పిల్లల్లో బోన్ మ్యారో / స్టెమ్ సెల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ — తల్లిదండ్రులు తెలుసుకోవాల్సినవి

ఈ రెండు పదాలూ ప్రాథమికంగా ఒకే చికిత్సను సూచిస్తాయి; డాక్టర్లు తరచుగా ఒకదానికి బదులు మరొకటి వాడతారు. బోన్ మ్యారో ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ (BMT) అనే పేరు మొదట్లో దాత ఎముక మజ్జ నుంచి నేరుగా స్టెమ్ సెల్స్ సేకరించడాన్ని సూచించేది. స్టెమ్ సెల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ అనేది విస్తృతమైన, ఆధునిక పదం — ఎందుకంటే రక్తం తయారుచేసే స్టెమ్ సెల్స్‌ను ఇప్పుడు ఎముక మజ్జ నుంచే కాకుండా రక్త ప్రవాహం నుంచి (పెరిఫెరల్ బ్లడ్ స్టెమ్ సెల్స్), లేదా బొడ్డు తాడు రక్తం (కార్డ్ బ్లడ్) నుంచి కూడా సేకరించవచ్చు. ఆచరణలో, ఈ రోజు చాలా ట్రాన్స్‌ప్లాంట్లు మజ్జ నుంచి నేరుగా తీయడం కంటే పెరిఫెరల్ బ్లడ్ లేదా కార్డ్ బ్లడ్ నుంచే జరుగుతాయి. అంతిమ లక్ష్యం ఒక్కటే: రోగిలో వ్యాధిగ్రస్తమైన లేదా నాశనమైన రక్తం తయారుచేసే వ్యవస్థను, దాన్ని తిరిగి నిర్మించగలిగే ఆరోగ్యకరమైన స్టెమ్ సెల్స్‌తో భర్తీ చేయడం.

బిడ్డను బోన్ మ్యారో లేదా స్టెమ్ సెల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌కు పంపడానికి ఎక్కువగా కనిపించే కారణం లుకేమియా — ముఖ్యంగా మళ్లీ వచ్చిన (రిలాప్స్ అయిన), లేదా సాధారణ కీమోథెరపీకి తగినంతగా స్పందించని ALL (అక్యూట్ లింఫోబ్లాస్టిక్ లుకేమియా), అలాగే AML (అక్యూట్ మైలాయిడ్ లుకేమియా). హై-రిస్క్ లేదా మళ్లీ వచ్చిన లింఫోమా, హై-రిస్క్ స్టేజింగ్‌లో ఉన్న న్యూరోబ్లాస్టోమా, మరికొన్ని రక్త రుగ్మతలు (అప్లాస్టిక్ అనీమియా, లేదా రోగనిరోధక వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే కొన్ని వంశపారంపర్య పరిస్థితులు) ఉన్న పిల్లలకు కూడా దీన్ని పరిశీలించవచ్చు. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ సూచించాలనే నిర్ణయాన్ని ఒక్క డాక్టర్ తీసుకోరు — బిడ్డ వ్యాధి రకం, రిస్క్ గ్రూప్, ఇంతకు ముందు చికిత్సకు వచ్చిన స్పందనను అంచనా వేసిన తర్వాత, వివిధ విభాగాల నిపుణుల ట్యూమర్ బోర్డు తీసుకుంటుంది.

ఆటోలోగస్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌లో స్టెమ్ సెల్స్ బిడ్డ సొంత శరీరం నుంచే వస్తాయి. హై-డోస్ కీమోథెరపీకి ముందు కణాలను సేకరించి, నిల్వ చేసి, కండిషనింగ్ చికిత్స తర్వాత మళ్లీ ఎక్కిస్తారు. వ్యాధి మజ్జలో లేనప్పుడు ఈ రకాన్ని వాడతారు — ఉదాహరణకు కొన్ని ఘన గడ్డల్లో, కొన్ని లింఫోమాల్లో. అలోజెనిక్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌లో స్టెమ్ సెల్స్ దాత నుంచి వస్తాయి — సరిపోలిన తోబుట్టువు, సరిపోలిన బయటి దాత, లేదా కార్డ్ బ్లడ్. లుకేమియాలో ఎక్కువగా వాడేది ఈ రకమే, ఎందుకంటే దాత నుంచి వచ్చిన కొత్త రోగనిరోధక వ్యవస్థ మిగిలి ఉన్న లుకేమియా కణాలతో పోరాడటంలోనూ సహాయపడుతుంది — ఈ ప్రభావాన్ని గ్రాఫ్ట్-వర్సెస్-లుకేమియా (GVL) అంటారు. మీ బిడ్డకు ఏ రకం సరైనదో బిడ్డ నిర్దిష్ట నిర్ధారణపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ ప్రక్రియ కొన్ని నెలల పాటు సాగుతుంది. అడ్మిషన్‌కు ముందు ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ ముందస్తు పరీక్షలు ఉంటాయి; అలోజెనిక్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ అయితే దాత కోసం వెతకడం, సరిపోల్చడం కూడా — దీనికి వారాలు పట్టవచ్చు. కండిషనింగ్ దశ (హై-డోస్ కీమోథెరపీ, కొన్నిసార్లు రేడియేషన్‌తో) సాధారణంగా హాస్పిటల్‌లో చేరి 5 నుంచి 10 రోజులు జరుగుతుంది. స్టెమ్ సెల్స్ ఎక్కించడానికి కొన్ని గంటలే పడుతుంది. ఎక్కించిన తర్వాత, కొత్త మజ్జ కణాలను తయారుచేయడం మొదలుపెట్టే వరకు (ఎన్‌గ్రాఫ్ట్‌మెంట్) బిడ్డ ఒక రక్షిత వాతావరణంలో 3 నుంచి 4 వారాలు, కొన్నిసార్లు ఇంకా ఎక్కువ రోజులు హాస్పిటల్‌లో ఉంటారు. డిశ్చార్జ్ తర్వాత, మొదటి 3 నుంచి 6 నెలలు ఔట్‌పేషెంట్ ఫాలో-అప్ సందర్శనలు చాలా తరచుగా ఉంటాయి; రోగనిరోధక వ్యవస్థ బలపడే వరకు బహిరంగ ప్రదేశాలు, ఆహారం విషయంలో నియమాలు కొన్ని నెలల నుంచి ఒక సంవత్సరం వరకు కొనసాగుతాయి.

గ్రాఫ్ట్-వర్సెస్-హోస్ట్ డిసీజ్ (GVHD) అలోజెనిక్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్లలో మాత్రమే వచ్చే ఒక సమస్య. దాత రోగనిరోధక కణాలు (గ్రాఫ్ట్) రోగి శరీర కణజాలాలను పరాయివిగా గుర్తించి, వాటిపై దాడి చేసినప్పుడు ఇది వస్తుంది. GVHD చర్మం, కడుపు-పేగులు, కాలేయాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. దీనికి రెండు రూపాలు ఉన్నాయి: అక్యూట్ GVHD (ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ తర్వాత మొదటి కొన్ని నెలల్లో వచ్చేది), క్రానిక్ GVHD (తర్వాత వచ్చేది; కొన్నిసార్లు ఏళ్ల తరబడి ఉండేది). ప్రతి బిడ్డకూ GVHD రాదు; వచ్చినప్పుడు దాని తీవ్రత చాలా రకాలుగా ఉంటుంది. అది వచ్చే అవకాశం తగ్గించడానికి ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ బృందం డే 0 నుంచే నివారణ మందులు వాడుతుంది; తొలి సంకేతాల కోసం మీ బిడ్డను దగ్గరగా గమనిస్తుంది. తేలికపాటి నుంచి మధ్యస్థ GVHD ని చాలాసార్లు మందులతో అదుపులో ఉంచవచ్చు; తీవ్రమైన కేసులకు మరింత గట్టి చికిత్స అవసరం.

కండిషనింగ్ దశ అన్నిటికంటే కష్టమైన కాలం — హై-డోస్ కీమోథెరపీ వల్ల వికారం, నోటి పుండ్లు, అలసట వస్తాయి; రక్త కణాల సంఖ్య చాలా తక్కువకు పడిపోవడం వల్ల ఇన్ఫెక్షన్ ముప్పు ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ దశలో మీ బిడ్డ ఐసొలేషన్ గదిలో ఉంటారు; మందులు, పోషణ తోడ్పాటు, దగ్గరి పర్యవేక్షణతో బృందం లక్షణాలను చురుకుగా అదుపులో ఉంచుతుంది. స్టెమ్ సెల్స్ ఎక్కించి, ఎన్‌గ్రాఫ్ట్‌మెంట్ మొదలయ్యాక (సాధారణంగా ఎక్కించిన 2 నుంచి 3 వారాల తర్వాత) శక్తి క్రమంగా పెరుగుతుంది; అయినా కోలుకోవడం నెమ్మదిగానే సాగుతుంది. డిశ్చార్జ్ తర్వాత మీ బిడ్డ త్వరగా అలసిపోతారు; కొన్ని నెలల పాటు రద్దీకి, పచ్చి ఆహారాలకు, జబ్బుతో ఉన్నవారికి దూరంగా ఉండాలి. స్కూల్, మామూలు ఆటపాటలు, మామూలు భోజనం తర్వాతి నెలల్లో క్రమంగా తిరిగి వస్తాయి. ఇది వేగంగా పరిగెత్తే పందెం కాదు, మారథాన్ అని మనసును సిద్ధం చేసుకోండి — ప్రతి దశలో బృందం మీకు దారి చూపుతుంది.

ఇది ప్రతి బిడ్డకూ ఒకేలా ఉండదు. చాలా మంది పిల్లలు ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ తర్వాత సాధారణంగా 3 నుంచి 6 నెలల మధ్య నెమ్మదిగా స్కూల్‌కు తిరిగి వెళ్తారు — ముందు తక్కువ సమయంతో, లేదా ఇంటి నుంచే చదువుతో మొదలుపెట్టి. ఎప్పుడు అనేది బిడ్డ రక్త కణాల సంఖ్య, స్కూల్ వాతావరణంలో ఇన్ఫెక్షన్ ముప్పు మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. బిడ్డ మళ్లీ స్కూల్‌లో సాఫీగా కలిసిపోయేలా ఆంకాలజీ బృందం స్కూల్ కౌన్సెలర్లు, టీచర్లతో కలిసి పనిచేస్తుంది. ఈ కాలంలో ఆటలమ్మ (చికెన్‌పాక్స్), ఫ్లూ, శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్ల నుంచి బిడ్డను కాపాడటం చాలా కీలకం. ఎప్పుడు మొదలుపెట్టవచ్చో మీ బిడ్డ చికిత్స బృందంతో నిర్ధారించుకోండి.

వేయించాల్సి రావచ్చు. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ తర్వాత బిడ్డకు వచ్చే కొత్త రోగనిరోధక వ్యవస్థ దాదాపు మొదటి నుంచి మొదలవుతుంది; అందుకే పసితనంలో వేసిన టీకాలను మళ్లీ వేయాల్సి రావచ్చు. ఏ టీకాలు, ఎప్పుడు వేయాలి అనేది మీ బిడ్డ డాక్టర్ నిర్ణయించి చెబుతారు; ప్రతిసారీ మీ బిడ్డ డాక్టర్‌తో నిర్ధారించుకోండి. అప్పటి వరకు బిడ్డను రద్దీ ప్రదేశాలకు, జబ్బుతో ఉన్నవారికి దూరంగా ఉంచడం, ఆటలమ్మ, ఫ్లూ, శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్ల నుంచి కాపాడటం ముఖ్యం.