కీమోథెరపీ, సంతానం: కీమో మొదలుపెట్టే ముందు తెలుసుకోవాల్సినవి

అవును, కీమోథెరపీ సంతాన సామర్థ్యంపై (fertility) ప్రభావం చూపగలదు. దాన్ని కాపాడుకోవడానికి తీసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన నిర్ణయాలు సాధారణంగా మొదటి సైకిల్‌కు ముందే తీసుకోవాలి. చాలా కీమో మందులు వేగంగా విభజించే కణాలను దెబ్బతీస్తాయి. పురుషుల్లో వీర్యకణాలను తయారుచేసే కణాలు, స్త్రీలలో అండాశయాల్లోని అండాలు, వాటికి సహాయపడే కణాలు కూడా ఆ ప్రభావానికి గురవుతాయి.

కొన్ని చికిత్సలు సంతానంపై పెద్దగా శాశ్వత ప్రభావం చూపవు. మరికొన్ని, ముఖ్యంగా కొన్ని రకాల మందులు ఎక్కువ మొత్తంలో ఇచ్చినప్పుడు, పొత్తికడుపు భాగానికి రేడియేషన్‌తో కలిపి ఇచ్చినప్పుడు, లేదా ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌కు ముందు ఇచ్చే హై-డోస్ చికిత్సలో, సంతాన సామర్థ్యాన్ని బాగా తగ్గించవచ్చు లేదా పూర్తిగా ముగించవచ్చు. వయసు కూడా ముఖ్యమే. చిన్న వయసువారిలో కోలుకునే శక్తి సాధారణంగా ఎక్కువ. సహజంగా నెలసరి ఆగిపోయే వయసుకు (menopause) దగ్గరగా ఉన్న స్త్రీలలో సంతాన సామర్థ్యం శాశ్వతంగా పోయే అవకాశం ఎక్కువ.

సంతాన సంరక్షణ (fertility preservation) అంటే చికిత్సకు ముందే వీర్యం, అండాలు, పిండాలు (embryos) లేదా ప్రత్యుత్పత్తి కణజాలాన్ని భద్రపరచడం. దీనివల్ల తర్వాత సొంత పిల్లలు కలిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ పద్ధతులు కీమో మొదలుకాక ముందే బాగా పనిచేస్తాయి, కొన్ని అప్పుడు మాత్రమే పనిచేస్తాయి. ఎందుకంటే చికిత్స వీర్యకణాలను, అండాలను త్వరగా దెబ్బతీయగలదు.

కానీ రద్దీగా ఉండే క్లినిక్‌లలో, క్యాన్సర్ అని తెలిసిన ఒత్తిడిలో, ఈ విషయం తరచుగా ప్రస్తావనకే రాదు. అడగడానికి ఇది సరైన సమయం కాదని కుటుంబాలు అనుకుంటాయి. నెలలు, సంవత్సరాలు గడిచాక, సంతానం గురించి ఎవరూ చెప్పకపోవడమే తమ అతిపెద్ద బాధ అని చాలామంది చెబుతారు. మీకు గానీ, మీ బిడ్డకు గానీ భవిష్యత్తులో సొంత పిల్లలు కావాలనే అవకాశం కొంచెమైనా ఉంటే, ఇప్పుడు క్యాన్సర్ కంటే ఇది చిన్న విషయంగా అనిపించినా, చికిత్స మొదలయ్యే ముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగండి. మీ రిస్క్ ఎంత, సంరక్షణకు సమయం ఉందా అనేది మీ టీమ్ వివరించి, సంతాన నిపుణుల (fertility specialist) దగ్గరకు వెంటనే పంపగలదు.

వీలైతే మొదటి సైకిల్‌కు ముందే నిర్ణయించండి

వీర్యాన్ని భద్రపరచడం (sperm banking) చాలాసార్లు కొద్ది రోజుల్లోనే పూర్తవుతుంది. అండాలు లేదా పిండాలను ఫ్రీజ్ చేయడానికి సాధారణంగా ఒకట్రెండు వారాలు పడుతుంది.

ప్రతి క్యాన్సర్ ఆలస్యాన్ని అనుమతించదు

కొన్ని అత్యవసరమైన లేదా వేగంగా పెరిగే క్యాన్సర్లలో చికిత్స వెంటనే మొదలుపెట్టాలి. ఈ విషయం మీ టీమ్ చెబుతుంది.

సంతానం, గర్భనిరోధం రెండూ ముఖ్యమే

సంతాన సామర్థ్యం దెబ్బతినే అవకాశం ఉన్నా, చికిత్స సమయంలో గర్భం వచ్చే అవకాశం ఇంకా ఉంటుంది. ఆ సమయంలో గర్భం రాకుండా చూసుకోవాలి.

మీ చికిత్స మీ సంతానంపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుందో, తర్వాత మీకు పిల్లలు కలుగుతారో లేదో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. ఈ ప్రభావం చాలా అంశాలపై ఆధారపడుతుంది. ఏ ఒక్కరి విషయంలోనూ ఖచ్చితంగా ముందే చెప్పలేం. మీ ఆంకాలజిస్ట్, సంతాన నిపుణులు మీకు మరింత వ్యక్తిగతమైన అంచనా ఇవ్వగలరు.

భద్రపరిచిన వీర్యం, అండాలు లేదా పిండాలతో గర్భం తప్పకుండా వస్తుందని కూడా ఈ పేజీ వాగ్దానం చేయలేదు. సంరక్షణ ఒక అవకాశం మాత్రమే, ఖచ్చితత్వం కాదు. ఫలితం వయసు, భద్రపరిచినవాటి సంఖ్య, నాణ్యత, తర్వాత చేసే సంతాన చికిత్సపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

చికిత్సకు ముందు ఉన్న సమయం ఎందుకు ఇంత ముఖ్యం?

వీర్యకణాలు, అండాలు చురుకుగా విభజించే కణాల నుంచి తయారవుతాయి. కీమో లక్ష్యం చేసుకునేది సరిగ్గా అలాంటి కణాలనే. ఒక్క సైకిల్ కూడా వీర్యకణాల DNAని దెబ్బతీసి, అండాశయాల్లోని అండాల సంఖ్యను తగ్గించగలదు. చికిత్స మొదలయ్యాక సేకరించిన వీర్యంలో ఆ నష్టం ఉండవచ్చు. బ్లడ్ కౌంట్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు అండాల సేకరణ కోసం అండాశయాలను ఉత్తేజపరచడం సురక్షితం కాకపోవచ్చు, పనిచేయకపోవచ్చు.

అందుకే సురక్షితంగా కొద్ది సమయం ఇవ్వగలిగిన ప్రతిసారీ, రోగ నిర్ధారణ సమయంలోనే, మొదటి డోస్‌కు ముందే సంతానం గురించి మాట్లాడాలని సంతాన నిపుణులు, క్యాన్సర్ సంస్థలు గట్టిగా చెబుతాయి. పురుషులకు దీని అర్థం చాలాసార్లు ఒకట్రెండు రోజుల్లో వీర్యం భద్రపరచడం. స్త్రీలకు దీని అర్థం కొద్ది రోజుల్లోనే అండాశయాల ఉత్తేజ చికిత్స మొదలుపెట్టి, కీమోకు ముందే అండాలు లేదా పిండాలు ఫ్రీజ్ చేయడం.

చికిత్స ఆగలేనప్పుడు

కొన్నిసార్లు క్యాన్సర్ చాలా దూకుడుగా ఉంటుంది, లేదా రోగి బాగా నీరసంగా ఉంటారు. అప్పుడు కీమో వెంటనే మొదలుపెట్టాలి. అలాంటప్పుడు అండాలు, పిండాలు ఫ్రీజ్ చేయడానికి సమయం ఉండకపోవచ్చు, కొన్నిసార్లు వీర్యం భద్రపరచడానికి కూడా ఉండకపోవచ్చు. మీ టీమ్ ఈ విషయం స్పష్టంగా వివరించాలి. కీమో సమయంలో అండాశయాలను తాత్కాలికంగా అణచివేయడం (ovarian suppression), లేదా అండాశయ, వృషణ కణజాలాన్ని ఫ్రీజ్ చేయడం లాంటి ఆప్షన్లను కొన్ని కేంద్రాల్లో ఇంకా పరిగణించవచ్చు. చికిత్స తర్వాత సంతాన సామర్థ్యాన్ని టెస్ట్ చేయవచ్చు. తల్లిదండ్రులు కావడానికి ఇతర మార్గాలూ ఉంటాయి. సంరక్షణకు సమయం దొరకకపోవడం బాధాకరమే, కానీ దారులన్నీ మూసుకుపోయినట్టు కాదు.

తర్వాత ఏం చేయాలి?

చికిత్స మీ సంతానంపై ఎలా ప్రభావం చూపవచ్చో, సంరక్షణకు సమయం ఉందో మీ ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగండి. సంతాన నిపుణుల దగ్గరకు వెంటనే రిఫరల్ అడగండి. ఆప్షన్లు, ఖర్చు గురించి కుటుంబంతో మాట్లాడండి. వీలైతే మొదటి సైకిల్‌కు ముందే చర్య తీసుకోండి. చికిత్స సమయంలో నమ్మదగిన గర్భనిరోధం వాడండి.