లివర్పై నేరుగా చికిత్స
ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమో: లివర్ కణితికి నేరుగా ఇచ్చే TACE చికిత్స
చాలా కీమో మందులు రక్తప్రవాహం ద్వారా ప్రయాణించి కణితిని చేరుతాయి. ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమో మరింత నేరుగా వెళ్తుంది — ఒక సన్నని గొట్టం కణితికే రక్తం ఇచ్చే ధమనిలోకి మందును పంపుతుంది. లివర్ కణితుల్లో దీని సాధారణ రూపం TACE. ఈ ప్రక్రియను సర్జన్ లేదా ఆంకాలజిస్ట్ కాకుండా ఇంటర్వెన్షనల్ రేడియాలజిస్ట్ చేస్తారు. హైదరాబాద్ సహా పెద్ద నగరాల్లోని స్పెషలిస్ట్ సెంటర్లలో అందుబాటులో ఉంది, కానీ ప్రతి చోటా కాదు.
ఈ పేజీలో
- ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమో అంటే ఏమిటి, ఎలా ఇస్తారు?
- ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమోను ఏ క్యాన్సర్లకు వాడతారు?
- ప్రక్రియ రోజు ఏమి జరుగుతుంది?
- TACE, HAI, ఎంబొలైజేషన్ అంటే ఏమిటి?
- TACEలో ఏ మందులు వాడతారు, అంగీకరించే ముందు ఏ ప్రమాదాలు తెలుసుకోవాలి?
- ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమో భారతదేశంలో దొరుకుతుందా?
- ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమో, TACE గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమో అంటే ఏమిటి, ఎలా ఇస్తారు?
ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమోలో మందును నరంలోకి కాకుండా, కణితి (ట్యూమర్)కి రక్తం సరఫరా చేసే ధమని (artery)లోకి నేరుగా ఒక సన్నని గొట్టం (catheter) ద్వారా పంపిస్తారు. లివర్ క్యాన్సర్లో దీని సాధారణ రూపం TACE — ఇందులో మందును చిన్న చిన్న పూసల (beads) మీద నింపుతారు, ఆ పూసలు ధమనిని కూడా మూసేస్తాయి. శిక్షణ పొందిన ఇంటర్వెన్షనల్ రేడియాలజిస్ట్ ఈ ప్రక్రియ చేస్తారు, సాధారణంగా మత్తు (sedation) ఇచ్చి.
మామూలు కీమోకు ఇది ఎలా భిన్నం?
చాలా కీమో మందులు రక్తప్రవాహం ద్వారా ప్రయాణించి కణితిని చేరుతాయి. ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమో మరింత నేరుగా వెళ్తుంది — కణితికే రక్తం ఇచ్చే ధమనిలోకి మందు చేరి, చికిత్స అవసరమైన చోటే కేంద్రీకృతమవుతుంది.
క్యాథెటర్ ఎలా వెళ్తుంది?
గజ్జ (groin) దగ్గరి ధమనిలో చిన్న రంధ్రం ద్వారా సన్నని, వంగే గొట్టాన్ని లోపలికి పంపుతారు. అప్పటికప్పుడు కనిపించే X-ray చిత్రాల సహాయంతో, రేడియాలజిస్ట్ దాని కొనను కణితికి రక్తం ఇచ్చే ధమని వరకు నడిపిస్తారు. అక్కడే కీమో మందును విడుదల చేస్తారు.
TACEలో మందును నింపిన చిన్న కణాలు రక్తనాళాన్ని కూడా మూసేస్తాయి. దీంతో మందు కణితి దగ్గరే చిక్కుకుంటుంది, అదే సమయంలో కణితికి రక్త సరఫరా కూడా ఆగిపోతుంది.
ఈ ప్రక్రియ యాంజియోగ్రఫీ సూట్ (angiography suite)లో, మత్తు లేదా తేలికపాటి అనస్థీషియా కింద, ఒకటి నుంచి కొన్ని గంటలు పడుతుంది. ఇది కీమో వార్డ్ కాదు, వేరే రకమైన స్పెషలిస్ట్ సదుపాయం.
ఏ క్యాన్సర్లకు
ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమోను ఏ క్యాన్సర్లకు వాడతారు?
- సర్జరీతో తీయలేని ప్రాథమిక లివర్ క్యాన్సర్ (hepatocellular carcinoma)
- ఎంపిక చేసిన సందర్భాల్లో, ప్రధానంగా లివర్కు వ్యాపించిన పెద్దపేగు క్యాన్సర్ (colorectal cancer)
- కొన్ని స్పెషలిస్ట్ సెంటర్లలో, పిత్త నాళాల క్యాన్సర్ (cholangiocarcinoma)
- ఎక్కువగా లివర్కే వ్యాపించిన ఇతర క్యాన్సర్లు — శరీరమంతా ఇచ్చే చికిత్స ఒక్కటే కాకుండా, ఒకే చోట చేసే చికిత్స బాగా సరిపోయే సందర్భాల్లో
- మీకు సరిపోతుందా అనేది కణితికి రక్త సరఫరా, మీ లివర్ పనితీరు, మొత్తం చికిత్స ప్లాన్పై ఆధారపడుతుంది — మీ ఆంకాలజిస్ట్, ఇంటర్వెన్షనల్ రేడియాలజిస్ట్ కలిసి అంచనా వేస్తారు
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఆ రోజు
ప్రక్రియ రోజు ఏమి జరుగుతుంది?
ముందు ఉపవాసం, గజ్జలో సూది
ముందు ఏమీ తినకుండా ఉండాలి. గజ్జ దగ్గరి ధమనిలోకి సూది వెళ్తుంది, ఒక సన్నని వైర్ క్యాథెటర్ను లివర్ వైపు నడిపిస్తుంది. ఒత్తిడి అనిపిస్తుంది, కానీ సాధారణంగా నొప్పి ఉండదు.
ప్రక్రియ సమయంలో
మీరు మెలకువగా గానీ, తేలికపాటి మత్తులో గానీ ఉంటారు. మొత్తం సమయం టీమ్ మిమ్మల్ని గమనిస్తూ ఉంటుంది. ప్లాన్ చేసిన అన్ని రక్తనాళాలకు చికిత్స అయిన తర్వాత ప్రక్రియ ముగుస్తుంది.
తర్వాత హాస్పిటల్లో
తర్వాత కనీసం ఒక రాత్రి హాస్పిటల్లో ఉంటారు. మొదటి ఒకట్రెండు రోజుల్లో జ్వరం, వికారం, పొట్ట కుడివైపు అసౌకర్యం సాధారణం. మీరు ఇంటికి వెళ్లే ముందే వీటికి మీ టీమ్ మందులు రాస్తుంది.
పదాల అర్థం
TACE, HAI, ఎంబొలైజేషన్ అంటే ఏమిటి?
- TACE (Transarterial Chemoembolisation)
- లివర్పై నేరుగా చేసే పద్ధతుల్లో ఎక్కువగా వాడేది. కీమో మందును ధమనిని కూడా మూసేసే చిన్న పూసలపై నింపుతారు. డ్రిప్ ద్వారా ఇచ్చే దాని కంటే చాలా ఎక్కువ గాఢతలో మందు కణితి దగ్గరే నిలిచి ఉంటుంది.
- HAI (Hepatic Artery Infusion)
- లివర్ దగ్గర అమర్చిన ఒక చిన్న పంప్ హెపాటిక్ ధమనిలోకి నిరంతరం కీమో పంపుతుంది. భారతదేశంలో తక్కువ చోట్ల అందుబాటులో ఉంది. లివర్కు వ్యాపించిన పెద్దపేగు క్యాన్సర్లో ఎంపిక చేసిన సందర్భాల్లో వాడతారు.
- ఎంబొలైజేషన్ (embolisation)
- చిన్న కణాలు లేదా పూసలతో ఒక ధమనిని ఉద్దేశపూర్వకంగా మూసేయడం. కీమోతో కలిపి చేస్తే కీమోఎంబొలైజేషన్, మందు లేకుండా చేస్తే బ్లాండ్ ఎంబొలైజేషన్ (bland embolisation) అంటారు.
- ఇంటర్వెన్షనల్ రేడియాలజిస్ట్
- స్కాన్ చిత్రాల మార్గదర్శకత్వంతో క్యాథెటర్ ప్రక్రియలు చేసే స్పెషలిస్ట్. సర్జికల్ ఆంకాలజీకి, మెడికల్ ఆంకాలజీకి భిన్నమైన ప్రత్యేక విభాగం.
- పోస్ట్-ఎంబొలైజేషన్ సిండ్రోమ్
- TACE తర్వాత ఒకట్రెండు రోజుల్లో జ్వరం, వికారం, ఆ ప్రాంతంలో నొప్పి. సాధారణమే, ఊహించినదే. డిశ్చార్జ్ ముందే మీ టీమ్ రాసే మందులతో అదుపు చేస్తారు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
మందులు, ప్రమాదాలు
TACEలో ఏ మందులు వాడతారు, అంగీకరించే ముందు ఏ ప్రమాదాలు తెలుసుకోవాలి?
మందులు సెంటర్ను బట్టి మారతాయి. క్యాన్సర్ రకం, స్థానికంగా దొరికే మందుల రూపాలను బట్టి ఎంచుకుంటారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేర్వేరు ప్రోటోకాల్స్లో డాక్సోరూబిసిన్ (Doxorubicin), సిస్ప్లాటిన్ (Cisplatin), మైటోమైసిన్ C (Mitomycin C) వంటివి వాడతారు. ఏ మందు, ఏ రకమైన పూసలు, ఏ కలయిక అనేది మీ ఇంటర్వెన్షనల్ రేడియాలజిస్ట్ నిర్ణయం. ఆన్లైన్లో చదివినదానిపై ఆధారపడకుండా, ప్రక్రియకు ముందు కన్సల్టేషన్లో అడగండి.
తెలుసుకోవాల్సిన తీవ్రమైన ప్రమాదాలు
మొదటి ఒకట్రెండు రోజుల్లో జ్వరం, నొప్పి, వికారం సాధారణం, అదుపు చేయగలిగేవి. తక్కువగా వచ్చినా ఎక్కువ తీవ్రమైనవి: ఇన్ఫెక్షన్, దగ్గరలోని రక్తనాళాలకు లేదా పిత్త నాళాలకు అనుకోకుండా దెబ్బ తగలడం, ఇప్పటికే బాగా బలహీనపడిన లివర్ పనితీరు ఇంకా దిగజారడం.
మీ కేసుకు, మీ లివర్ సామర్థ్యానికి సంబంధించిన ప్రమాదాలను మీ అంగీకారం అడిగే ముందే మీ టీమ్ వివరిస్తుంది. ఆ సంభాషణ ప్రక్రియకు ముందే జరగాలి, తర్వాత కాదు.
అందుబాటు
ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమో భారతదేశంలో దొరుకుతుందా?
దొరుకుతుంది, కానీ ప్రతి చోటా కాదు. హైదరాబాద్, విజయవాడ, ఇతర పెద్ద నగరాల్లోని స్పెషలిస్ట్ క్యాన్సర్, లివర్ సెంటర్లలో TACE అందుబాటులో ఉంది. దీనికి యాంజియోగ్రఫీ సూట్, శిక్షణ పొందిన ఇంటర్వెన్షనల్ రేడియాలజిస్ట్ అవసరం కాబట్టి ప్రతి హాస్పిటల్లో చేయరు.
HAI పంప్ అమర్చడం భారతదేశంలో ఎక్కువ కేసులు చూసే కొన్ని లివర్ సర్జరీ యూనిట్లలో మాత్రమే జరుగుతుంది, ఇంకా తక్కువగా అందుబాటులో ఉంది.
రెఫరల్ ఎలా జరుగుతుంది?
మీరు ఈ చికిత్సకు అర్హులైతే, మీ మెడికల్ ఆంకాలజిస్ట్ మిమ్మల్ని అంచనా కోసం ఇంటర్వెన్షనల్ రేడియాలజిస్ట్ దగ్గరకు పంపుతారు. మీ ప్రాంతంలో స్పెషలిస్ట్ సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉన్న చోట ఆ రెఫరల్ను సమన్వయం చేయడంలో మీ CION కేర్ టీమ్ సహాయం చేయగలదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమో, TACE గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
TACEకు, మామూలు కీమోకు తేడా ఏమిటి?
మామూలు కీమో రక్తప్రవాహం మొత్తం ప్రయాణించి శరీరంలోని ప్రతి అవయవాన్ని చేరుతుంది. TACE మందును కణితికి రక్తం ఇచ్చే ధమనిలోకే నేరుగా పంపుతుంది. కాబట్టి కణితి దగ్గర గాఢత చాలా ఎక్కువగా, మిగతా చోట్ల తిరిగే మందు తక్కువగా ఉంటుంది. దీనివల్ల సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మారతాయి, కానీ పూర్తిగా పోవు. TACE ఒకే చోట చేసే చికిత్స. లివర్ బయటకు ఇప్పటికే వ్యాపించిన క్యాన్సర్ను ఇది చేరలేదు.
TACE, ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమో ఒకటేనా?
లివర్పై చేసే ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ చికిత్సల్లో TACE ఎక్కువగా వాడే రూపం, కానీ రెండు పదాలు ఒకటి కాదు. ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ కీమోలో హెపాటిక్ ఆర్టరీ ఇన్ఫ్యూజన్ పంప్ చికిత్స, ఇతర క్యాథెటర్ పద్ధతులు కూడా ఉంటాయి. స్పెషలిస్ట్ ఈ మార్గాన్ని సూచిస్తే — ఏ పద్ధతి అని, అది మీ కణితికి ఎందుకు సరిపోతుందని, ఎన్ని సెషన్లు ప్లాన్ చేశారని అడగండి.
ప్రక్రియ నొప్పిగా ఉంటుందా?
ప్రక్రియ సమయంలో మీకు మత్తు ఇస్తారు కాబట్టి గజ్జ దగ్గర ఒత్తిడి అనిపిస్తుంది, పెద్దగా నొప్పి ఉండదు. చాలామంది చెప్పే అసౌకర్యం తర్వాతి ఒకట్రెండు రోజుల్లో వస్తుంది: చికిత్స చేసిన ప్రాంతం స్పందిస్తున్నప్పుడు పొట్ట కుడివైపు నొప్పి, జ్వరం, వికారం. హాస్పిటల్ నుంచి వెళ్లే ముందే మీ టీమ్ దీనికి మందులు రాస్తుంది. సాధారణంగా కొన్ని రోజుల్లో తగ్గుతుంది.
పూర్తి అనస్థీషియా అవసరమా?
చాలామందికి కాన్షియస్ సెడేషన్ ఇస్తారు — రిలాక్స్గా, సౌకర్యంగా ఉంటారు, కానీ మొత్తం సమయం సొంతంగానే ఊపిరి తీసుకుంటారు. ప్రక్రియ ఎక్కువ సేపు పట్టే అవకాశం ఉన్నప్పుడు, లేదా మీ ఆరోగ్యానికి మత్తు ఒక్కటే సరిపోనప్పుడు పూర్తి అనస్థీషియా ఇస్తారు. దీని గురించి మీ టీమ్ ప్రక్రియకు ముందు అపాయింట్మెంట్లోనే మీతో మాట్లాడుతుంది, ఆ రోజు కాదు.
TACE తర్వాత కోలుకోవడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
చాలామంది 1–2 రాత్రులు హాస్పిటల్లో ఉంటారు. ఇంటికి వెళ్లిన తర్వాత మొదటి వారంలో అలసట, కొంత పొట్ట అసౌకర్యం సాధారణం. చాలామంది 2 వారాల్లో మామూలు స్థితికి దగ్గరగా వస్తారు, కానీ ఇది ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోలా ఉంటుంది. ఏ పనులు చేయకూడదో, ఫాలో-అప్ స్కాన్ ఎప్పుడో మీ టీమ్ చెబుతుంది.
ఎన్ని సెషన్లు అవసరం?
ఎన్ని కణితులు ఉన్నాయి, మొదటి సెషన్ తర్వాత లివర్ ఎలా స్పందించింది, మొత్తం ప్లాన్ లక్ష్యం ఏమిటి అనే వాటిపై సంఖ్య ఆధారపడుతుంది. కొందరికి ఒకే సెషన్, తర్వాత పర్యవేక్షణ సరిపోతుంది. మరికొందరికి కొన్ని వారాల విరామంతో సెషన్లు అవసరం. మీ రేడియాలజిస్ట్ ఏమి ఆశిస్తున్నారో, చికిత్సల మధ్య స్పందనను ఎలా అంచనా వేస్తారో వివరిస్తారు.
ఇది నా మామూలు కీమోకు బదులుగా ఇస్తారా?
ఎప్పుడూ కాదు. కొందరికి ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ చికిత్స శరీరమంతా ఇచ్చే కీమోతో పాటు పనిచేస్తుంది, మరికొందరికి అదే ప్రధాన చికిత్స అవుతుంది. క్యాన్సర్ లివర్ బయటకు వ్యాపించిందా, మీ ఆంకాలజిస్ట్ మొత్తం ప్లాన్ ఏమిటి అనే వాటిపై నిర్ణయం ఆధారపడుతుంది. మీ టీమ్ సాధారణంగా చెప్పేది: వారితో మాట్లాడకుండా మీ కీమో మందులను మార్చవద్దు, ఆపవద్దు.
నా లివర్ ఇప్పటికే దెబ్బతిని ఉంటే TACE చేయవచ్చా?
సిర్రోసిస్, హెపటైటిస్, లేదా గతంలో తీసుకున్న చికిత్స వల్ల లివర్ ఇప్పటికే దెబ్బతిని ఉంటే, ప్రక్రియ సురక్షితమా అనే దానిపై ప్రభావం ఉంటుంది. ఏ సిఫార్సు చేసే ముందైనా బ్లడ్ టెస్ట్లు, స్కాన్లతో మీ లివర్ సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేస్తారు. లివర్ పనితీరు బాగా తగ్గినవారు అర్హులు కాకపోవచ్చు. ఈ అంచనా ప్రక్రియకు ముందు చేసే పరీక్షల్లో భాగం, ఆ రోజు తీసుకునే నిర్ణయం కాదు.
CIONలో TACE అందుబాటులో ఉందా?
TACEకు స్పెషలిస్ట్ ఇంటర్వెన్షనల్ రేడియాలజీ సదుపాయాలు కావాలి. మీరు అర్హులా అని CION మెడికల్ టీమ్లు అంచనా వేసి, మీ ప్రాంతంలో ఇది అందుబాటులో ఉన్న ఇంటర్వెన్షనల్ రేడియాలజీ యూనిట్లకు రెఫరల్ సమన్వయం చేయగలవు. మీ పరిస్థితికి ఆ మార్గం ఎలా ఉంటుందో తెలుసుకోవడానికి తర్వాతి అపాయింట్మెంట్లో మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
TACEకు ముందు, తర్వాత ఏ స్కాన్లు అవసరం?
ప్రక్రియకు ముందు కణితిని మ్యాప్ చేసి, క్యాథెటర్ మార్గాన్ని ప్లాన్ చేయడానికి మీ టీమ్ సాధారణంగా CT లేదా MRI చేయిస్తుంది, లివర్ పనితీరు చూడటానికి బ్లడ్ టెస్ట్లు కూడా. TACE తర్వాత — సాధారణంగా 4 నుంచి 6 వారాల తర్వాత — ఫాలో-అప్ స్కాన్ కణితి ఎలా స్పందించిందో, ఇంకా సెషన్లు అవసరమా అని చూపిస్తుంది. మీ క్యాన్సర్ రకాన్ని బట్టి అంచనా సమయాల్లో PET-CT కూడా వాడవచ్చు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Liver Cancer Treatment (PDQ) - Patient Version
- Cancer Research UK — Liver cancer
- American Cancer Society — Liver Cancer
- Macmillan Cancer Support — Liver cancer
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.