Medical Oncologist
నోటి సంరక్షణ
కీమో సమయంలో జలుబు పొక్కులు, నోటి పుండ్లు: తేడా ఏమిటి?
జలుబు పొక్కులు పెదవుల మీద లేదా చుట్టూ వస్తాయి. ఏమీ కనిపించకముందే జిల్లుమంటాయి, తర్వాత నీటి పొక్కులు ఏర్పడి పగిలి పెచ్చు కడతాయి. కీమో నోటి పుండ్లు నోటి లోపల ఉంటాయి, మెల్లగా మొదలవుతాయి, పొక్కులు లేకుండా లోతు లేని పుండ్లుగా కనిపిస్తాయి. ఈ తేడా ఎందుకు ముఖ్యమంటే, జలుబు పొక్కుకు యాంటీవైరల్ మందు అవసరం, దాన్ని ఎంత త్వరగా మొదలుపెడితే అంత బాగా పనిచేస్తుంది.
NG
వైద్యపరంగా సమీక్షించినవారు: Dr. Naresh GunduConsultant Medical Oncologist · MBBS, DNB (Internal Medicine), DM (Medical Oncology, AIIMS) · చివరి సమీక్ష సెప్టెంబర్ 2026, తదుపరి సమీక్ష సెప్టెంబర్ 2027
17+ప్యానెల్లో స్పెషలిస్టులు
15,000+చికిత్స పొందిన పేషెంట్లు
35+తెలంగాణ & ఆంధ్రప్రదేశ్లో కేంద్రాలు
12+హైదరాబాద్లో బ్రాంచీలు
సూటిగా సమాధానం
ఇది జలుబు పొక్కా, లేక కీమో వల్ల నోటి పుండ్లా?
జలుబు పొక్కులు (cold sores) సాధారణంగా పెదవుల మీద లేదా వాటి చుట్టూ మొదలవుతాయి. ఏమీ కనిపించకముందే జిల్లుమనడం లేదా మంట వస్తుంది, తర్వాత చిన్న నీటి పొక్కులు ఏర్పడి, పగిలి, పెచ్చు కడతాయి. కీమో వల్ల వచ్చే నోటి పుండ్లు (mucositis) నోటి లోపల ఉంటాయి, మెల్లగా మొదలవుతాయి, పొక్కులు లేకుండా లోతు లేని పుండ్లు లేదా నోరంతా పచ్చిగా ఉన్నట్టు అనిపిస్తుంది.
ఈ తేడా ముఖ్యం, ఎందుకంటే రెండిటి చికిత్స వేరు. కీమో సమయంలో జలుబు పొక్కుకు సాధారణంగా వైరస్ మీద పనిచేసే యాంటీవైరల్ మందు అవసరం, దాన్ని ఎంత త్వరగా మొదలుపెడితే అంత బాగా పనిచేస్తుంది. కీమో నోటి పుండ్లను పుక్కిలింతలు, నొప్పి మందులు, సమయంతో తగ్గిస్తారు.
ఎక్కువసార్లు తేల్చేసే ఆధారం
మీకు ఇంతకు ముందు ఎప్పుడైనా జలుబు పొక్కులు వచ్చాయా? కీమో సమయంలో ఇవి వచ్చే చాలామందికి గతంలో ఎప్పుడో ఒకసారి వచ్చి ఉంటాయి. ఎందుకంటే ఆ వైరస్ శరీరంలో నిద్రాణంగా ఉండి, రోగనిరోధక శక్తి తగ్గినప్పుడు మళ్లీ లేస్తుంది. మీకు ఇవి వస్తాయని తెలిస్తే, ఒకటి కనిపించేదాకా ఆగకుండా చికిత్స మొదట్లోనే చెప్పండి.
మీకు ఎప్పుడైనా జలుబు పొక్కులు వచ్చి ఉంటే మొదటి సైకిల్లోనే మీ బృందానికి చెప్పండి. కొందరికి నివారణ చికిత్స ఇస్తారు.పక్కపక్కన పోలిక
జలుబు పొక్కుకు, కీమో నోటి పుండ్లకు తేడా ఎలా తెలుసుకోవాలి?
జలుబు పొక్కులా ఎక్కువ అనిపిస్తే
కీమో నోటి పుండ్లలా ఎక్కువ అనిపిస్తే
పెదవుల మీద లేదా చుట్టూ, కొన్నిసార్లు ముక్కు లేదా గడ్డం మీద
నోటి లోపల: బుగ్గల లోపలి వైపు, నాలుక, నాలుక కింద
ఏమీ కనిపించకముందే జిల్లుమనడం లేదా మంట
మెల్లగా పచ్చిగా అనిపించడం, తర్వాత పుండ్లు కనిపించడం
గుంపుగా చిన్న నీటి పొక్కులు, అవి పగిలి పెచ్చు కడతాయి
లోతు లేని పుండ్లు, పసుపు-బూడిద రంగులో ఎర్రటి అంచుతో, పొక్కులు ఉండవు
గతంలో ఒత్తిడి లేదా జబ్బు సమయంలో తరచూ వచ్చాయి
చికిత్సతోనే కొత్తగా వచ్చాయి, సైకిల్ తీరును అనుసరిస్తాయి
సాధారణంగా ఒకే చోట ఒకే మచ్చ
నోటి పొర అంతటా వ్యాపించిన నొప్పి
యాంటీవైరల్ మందుతో, త్వరగా మొదలుపెట్టి చికిత్స
పుక్కిలింతలు, నొప్పి మందులు, సమయంతో చికిత్స
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి
!
ఇవి కనిపిస్తే అదే రోజు
నోటిలో ఏదైనా ఉండి దానితో పాటు జ్వరం రావడం. వేగంగా వ్యాపిస్తున్న లేదా పెద్ద భాగాన్ని కప్పేస్తున్న జలుబు పొక్కు. కంటి దగ్గర పొక్కులు. మింగడంలో ఇబ్బంది లేదా నొప్పి. ఏమీ తాగలేకపోవడం. వీటిలో ఏది ఉన్నా దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లి, ఆ వ్యక్తి కీమో తీసుకుంటున్నారని స్పష్టంగా చెప్పండి. బ్లడ్ కౌంట్ తక్కువగా ఉండే రోజుల్లో వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ మామూలు కంటే ఎక్కువ దూరం, ఎక్కువ వేగంగా వ్యాపించవచ్చు. అందుకే దాన్ని దానంతట అదే తగ్గనివ్వకుండా వెంటనే చికిత్స చేస్తారు.
మూడో అవకాశం
నోటి నొప్పికి ఇంకా ఏ కారణాలు ఉండవచ్చు?
చాలామందికి వీటిలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఒకేసారి ఉంటాయి. అందుకే ఏ వర్ణన కంటే అయినా నోటిని నేరుగా చూడటమే మేలు.
ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్
తుడిస్తే పోయే క్రీమ్ లాంటి తెల్లటి మచ్చలు, తుడిచాక కింద ఎర్రగా పచ్చిగా ఉంటుంది. రుచి చప్పగా లేదా ఉప్పగా అనిపిస్తుంది. కౌంట్ తక్కువగా ఉండే రోజుల్లో చాలా సాధారణం. దీనికి పుక్కిలింత కాదు, డాక్టర్ రాసే యాంటీఫంగల్ మందు కావాలి.
ఆధారం
- తుడిస్తే పోయే మచ్చలు
- నోటి మూలల్లో పగుళ్లు
పంటి సమస్య
ఒకే చోట ఉండే నొప్పి, కొరికినప్పుడు ఎక్కువయ్యే నొప్పి, లేదా నోటి పొర నుంచి కాకుండా పంటి నుంచి వచ్చే నొప్పి. ముఖ్యంగా పళ్ల చికిత్స అప్పటికే ఆలస్యమై ఉంటే, దీన్ని కీమో మీదకు తోసేయడం సులువు.
కట్టుడు పళ్లు ఒరుసుకోవడం
ఒకే చోట, పళ్ల సెట్ అంచుకు సరిపోయే పుండు. చికిత్స సమయంలో బరువు తగ్గడం వల్ల సెట్ సరిగ్గా కూర్చోదు. ఒరుసుకునే సెట్ మామూలుగా మానిపోయే పుండును తెరిచే ఉంచుతుంది.
కట్టుడు పళ్లను ఎక్కువ సేపు తీసి ఉంచండి, బృందానికి చెప్పండి.ఒకేసారి రెండు సమస్యలు
కీమో నోటి పుండ్ల మీద ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్ కలవడం ఎక్కువగా కనిపించే కలయిక. వీటిలో ఏ సమయంలోనైనా జలుబు పొక్కు కూడా రావచ్చు. అందుకే ఊహించడం కాదు, చూడటమే సమాధానం.
జలుబు పొక్కు అయితే
కీమో సమయంలో జలుబు పొక్కు వస్తే ఏమి చేయాలి, ఏమి చేయకూడదు?
గమనించిన వెంటనే మీ బృందాన్ని సంప్రదించండి. వీలైతే పొక్కులు రాకముందే, జిల్లుమనే దశలోనే. యాంటీవైరల్ మందులు త్వరగా మొదలుపెడితే చాలా బాగా పనిచేస్తాయి. కీమో సమయంలో మీ బృందం మామూలు కంటే త్వరగా, ఎక్కువ కాలం చికిత్స ఇవ్వాలనుకోవచ్చు.
మిగిలిపోయిన పాత క్రీమ్ వాడకండి
ఇదే సమస్యకు ఇంతకు ముందు కొన్నదైనా సరే. చికిత్స సమయంలో మీ బృందం క్రీమ్ కాకుండా టాబ్లెట్ ఇవ్వాలనుకోవచ్చు. ఏది ఇవ్వాలనేది మీ బ్లడ్ కౌంట్, పొక్కు ఎంత వ్యాపించింది అనేదాన్ని బట్టి ఉంటుంది. మీ దగ్గర ఉన్నది మొదలుపెట్టకుండా, వారికి చూపించండి.
ఎదురుచూస్తున్నప్పుడు ప్రాథమిక జాగ్రత్తలు
పొక్కులను గిల్లకండి, నొక్కకండి. ఆ భాగాన్ని శుభ్రంగా ఉంచి, పగుళ్లు రాకుండా లిప్ బామ్ రాయండి. ముఖాన్ని తాకాక చేతులు కడుక్కోండి, ఆ తర్వాత కళ్లను తాకకండి. మిగతా నోటి కోసం ఉప్పు, బేకింగ్ సోడా పుక్కిలింతలు కొనసాగించండి.
ఇతరులను కాపాడటం
జలుబు పొక్కులు నేరుగా తాకడం వల్ల అంటుకుంటాయి. టవల్స్, కప్పులు, చెంచాలు, లిప్ బామ్ పంచుకోకండి. ఎవరినీ ముద్దు పెట్టుకోకండి, ముఖ్యంగా పసిపిల్లలను, ఇంకెవరైనా జబ్బుతో ఉన్నవారిని. ఇంట్లో ఇంకెవరికైనా రోగనిరోధక శక్తి తగ్గి ఉంటే ఇది ఇంకా ముఖ్యం.
మీకు ఇవి తరచూ వస్తుంటే
తర్వాతి సైకిల్కు ముందే చెప్పండి. జలుబు పొక్కులు మళ్లీ మళ్లీ వచ్చే కొందరికి కీమో మొత్తం కాలం నివారణ చికిత్స ఇస్తారు. దీంతో ప్రతిసారీ చికిత్స చేయాల్సిన అవసరం లేకుండా సమస్యే రాకుండా ఉంటుంది.
కంటి దగ్గర జలుబు పొక్కు వస్తే క్రీమ్ కాదు, అత్యవసర పరీక్ష కావాలి. అదే రోజు వెళ్లండి.మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
మీతో నిజాయితీగా
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ నోటిలో ఉన్నది ఏమిటో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. వర్ణనలు కొంత వరకే ఉపయోగపడతాయి. తక్కువ వెలుతురులో తీసిన ఫోటో చాలా అరుదుగా విషయం తేలుస్తుంది. జలుబు పొక్కులు, కీమో పుండ్లు, ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్, పంటి సమస్య, ఇవన్నీ అనుభవించే వ్యక్తికి దాదాపు ఒకేలా అనిపిస్తాయి, వీటిలో కొన్ని ఒకేసారి ఉండవచ్చు.
మీకు ఏ మందు కావాలో, ఎంత కాలం వాడాలో కూడా ఈ పేజీ చెప్పలేదు. యాంటీవైరల్, యాంటీఫంగల్ మందులను మెడికల్ షాపులో నేరుగా కొనకూడదు, డాక్టర్ రాసి ఇవ్వాలి. ఏ మందు, ఎంత కాలం అనేది మీ బ్లడ్ కౌంట్, కిడ్నీలు, మీరు వాడుతున్న మిగతా మందులన్నిటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
తర్వాత ఏమి చేయాలి?
మీకు ఎప్పుడైనా జలుబు పొక్కులు వచ్చి ఉంటే, ఒకటి కనిపించినప్పుడు కాకుండా ఇప్పుడే మీ బృందానికి చెప్పండి. ఏదైనా కనిపిస్తే, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ కోసం ఆగకుండా అదే రోజు సంప్రదించండి. త్వరగా ఇచ్చే యాంటీవైరల్ చికిత్స ఆలస్యంగా ఇచ్చేదానికంటే చాలా బాగా పనిచేస్తుంది. ఈలోగా మిగతా నోటికి మామూలు నోటి సంరక్షణ కొనసాగించండి.
మమ్మల్ని అడిగే ప్రశ్నలు
జలుబు పొక్కులు, నోటి పుండ్ల గురించి తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
జలుబు పొక్కులు ఇప్పుడు మళ్లీ ఎందుకు వచ్చాయి?
మొదటి ఇన్ఫెక్షన్ తర్వాత వైరస్ శరీరంలో నిద్రాణంగా ఉండిపోతుంది, రోగనిరోధక శక్తి తగ్గినప్పుడు మళ్లీ లేస్తుంది. కీమో ఉద్దేశపూర్వకంగానే దాన్ని తగ్గిస్తుంది. అందుకే గతంలో జలుబు పొక్కులు వచ్చినవారికి చికిత్స సమయంలో అవి మళ్లీ వస్తాయి, కొన్నిసార్లు చాలా ఏళ్ల తర్వాత కూడా.
నేను ఎప్పుడూ వాడే క్రీమ్ వాడవచ్చా?
ముందు మీ బృందాన్ని అడిగి, ఆ ట్యూబ్ చూపించండి. కీమో సమయంలో వారు క్రీమ్ కాకుండా టాబ్లెట్ ఇవ్వాలనుకోవచ్చు, త్వరగా మొదలుపెట్టి మామూలు కంటే ఎక్కువ కాలం కొనసాగించవచ్చు. ఎందుకంటే కౌంట్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ ఎక్కువ దూరం వ్యాపించవచ్చు. ఇది సురక్షితమని ఊహించుకోవడం కంటే ఒక చిన్న ప్రశ్న అడగడం మేలు.
ఎంత త్వరగా చెప్పాలి?
జిల్లుమనడం గమనించిన వెంటనే, వీలైతే పొక్కు రాకముందే. యాంటీవైరల్ చికిత్స త్వరగా మొదలుపెడితే చాలా బాగా పనిచేస్తుంది. తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ కోసం ఆగకండి. జ్వరం ఉన్నా, కంటి దగ్గర ఉన్నా అదే రోజు హాస్పిటల్కు వెళ్లండి.
కీమో సమయంలో జలుబు పొక్కు రావడం ప్రమాదమా?
సాధారణంగా ఇది అదుపులో ఉంచగలిగేదే, సూటిగా చికిత్స చేస్తారు. ఆందోళన ఏమిటంటే, కౌంట్ బాగా తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఇది మామూలు కంటే ఎక్కువగా, లేదా ఆహార నాళం లోకి కూడా వ్యాపించవచ్చు. అందుకే బృందాలు దాన్ని దానంతట అదే తగ్గనివ్వకుండా వెంటనే చికిత్స చేస్తాయి.
ఇది నా మనవళ్లకు అంటుకుంటుందా?
అవును, జలుబు పొక్కులు నేరుగా తాకడం వల్ల అంటుకుంటాయి. పొక్కు ఉన్నంత కాలం ముద్దు పెట్టుకోకండి, టవల్స్, కప్పులు, చెంచాలు, లిప్ బామ్ పంచుకోకండి. పొక్కు పెచ్చు కట్టి మానిపోయే వరకు పసిపిల్లలను, జబ్బుతో లేదా తక్కువ రోగనిరోధక శక్తితో ఉన్నవారిని దానికి దూరంగా ఉంచండి.
నాకు నివారణ చికిత్స ఇవ్వగలరా?
జలుబు పొక్కులు మళ్లీ మళ్లీ వచ్చే కొందరికి కీమో కాలమంతా నివారణగా యాంటీవైరల్ మందు ఇస్తారు. అది మీకు వర్తిస్తుందా అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగాల్సిన ప్రశ్న. తర్వాతి పొక్కు వచ్చాక కాకుండా, తర్వాతి సైకిల్కు ముందే అడగడం మంచిది.
జలుబు పొక్కు, కీమో పుండ్లు రెండూ ఒకేసారి ఉండవచ్చా?
చాలా సాధారణంగా ఉండవచ్చు, దానితో పాటు ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్ కూడా ఉండవచ్చు. నోటి లోపలి పుండ్లు, పెదవి మీది పొక్కు ఒకే సమయంలో పూర్తిగా వేర్వేరు కారణాలతో ఉండవచ్చు. అందుకే ఫోన్లో వర్ణించడం కంటే ఎవరైనా నేరుగా చూడటమే ఎక్కువ ఉపయోగం.
దీని వల్ల మచ్చ పడుతుందా?
సాధారణంగా పడదు. గిల్లకుండా, నొక్కకుండా, దాని మీద బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్ రాకుండా ఉంటే చాలు. చికిత్స సమయంలో చర్మం నెమ్మదిగా మరమ్మతు అవుతుంది కాబట్టి మానడానికి ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు. ఆ భాగాన్ని శుభ్రంగా ఉంచి, పగుళ్లు రాకుండా లిప్ బామ్ రాసి, దాన్ని అలాగే వదిలేయండి.
మా స్పెషలిస్ట్ డాక్టర్లు
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Medical Oncologist
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Medical Oncologist
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Medical Oncologist
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Medical Oncologist
Medical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Surgical Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Hematologist
Surgical Oncologist
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
Surgical Oncologist
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Oral Complications of Chemotherapy and Head/Neck Radiation (PDQ)
- Cancer Research UK — Mouth problems and cancer drugs
- Macmillan Cancer Support — Infection and cancer treatment
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
నోటిలో ఏదో కనిపిస్తోంది, అది ఏమిటో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.