కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
కీమో తర్వాత నోటి పుండ్లు ఎప్పుడు వస్తాయి?
కీమో తర్వాత నోటి పుండ్లు ఎప్పుడు వస్తాయి అని అడిగితే, సమాధానం: సాధారణంగా సైకిల్ మొదలైన దాదాపు వారం తర్వాత. చికిత్స తీసుకున్న వెంటనే కాదు. ప్రతి సైకిల్లో ఇదే క్రమం కనిపిస్తుంది, కాబట్టి ఒక సైకిల్ తర్వాత తర్వాతిసారి ఎప్పుడు వస్తాయో మీకు తెలుస్తుంది. నొప్పి రాకముందే మెల్లగా పుక్కిలించడం మొదలుపెడితే తీవ్రత తగ్గుతుంది. తినలేనంత, తాగలేనంత నొప్పి ఉంటే, లేదా పుండ్లతో జ్వరం వస్తే ఈరోజే ఫోన్ చేయండి.
సూటిగా సమాధానం
కీమో తర్వాత నోటి పుండ్లు వెంటనే కాకుండా వారం తర్వాత ఎందుకు వస్తాయి?
కీమో నోటి పుండ్లు సాధారణంగా సైకిల్లో 7వ రోజు నుంచి 10వ రోజు మధ్య కనిపిస్తాయి. MASCC/ISOO మార్గదర్శకాల ప్రకారం రెండో వారం చివర్లో అవి ఎక్కువగా బాధిస్తాయి. ఇవి ఒక నిర్ణీత క్రమంలో వస్తాయి: ముందు ఎరుపు, తర్వాత పుండ్లు, ఆ తర్వాత మానడం. మొదటి రోజు నుంచే నోటి సంరక్షణ మొదలుపెడితే అవి ఎంత తీవ్రంగా వస్తాయో తగ్గించవచ్చు.
ఆలస్యం ఎందుకు?
కీమో వేగంగా విభజన చెందే కణాలను దెబ్బతీస్తుంది, మీ నోటి లోపలి పొరలోని కణాలతో సహా. ఆ కణాలు మామూలుగా ప్రతి కొన్ని రోజులకు కొత్తవి వస్తుంటాయి. అందుకే ప్రభావం కనిపించడానికి దాదాపు ఒక వారం పడుతుంది. ఇన్ఫ్యూజన్ (నరంలోకి ఎక్కించడం) తీసుకున్న వెంటనే కనిపించదు.
మొదట కనిపించేది ఎరుపు, పచ్చిగా ఉన్నట్టు అనిపించడం. పొర పై భాగం పగిలిపోతున్నప్పుడు ఇలా జరుగుతుంది. తర్వాతి రోజుల్లో ఇది తెరిచిన పుండ్లుగా మారవచ్చు.
మానడం కూడా అదే కారణంతో
మీ నోటి పొర శరీరంలో అత్యంత వేగంగా పునరుద్ధరణ అయ్యే భాగాల్లో ఒకటి. అది మానడానికి కారణం కూడా అదే. చాలామందికి సైకిల్ రెండో సగంలో, పొర తనను తాను బాగు చేసుకునే కొద్దీ మెరుగుదల కనిపిస్తుంది. వారం తర్వాత నోరు నొప్పి పెట్టడం దురదృష్టం కాదు. ఇది కీమోకు అంచనా వేయగలిగే స్పందన. ఆ అంచనా వల్లే మీరు ముందుగా సిద్ధం కాగలరు.
రోజు వారీగా
సైకిల్లో ప్రతి దశలో మీ నోటికి ఏమి జరుగుతుంది?
ఇది చాలామందిలో కనిపించే సాధారణ క్రమం. మీ రెజిమెన్ను బట్టి కొంచెం ముందు వెనుక కావచ్చు.
-
1వ రోజు నుంచి 3వ రోజు వరకు
సాధారణంగా నోరు మామూలుగానే అనిపిస్తుంది. రక్షణ సంరక్షణ మొదలుపెట్టడానికి ఇదే అత్యంత ఉపయోగకరమైన సమయం: రోజుకు రెండుసార్లు మెల్లగా బ్రష్ చేయడం, మీ బృందం చెప్పినట్టు మామూలు ఉప్పు నీరు లేదా సోడా నీటితో క్రమం తప్పకుండా పుక్కిలించడం.
-
4వ రోజు నుంచి 6వ రోజు వరకు
కొద్దిగా ఎండిపోయినట్టు లేదా కొంచెం పచ్చిగా అనిపించవచ్చు. నోటి పొర కీమోకు స్పందించడం మొదలుపెడుతోంది. తరచుగా పుక్కిలిస్తూ ఉండండి, నోరు తడిగా ఉండేలా క్రమం తప్పకుండా కొద్దికొద్దిగా నీళ్లు తాగండి.
-
7వ రోజు నుంచి 10వ రోజు వరకు
పుండ్లు కనిపించడానికి ఇదే అత్యంత సాధారణ సమయం. ఎరుపు, తెల్లటి మచ్చలు, లేదా తెరిచిన పుండ్లు కనిపించవచ్చు. తినడం, మింగడం ఇబ్బందిగా మారవచ్చు. మెత్తటి, కారం లేని, చల్లటి ఆహారానికి మారండి.
-
11వ రోజు నుంచి 14వ రోజు వరకు
ఈ సమయంలో పుండ్లు తరచుగా అత్యంత తీవ్రంగా ఉంటాయి. నొప్పి వల్ల తినలేకపోతుంటే లేదా తాగలేకపోతుంటే, అదే రోజు మీ బృందానికి ఫోన్ చేయండి. దీన్ని అదుపు చేయడానికి నిజంగా తేడా తెచ్చే మార్గాలు ఉన్నాయి.
-
14వ రోజు తర్వాత
చాలామందికి శరీరం నుంచి కీమో తొలగిపోయే కొద్దీ నోటి పొర తనను తాను బాగు చేసుకోవడం మొదలుపెడుతుంది. నొప్పి మెల్లగా తగ్గుతుంది. తర్వాతి సైకిల్ మొదలయ్యేసరికి చాలా పుండ్లు మానిపోయి ఉంటాయి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిముందుగానే
పుండ్లు మొదలవకముందే ఏమైనా చేయగలరా?
చేయగలరు. అసలు విషయమే ఏమీ అనిపించకముందే మొదలుపెట్టడం. పుండ్లు వచ్చాక కాదు, చికిత్స మొదటి రోజు నుంచే మెల్లగా పుక్కిలించే అలవాటు మొదలుపెట్టాలని MASCC/ISOO మార్గదర్శకాలు సూచిస్తున్నాయి.
రోజుకు రెండుసార్లు మెత్తటి బ్రష్తో తోముకుంటే నోరు శుభ్రంగా ఉంటుంది, వచ్చే పుండ్లకు ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం తగ్గుతుంది. ఏ పుక్కిలింత వాడాలో మీ బృందాన్ని అడగండి. కొన్ని కీమో సమయంలో ఇతరుల కంటే ఎక్కువ సరిపోతాయి.
నోరు తడిగా ఉంచుకోవడం కూడా ముఖ్యం. పుక్కిలింతల మధ్య క్రమం తప్పకుండా కొద్దికొద్దిగా నీళ్లు తాగండి. ఆల్కహాల్, పొగాకు నోటి పొరను ఇంకా ఎండబెడతాయి. చికిత్స సమయంలో రెండింటికీ దూరంగా ఉండాలని మీ బృందం సలహా ఇస్తుంది.
నీళ్లు కూడా మింగలేకపోతే ఈరోజే ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. కీమో సమయంలో ఇది మెడికల్ ఎమర్జెన్సీ. తిరిగి ఫోన్ వచ్చే వరకు ఆగకండి. మీ కీమో రికార్డులు తీసుకెళ్లండి.
తినలేనంత లేదా తాగలేనంత పుండ్లు నొప్పిగా మారితే అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. శరీరంలో నీరు త్వరగా తగ్గిపోతుంది. మీ బృందం నొప్పి మందులు మార్చవచ్చు లేదా ద్రవాలు ఎక్కించే ఏర్పాటు చేయవచ్చు. నోటి పుండ్లతో పాటు జ్వరం వస్తే కూడా అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. తెరిచిన పుండ్లు ఇన్ఫెక్షన్కు చోటు. కీమో సమయంలో జ్వరం ఎప్పుడూ వెంటనే చూపించాల్సిందే.
పుండ్లు గొంతు వరకు వ్యాపిస్తుంటే, మింగడం కష్టమవుతుంటే, లేదా ఒక సైకిల్ పుండ్లు తర్వాతి సైకిల్ సమయానికి మానకపోతే కూడా మీ బృందానికి చెప్పండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
చాలా కీమో రెజిమెన్లలో, నోటి పుండ్లు వచ్చే సమయం సైకిల్కు సైకిల్కు ఆశ్చర్యకరంగా ఒకేలా ఉంటుంది. ముందస్తు నోటి సంరక్షణ ఇంత బాగా పనిచేయడానికి కారణం అదే: పుండ్లను అంచనా వేయగలిగేలా చేసే ఆ సమయమే, మీ రక్షణ అలవాట్లను ఎప్పుడు పెంచాలో కూడా ఖచ్చితంగా చెబుతుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
నోటి పుండ్లు ఎప్పుడు వస్తాయనే దానిపై కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
ప్రతి సైకిల్లో నోటి పుండ్లు ఒకే తీవ్రతతో వస్తాయా?
చాలామందికి ఈ క్రమం, అంటే సమయం, తీవ్రత, నోటిలో ఏ భాగాలు దెబ్బతింటాయనేది, సైకిల్కు సైకిల్కు దాదాపు ఒకేలా ఉంటుంది. మొదటి సైకిలే మార్గదర్శి: పుండ్లు 8వ రోజు కనిపించి 12వ రోజు ఎక్కువైతే, తర్వాతిసారి కూడా దాదాపు అలాగే ఆశించవచ్చు. పుక్కిలింతలు ఎప్పుడు పెంచాలో, ఏమి తింటున్నారో ఎప్పుడు ఎక్కువ జాగ్రత్తగా ఉండాలో ఈ అంచనా చెబుతుంది. సైకిల్స్ గడిచేకొద్దీ కష్టం పెరుగుతుంటే మీ బృందానికి చెప్పండి. అది వారికి కావాల్సిన సమాచారం.
అన్ని కీమో మందులూ నోటి పుండ్లు తెప్పిస్తాయా?
లేదు. కొన్ని రెజిమెన్లకు ప్రమాదం ఎక్కువ, మరికొన్నింటికి చాలా తక్కువ. వేగంగా విభజన చెందే కణాలపై అత్యంత బలంగా పనిచేసే మందులు, రక్త క్యాన్సర్లకు, తల, మెడ క్యాన్సర్లకు వాడే కొన్నింటితో సహా, ఎక్కువ తీవ్రమైన మ్యూకోసైటిస్తో ముడిపడి ఉంటాయి. మీ రెజిమెన్ పుండ్లు తెప్పించే అవకాశం ఉందా, అవి ఎంత తీవ్రంగా ఉండవచ్చు అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు. దాన్ని బట్టి మొదటి రోజు నుంచే రక్షణ అలవాట్లను ఎంత దగ్గరగా పాటించాలో మీరు నిర్ణయించుకోవచ్చు.
కీమో ముగిశాక నోటి పుండ్లు ఎంత కాలం ఉంటాయి?
చాలామందికి, వాటికి కారణమైన కీమో ఆపిన రెండు నుంచి మూడు వారాల్లో నోటి పుండ్లు మానిపోతాయి. మీరు క్రమంగా సైకిల్స్ తీసుకుంటుంటే, ఒక సైకిల్ పుండ్లు సాధారణంగా తర్వాతి సైకిల్ సమయానికి మానిపోతాయి. తర్వాతి సైకిల్ మొదలయ్యే సమయానికి ఇంకా ఉంటే, ముందుకు వెళ్లే ముందు మీ బృందానికి చెప్పండి. ఆ సమాచారాన్ని మీ ఆంకాలజిస్ట్ పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
మెడికల్ షాపులో కొనే మౌత్వాష్ వాడటం సురక్షితమేనా?
ముందుగా మీ బృందాన్ని అడగకుండా వద్దు. నేరుగా కొనే చాలా మౌత్వాష్లలో ఆల్కహాల్ ఉంటుంది. అది నోటి పొరను ఎండబెట్టి పుండ్లను ఎక్కువ చేయవచ్చు. కొన్నింటిలో కీమో సమయంలో సరిపోని ఇతర పదార్థాలు ఉంటాయి. మామూలు ఉప్పు నీరు లేదా సోడా పుక్కిలింతనే చాలా మార్గదర్శకాలు ప్రాథమికంగా సూచిస్తాయి. కానీ మీ రెజిమెన్ను బట్టి మీ బృందం ప్రత్యేక సూచనలు ఇవ్వవచ్చు. తర్వాతి అపాయింట్మెంట్లో, లేదా ఇంకా మొదలుపెట్టకపోతే మొదటి సైకిల్కు ముందు అడగండి.
పుండ్లు తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు ఏమి తినగలను?
మెత్తటి, కారం లేని, చల్లటి లేదా గది ఉష్ణోగ్రతలో ఉన్న ఆహారం తక్కువ మంట పెడుతుంది. పెరుగు, ఉడికించిన జావ, మెత్తటి అన్నం, మెదిపిన కూరగాయలు, గుడ్లు, స్మూతీలు సాధారణంగా తినగలుగుతారు. గరుకుగా, కారంగా, బాగా పుల్లగా, బాగా వేడిగా ఉండేవి వద్దు. ఇవన్నీ వాచిన పొరను ఇంకా ఇబ్బంది పెడతాయి. తినడం మరీ నొప్పిగా ఉంటే, లేదా తగినంత ద్రవాలు తీసుకోలేకపోతుంటే అదే రోజు మీ బృందానికి ఫోన్ చేయండి. తినలేనంత నొప్పి పరిష్కారాలు ఉన్న వైద్య సమస్య, ఒంటరిగా భరించాల్సింది కాదు.
మా ఇంట్లో వ్యక్తి నీళ్లు కూడా మింగలేకపోతున్నారు. ఏమి చేయాలి?
ఈరోజే ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. కీమో సమయంలో నీళ్లు మింగలేకపోవడం మెడికల్ ఎమర్జెన్సీ. శరీరంలో నీరు త్వరగా తగ్గిపోతుంది, నోటిలో తెరిచిన పుండ్లకు నిజమైన ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం ఉంటుంది. తిరిగి ఫోన్ కోసం గానీ, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ కోసం గానీ ఆగకండి. ఏ మందులు వాడుతున్నారో, సైకిల్లో ఏ దశలో ఉన్నారో ఎమర్జెన్సీ బృందానికి తెలిసేలా కీమో రికార్డులు లేదా ట్రీట్మెంట్ సమ్మరీ కార్డు తీసుకెళ్లండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Mouth and Throat Problems and Cancer Treatment
- MASCC — MASCC/ISOO Mucositis Guidelines
- Cancer Research UK — Mouth problems and cancer treatment
- Macmillan Cancer Support — Mouth problems
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.