినీ చికిత్స అంతటా మీ టీమ్ గమనిస్తూ ఉంటుంది.
ప్లాటినం అంటే నిజంగా లోహమే
ప్లాటినం ఒక లోహం. ఈ మందులకు ఆ పేరు మార్కెటింగ్ కోసం పెట్టినది కాదు — వాటిలో నిజంగానే ప్లాటినం అణువులు ఉంటాయి. అవే DNAతో అతుక్కుని ఆ మందులకు ఈ పని తీరును ఇస్తాయి.
ఆరోగ్యకరమైన కణాలకు ఎందుకు తగులుతుంది
వేగంగా విభజన చెందే కణాలే ఎక్కువగా దెబ్బతింటాయి కాబట్టి, కొన్ని ఆరోగ్యకరమైన కణజాలాలపైనా ప్రభావం పడుతుంది. పేగుల లోపలి పొర, రక్తాన్ని తయారుచేసే కణాలు, చేతులు-కాళ్లవైపు వెళ్లే నరాలు — ఈ మూడూ ప్రభావితం కావచ్చు.
మీకు ఇచ్చేది ఈ మూడు మందుల్లో ఏది, ఎందుకు దాన్నే ఎంచుకున్నారు అని మొదటి అపాయింట్మెంట్లోనే అడగండి. ఈ పేజీలోని మిగతా విషయాలన్నీ దాని మీదే ఆధారపడి ఉంటాయి.మూడింటి పోలిక
సిస్ప్లాటిన్, కార్బోప్లాటిన్, ఆక్సాలిప్లాటిన్ మధ్య తేడా ఏమిటి?
ఒక్కో అంశంలో ఈ మూడు మందులు ఎలా వేరుపడతాయో కింద ఉంది. మీకు ఏది ఇవ్వాలో మీ క్యాన్సర్ రకాన్ని, మీ అవయవాల పనితీరును చూసి మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు.
భారతదేశంలో వినిపించే పేర్లు
సిస్ప్లాటిన్: Cisplatin · Kemoplat · Cisteen
కార్బోప్లాటిన్: Carboplatin · Carbosin · Kemocarb
ఆక్సాలిప్లాటిన్: Oxaliplatin · Oxitan · Eloxatin
కిడ్నీపై ప్రభావం
సిస్ప్లాటిన్: ఎక్కువ. కిడ్నీలను కాపాడేందుకు చికిత్సతో పాటు నరంలోకి ద్రవాలు (IV fluids) ఎక్కిస్తారు.
కార్బోప్లాటిన్: సిస్ప్లాటిన్ కంటే తక్కువ.
ఆక్సాలిప్లాటిన్: ఇది ప్రధాన ఆందోళన కాదు.
వినికిడిపై ప్రభావం
సిస్ప్లాటిన్: సైకిల్స్ పెరిగేకొద్దీ ఎక్కువ పిచ్ ఉన్న శబ్దాలు వినిపించడం తగ్గవచ్చు. అందుకే వినికిడి పరీక్షలు చేస్తారు.
కార్బోప్లాటిన్: సిస్ప్లాటిన్ కంటే తక్కువ ప్రమాదం.
ఆక్సాలిప్లాటిన్: ఈ మందుకు ఇది ప్రత్యేక లక్షణం కాదు.
నరాలపై ప్రభావం (తిమ్మిర్లు)
సిస్ప్లాటిన్: చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు. సైకిల్స్ పెరిగేకొద్దీ పెరగవచ్చు.
కార్బోప్లాటిన్: నరాలపై ప్రభావం తక్కువ.
ఆక్సాలిప్లాటిన్: రెండు రకాలు — చల్లని వస్తువులు తాకగానే వచ్చే వెంటనే స్పందన, ఆపై సైకిల్స్తో పోగుపడే తిమ్మిర్లు.
వికారం, వాంతులు
సిస్ప్లాటిన్: ఎక్కువ. అందుకే బలమైన వికారం తగ్గించే మందులను చికిత్సలో భాగంగానే రాస్తారు.
కార్బోప్లాటిన్: సిస్ప్లాటిన్ అంత తీవ్రంగా ఉండదు. సాధారణ మందులతో అదుపులో ఉంటుంది.
ఆక్సాలిప్లాటిన్: మధ్యస్థంగా ఉంటుంది.
బ్లడ్ కౌంట్, ప్లేట్లెట్లపై ప్రభావం
సిస్ప్లాటిన్: తెల్ల రక్తకణాలు, ఎర్ర రక్తకణాలపై మధ్యస్థ ప్రభావం.
కార్బోప్లాటిన్: సిస్ప్లాటిన్ కంటే ప్లేట్లెట్లు ఎక్కువగా తగ్గే అవకాశం ఉంది. ప్రతి సైకిల్కు ముందు చెక్ చేస్తారు.
ఆక్సాలిప్లాటిన్: బ్లడ్ కౌంట్పై మధ్యస్థ ప్రభావం.
ఏమి గమనించాలి
ప్లాటినం కీమో తీసుకుంటున్నప్పుడు ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చూసుకోవాలి?
మూడు మందులతోనూ వికారం సాధారణమే, కానీ తీవ్రత మారుతుంది. వికారం తగ్గించే మందులను చికిత్సలో భాగంగానే ఇస్తారు. అవి పనిచేయడం లేదనిపిస్తే మీ టీమ్కు చెప్పండి — పనిచేసే ప్రత్యామ్నాయాలు ఉన్నాయి.
కిడ్నీపై ఒత్తిడి
సిస్ప్లాటిన్ విషయంలో ఇదే ప్రధాన ఆందోళన. చికిత్స సమయంలో డ్రిప్ ద్వారా ఎక్కువ మొత్తంలో ద్రవాలు ఎక్కించడం కావాలని చేసేదే — అది కిడ్నీలను కాపాడుతుంది. ఇది ప్లాన్లో భాగం, ఏదో తేడా జరిగిందని కాదు.
చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు
చేతులు, కాళ్లలో జివ్వుమనడం, స్పర్శ తగ్గడం లేదా మంట (peripheral neuropathy) రావచ్చు, సైకిల్స్ పెరిగేకొద్దీ ఎక్కువ కావచ్చు. ఆక్సాలిప్లాటిన్ వాడుతున్నప్పుడు మరో రకం కూడా వస్తుంది: చల్లని వస్తువులను తాకినప్పుడు, చల్లని నీళ్లు తాగినప్పుడు చేతులు, కాళ్లలో, కొన్నిసార్లు నోరు లేదా గొంతులో వెంటనే పదునైన లేదా పట్టేసినట్టు అనిపించే స్పందన కలుగుతుంది.
అలసట, బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం
అలసట, బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం ఊహించిన మార్పులే. ప్రతి సైకిల్కు ముందు మీ టీమ్ రక్త పరీక్ష ఫలితాలను చూసి, అవసరమైతే షెడ్యూల్ను సర్దుబాటు చేస్తుంది.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండికొత్తగా తిమ్మిర్లు, స్పర్శ తగ్గడం, చెవుల్లో గింగురుమనడం లేదా వినికిడిలో మార్పు గమనిస్తే తర్వాతి విజిట్లో చెప్పండి. కానీ ఆ లక్షణం ఒక్కసారిగా వచ్చినా, వేగంగా ఎక్కువవుతున్నా ఎదురుచూడకండి — అదే రోజు మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్ను సంప్రదించండి.
ఎప్పుడు మొదలైంది, ఎంత వేగంగా పెరుగుతోంది అనే వివరాలే మీ చికిత్సను ఎలా కొనసాగించాలనే నిర్ణయాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. అందుకే త్వరగా చెప్పడం మీ టీమ్కు ఎక్కువ ఎంపికలను మిగులుస్తుంది.
పరీక్షలు
ప్లాటినం కీమో సమయంలో మీ టీమ్ ఏ టెస్ట్లు చేస్తుంది?
ప్రతి సైకిల్కు ముందు చేసే రక్త పరీక్షలు కిడ్నీ పనితీరును, బ్లడ్ కౌంట్ను కొలుస్తాయి. కిడ్నీ పనితీరు తగ్గితే ప్లాన్ను మళ్లీ సమీక్షిస్తారు. ఈ మందులు కిడ్నీల ద్వారానే బయటకు వెళ్తాయి కాబట్టి, వాటిని సురక్షితంగా వాడాలంటే శరీరంలో తగినంత నీరు ఉండటం తప్పనిసరి.
వినికిడి పరీక్షలు
సిస్ప్లాటిన్ తీసుకుంటున్నవారికి వినికిడి పరీక్షలు సాధారణ ప్రక్రియలో భాగమే. ఈ మందుతో వినికిడిలో మార్పు ఒక గుర్తించిన ప్రమాదం. మార్పును ముందే పట్టుకుంటే మీ టీమ్ తగిన చర్య తీసుకోగలదు.
మీరు ఏమి చెప్పాలి
కొత్తగా తిమ్మిర్లు, స్పర్శ తగ్గడం, చెవుల్లో శబ్దాలు, వినికిడిలో మార్పు — వీటిలో ఏది గమనించినా మీ తర్వాతి విజిట్లో చెప్పండి. మీరు గమనించిన తేదీ, అది ఏ వేలికి లేదా ఏ చెవికి, రోజు గడిచేకొద్దీ ఎలా మారుతోంది — ఈ వివరాలు రాసుకుని తీసుకెళ్లండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ప్లాటినం కీమో గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
ప్లాటినం కీమోతో వినికిడి పోతుందా?
వినికిడి తగ్గడం సిస్ప్లాటిన్తో ఒక గుర్తించిన ప్రమాదం. ప్లాటినం మందుల్లో లోపలి చెవిపై ఎక్కువ ప్రభావం చూపేది ఇదే. మొదట ఎక్కువ పిచ్ ఉన్న శబ్దాలపై ప్రభావం కనిపిస్తుంది. కార్బోప్లాటిన్తో ప్రమాదం తక్కువ, ఆక్సాలిప్లాటిన్ వినికిడిపై అలా ప్రభావం చూపదు. మీరు సిస్ప్లాటిన్ తీసుకుంటుంటే మీ టీమ్ వినికిడి పరీక్షలు ఏర్పాటు చేస్తుంది. చెవుల్లో గింగురుమనడం లేదా మాటలు అర్థం చేసుకోవడం కష్టమవుతుంటే వెంటనే చెప్పండి — ఇవి ఆగి చూడాల్సినవి కాదు, ముందే చెప్పాల్సిన సంకేతాలు.
నా చేతుల్లో, కాళ్లలో వస్తున్న ఈ తిమ్మిర్లు ఏమిటి?
ఇది చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, మంటలు (peripheral neuropathy). ప్లాటినం మందులు అవయవాల చివర్ల వరకు వెళ్లే నరాలపై ప్రభావం చూపగలవు. సాధారణంగా తేలికపాటి జివ్వుమనడం లేదా స్పర్శ తగ్గడంతో మొదలై, సైకిల్స్తో పెరగవచ్చు. ఆక్సాలిప్లాటిన్తో చల్లదనంతో వచ్చే మరో రకం కూడా ఉంది: చల్లని వస్తువులు తాకినా, చల్లని నీళ్లు తాగినా చేతులు, కాళ్లలో లేదా గొంతులో వెంటనే పదునైన అనుభూతి కలుగుతుంది. ప్రతి విజిట్లోనూ మీ టీమ్కు చెప్పండి. కాలంతో పాటు అది ఎలా మారుతోంది అనేదే మీ చికిత్సపై వారి నిర్ణయాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.
ఇన్ఫ్యూజన్ సమయంలో అంత ఎక్కువ ద్రవాలు ఎందుకు ఎక్కిస్తారు?
ఇది కిడ్నీలను కాపాడే చర్య, ప్రధానంగా సిస్ప్లాటిన్కు వర్తిస్తుంది. ఈ మందు కిడ్నీల ద్వారానే బయటకు వెళ్తుంది. శరీరంలో తగినంత నీరు లేకపోతే అది కిడ్నీ కణాలను నేరుగా దెబ్బతీయగలదు. అందుకే ఎక్కువ మొత్తంలో ద్రవాలను కావాలనే ఇస్తారు. చికిత్స అంతటా అవి కిడ్నీలను కడిగేస్తూ, శాశ్వత నష్టం జరిగే ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తాయి. ఇది చికిత్స ప్రణాళికలో భాగమే, ఏదో తప్పు జరిగిందని కాదు.
ప్లాటినం కీమో ముగిశాక తిమ్మిర్లు ఎంతకాలం ఉంటాయి?
కొందరిలో చికిత్స పూర్తయ్యాక నెలల వ్యవధిలో క్రమంగా తగ్గుతుంది. మరికొందరిలో కొంత తిమ్మిరి లేదా స్పర్శ తగ్గడం ఎక్కువకాలం ఉండిపోతుంది. ఎవరు పూర్తిగా కోలుకుంటారో ముందే చెప్పగలిగే నమ్మదగిన పద్ధతి ఇంకా మన దగ్గర లేదు. అందుకే చికిత్స సాగుతున్నంతకాలం మీ టీమ్ ఈ లక్షణాన్ని జాగ్రత్తగా నమోదు చేస్తుంది. సైకిల్స్తో పాటు అది ఎలా మారుతోంది అనేదే చికిత్సను కొనసాగించాలా, ఆపి ఉంచాలా, సర్దుబాటు చేయాలా అనే నిర్ణయానికి ఆధారం.
కిడ్నీ పనితీరు తక్కువగా ఉంటే ప్లాటినం కీమో తీసుకోవచ్చా?
ఇది మీ రక్త పరీక్ష ఫలితాలపై, ఏ మందును పరిశీలిస్తున్నారనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది అందరికీ వర్తించే సాధారణ నియమం కాదు, మీ చికిత్స చేస్తున్న ఆంకాలజిస్ట్ తీసుకునే నిర్ణయం. కిడ్నీ పనితీరు తగ్గిన కొందరు రోగులు జాగ్రత్తగా పర్యవేక్షణలో కార్బోప్లాటిన్ తీసుకుంటారు. కిడ్నీ పనితీరు బాగా తగ్గినప్పుడు సిస్ప్లాటిన్ను సాధారణంగా వాడరు. మీ కిడ్నీ రిపోర్ట్ల గురించి ఆందోళనగా ఉంటే తర్వాతి అపాయింట్మెంట్లో అడగండి, మీ టీమ్ వాటిని మీతో కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
ప్లాటినం కీమో సమయంలో ఏమి తినకూడదు, తాగకూడదు?
ఏదైనా సప్లిమెంట్, ఆయుర్వేద లేదా నాటు మందు, లేదా కొత్త మందు వేసుకునే ముందు మీ టీమ్ను అడగండి. కొన్ని కీమోతో కలిసి ప్రభావం చూపుతాయి. మీరు ఆక్సాలిప్లాటిన్ తీసుకుంటుంటే, చికిత్స తర్వాతి రోజుల్లో చల్లని ఆహారం, చల్లని పానీయాలు తిమ్మిర్లను మొదలుపెట్టవచ్చు లేదా ఎక్కువ చేయవచ్చు. చాలామంది ఆ వ్యవధిలో వాటిని తప్పించడం సులువని చెబుతారు. సిస్ప్లాటిన్ తీసుకుంటుంటే, సెషన్ల మధ్య శరీరంలో తగినంత నీరు ఉంచుకోవడం కిడ్నీలకు రక్షణ. మీ రెజిమెన్కు సరిపడే సలహా ఇచ్చేది మీ ఆంకాలజీ టీమ్ మాత్రమే.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Cisplatin
- MedlinePlus — Carboplatin Injection
- Cancer Research UK — Oxaliplatin
- Macmillan Cancer Support — Cisplatin
- American Cancer Society — Peripheral Neuropathy Caused by Chemotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.