కీమో ఇచ్చే విధానం
IV కీమో డ్రిప్: సెషన్లో ఏమి జరుగుతుంది?
కీమో ఇచ్చే అత్యంత సాధారణ మార్గం IV డ్రిప్. మీరు డే కేర్ యూనిట్లో కూర్చుని ఉండగా మందు నెమ్మదిగా నరంలోకి ఎక్కుతుంది, అదే రోజు ఇంటికి వెళ్లిపోతారు. కీమో డ్రిప్ ఎంతసేపు పడుతుందనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్ రాసిన మందులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆ సమయంలో చదువుకోవచ్చు, ఏదైనా చూడవచ్చు, తినవచ్చు, నిద్రపోవచ్చు. శిక్షణ పొందిన నర్సులు మొత్తం సమయం మీతోనే ఉంటారు.
సూటిగా సమాధానం
కీమో డ్రిప్కు ఎంత సమయం పడుతుంది, ఆ సమయంలో ఏమి చేయవచ్చు?
నరంలోకి ఇచ్చే కీమో (IV కీమో) క్యాన్యులా లేదా పోర్ట్ ద్వారా, డే కేర్ యూనిట్లో డ్రిప్గా ఇస్తారు. మీ ఆంకాలజిస్ట్ రాసిన మందులను బట్టి ఒక్కో సెషన్ సుమారు 20 నిమిషాల నుంచి కొన్ని గంటల వరకు పడుతుంది. ఆ సమయంలో చాలామంది చదువుకుంటారు, నిద్రపోతారు, లేదా ఏదైనా చూస్తూ ఉంటారు. మీరు అదే రోజు ఇంటికి వెళ్లిపోతారు.
సమయం దేనిపై ఆధారపడుతుంది
సెషన్ ఎంతసేపు అనేది రాసిన మందులపై ఆధారపడి ఉంటుంది — మీ క్యాన్సర్ ఎంత ముదిరింది అనే దానిపై గానీ, గత సైకిల్ ఎలా జరిగింది అనే దానిపై గానీ కాదు.
డ్రిప్ ఎక్కుతున్నప్పుడు ఏమి చేయవచ్చు
డే కేర్ యూనిట్లో వెనక్కి వాలే కుర్చీలు ఉంటాయి. చాలామంది హెడ్ఫోన్లు, చూడటానికి లేదా వినడానికి ఏదైనా, లేదా ఒక పుస్తకం తెచ్చుకుంటారు. ఇంటి నుంచి తెచ్చిన తేలికపాటి ఆహారం సాధారణంగా ఇబ్బంది లేదు. కుటుంబ సభ్యులు ఒకరు సాధారణంగా మీతో కూర్చోవచ్చు — బుక్ చేసుకునేటప్పుడే సెంటర్ను అడగండి.
డ్రిప్ స్టాండ్కు చక్రాలు ఉంటాయి, కాబట్టి టాయిలెట్కు లేచి వెళ్లడం సులువే. లైన్తో నడవడం ఎలాగో తెలియకపోతే నర్స్ సాయం చేస్తారు. శిక్షణ పొందిన నర్సులు మొత్తం సమయం మిమ్మల్ని చూస్తూ ఉంటారు, అవసరమైతే డ్రిప్ను నెమ్మది చేయగలరు, ఆపగలరు.
సెషన్ రోజు
IV కీమో సెషన్ రోజు ఏమి జరుగుతుంది?
-
బ్లడ్ చెక్, ఫార్మసీ
మీ బరువు నమోదు చేసి, బ్లడ్ టెస్ట్ రిపోర్ట్లను పరిశీలిస్తారు. ఆ రోజు కీమో ఇవ్వడం సురక్షితమేనని రిపోర్ట్లు నిర్ధారించిన తర్వాతే మీ కీమోను తయారు చేస్తారు.
-
నరంలోకి మార్గం
నర్స్ మీ చేతిలో లేదా ముంజేతిలో క్యాన్యులా పెడతారు. మీకు PICC లైన్ లేదా పోర్ట్ ఉంటే దానికి కలుపుతారు.
-
ముందు ఇచ్చే మందులు
కీమో మొదలయ్యే ముందు వికారం తగ్గించే మందులు, కొన్నిసార్లు ద్రవాలు లేదా స్టెరాయిడ్లు లైన్ ద్వారా ఎక్కుతాయి. సౌకర్యంగా కూర్చోండి — ఈ భాగానికి సమయం పడుతుంది.
-
కీమో ఇన్ఫ్యూజన్
నర్స్ నిర్ణయించిన వేగంతో, లేదా ఇన్ఫ్యూజన్ పంప్ నియంత్రణలో కీమో ఎక్కుతుంది. సెషన్ సుమారు 20 నిమిషాల నుంచి కొన్ని గంటల వరకు ఉండవచ్చు.
-
ఫ్లష్, చివరి చెక్
చివర్లో లైన్ను సెలైన్తో శుభ్రం చేస్తారు. క్యాన్యులా అలాగే ఉంచాల్సిన అవసరం లేకపోతే తీసేస్తారు. మీరు బయలుదేరే ముందు మీకు ఎలా ఉందో నర్స్ అడిగి చూస్తారు.
-
ఇంటికి
మీరు అదే రోజు ఇంటికి వెళ్తారు. సైకిల్స్ మధ్య ఇంట్లో వేసుకోవడానికి కొన్ని మాత్రలు ఇవ్వవచ్చు — ఒక్కొక్కటి దేనికోసమో నర్స్ వివరిస్తారు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమీరు వినే మాటలు
క్యాన్యులా, PICC, పోర్ట్ అంటే ఏమిటి?
- క్యాన్యులా
- మీ చేతిలో లేదా ముంజేతిలో నరంలోకి నర్స్ పెట్టే చిన్న ప్లాస్టిక్ గొట్టం. పెట్టేటప్పుడు బ్లడ్ టెస్ట్లా అనిపిస్తుంది. ఒకసారి పెట్టాక అది మీకు తెలియకూడదు.
- PICC లైన్
- సాధారణంగా ముంజేతి పైభాగంలోని పెద్ద నరంలోకి పెట్టే పొడవైన గొట్టం. చాలా సైకిల్స్ ప్లాన్ చేసినప్పుడు, లేదా చేతి నరాలు దొరకడం కష్టమైనప్పుడు దీన్ని వాడతారు.
- పోర్ట్ (port-a-cath)
- ఛాతీపై చర్మం కింద అమర్చే చిన్న పరికరం. ప్రతి సెషన్లో సూదితో దానిలోకి మందు ఇస్తారు. ప్రతిసారీ కొత్త క్యాన్యులా అవసరం ఉండదు. చికిత్స పూర్తయ్యాక దాన్ని తీసేస్తారు.
- ప్రీ-మెడికేషన్
- కీమో మొదలయ్యే ముందు డ్రిప్ ద్వారా ఇచ్చే మందులు — సాధారణంగా వికారం, లేదా అలర్జీ రియాక్షన్ ప్రమాదం తగ్గించడానికి.
- ఇన్ఫ్యూజన్ పంప్
- కీమో ఎంత వేగంగా ఎక్కాలో కచ్చితంగా నియంత్రించే యంత్రం. ఆ వేగాన్ని నర్స్ నిర్ణయిస్తారు, వేరెవరూ మార్చరు.
నొప్పి ఉంటుందా
కీమో డ్రిప్ నొప్పిగా ఉంటుందా?
క్యాన్యులా పెట్టేటప్పుడు బ్లడ్ టెస్ట్లా అనిపిస్తుంది — ఒక్క క్షణం చురుక్కుమని, ఆ తర్వాత కాస్త ఒత్తిడిగా. ఒకసారి పెట్టాక అది మీకు తెలియకూడదు.
వెంటనే నర్సుకు చెప్పాల్సినవి
డ్రిప్ ఎక్కుతున్నప్పుడు క్యాన్యులా పెట్టిన చోట మంట, చురుక్కుమనడం, లేదా వాపు అనిపిస్తే వెంటనే నర్సుకు చెప్పండి. లైన్ నరం నుంచి పక్కకు జరిగిందని దీని అర్థం కావచ్చు, దాన్ని త్వరగా పరిశీలించి మళ్లీ సరైన చోట పెట్టాలి.
చల్లగా అనిపిస్తే
ద్రవాలు ఎక్కుతున్నప్పుడు కొందరికి చేతిలో చల్లగా అనిపిస్తుంది. వెచ్చని దుప్పటి సాయపడుతుంది, నర్సులకు ఈ అభ్యర్థన అలవాటే.
నా నరాలు దొరకడం కష్టం — క్యాన్యులా ఎక్కకపోతే?
వాళ్లు ప్రయత్నించే ముందే నర్సుకు చెప్పండి. ఆంకాలజీ నర్సులు కష్టమైన నరాల్లో రోజూ క్యాన్యులాలు పెడుతుంటారు, సాయపడే పద్ధతులు వాళ్లకు తెలుసు — చేతిని వెచ్చబరచడం, చేతి భంగిమ మార్చడం, సన్నని క్యాన్యులా వాడటం. ప్రతి సైకిల్లోనూ నరాలు దొరకడం కష్టమవుతుంటే, ప్రతి సెషన్ పనికొచ్చే నరం దొరకడంపై ఆధారపడకుండా మీ ఆంకాలజిస్ట్ PICC లైన్ లేదా పోర్ట్ సూచించవచ్చు. ఈ విషయం ముందుగానే ప్రస్తావించడం పూర్తిగా సమంజసమే.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
మీ కీమో డ్రిప్ ఎంత వేగంగా ఎక్కాలనేది వైద్య నిర్ణయం, సమయం సర్దుబాటు కోసం చేసేది కాదు. కీమో మందులను మరీ వేగంగా ఎక్కిస్తే రియాక్షన్లు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ప్రమాదం పెరుగుతుంది కాబట్టి, ASCO, ONS భద్రతా ప్రమాణాలు వాటి ఇన్ఫ్యూజన్ వేగాన్ని నిర్దేశిస్తాయి. ఆ వేగాన్ని నర్స్ కచ్చితంగా నిర్ణయిస్తారు, ఇన్ఫ్యూజన్ పంప్ దాన్ని అమలు చేస్తుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
మొదటి కీమో డ్రిప్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో ఎక్కుతున్నప్పుడు నాకు తెలుస్తుందా?
ద్రవాలు ఎక్కుతున్నప్పుడు కొద్దిగా చల్లగా అనిపించడం తప్ప చాలామందికి ఏమీ అనిపించదు. కొన్ని మందులతో కొద్దిమందికి ముఖం కాస్త ఎర్రబడటం, నోట్లో లోహపు రుచి, లేదా చేతిలో స్వల్ప వెచ్చదనం తెలుస్తుంది. ఇవి వాటంతట అవి ప్రమాదకరం కావు, అయినా నర్సుకు చెప్పండి — వాళ్లు నమోదు చేసి, అది ఎలా మారుతుందో గమనిస్తారు. ఏదైనా అసాధారణంగా అనిపించినప్పుడు డ్రిప్ వేగాన్ని మీరే మార్చడానికి ప్రయత్నించవద్దు — అది నర్స్ పని.
ఇన్ఫ్యూజన్ సమయంలో ఒంట్లో బాగోలేకపోతే?
సెషన్ అయిపోయేవరకు ఆగకుండా వెంటనే నర్సుకు చెప్పండి. అవసరాన్ని బట్టి ఇన్ఫ్యూజన్ను నెమ్మది చేయవచ్చు, తాత్కాలికంగా ఆపవచ్చు, లేదా పూర్తిగా ఆపవచ్చు. అలర్జీ ప్రతిస్పందనలతో సహా రియాక్షన్లను నిర్వహించడానికి డే కేర్ యూనిట్లలో సిబ్బంది, పరికరాలు ఉంటాయి. డ్రిప్ సమయంలో ఒంట్లో బాగోలేకపోవడం తరచుగా జరిగేది కాదు, కానీ దాన్ని వెంటనే చూసుకోవడానికే నర్సింగ్ టీమ్ అక్కడ ఉంది. ఏ లక్షణమూ చెప్పలేనంత చిన్నది కాదు.
సెషన్ సమయంలో తినవచ్చా, తాగవచ్చా, టాయిలెట్కు వెళ్లవచ్చా?
చాలా సందర్భాల్లో వెళ్లవచ్చు. మీ టీమ్ వేరేగా చెప్పకపోతే, మామూలు IV కీమో ఇన్ఫ్యూజన్ సమయంలో తేలికపాటి ఆహారం, ద్రవాలు సాధారణంగా ఇబ్బంది లేదు. డ్రిప్ స్టాండ్కు చక్రాలు ఉంటాయి, కాబట్టి డ్రిప్ తీయకుండానే టాయిలెట్కు నడిచి వెళ్లడం సులువు. మీ రెజిమెన్కు ఏమైనా ఆంక్షలు ఉన్నాయా అని వచ్చినప్పుడే నర్సును అడగండి — వాళ్లకు తెలుస్తుంది.
డ్రిప్ తర్వాత నేను డ్రైవ్ చేసుకుని ఇంటికి వెళ్లవచ్చా?
మొదటి సెషన్కు మిమ్మల్ని తీసుకెళ్లడానికి ఎవరినైనా ఏర్పాటు చేసుకోండి. కొన్ని వికారం మందులతో సహా కొన్ని ప్రీ-మెడికేషన్లు మత్తు కలిగించి, డ్రైవింగ్ను అసురక్షితం చేస్తాయి. కొన్ని సైకిల్స్ తర్వాత, మీ శరీరం ఎలా స్పందిస్తుందో తెలిశాక, డ్రైవ్ చేసి ఇంటికి వెళ్లడం సరైనదా అని మీరు, మీ టీమ్ కలిసి నిర్ణయించవచ్చు. రెజిమెన్లో స్టెరాయిడ్లు ఉన్న సెషన్లలో ఇన్ఫ్యూజన్ సమయంలో చురుకుగా అనిపించినా, కొన్ని గంటల తర్వాత బాగా అలసటగా అనిపించవచ్చు.
ఒకరి సెషన్ మరొకరి కంటే ఎందుకు చాలా ఎక్కువసేపు పడుతుంది?
ఇది పూర్తిగా మీ రెజిమెన్లో ఏ మందులు ఉన్నాయి, ఎన్ని ఉన్నాయి, ముందు ఇచ్చే మందులు లేదా కీమో తర్వాత ద్రవాలు అవసరమా అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని మందులను వేగంగా ఎక్కిస్తే రియాక్షన్ ప్రమాదం పెరుగుతుంది కాబట్టి వాటిని నెమ్మదిగానే ఇవ్వాలి. మీ రోజును ప్లాన్ చేసుకోవడానికి, మీ సెషన్ ఎంతసేపు పట్టవచ్చో నర్సును అడగండి.
ఆ రోజు ఏమి తీసుకెళ్లాలి?
హెడ్ఫోన్లు, చూడటానికి లేదా వినడానికి ఏదైనా, ఒక పుస్తకం, తేలికపాటి ఆహారం, నీళ్ల సీసా, ఒక వెచ్చని దుస్తు — డే కేర్ యూనిట్లు చల్లగా ఉండవచ్చు. చేయి సులువుగా బయటకు వచ్చే వదులైన దుస్తులు వేసుకోండి. మీకు పోర్ట్ ఉంటే, ఛాతీ దగ్గర దుస్తుల్లో ఉండే తెరుపు ద్వారా నర్స్ దాన్ని ఉపయోగిస్తారు. చాలా IV సెషన్లకు ముందు ఉపవాసం అవసరం లేదు, అయినా ముందు రోజే మీ టీమ్ను అడిగి నిర్ధారించుకోండి.
నా బ్లడ్ టెస్ట్ రిపోర్ట్లు సరిగా లేకపోతే ఏమవుతుంది?
మీ కీమో వాయిదా పడుతుంది — సాధారణంగా ఒక వారం — ఆ తర్వాత టెస్ట్ మళ్లీ చేస్తారు. ఇది భద్రత కోసం తీసుకునే నిర్ణయం. బ్లడ్ కౌంట్స్ తక్కువగా ఉండటం, కొద్దిరోజుల వాయిదాకు ఒక సాధారణ కారణం. కౌంట్స్ మరీ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు కీమో ఇస్తే తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం పెరుగుతుంది. చిన్న వాయిదా కొన్నిసార్లు సరైన వైద్య నిర్ణయం, చికిత్స పనిచేయడం లేదనడానికి సంకేతం కాదు.
ప్రతి సెషన్కు కొత్త క్యాన్యులా కంటే PICC లైన్ లేదా పోర్ట్ మంచిదా?
అది మీకు ఇంకా ఎన్ని సైకిల్స్ ఉన్నాయి, మీ నరాల పరిస్థితి ఏమిటి అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. PICC లేదా పోర్ట్ ఉంటే ప్రతిసారీ కొత్త క్యాన్యులా అవసరం ఉండదు — చాలా సైకిల్స్ ఉన్నప్పుడు, లేదా చేతి నరాలు ఇప్పటికే దొరకడం కష్టంగా ఉన్నప్పుడు ఇది చాలా ముఖ్యం. రెండింటినీ అమర్చడానికి ఒక చిన్న ప్రక్రియ అవసరం. మీ ప్లాన్కు సరిపోతే మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఒకదాన్ని సూచిస్తారు. అది ఒక ఎంపికా అని అడగడం సమంజసమే.
డ్రిప్ తర్వాత నా వల్ల నా కుటుంబానికి హాని ఉంటుందా?
ఉండదు. IV కీమో రేడియేషన్ కాదు, దానివల్ల మీ శరీరం రేడియోధార్మికం కాదు. కొన్ని మందులు ప్రతి సెషన్ తర్వాత కొంతకాలం శరీర ద్రవాల ద్వారా బయటకు వెళ్తాయి. ఏమైనా జాగ్రత్తలు అవసరమైతే నర్స్ చెబుతారు — టాయిలెట్ను రెండుసార్లు ఫ్లష్ చేయడం, కొంతకాలం అదనపు పరిశుభ్రత పాటించడం లాంటివి. చాలా రెజిమెన్లలో పిల్లలతో సహా కుటుంబంతో మామూలుగా ఉండటంలో ఇబ్బంది లేదు. మీ మందులకు సరైన సూచనలు ఏమిటో నర్సును అడగండి.
CIONలో IV కీమో ఇస్తారా?
ఇస్తారు. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్లోని CION కేంద్రాల్లో IV కీమోను డే కేర్గా ఇస్తారు. చాలా రెజిమెన్లలో మీరు వచ్చి, చికిత్స తీసుకుని, అదే రోజు ఇంటికి వెళ్లిపోతారు. మీ ప్రోటోకాల్కు రాత్రి హాస్పిటల్లో ఉండాల్సిన అవసరం ఉంటే, మీరు సిద్ధపడేలా మీ ఆంకాలజిస్ట్ ముందుగానే చెబుతారు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer Research UK — Having chemotherapy into your bloodstream
- Macmillan Cancer Support — Chemotherapy
- National Cancer Institute — Chemotherapy to Treat Cancer
- American Cancer Society — Chemotherapy
- American Society of Clinical Oncology (Cancer.Net) — What to Expect When Having Chemotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మొదటి కీమో సెషన్ గురించి ఆందోళనగా ఉందా?
మీ ప్రిస్క్రిప్షన్, రిపోర్ట్ల వివరాలు మాకు చెప్పండి. సరైన మెడికల్ ఆంకాలజిస్ట్ను, దగ్గరలోని డే కేర్ కేంద్రాన్ని చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.