రక్తం, లాలాజలం, స్వాబ్
జెనెటిక్ టెస్ట్ శాంపిల్ ఇవ్వడం: రక్తం, లాలాజలం లేదా చెంప స్వాబ్
చాలా జెనెటిక్ టెస్ట్లకు మీ చేతి నుంచి తీసే మామూలు రక్త శాంపిల్ సరిపోతుంది. కొన్ని ల్యాబ్లు దానికి బదులు లాలాజలం లేదా చెంప స్వాబ్ వాడతాయి. ఈ మూడింటిలోనూ మీరు పుట్టుకతో తెచ్చుకున్న DNA ఉంటుంది. ఉపవాసం అవసరం లేదు. ప్రతి జెనెటిక్ టెస్ట్ శాంపిల్ ఎలా తీసుకుంటారో, లాలాజల శాంపిల్కు ముందు ఏమి చేయకూడదో, వేరే రకం శాంపిల్ అవసరమయ్యే కొన్ని సందర్భాలు ఏమిటో ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
ఈ పేజీలో
- జెనెటిక్ టెస్ట్ కోసం శాంపిల్ ఎలా తీసుకుంటారు?
- రక్తం, లాలాజలం, చెంప స్వాబ్, చర్మం: వీటి మధ్య తేడా ఏమిటి?
- శాంపిల్ ఇచ్చే రోజు ఏమి జరుగుతుంది?
- శాంపిల్కు సంబంధించిన పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- ఏ పరిస్థితికి ఏ శాంపిల్ సరిపోతుంది?
- శాంపిల్ గురించి చాలామంది అనుకునే నాలుగు విషయాలు — నిజం ఏమిటి?
- ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
- శాంపిల్ ఇవ్వడం గురించి తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
జెనెటిక్ టెస్ట్ కోసం శాంపిల్ ఎలా తీసుకుంటారు?
సాధారణంగా మామూలు రక్త పరీక్షలాగే, మీ చేతి నరం నుంచి కొద్దిగా రక్తం తీసుకుంటారు. కొన్ని ల్యాబ్లు రక్తానికి బదులు లాలాజలం (ఉమ్మి) లేదా చెంప లోపలి నుంచి తీసే స్వాబ్ వాడతాయి. ఈ మూడింటి నుంచీ ల్యాబ్కు మీ DNA దొరుకుతుంది. ఆ DNA మీ శరీరంలోని దాదాపు ప్రతి కణంలోనూ ఒకేలా ఉంటుంది. దీని కోసం ఉపవాసం ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. శాంపిల్ ఇవ్వడానికి కొన్ని నిమిషాలు మాత్రమే పడుతుంది.
ఒక చిన్న శాంపిల్ ఎందుకు సరిపోతుంది?
వారసత్వంగా వచ్చే జన్యువులో లోపం పుట్టినప్పటి నుంచే శరీరంలోని ప్రతి కణంలో ఉంటుంది. అంటే క్యాన్సర్ వచ్చిన అవయవం నుంచి శాంపిల్ తీసుకోవాల్సిన అవసరం ల్యాబ్కు లేదు. రక్తంలోని తెల్ల రక్త కణాలు గానీ, చెంప లోపలి కణాలు గానీ — వాటిలో కూడా అవే వారసత్వ సూచనలు ఉంటాయి. ల్యాబ్ ఆ కణాల నుంచి DNA ని వేరు చేసి, మీ టెస్ట్లో ఉన్న జన్యువులను చదువుతుంది.
ఈ శాంపిల్ ఏది కాదు?
ఇది బయాప్సీ కాదు, దీనికి ఎలాంటి సర్జరీ అవసరం లేదు. ఇది ట్యూమర్ టెస్ట్ (కణితి నమూనాపై చేసే టెస్ట్) లాంటిది కూడా కాదు. ట్యూమర్ టెస్ట్ క్యాన్సర్ లోపల మాత్రమే ఉండే మార్పుల కోసం చూస్తుంది, దానికి కణితి నుంచే కణజాలం కావాలి. అది వేరే ప్రశ్న. దాని గురించి టార్గెటెడ్ థెరపీ పేజీల్లో వివరించాం.
జెనెటిక్ టెస్టింగ్లో కష్టమైన భాగం శాంపిల్ ఇవ్వడం కాదు, దానికి ముందు జరిగే సంభాషణ.నాలుగు రకాల శాంపిల్స్
రక్తం, లాలాజలం, చెంప స్వాబ్, చర్మం: వీటి మధ్య తేడా ఏమిటి?
ఏ రకం శాంపిల్ కావాలో ల్యాబ్ నిర్ణయిస్తుంది. మీరు చేయాల్సింది ఎక్కువగా ఒక్కటే — ల్యాబ్ ఇచ్చే సూచనలను జాగ్రత్తగా పాటించడం.
రక్తం
ఎక్కువగా వాడేది ఇదే. మామూలుగా చేయించుకునే రక్త పరీక్షలాగే, నరం నుంచి ఒక చిన్న ట్యూబ్ రక్తం తీసుకుంటారు. దీని నుంచి మంచి నాణ్యత గల DNA పుష్కలంగా దొరుకుతుంది.
తెలుసుకోవాల్సినవి
- ఉపవాసం అవసరం లేదు
- మీ ఇంటికి దగ్గర్లోనే తీసి, ల్యాబ్కు పంపవచ్చు
- చిన్న కమిలిన మచ్చ వచ్చినా, అది త్వరగా తగ్గిపోతుంది
లాలాజలం (ఉమ్మి)
ఒక ట్యూబ్లో గీసిన గీత వరకు ఉమ్మి నింపాలి. సూది అంటే ఇష్టం లేనివారికి ఇది సరిపోతుంది. పోస్ట్లో వచ్చే కిట్తో ఇంట్లోనే ఇవ్వవచ్చు కూడా.
శాంపిల్ ఇచ్చే ముందు కొంతసేపు ఏమీ తినకండి, తాగకండి, పొగ తాగకండి, పాన్ లేదా గుట్కా నమలకండి. ఎంతసేపు ఆగాలో కిట్లోనే రాసి ఉంటుంది.చెంప స్వాబ్
ఒక మెత్తని బ్రష్ను చెంప లోపలి వైపు గట్టిగా రుద్ది, దాన్ని ఒక ట్యూబ్లో పెట్టి సీల్ చేస్తారు. ఇది త్వరగా, సులువుగా అయిపోతుంది. అయితే రక్తంతో పోలిస్తే దీని నుంచి తక్కువ DNA దొరుకుతుంది.
చిన్న చర్మం ముక్క
ఇది ప్రత్యేక సందర్భాల్లో మాత్రమే. బోన్ మ్యారో లేదా స్టెమ్ సెల్ ట్రాన్స్ప్లాంట్ తర్వాత, మీ రక్తంలో, లాలాజలంలో దాత (donor) DNA ఉండవచ్చు. అప్పుడు ఆ భాగం మొద్దుబారే మందు (లోకల్ అనస్థీషియా) ఇచ్చి తీసే చాలా చిన్న చర్మం ముక్క నుంచి మీ సొంత DNA దొరుకుతుంది.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఆ రోజు
శాంపిల్ ఇచ్చే రోజు ఏమి జరుగుతుంది?
ముందు సమ్మతి
టెస్ట్ ముందు జరిగే కౌన్సెలింగ్ పూర్తయి, మీరు సమ్మతి పత్రం (కన్సెంట్ ఫామ్) మీద సంతకం చేసిన తర్వాతే శాంపిల్ తీసుకుంటారు. మీ ప్రశ్నలకు ఇంకా సమాధానం దొరకకపోతే, సూది గానీ ట్యూబ్ గానీ బయటికి రాకముందే అడగండి.
మీ వివరాలు సరిచూస్తారు
మీ పేరు, పుట్టిన తేదీ, అడిగిన టెస్ట్ — ఇవన్నీ ఫామ్తో సరిపోతున్నాయో లేదో చూస్తారు. ట్యూబ్ మీద ఉన్న లేబుల్ను మీరే స్వయంగా ఒకసారి చూడండి. పేరులో ఒక్క అక్షరం తప్పు ఉన్నా రిపోర్ట్ ఆలస్యం కావచ్చు.
శాంపిల్ తీసుకుంటారు
రక్తం తీయడం చాలా త్వరగా అయిపోతుంది. ఉమ్మి గీత వరకు రావాలి కాబట్టి లాలాజలానికి కొంచెం ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. చెంప స్వాబ్ క్షణాల్లో అయిపోతుంది.
ప్యాక్ చేసి పంపుతారు
శాంపిల్ను సీల్ చేసి ల్యాబ్కు పంపుతారు, చాలాసార్లు కొరియర్లో. జెనెటిక్ ల్యాబ్లు ప్రతి ఊరిలో ఉండవు. అందుకే శాంపిల్స్ సాధారణంగా దూరం ప్రయాణిస్తాయి.
మీరు ఇంటికి వెళ్లవచ్చు
ఆ తర్వాత మామూలుగానే తినవచ్చు, బండి నడపవచ్చు, పనికి వెళ్లవచ్చు. ఇక ఎదురుచూపు మొదలవుతుంది. రిపోర్ట్ మీకు ఎలా అందిస్తారో మీ కౌన్సెలర్ చెబుతారు.
మీరు వినే పదాలు
శాంపిల్కు సంబంధించిన పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- DNA
- మీ కణాల లోపల ఉండే పొడవైన రసాయన కోడ్. ప్రతి జన్యువూ దీనిలోనే ఉంటుంది. టెస్ట్ చేసే ముందు ల్యాబ్ శాంపిల్ నుంచి దీన్ని వేరు చేస్తుంది.
- జెర్మ్లైన్ (germline)
- పుట్టినప్పటి నుంచి శరీరంలోని ప్రతి కణంలో ఉండేది, అందుకే తరువాతి తరానికి వెళ్లగలిగేది. ఈ శాంపిల్స్లో ఏదైనా జెర్మ్లైన్ లోపాన్ని చూపించగలదు.
- చెంప స్వాబ్ (buccal swab)
- చెంప స్వాబ్కు వైద్య పరిభాషలో పేరు. "బక్కల్" అంటే చెంప లోపలి భాగం అని మాత్రమే అర్థం.
- ఊదా రంగు మూత ట్యూబ్ (EDTA tube)
- జెనెటిక్ రక్త శాంపిల్స్ కోసం తరచుగా వాడే ఊదా రంగు మూత ఉన్న ట్యూబ్. ల్యాబ్కు చేరే దారిలో రక్తం గడ్డకట్టకుండా ఇది ఆపుతుంది.
- శాంపిల్ కిట్ (sample kit)
- ల్యాబ్ నుంచి వచ్చే ఒక పెట్టె. అందులో ట్యూబ్, సూచనలు, ఒక ఫామ్, తిరిగి పంపే కవర్ ఉంటాయి. అందులోని దశలను వరుసగా పాటించండి.
- మళ్లీ శాంపిల్ (repeat sample)
- మొదటి శాంపిల్ను టెస్ట్ చేయలేకపోయినప్పుడు అడిగే రెండో శాంపిల్. ఇది ఇబ్బందే కానీ, మీలో ఏదో తప్పు ఉందని దానికి అర్థం కాదు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
పక్కపక్కన పెడితే
ఏ పరిస్థితికి ఏ శాంపిల్ సరిపోతుంది?
సాధారణ నమ్మకాలు
శాంపిల్ గురించి చాలామంది అనుకునే నాలుగు విషయాలు — నిజం ఏమిటి?
అవసరం లేదు. తిన్న ఆహారంతో మీ DNA మారదు. అదే సమయంలో ఉపవాసం అవసరమైన వేరే రక్త పరీక్ష కూడా చేస్తుంటే తప్ప, మామూలుగానే తినండి.
వారసత్వ టెస్టింగ్కు అవసరం లేదు. మీరు పుట్టుకతో తెచ్చుకున్న లోపం మీ రక్తంలో, లాలాజలంలో కూడా ఉంటుంది. కణితి కణజాలం క్యాన్సర్ గురించే వేరే ప్రశ్నకు సమాధానం ఇస్తుంది.
సరిగ్గా సేకరిస్తే, చాలా వారసత్వ టెస్ట్లకు లాలాజలం నమ్మదగిన ఫలితాలు ఇస్తుంది. అసలు ఇబ్బంది ఏమిటంటే — శాంపిల్ చాలా తక్కువగా ఉండటం, లేదా ఆహారం కలిసి పాడవడం. అప్పుడు మళ్లీ శాంపిల్ ఇవ్వాల్సి వస్తుంది.
మీకు వారసత్వంగా వచ్చిన జన్యువులను కీమోథెరపీ మార్చదు. రక్త కణాల సంఖ్య (బ్లడ్ కౌంట్స్) తక్కువగా ఉంటే, అప్పుడప్పుడు రక్త శాంపిల్ను వాడటం కష్టం కావచ్చు. అందుకే మీరు ఏ చికిత్స తీసుకుంటున్నారో బృందానికి చెప్పండి.
మీతో సూటిగా
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ ల్యాబ్కు ఏ శాంపిల్ కావాలో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది ల్యాబ్ మీద, డాక్టర్ రాసిన టెస్ట్ మీద ఆధారపడుతుంది. మీ కౌన్సెలర్ గానీ, కిట్లోని సూచనలు గానీ ఆ విషయం చెబుతాయి. ఇక్కడ చదివిన దానికి అవి వేరుగా ఉన్నా సరే, వాటినే పాటించండి.
రిపోర్ట్ ఎప్పుడు వస్తుందో ఇది చెప్పలేదు
సమయం అనేది టెస్ట్ మీద, ల్యాబ్ మీద, శాంపిల్ ఎంత దూరం ప్రయాణించాలి అనే దాని మీద ఆధారపడుతుంది. వాస్తవానికి దగ్గరగా ఉండే అంచనా ఏమిటో మీ కౌన్సెలర్ను అడగండి. మళ్లీ శాంపిల్ అవసరమైతే ఏమవుతుందో కూడా అడగండి.
ఇది ఎవరికి వర్తించదు?
మీకు బ్లడ్ క్యాన్సర్ ఉన్నా, లేదా దాత నుంచి ట్రాన్స్ప్లాంట్ జరిగి ఉన్నా, ఇక్కడి సాధారణ సలహా మీకు సరిపోదు. మీ వారసత్వ DNA మీ రక్తంలో ఉండకపోవచ్చు. ఏ శాంపిల్ తీసుకోవడానికైనా ముందే మీ వ్యాధి నిర్ధారణ గురించి బృందానికి చెప్పండి. అప్పుడు వాళ్లు సరైన శాంపిల్ను ఎంచుకోగలుగుతారు. చివరికి వచ్చే మీ రిపోర్ట్కు అర్థం ఏమిటి అనేది, ఆ టెస్ట్ రాసిన కౌన్సెలర్ను అడగాల్సిన ప్రశ్న.
కిట్ ఇంటికి వచ్చి, దాన్ని ఎలా వాడాలో అర్థం కాకపోతే — శాంపిల్ సేకరించిన తర్వాత కాదు, ముందే ఫోన్ చేయండి.తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శాంపిల్ ఇవ్వడం గురించి తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శాంపిల్ ఇస్తే నొప్పి ఉంటుందా?
రక్తం తీయడం మామూలు రక్త పరీక్షలాగే అనిపిస్తుంది: సూది గుచ్చినప్పుడు చిన్న చురుకు, కొంచెం ఒత్తిడి. లాలాజలం, చెంప స్వాబ్ ఇచ్చేటప్పుడు నొప్పి ఏమీ ఉండదు. సూది చూస్తే మీకు కళ్లు తిరిగినట్టు అనిపిస్తే ముందే చెప్పండి. శాంపిల్ తీసేటప్పుడు మీరు పడుకోవచ్చు.
ఇంట్లోనే శాంపిల్ తీసుకుంటారా?
చాలాసార్లు తీసుకుంటారు. లాలాజల కిట్లను పోస్ట్లో పంపి, కొరియర్లో తిరిగి తెప్పించుకోవచ్చు. కొన్ని ల్యాబ్లు ఇంటికి వచ్చి రక్తం తీసే ఏర్పాటు కూడా చేస్తాయి. మీ ల్యాబ్ ఏమి అందిస్తుందో మీ కౌన్సెలర్ను అడగండి. శాంపిల్ ఇంట్లో తీసుకున్నా సరే, సమ్మతి, కౌన్సెలింగ్ మాత్రం ముందే జరగాలి.
లాలాజల శాంపిల్ ఇచ్చే ముందు తినవచ్చా?
శాంపిల్ ఇచ్చే ముందు వెంటనే కాదు. ఆహారం, పానీయాలు, పొగాకు, పాన్, చూయింగ్ గమ్ శాంపిల్ను పాడు చేయవచ్చు. ఎంతసేపు ఆగాలో కిట్లో రాసి ఉంటుంది. మామూలు నీళ్లతో నోరు పుక్కిలించడానికి సాధారణంగా అనుమతిస్తారు, కానీ కిట్లోని సూచనలనే పాటించండి.
ఈ మధ్యే నాకు రక్తం ఎక్కించారు. దాని వల్ల ఏమైనా తేడా వస్తుందా?
శాంపిల్ తీసుకునే ముందే బృందానికి చెప్పండి. చాలా సందర్భాల్లో వారసత్వ టెస్టింగ్కు దీని వల్ల సమస్య ఉండదు. అయినా ల్యాబ్ వేరే రకం శాంపిల్ అడగవచ్చు, లేదా శాంపిల్ను కొంత కాలం తర్వాత తీసుకోమని చెప్పవచ్చు.
మా జిల్లాలోనే శాంపిల్ తీసి హైదరాబాద్కు పంపవచ్చా?
సాధారణంగా పంపవచ్చు. చాలా జెనెటిక్ శాంపిల్స్ ఎలాగూ కొరియర్లో ఒక కేంద్ర ల్యాబ్కు వెళ్తాయి. మీ దగ్గర్లోని కలెక్షన్ సెంటర్లో తీసుకోవచ్చేమో మీ కౌన్సెలర్ను అడగండి. ట్యూబ్, ఫామ్ — ఈ రెండూ మీ ల్యాబ్కు కావాల్సినవేనా అని కూడా సరిచూసుకోండి.
శాంపిల్ పనికిరాకపోతే ఏమవుతుంది?
ల్యాబ్ మళ్లీ శాంపిల్ అడుగుతుంది. ఇది అప్పుడప్పుడు జరుగుతుంది. ఎక్కువగా ఉమ్మి మరీ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు, లేదా తిన్న వెంటనే సేకరించినప్పుడు జరుగుతుంది. ఇది చికాకుగానే ఉంటుంది, కానీ దీని వల్ల మీ జన్యువుల గురించి ఏమీ తెలియదు.
తర్వాత నా శాంపిల్ను ఏమి చేస్తారు?
ల్యాబ్లు మిగిలిన DNA ని చాలాసార్లు కొంత కాలం పాటు దాచి ఉంచుతాయి. కొన్ని ల్యాబ్లు దాన్ని పరిశోధనకు వాడుకోవడానికి అనుమతి అడుగుతాయి. మీ సమ్మతి పత్రంలో ఈ విషయం వివరించి ఉండాలి. దాచి ఉంచడానికి గానీ, పరిశోధనకు గానీ మీరు వద్దని చెప్పవచ్చు. దాని వల్ల మీ టెస్ట్ మీద ఏ ప్రభావమూ ఉండదు.
పిల్లలు లాలాజలం లేదా చెంప శాంపిల్ ఇవ్వవచ్చా?
ఇవ్వవచ్చు, ఆ బిడ్డకు టెస్ట్ చేయడం సరైనది అయినప్పుడు. చిన్న పిల్లలకు రక్తం కంటే చెంప స్వాబ్ తరచుగా సులువుగా ఉంటుంది. అయితే పెద్దయ్యాక వచ్చే క్యాన్సర్ రిస్క్ కోసం చేసే టెస్టింగ్ చాలావరకు, బిడ్డ తామే నిర్ణయించుకోగలిగే వయసు వచ్చేవరకు ఆగుతుంది. కాబట్టి ముందుగా మీ కౌన్సెలర్ను అడగండి.
CION ఆంకాలజిస్టులను కలవండి. మీ కుటుంబ చరిత్ర లేదా జెనెటిక్ రిపోర్ట్ను వారి దగ్గరకు తీసుకురండి.
కుటుంబంలో క్యాన్సర్ ఎక్కువగా కనిపించినవారిని మా మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు చూస్తారు, అవసరమైన చోట జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, టెస్టింగ్ ఏర్పాటు చేస్తారు, ఆ తర్వాతి తనిఖీలను ప్లాన్ చేస్తారు.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- MedlinePlus Genetics — How is genetic testing done?
- National Cancer Institute — Genetic Testing for Inherited Cancer Susceptibility Syndromes
- MedlinePlus Genetics — What is the difference between germline and somatic mutations?
- NHS — Genetic and genomic testing
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీ టెస్ట్కు ఏ శాంపిల్ కావాలో తెలియడం లేదా?
మీకు ఏ టెస్ట్ సూచించారో మాకు చెప్పండి. శాంపిల్ ఎలా, ఎక్కడ సేకరిస్తారో మేము వివరిస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.