కీమో ఎలా ఇస్తారు
నిరంతర ఇన్ఫ్యూజన్ కీమో: కీమో పంప్తో ఇంటికి వెళ్లడం
పంప్ ఏం చేస్తోంది, ఏదైనా తప్పు జరిగితే ఏం చేయాలి అని ఎవరూ వివరించకుండా కీమో పంప్ కట్టి ఇంటికి పంపితే భయం సహజం. ఈ పంప్ మందును గంటలు లేదా రోజుల పాటు నెమ్మదిగా, నిరంతరంగా ఇస్తుంది. ఆ నెమ్మదే మందు పనిచేసే విధానంలో భాగం. కొన్ని రెజిమెన్లకు పంప్తో ఇంటికి వెళ్లడం ప్లాన్లో భాగమే. ఈ పేజీ పంప్ ఎలా పనిచేస్తుంది, దాన్ని ధరించి ఏమి చేయవచ్చు, అలారం మోగితే ఎవరికి ఫోన్ చేయాలి అనేది చెబుతుంది.
సూటిగా సమాధానం
కీమో ఇన్ఫ్యూజన్ పంప్ ఎలా పనిచేస్తుంది?
కొన్ని కీమో మందులు ఒకే చిన్న డ్రిప్గా కాకుండా, రోజుల పాటు నెమ్మదిగా ఇస్తేనే బాగా పనిచేస్తాయి. దీనికోసం మీ శరీరంలో ముందే వేసిన లైన్ ద్వారా మందును నిరంతరంగా విడుదల చేసే ఒక చిన్న పోర్టబుల్ పంప్ (portable pump) వాడతారు. చికిత్స నడుస్తుండగానే మీరు ఇంట్లో ఉండవచ్చు. మీ మంచంపైనే నిద్రపోవచ్చు, మామూలుగా తిరగవచ్చు.
పంప్ లోపల ఏం జరుగుతుంది?
పంప్లో కీమో మందు ఉంటుంది. అది ఒక సన్నని గొట్టం ద్వారా మీ సెంట్రల్ లైన్కు కలుపుతారు. సాధారణంగా ఇది PICC లైన్, పోర్ట్, లేదా Hickman క్యాథెటర్. చికిత్స మొదలవడానికి ముందే మీ బృందం దీన్ని వేసి ఉంటుంది. పంప్ మందును ఈ లైన్ ద్వారా నెమ్మదిగా, స్థిరమైన వేగంతో లోపలికి పంపుతుంది.
రెండు రకాల పంప్లు
ఎలాస్టోమెరిక్ పంప్ (elastomeric pump) అంటే గట్టి కవర్ లోపల ఉండే మెత్తని బెలూన్. ఆ బెలూన్ నెమ్మదిగా కుంచించుకుపోతూ మందును నిర్ణీత వేగంతో బయటకు నెడుతుంది. దీనికి మోటార్ గానీ, బ్యాటరీ గానీ అవసరం లేదు. ఎలక్ట్రానిక్ పంప్లో చిన్న మోటార్ ఉంటుంది, డిస్ప్లే కనిపిస్తుంది, ఏదైనా మారితే బీప్ శబ్దం చేస్తుంది.
దాన్ని ఎలా మోసుకెళ్తారు?
పంప్ను చిన్న భుజం సంచిలో లేదా నడుముకు కట్టుకునే పౌచ్లో పెట్టుకుంటారు. గొట్టం మీ బట్టల కింద నుంచి వెళ్తుంది. పంప్ చాలా తేలికగా ఉంటుంది, దానితో పాటే నిద్రపోవచ్చు.
ఇంటికి వెళ్లడం
కీమో ఇంకా నడుస్తుండగానే ఇంటికి వెళ్లవచ్చా?
కొన్ని రెజిమెన్లకు (మందుల కలయికలకు) పంప్ నడుస్తుండగానే ఇంటికి వెళ్లడం చికిత్స రూపకల్పనలోనే భాగం. దీనికి అత్యంత సాధారణ ఉదాహరణ ఫ్లోరోయురాసిల్ (Fluorouracil, 5-FU) ఆధారిత కీమో. ఇది పొరపాటు కాదు, అడ్డదారి కాదు. ఇన్ఫ్యూజన్ ఎంతసేపు నడుస్తుంది, పంప్ తీసేయడానికి ఎప్పుడు తిరిగి రావాలి అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెబుతారు.
ఇంట్లో ఏమి చేయవచ్చు?
మీ మంచంపై నిద్రపోవచ్చు, మామూలుగా తినవచ్చు, ఇంట్లో తిరగవచ్చు. లైన్ను లాగే అవకాశం ఉన్న పనులు మాత్రం మానండి: బరువులు ఎత్తడం, ఒళ్లు తగిలే ఆటలు, లైన్ కలిపిన చోటు తడిసే పనులు.
పంప్ తీసేయడం ఎవరు చేస్తారు?
పంప్ను తీసేయడం ఎప్పుడూ శిక్షణ పొందిన నర్సే చేస్తారు. క్లినిక్లో గానీ, హోమ్ నర్సింగ్ విజిట్ ఏర్పాటు చేసి ఉంటే ఇంట్లో గానీ. ఇన్ఫ్యూజన్ అయిపోయినట్టు కనిపించినా సరే, పంప్ను మీరే ఎప్పుడూ తీసేయవద్దు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిరోజువారీ జాగ్రత్తలు
పంప్ ధరించి ఉన్నప్పుడు ప్రతిరోజూ ఏమి చెక్ చేయాలి?
ఇవి మీ నర్సు చెప్పే సాధారణ సూచనలు. ప్రతి ఉదయం ఒక నిమిషం చాలు.
- ప్రతి ఉదయం లైన్ శరీరంలోకి వెళ్లే చోటును చూడండి. ఎర్రబడటం, వాపు, ద్రవం కారడం, కొత్తగా నొప్పి ఏది కనిపించినా ఈరోజే క్లినిక్కు ఫోన్ చేయండి.
- పంప్ నుంచి లైన్ వరకు ఉన్న గొట్టం మడతపడలేదని, మెలికపడలేదని, నిద్రలో మీ శరీరం కింద నలగలేదని చూసుకోండి.
- లైన్ ఉన్న చోటును పొడిగా ఉంచండి. స్నానానికి ముందు నర్సు ఇచ్చిన వాటర్ప్రూఫ్ డ్రెస్సింగ్తో కప్పండి. ఆ చోటును నీటిలో ముంచవద్దు.
- పంప్ను శరీర ఉష్ణోగ్రత దగ్గరే ఉంచండి. వేడి దగ్గర, నేరుగా ఎండలో, లేదా చల్లని కారులో పెట్టవద్దు. ఉష్ణోగ్రత మార్పులు మందు ప్రవాహ వేగాన్ని మార్చవచ్చు.
- పంప్ను మీరే సర్దుబాటు చేయవద్దు. మీకు చూపించని బటన్లు నొక్కవద్దు, కవర్ తెరవవద్దు, ఎలాస్టోమెరిక్ పంప్ను నొక్కవద్దు. ఏదైనా వేరుగా కనిపిస్తే క్లినిక్కు ఫోన్ చేయండి.
అలారం వస్తే
పంప్ అలారం మోగితే దాని అర్థం ఏమిటి?
చాలా అలారంలు కొన్ని సెకన్లలో సర్దుకుంటాయి. ఏ అలారం అంటే ఏమిటో ముందే తెలుసుకోవడమే ఈ పేజీ ఉద్దేశం.
పంప్ ఆగకుండా బీప్ చేస్తోంది
ఆగకుండా వచ్చే బీప్ అంటే సాధారణంగా గొట్టంలో అడ్డు లేదా మడత ఉందని, ఎలక్ట్రానిక్ పంప్ అయితే బ్యాటరీ తక్కువగా ఉందని అర్థం. ముందుగా పంప్ నుంచి లైన్ వరకు గొట్టం చూసి, మడత కనిపిస్తే మెల్లగా సరిచేయండి. 30 సెకన్ల తర్వాత కూడా అలారం కొనసాగితే, బయలుదేరే ముందు మీ బృందం ఇచ్చిన క్లినిక్ నంబర్కు ఫోన్ చేయండి. మీకు చూపించని బటన్లు నొక్కవద్దు.
లైన్ ఉన్న చోటు చుట్టూ తడి లేదా ద్రవం ఉంది
లైన్ ఉన్న చోటు దగ్గర తడి అంటే మందు రక్తంలోకి వెళ్లకుండా బయటకు కారుతోందని కావచ్చు. నర్సు చూపించిన గొట్టం క్లాంప్ను వేయండి, ఆ చోటును శుభ్రమైన పొడి గుడ్డతో కప్పండి, వెంటనే క్లినిక్ ఎమర్జెన్సీ నంబర్కు ఫోన్ చేయండి. కారడం దానంతట అదే ఆగుతుందా అని చూస్తూ ఆగవద్దు. నరం బయట కారే మందును ఇప్పుడే పరిశీలించాలి.
డిస్ప్లే ఖాళీ అయింది లేదా పంప్ ఆగిపోయింది
డిస్ప్లే ఖాళీ అయినా, పంప్ ఆగిపోయినట్టు కనిపించినా, దాన్ని మీరే మళ్లీ మొదలుపెట్టడానికి ప్రయత్నించవద్దు. గొట్టాన్ని అలాగే కలిపి ఉంచి మీ ఆంకాలజీ బృందానికి ఫోన్ చేయండి. ఆగిపోయిన ఎలక్ట్రానిక్ పంప్ను ఇన్ఫ్యూజన్ కొనసాగించే ముందు నర్సు పరిశీలించాలి. చికిత్స ముందే అయిపోయిందని అనుకోవద్దు. పంప్ తీసేసే సమయాన్ని ఎప్పుడూ మీ బృందమే నిర్ధారిస్తుంది.
లైన్ ఉన్న చోటు ఎర్రగా, వాచి, నొప్పిగా ఉంది
లైన్ చుట్టూ ఎర్రబడటం, వాపు, వేడిగా ఉండటం, కొత్త నొప్పి ఇన్ఫెక్షన్కు లేదా లైన్ స్థానం మారిందనడానికి సంకేతం కావచ్చు. అదే రోజు క్లినిక్కు ఫోన్ చేయండి. దానితో పాటు జ్వరం కూడా ఉంటే, తిరిగి ఫోన్ కోసం ఎదురుచూడకుండా ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.
లైన్ కదిలింది లేదా కొంత బయటకు వచ్చింది
లైన్ ముందు కంటే పొట్టిగా కనిపించినా, వేసిన చోటు నుంచి స్పష్టంగా కదిలినా, దాన్ని వెనక్కి నెట్టవద్దు. ఆ చోటును వీలైనంత కదలకుండా ఉంచి, శుభ్రమైన పొడి గుడ్డతో కప్పి, వెంటనే క్లినిక్కు ఫోన్ చేయండి. లైన్ పూర్తిగా బయటకు వస్తే, శుభ్రమైన గుడ్డతో ఆ చోటుపై మెల్లగా ఒత్తిడి పెట్టి ఆలస్యం చేయకుండా దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
లైన్ ఉన్న చోటు ఎర్రగా, వాచి ఉండి దానితో పాటు జ్వరం వస్తే, క్లినిక్ నుంచి తిరిగి ఫోన్ కోసం ఎదురుచూడకుండా నేరుగా ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. సెంట్రల్ లైన్ చుట్టూ వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్ను అత్యవసరంగా చూస్తారు. మీరు కీమో పంప్తో ఉన్నారని అక్కడ చెప్పండి. లైన్ పూర్తిగా బయటకు వచ్చినా అదే: శుభ్రమైన గుడ్డతో మెల్లగా ఒత్తిడి పెట్టి వెంటనే ఎమర్జెన్సీకి వెళ్లండి.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో పంప్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
ఏ కీమో మందులను పోర్టబుల్ పంప్ ద్వారా ఇస్తారు?
FOLFOX, FOLFIRI లాంటి రెజిమెన్లలో వాడే ఫ్లోరోయురాసిల్ (5-FU) పోర్టబుల్ పంప్ ద్వారా ఎక్కువగా ఇచ్చే మందు. ఎందుకంటే ఇది చిన్న సెషన్లో కాకుండా కొంత సమయం పాటు నెమ్మదిగా విడుదల చేస్తే బాగా పనిచేస్తుంది. మీ రెజిమెన్ను బట్టి ఇతర మందులను కూడా ఇలా ఇవ్వవచ్చు. మందు పేరు, ఇన్ఫ్యూజన్ ఎంతసేపు నడుస్తుంది, పంప్ తీసేయడానికి ఎప్పుడు రావాలి అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెబుతారు.
పంప్ కలిపి ఉండగా నిద్రపోగలనా?
నిద్రపోవచ్చు. పంప్ను రాత్రంతా ధరించేలాగే తయారు చేశారు. మంచంపై మీ పక్కన పెట్టుకోండి, లేదా పౌచ్లో శరీరానికి ఆనుకుని ఉంచండి. నర్సు ఏది చెబితే అది. నిద్రపోయే ముందు గొట్టం మీ కింద నలగడం లేదని, మడతపడలేదని చూసుకోండి. చాలామంది ఒకట్రెండు రాత్రుల్లోనే అలవాటు పడతారు, అనుకున్నదానికంటే సులువుగా ఉందని చెబుతారు.
ఇంట్లో పొరపాటున లైన్ విడిపోతే ఏమి చేయాలి?
నర్సు చూపించిన క్లాంప్తో వెంటనే గొట్టాన్ని మూసేయండి. మీరే మళ్లీ కలపడానికి ప్రయత్నించవద్దు. పని వేళలు కాకపోయినా మీకు ఇచ్చిన క్లినిక్ నంబర్కు ఫోన్ చేయండి. ఇన్ఫెక్షన్ రాకుండా సెంట్రల్ లైన్ కనెక్షన్లను స్టెరైల్ పరిస్థితుల్లోనే మళ్లీ కలపాలి. నర్సు చూసేవరకు విడిపోయిన చివరను శుభ్రమైన గుడ్డతో కప్పి ఉంచండి.
పంప్ ధరించి ప్రయాణం చేయవచ్చా, ఊరికి దూరంగా వెళ్లవచ్చా?
ఏ ప్లాన్ చేసే ముందైనా మీ ఆంకాలజీ బృందంతో మాట్లాడండి. క్లినిక్కు దగ్గరలో చిన్న ప్రయాణాలు సాధారణంగా వీలవుతాయి. మీ చికిత్స చూసే కేంద్రం నుంచి దూరంగా వెళ్లడం కష్టం. పంప్ను నిర్ణీత షెడ్యూల్ ప్రకారం శిక్షణ పొందిన నర్సు తీసేయాలి. అలారం లేదా లైన్ సమస్య వస్తే వెంటనే వైద్య సహాయం అందాలి. మీ పరిస్థితికి ఏది సురక్షితమో మీ బృందం చెబుతుంది.
పంప్ కలిపి ఉండగా స్నానం ఎలా చేయాలి?
క్లినిక్ నుంచి బయలుదేరే ముందు నర్సు లైన్ ఉన్న చోటుకు వాటర్ప్రూఫ్ కవర్ ఇస్తారు. ఆ చోటును కప్పి, పంప్ను నీటి ధార నుంచి దూరంగా ఉంచండి. పౌచ్ వాటర్ప్రూఫ్ కాదు. పంప్ నడుస్తుండగా టబ్లో స్నానం చేయవద్దు, ఈత కొట్టవద్దు. పూర్తిగా నీటిలో మునగడం లైన్ ఉన్న చోటుకు సురక్షితం కాదు. డ్రెస్సింగ్ తడిసినా, ఊడిపోయినా ఆ చోటును అలాగే వదిలేయకుండా క్లినిక్కు ఫోన్ చేయండి.
పంప్ లోపలి మందు నా కుటుంబానికి సురక్షితమేనా?
మందు పంప్ లోపల సీల్ చేసి ఉంటుంది, మామూలుగా తాకడం వల్ల ప్రమాదం లేదు. ముఖ్యమైన జాగ్రత్త ఒకటే: ఇన్ఫ్యూజన్ అయిపోయాక కొంతకాలం మీ శరీరం మందును జీర్ణం చేసి మూత్రం, ఇతర శరీర ద్రవాల ద్వారా కొద్ది మొత్తంలో బయటకు పంపుతుంది. మీ బృందం ప్రత్యేక సూచనలు ఇస్తుంది, సాధారణంగా టాయిలెట్ శుభ్రత, బట్టలు వాడకం గురించి. వాటిని పాటించండి, ఏదైనా అర్థం కాకపోతే అడగండి.
ఇన్ఫ్యూజన్ అయిపోయినట్టు కనిపిస్తే పంప్ను నేనే తీసేయవచ్చా?
వద్దు. ఎలాస్టోమెరిక్ పంప్ బెలూన్ ఖాళీగా కనిపించినా, ఎలక్ట్రానిక్ పంప్ అయిపోయిందని చూపించినా, పంప్ తీసేయడం ఎప్పుడూ శిక్షణ పొందిన నర్సే చేస్తారు. క్లినిక్లో గానీ, ఏర్పాటు చేసిన హోమ్ నర్సింగ్ విజిట్లో గానీ. తీసేసే సమయాన్ని మీ బృందం నిర్ధారిస్తుంది. లైన్ను సురక్షితంగా, స్టెరైల్గా చూసుకోవడానికి ఇది అవసరం.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer Research UK — Chemotherapy through a pump
- Macmillan Cancer Support — Having chemotherapy through a pump
- National Cancer Institute — Fluorouracil Injection
- American Cancer Society — Getting Chemotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
పంప్ గురించి ఇంకా సందేహాలు ఉన్నాయా?
మీ చికిత్స ప్రణాళిక గురించి మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.