మొదలుపెట్టే ముందు
కీమో మొదలుపెట్టే ముందు కుటుంబానికి, పిల్లలకు ఎలా చెప్పాలి
కీమో గురించి పిల్లలకు చికిత్స మొదలుకాకముందే, వాళ్ల వయసుకు తగ్గ సులువైన మాటల్లో చెప్పండి. ఒకరికి జబ్బు చేసిందని, మందు బలమైనదని, దాని వల్ల అలసట, కనిపించే మార్పులు వస్తాయని, ఇది ఎవరి తప్పూ కాదని, అంటువ్యాధి కాదని, పిల్లలను ఎవరో ఒకరు చూసుకుంటారని చెప్పండి. ఏమీ చెప్పకుండా ఉండటం దాదాపు ఎప్పుడూ ఎదురుతిరుగుతుంది.
సూటిగా సమాధానం
కీమో గురించి పిల్లలకు ఎలా చెప్పాలి, ఎప్పుడు చెప్పాలి?
చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందే చెప్పండి. వాళ్ల వయసుకు తగ్గట్టు సులభమైన మాటల్లో చెప్పండి. ఇంట్లో ఒకరికి జబ్బు చేసిందని, ఇచ్చే మందు చాలా బలమైనదని, దాని వల్ల నీరసం వస్తుందని, రూపంలో మార్పులు కనిపిస్తాయని చెప్పండి. ఇది ఎవరి తప్పూ కాదని, ఇది ఒకరి నుంచి ఒకరికి అంటుకునే జబ్బు కాదని, పిల్లలను ఎవరు చూసుకుంటారో కూడా స్పష్టంగా చెప్పండి.
ఏమీ చెప్పకుండా ఉంటే పిల్లలు బాధపడరు అనే ఆలోచన దాదాపు ఎప్పుడూ వికటిస్తుంది. ఇంట్లో గుసగుసలు, పదే పదే హాస్పిటల్ వెళ్లడం, పెద్దవాళ్ల ముఖాల్లో మార్పు చూసి ఏదో జరుగుతోందని వాళ్లు గ్రహిస్తారు. ఆ మౌనంలో వాళ్ల మనసులో పుట్టే ఊహలు నిజం కంటే చాలా భయంకరంగా ఉంటాయి.
నిజమైన పదాన్నే వాడండి
క్యాన్సర్ అనే మాటను దాచవద్దు. పక్కింటివారి ద్వారానో, బంధువుల ద్వారానో, స్కూల్లో స్నేహితుల ద్వారానో వాళ్లకు ఎప్పటికైనా తెలుస్తుంది. ఇంట్లో ఏమీ చెప్పకుండా ఉండి బయటి నుంచి తెలిస్తే, సరిగ్గా మీ మీద నమ్మకం వాళ్లకు అత్యంత అవసరమైన సమయంలోనే ఆ నమ్మకం దెబ్బతింటుంది.
ఇంట్లో అందరూ ఒకే మాట చెప్పాలి
ఉమ్మడి కుటుంబంలో ఏమి చెప్పాలి, ఎవరు చెప్పాలి అనేది అందరూ కలిసి ముందే నిర్ణయించుకోండి. వేర్వేరు బంధువుల దగ్గర వేర్వేరు కథలు విని, అందరూ తనకు అబద్ధం చెబుతున్నారని పిల్లలు అనుకోవడమే వాళ్లు ఎక్కువగా కుంగిపోవడానికి సాధారణ కారణం.
స్కూల్కు కూడా చెప్పండి. విషయం తెలిసిన టీచర్, పిల్లల ప్రవర్తనలో వచ్చిన ఆకస్మిక మార్పును శిక్షించకుండా అర్థం చేసుకోగలుగుతారు.వయసును బట్టి
ఏ వయసు వాళ్లకు ఎంత వరకు చెప్పాలి?
- ఐదేళ్ల లోపు పిల్లలు
- చాలా సింపుల్గా, రోజువారీ దినచర్య గురించి చెప్పండి. "అమ్మకు ఒంట్లో బాగోలేదు, డాక్టర్ బలమైన మందు ఇస్తున్నారు. అమ్మ బాగా అలసిపోతుంది, ఎక్కువసేపు పడుకుంటుంది. ఇది నీ వల్ల కాలేదు, నీకు అంటుకోదు. నిన్ను స్కూల్కు నాన్న తీసుకెళ్తారు." అని చెప్పండి. వాళ్లు మిమ్మల్ని వదలకుండా ఉండటం, కొన్ని అలవాట్లలో వెనక్కి వెళ్లడం జరగవచ్చు.
- ఐదేళ్ల నుంచి తొమ్మిదేళ్ల వయసు
- వాళ్లకు జబ్బు పేరు, అది ఎలా పనిచేస్తుందో తెలుసుకోవాలని ఉంటుంది. క్యాన్సర్ అని చెప్పండి, శరీరంలో ఎక్కడ ఉందో చెప్పండి, మందు చెడ్డ కణాలను చంపుతుందని, అదే సమయంలో జుట్టు రాలడం, వాంతులు కూడా వస్తాయని చెప్పండి. అడిగిన దానికి మాత్రమే సమాధానం చెప్పండి, అంతకు మించి చెప్పవద్దు. వాళ్లు నెమ్మదిగా గ్రహిస్తారు కాబట్టి మళ్లీ మళ్లీ చెప్పాల్సి రావచ్చు.
- పదేళ్ల నుంచి పన్నెండేళ్ల వయసు
- ఈ వయసులో వాళ్లు ఫోన్లో వెతికి అత్యంత భయంకరమైన సమాచారాన్ని చదివేస్తారు. అందుకే నిజమైన సమాచారం ముందు మీరే ఇవ్వండి. "నువ్వు చనిపోతావా?" అనే కష్టమైన ప్రశ్న వస్తుందని ముందే సిద్ధంగా ఉండండి. భవిష్యత్తు గురించి జోస్యం చెప్పకుండా నిజాయితీగా ఉండండి: ఇది సీరియస్ సమస్యే, డాక్టర్లు చికిత్స చేస్తున్నారు, ఏదైనా మారితే నీకు చెబుతాం.
- టీనేజ్ పిల్లలు
- పెద్దవాళ్లకు చెప్పినట్టే, దాదాపు అంతే స్పష్టంగా చెప్పండి. చెడ్డ వార్త కంటే, తమను చిన్నపిల్లల్లా పక్కన పెట్టడాన్నే వాళ్లు ఎక్కువగా ద్వేషిస్తారు. ఇక్కడ వేరే సమస్య ఉంటుంది: సేవ బాధ్యత మొత్తం తామే తీసుకుని, తమ బాధను లోపలే దాచుకుంటారు. దాన్ని గమనిస్తూ ఉండండి.
- దూరంగా ఉంటున్న పెద్ద పిల్లలు
- మొదటి సైకిల్ అయిపోయాక కాకుండా, ముందే చెప్పండి. ఆలస్యంగా తెలియడం వల్ల కలిగే బాధ చాలాకాలం నిలిచిపోతుంది. దూరంగా ఉండి ఏమీ చేయలేకపోవడం కష్టం కాబట్టి, ఇన్సూరెన్స్, రిపోర్ట్ల ఫైల్, ఫోన్ కాల్స్ లాంటి నిజమైన పని ఒకటి వాళ్లకు అప్పగించండి.
- ఇంట్లోని పెద్దవాళ్లు
- చాలా కుటుంబాలు తల్లిదండ్రుల దగ్గర విషయం పూర్తిగా దాచేస్తాయి. అది నిజంగా వాళ్లను కాపాడటమా, లేక మీకు ఆ మాట చెప్పడం ఇబ్బందిగా ఉందా అని ఒకసారి ఆలోచించండి. పెద్దవాళ్లు ఏదో జరుగుతోందని చాలావరకు గ్రహిస్తారు. తమ ఇంట్లో తమకే నిజం చెప్పకపోవడం వాళ్లకు వేరే రకమైన బాధ.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఎలా మాట్లాడాలి
ఈ సంభాషణ బాగా జరగాలంటే ఏమి చేయాలి?
ఎక్కడ, ఎప్పుడు మాట్లాడారు, తర్వాత ఏమి చేశారు అనేది మీరు వాడిన మాటలంత ముఖ్యం.
సమయాన్ని ఆలోచించి ఎంచుకోండి
ప్రశాంతమైన చోట, తర్వాత కలిసి ఉండటానికి వీలున్నప్పుడు మాట్లాడండి. పడుకునే ముందు వద్దు, స్కూల్కు బయలుదేరే ముందు వద్దు, బంధువులందరూ ఉన్న సమయంలో అసలు వద్దు. స్పందించడానికి, ఆ తర్వాత మళ్లీ వచ్చి ప్రశ్నలు అడగడానికి పిల్లలకు వెసులుబాటు కావాలి.
ఇవి చేయవద్దు
- చెప్పి వెంటనే హాస్పిటల్కు బయలుదేరడం
- మీరు చెప్పకముందే వాళ్లు వేరే చోట వినేలా వదిలేయడం
వాళ్లను నిజంగా భయపెట్టే విషయాలు చెప్పండి
ఇది నీ తప్పు కాదు. ఇది నీకు అంటుకోదు. నిన్ను చూసుకునేవాళ్లు ఉన్నారు. జబ్బు ఏమవుతుందనే దాని కంటే ముందు, దీనికి కారణం తామేనా, తమ సంగతి ఏమిటి అనే ఆలోచనే పిల్లలను బాధిస్తుంది. ఈ వాక్యాలు ఆ భయాన్ని చాలావరకు తగ్గిస్తాయి.
కళ్ల ముందు ఏమి కనిపిస్తుందో చెప్పండి
జుట్టు రాలడం, బరువు మారడం, వాంతులు, మంచం మీదే ఉండే రోజులు, హాస్పిటల్ విజిట్లు. వీటిని ముందే చెప్పి ఉంచితే, ప్రతి మార్పూ కొత్త షాక్లా అనిపించదు. పెద్దవాళ్లు ఎక్కువగా మర్చిపోయే భాగం ఇదే.
ఇవి కూడా చెప్పండి
- స్కూల్ నుంచి ఎవరు తీసుకొస్తారు
- ఏమేమి మామూలుగానే కొనసాగుతాయి
మాట్లాడే దారి తెరిచే ఉంచండి
ఒకసారి చెప్పితే సరిపోదు. ఎప్పుడైనా, ఏదైనా అడగవచ్చని స్పష్టంగా చెప్పండి. పరిస్థితిలో మార్పు వస్తే మీకే ముందు చెబుతాను అని మాట ఇవ్వండి. వార్త బాగోలేనప్పుడు కూడా ఆ మాట నిలబెట్టుకోండి.
కష్టమైన ప్రశ్నలు
పిల్లలు అడిగే ప్రశ్నలు, నిజాయితీగా ఇవ్వగలిగే సమాధానాలు
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
నిజం చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు
మీ కుటుంబానికి సరిపోయే మాటలు ఏమిటో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. మీ పిల్లలు, మీ ఇల్లు, మీ బంధువులు ఏ మాట తట్టుకోగలరో మీకే తెలుసు. ఇక్కడ ఉపయోగపడేది తీసుకుని, మిగతాది మీ ఇంటి భాషలోకి మార్చుకోండి. బట్టీ పట్టినట్టు చెప్పే మాటల కంటే, మీ సొంత మాటలే ఎక్కువ ధైర్యం ఇస్తాయి.
ఫలితం ఎలా ఉంటుందో కూడా ఈ పేజీ చెప్పలేదు, ఎందుకంటే అది ఇప్పుడు ఎవరికీ తెలియదు. "డాక్టర్లు చికిత్స చేస్తున్నారు, ఏదైనా మారితే నీకు చెబుతాను" అనే మాట, పరిస్థితి ఏ వైపు తిరిగినా నిలబడుతుంది. ధైర్యంగా చెప్పి తప్పు కావడం కంటే, నిజాయితీగా ఉండి కచ్చితంగా చెప్పకపోవడం మేలు.
తర్వాత ఈ సంకేతాలను గమనించండి
నిద్ర పట్టకపోవడం, కడుపునొప్పి అని పదే పదే చెప్పడం, మార్కులు పడిపోవడం, ఒక్కసారిగా చాలా బుద్ధిగా, సహాయకారిగా మారిపోవడం, టీనేజ్ పిల్లలు బయటికి వెళ్లడం మానేయడం. ఇవి సాధారణంగా కనిపించేవే, కానీ పట్టించుకోవాల్సినవి. స్కూల్కు చెప్పండి. కుటుంబాన్ని ఒక కౌన్సెలర్ కలవగలరా అని మీ హాస్పిటల్లో అడగండి.
ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి
ఏమి చెప్పాలి, ఎవరు చెప్పాలి అనేది ఇంట్లో అందరూ కలిసి ఖరారు చేసుకోండి. మొదటి సైకిల్ తర్వాత కాకుండా, ముందే పిల్లలకు చెప్పండి. ముఖ్యమైన ఆ మాటలు చెప్పండి: ఇది నీ తప్పు కాదు, ఇది నీకు అంటుకోదు, నిన్ను చూసుకునేవాళ్లు ఉన్నారు. స్కూల్కు చెప్పండి. ఆ తర్వాత మాట్లాడే దారి ఎప్పుడూ తెరిచే ఉంచండి.
ఇంట్లో తరచూ వినిపించేవి
ఆపుకోవాల్సిన నాలుగు ఆలోచనలు
చిన్న పిల్లలు కూడా ఇంట్లో వచ్చిన మార్పును గ్రహిస్తారు. ఆ మౌనాన్ని తమ ఊహలతో నింపుకుంటారు, చాలాసార్లు ఇది తమ వల్లే జరిగిందని అనుకుంటారు. వయసును బట్టి మారేది ఎంత వివరంగా చెప్పాలి అనేది మాత్రమే. అసలు చెప్పాలా వద్దా అనేది కాదు.
నిజం ఎప్పటికైనా పిల్లలకు చేరుతుంది, చాలావరకు ఇంటి బయటి నుంచే. అప్పుడు వాళ్లకు జబ్బు సంగతితో పాటు, ఇంట్లో తమకు అబద్ధం చెప్పారనే సంగతి కూడా తెలుస్తుంది. మీ మీద వాళ్ల నమ్మకాన్ని చాలాకాలం దెబ్బతీసేది ఆ రెండో భాగమే.
పెద్దవాళ్లు బాధపడటం, తర్వాత మామూలు స్థితికి రావడం చూస్తే, దుఃఖాన్ని దాటి బతకవచ్చని పిల్లలు నేర్చుకుంటారు. నిజంగా వాళ్లను భయపెట్టేది ఇంట్లో అందరూ బలవంతంగా నవ్వుతూ ఉండటం. చుట్టూ జరుగుతున్నదానికి ఆ నవ్వు ఏమాత్రం సరిపోదని వాళ్లకు తెలుస్తుంది.
ఒక్కసారిగా చాలా బుద్ధిగా మారిపోయిన పిల్లలే చాలాసార్లు లోపల ఎక్కువ కుమిలిపోతూ ఉంటారు. ముఖ్యంగా పెద్ద కూతుళ్ల విషయంలో ఇది తరచూ జరుగుతుంది. "నువ్వు ఎలా ఉన్నావు" అని నేరుగా అడగండి, పిల్లలా ఉండే స్వేచ్ఛ ఇవ్వండి, దీన్ని గమనిస్తూ ఉండండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కుటుంబానికి చెప్పడం గురించి సాధారణ ప్రశ్నలు
క్యాన్సర్ అనే మాట వాడాలా?
మాట్లాడగలిగే వయసున్న పిల్లలతో అవును, వాడండి. పక్కింటివారి ద్వారానో స్కూల్ స్నేహితుల ద్వారానో ఎప్పటికైనా వాళ్లకు ఆ మాట వినిపిస్తుంది. ఇంట్లో ఏమీ చెప్పకపోయి బయటి నుంచి తెలిస్తే, మీ మీద ఆధారపడాల్సిన సమయంలోనే వాళ్ల నమ్మకం పోతుంది.
ఎప్పుడు చెప్పడం సరైనది?
చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందే చెప్పండి. అప్పుడు కళ్ల ముందు కనిపించే మార్పులకు ముందే వివరణ ఉంటుంది, మార్పు కనిపించాక కాదు. ప్రశాంతమైన సమయం ఎంచుకోండి, తర్వాత కలిసి ఉండటానికి వీలుండాలి. పడుకునే ముందు, హాస్పిటల్కు బయలుదేరే ముందు వద్దు.
"నువ్వు చనిపోతావా?" అని నా బిడ్డ అడిగితే ఏం చెప్పాలి?
మీకు తెలియని దాని గురించి మాట ఇవ్వవద్దు, అలాగని ప్రశ్నను తప్పించుకోవద్దు. "ఇది సీరియస్ సమస్యే, డాక్టర్లు చికిత్స చేస్తున్నారు, నీకు నేను ఎప్పుడూ నిజమే చెబుతాను" అనే తరహా సమాధానం నిజాయితీగా ఉంటుంది, పరిస్థితి ఏ వైపు తిరిగినా నిలబడుతుంది.
స్కూల్కు చెప్పాలా?
అవును, వీలైనంత ముందే చెప్పండి. విషయం తెలిసిన టీచర్, ప్రవర్తనలోనో మార్కుల్లోనో వచ్చిన ఆకస్మిక మార్పును తప్పుగా అర్థం చేసుకోకుండా, శిక్షించకుండా ఉంటారు. పిల్లవాడు ఎలా ఉన్నాడో నిశ్శబ్దంగా గమనిస్తూ కూడా ఉండగలరు.
ఈ విషయం రహస్యంగా ఉంచాలని అత్తమామలు అంటున్నారు. ఏం చేయాలి?
ఈ నిర్ణయం రోగికి, తల్లిదండ్రులకు మాత్రమే చెందుతుంది. ఇంట్లో వేర్వేరు కథలు కాకుండా ఒకే మాట చెప్పేలా అందరినీ ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించండి. వేర్వేరు కథలు విన్న పిల్లలు అందరూ అబద్ధం చెబుతున్నారని అనుకుంటారు. వాదన ఒక కొలిక్కి రాకపోతే హాస్పిటల్ కౌన్సెలర్ సహాయం అడగండి.
ఇంట్లో పెద్దవాళ్ల దగ్గర దాచాలా?
ఆ రహస్యం నిజంగా ఎవరి సౌకర్యం కోసమో ఒకసారి ఆలోచించండి. పెద్దవాళ్లు చాలావరకు ఏదో జరుగుతోందని గ్రహిస్తారు. తమ సొంత ఇంట్లో తమను పక్కన పెట్టడం వాళ్లకు బాధగా ఉంటుంది. చెప్పాలని నిర్ణయించుకుంటే, మెల్లగా, ఇంకొకరి సమక్షంలో చెప్పండి.
చికిత్స జరుగుతున్నప్పుడు పిల్లలు చూడటానికి రావచ్చా?
పిల్లలు ఆరోగ్యంగా ఉంటే సాధారణంగా రావచ్చు. దగ్గు, జలుబు, జ్వరం, విరేచనాలు ఉన్న పిల్లలను మాత్రం దూరంగా ఉంచండి. ఇటీవల ఏదైనా లైవ్ వ్యాక్సిన్ వేయించి ఉంటే మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్ను అడిగి నిర్ధారించుకోండి. కలిసి ఉండటం ఇద్దరికీ మంచిది.
ఈ సంభాషణకు ఎవరి సహాయం తీసుకోవచ్చు?
కుటుంబాన్ని ఒక కౌన్సెలర్ లేదా మెడికల్ సోషల్ వర్కర్ కలవగలరా అని మీ హాస్పిటల్లో అడగండి. చాలా యూనిట్లలో వాళ్లు ఉంటారు, కానీ చాలా తక్కువ మందికి ఆ అవకాశం గురించి చెబుతారు. ఇంట్లో మాట్లాడే భాషలోనే, తెలుగులోనే వివరించమని అడగండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer Research UK — Talking about cancer
- Macmillan Cancer Support — Talking to children and teenagers
- National Cancer Institute — Support for Families When a Parent Has Cancer
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
ఈ సంభాషణకు సహాయం కావాలా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.