పిల్లల సంతాన సామర్థ్యం: కీమో ప్రభావం, ఏ అవకాశాలు ఉన్నాయి

చూపవచ్చు. ఆ ప్రమాదం ఏ మందులు ఇస్తున్నారు, మొత్తం ఎంత చికిత్స ఇస్తున్నారు, దానితో పాటు రేడియోథెరపీ లేదా స్టెమ్ సెల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ కూడా అవసరమా, బిడ్డ వయసు ఎంత, యుక్తవయసు (puberty) ఏ దశలో ఉంది అనే వాటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. క్యాన్సర్ చికిత్స తీసుకున్న చాలామంది పిల్లలు పెద్దయ్యాక సొంత పిల్లలను కంటారు. కానీ కొన్ని చికిత్సలు — ముఖ్యంగా ఆల్కైలేటింగ్ మందులు మొత్తం ఎక్కువ మోతాదులో ఇవ్వడం, పొత్తికడుపు (pelvis) లేదా శరీరం మొత్తానికి రేడియోథెరపీ, ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌కు ముందు ఇచ్చే హై-డోస్ చికిత్స — శాశ్వత ప్రభావాలు కలిగించే ప్రమాదం ఎక్కువ.

బిడ్డ ప్రాణం ఒక్కటే మనసులో ఉన్న సమయంలో తల్లిదండ్రులకు సంతానం గురించి చెబుతారు. అయినా, చిన్నతనంలో క్యాన్సర్ చికిత్స తీసుకున్నవారు పెద్దయ్యాక, దీని గురించి అప్పుడే మాట్లాడి ఉంటే బాగుండేది అని ఎక్కువగా చెప్పే విషయం ఇదే. అందుకే చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందు, కొద్ది నిమిషాలైనా సరే, టీమ్‌ను ఈ విషయం అడగడం విలువైనది.

సంతానాన్ని కాపాడే అవకాశాలు యుక్తవయసుపై ఆధారపడి ఉంటాయి. యుక్తవయసుకు వచ్చిన టీనేజ్ అబ్బాయిలు సాధారణంగా స్పెర్మ్ బ్యాంక్‌లో దాచుకోవచ్చు. ఇది త్వరగా అయిపోతుంది, చికిత్సను ఆలస్యం చేయదు. నెలసరి మొదలైన టీనేజ్ అమ్మాయిలు అండాలను ఫ్రీజ్ చేయించుకోవచ్చు. అయితే దానికి కావలసిన స్టిమ్యులేషన్ సమయం ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉండదు. యుక్తవయసుకు ముందు పరిణతి చెందిన స్పెర్మ్, అండాలు సేకరించడం సాధ్యం కాదు. అమ్మాయిలకు అండాశయ కణజాలం (ovarian tissue) ఫ్రీజ్ చేయడం — కీహోల్ సర్జరీతో అండాశయంలో చిన్న భాగాన్ని తీసి భద్రపరచడం — కొన్ని ప్రత్యేక కేంద్రాల్లో ఉంది, దీని ద్వారా పెద్దయ్యాక గర్భం దాల్చిన ఉదాహరణలు ఉన్నాయి. అబ్బాయిలకు వృషణ కణజాలం (testicular tissue) ఫ్రీజ్ చేయడం ఇంకా ప్రయోగ దశలోనే ఉంది, పరిశోధన కేంద్రాల్లో మాత్రమే అందుబాటులో ఉంటుంది. ఏ అవకాశమూ లేనప్పుడు, బిడ్డ పెరుగుతున్నప్పుడు జాగ్రత్తగా ఫాలో-అప్ చేయడం వల్ల యుక్తవయసు లేదా సంతానానికి సంబంధించిన సమస్యలను ముందే పట్టుకుని పరిష్కరించవచ్చు.

పిల్లలతో, టీనేజర్లతో ఈ విషయం మాట్లాడే తీరు వారి వయసుకు తగ్గట్టు ఉండాలి. చిన్న పిల్లలకు వివరాలు అవసరం లేదు. టీనేజర్లను మాత్రం వారి సొంత శరీరానికి సంబంధించిన నిర్ణయాల్లో భాగం చేయాలి, కావాలంటే టీమ్‌తో ఒంటరిగా మాట్లాడే సమయం ఇవ్వాలి, ఏమి ఇస్తున్నారో అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయం చేయాలి. ముఖ్యంగా స్పెర్మ్ బ్యాంకింగ్ అబ్బాయిలకు ఇబ్బందిగా అనిపించవచ్చు. యువతతో అనుభవం ఉన్న సిబ్బంది దాన్ని చాలా సులువు చేయగలరు.

ప్రశ్నను ముందే అడగండి

తల్లిదండ్రులు సూటిగా ఇలా అడగవచ్చు: ఈ చికిత్స నా బిడ్డ సంతాన సామర్థ్యంపై ప్రభావం చూపుతుందా, ఇప్పుడు చేయగలిగేది ఏమైనా ఉందా?

యుక్తవయసుపై కూడా ప్రభావం పడవచ్చు

కొన్ని చికిత్సలు యుక్తవయసును ఆలస్యం చేస్తాయి లేదా దారి తప్పిస్తాయి. ఫాలో-అప్‌లో ఎదుగుదల, హార్మోన్ చెక్‌లు సహాయపడతాయి.

రికార్డులు దాచుకోండి

మీ బిడ్డ పెద్దయ్యాక కుటుంబం గురించి ఆలోచించే సమయంలో చికిత్స సారాంశం (treatment summary) చాలా ఉపయోగపడుతుంది.

మీ బిడ్డకు సంతానంపై ప్రమాదం ఎంత, ఏదైనా అవకాశం సరిపోతుందా అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది క్యాన్సర్ రకం, చికిత్స ప్లాన్, వయసు, యుక్తవయసు దశపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అది మీ బిడ్డ ఆంకాలజీ టీమ్ నుంచే రావాలి.

మీ బిడ్డ భవిష్యత్తు ఎలా ఉంటుందో కూడా ఇది చెప్పలేదు. క్యాన్సర్ చికిత్స తీసుకున్న చాలామంది పిల్లలు తర్వాత కుటుంబాలు ఏర్పరచుకుంటున్నారు. వైద్య అవకాశాలు కూడా మెరుగవుతూనే ఉన్నాయి.

టీనేజ్ అబ్బాయిలకు స్పెర్మ్ బ్యాంకింగ్ ఎలా జరుగుతుంది

టీనేజ్ అబ్బాయిలకు చికిత్స ప్లాన్ అయిన వెంటనే స్పెర్మ్ బ్యాంకింగ్ గురించి చెబుతారు. క్లినిక్ లేదా హాస్పిటల్ ల్యాబ్‌లో ఏకాంతంగా శాంపిల్ ఇస్తారు. చాలామంది అబ్బాయిలకు, ముఖ్యంగా తల్లిదండ్రులు దగ్గర ఉన్నప్పుడు, ఇది సిగ్గుగా అనిపిస్తుంది. అందుకే సిబ్బంది తరచుగా ఆ యువకుడితో ఒంటరిగా మాట్లాడి, పద్ధతిని సులువుగా వివరించి, ఏకాంతం ఇస్తారు. శాంపిల్ ఇవ్వలేకపోతే, మత్తు ఇచ్చి స్పెర్మ్ సేకరించడం లాంటి ఇతర మార్గాలు — కొన్నిసార్లు ఇప్పటికే ప్లాన్ చేసిన మరో ప్రొసీజర్ సమయంలోనే — చర్చకు రావచ్చు. సమ్మతి సాధారణంగా తల్లిదండ్రులు, ఆ యువకుడు కలిసి ఇస్తారు.

అమ్మాయిలకు అండాశయ కణజాలం ఫ్రీజ్ చేయడం

అమ్మాయిలకు అండాశయ కణజాలం ఫ్రీజ్ చేయడం అంటే ఒక చిన్న కీహోల్ ఆపరేషన్. మత్తు అవసరమయ్యే మరో ప్రొసీజర్‌తో — పోర్ట్ పెట్టడం లేదా బోన్ మ్యారో టెస్ట్ లాంటిది — కలిపి చేస్తారు, తద్వారా ఒక్కసారే మత్తు ఇస్తే సరిపోతుంది. ఆ కణజాలాన్ని ప్రత్యేక ల్యాబ్‌లో భద్రపరుస్తారు. పెద్దయ్యాక దాన్ని తిరిగి అమర్చి హార్మోన్ ఉత్పత్తిని, సంతాన సామర్థ్యాన్ని పునరుద్ధరించవచ్చు. ఈ పద్ధతి ద్వారా గర్భం దాల్చిన ఉదాహరణలు నమోదయ్యాయి. భారతదేశంలో ఇది పరిమిత కేంద్రాల్లోనే ఉంది. అందుకే సమయానికి ఏర్పాటు చేయగలరా అని ముందే అడగండి.

రేడియోథెరపీ సమయంలో అండాశయాలు, వృషణాల రక్షణ

పొత్తికడుపు దగ్గర రేడియోథెరపీ అవసరమైనప్పుడు, కవచం పెట్టడం వల్ల వృషణాలకు లేదా అండాశయాలకు చేరే రేడియేషన్ తగ్గుతుంది. కొంతమంది అమ్మాయిలకు చిన్న ఆపరేషన్‌తో అండాశయాలను చికిత్స ప్రాంతం నుంచి పక్కకు జరపవచ్చు. ఈ ఏర్పాట్లు సాధ్యమేనా అని రేడియోథెరపీ టీమ్‌ను అడగండి.

యుక్తవయసు, హార్మోన్ సహాయం

క్యాన్సర్ చికిత్స తర్వాత కొంతమంది పిల్లలకు యుక్తవయసు మొదలవడానికి లేదా పూర్తవడానికి హార్మోన్ చికిత్స అవసరమవుతుంది. దీన్ని పిల్లల హార్మోన్ స్పెషలిస్ట్ చూస్తారు. ఇది సాధారణ ఎదుగుదలకు, ఎముకల ఆరోగ్యానికి, అభివృద్ధికి తోడ్పడుతుంది. హార్మోన్ సహాయం అవసరమైనంత మాత్రాన సంతాన సామర్థ్యం పోయినట్టు కాదు. దాన్ని పెద్దయ్యాక విడిగా పరీక్షించవచ్చు.

సమ్మతి, యువత

సమ్మతి సాధారణంగా తల్లిదండ్రులు ఇస్తారు. అయినా టీనేజర్లు కూడా అంగీకరించాలి. వారి అభిప్రాయం ముఖ్యం. భద్రపరిచిన కణజాలం లేదా స్పెర్మ్ వారు పెద్దయ్యాక వారికే చెందుతుంది.

ఖర్చు

స్పెర్మ్ బ్యాంకింగ్ ఖర్చు సాపేక్షంగా తక్కువ. కణజాలం ఫ్రీజ్ చేయడం ప్రత్యేకమైనది, ఖర్చు ఎక్కువ కావచ్చు. ఏమైనా సహాయం దొరుకుతుందా అని అడగండి.

తర్వాత దీని గురించి మాట్లాడటం

పిల్లలు పెరుగుతున్నకొద్దీ వారి చికిత్స గురించి, సంతానంపై పడే ప్రభావాల గురించి వయసుకు తగిన సమాచారం వారికి కావాలి. ఆదర్శంగా, వారు పెద్దవాళ్లు కాకముందే.

పెళ్లి, కుటుంబ ఒత్తిళ్లు

పెళ్లి సంబంధాల గురించి కుటుంబాలు కొన్నిసార్లు ఆందోళన పడతాయి. సరైన సమాచారం, కౌన్సెలింగ్ ఈ భయాలను తగ్గిస్తాయి.

సర్వైవర్‌షిప్ క్లినిక్‌లు

చిన్నతనంలో క్యాన్సర్ చికిత్స తీసుకున్నవారి కోసం ఉండే దీర్ఘకాల ఫాలో-అప్ క్లినిక్‌లలో ఎదుగుదల, యుక్తవయసు, గుండె, హార్మోన్లు, సంతాన సామర్థ్యం చెక్ చేస్తారు. మీ హాస్పిటల్‌లో అలాంటిది ఉందా అని అడగండి, పెద్దయ్యాక కూడా వెళ్తూ ఉండండి.

టీనేజర్లతో భవిష్యత్తు గురించి మాట్లాడటం

టీనేజర్లు సంబంధాల గురించి, పిల్లలు పుడతారా అనే దాని గురించి ఆందోళన పడవచ్చు. టీమ్ నుంచి నిజాయితీగా, ఆశ కలిగించే సమాచారం, ఏకాంతంగా ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం వారికి కొంత నియంత్రణ భావనను ఇస్తాయి.

తల్లిదండ్రులకు మానసిక సహాయం

క్యాన్సర్‌ను ఎదుర్కొంటూనే బిడ్డ భవిష్యత్ సంతానం గురించి ఆలోచించడం బాధాకరం. దీనికి సహాయం అందుబాటులో ఉంది.

తర్వాత ఏమి చేయాలి

చికిత్సకు ముందే సంతానంపై ప్రమాదం గురించి ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగండి, మీ బిడ్డ వయసుకు సరిపోయే అవకాశం ఏదైనా ఉందా అని అడగండి, టీనేజర్లను నిర్ణయాల్లో భాగం చేయండి, చికిత్స సారాంశం దాచుకోండి, దీర్ఘకాల ఫాలో-అప్‌కు వెళ్లండి, యుక్తవయసు లేదా ఎదుగుదల గురించి ఏ ఆందోళన ఉన్నా చెప్పండి.