Medical Oncologist
నోటి సంరక్షణ
కీమో సమయంలో నోరు పొడిబారడం: కారణం, ఉపశమనం
కీమోథెరపీ వల్ల ఉమ్మి తయారీ తగ్గుతుంది. దానితో పాటు ఇచ్చే వికారం తగ్గించే మందులు నోటిని ఇంకా ఎండబెడతాయి. కీమోథెరపీ మాత్రమే అయితే ఇది సాధారణంగా తాత్కాలికమే, చికిత్స ముగిసిన తర్వాతి వారాల్లో తగ్గుతూ వస్తుంది. శాశ్వతంగా ఉండిపోయే పొడిబారడం ఎక్కువగా తల, మెడకు ఇచ్చే రేడియోథెరపీతో ముడిపడి ఉంటుంది. రోజువారీగా ఏమి ఉపయోగపడుతుంది, ఈలోపు పళ్లను ఎలా కాపాడుకోవాలి అనేది ఈ పేజీలో ఉంది.
NG
వైద్యపరంగా సమీక్షించినవారు: Dr. Naresh GunduConsultant Medical Oncologist · MBBS, DNB (Internal Medicine), DM (Medical Oncology, AIIMS) · చివరి సమీక్ష సెప్టెంబర్ 2026, తదుపరి సమీక్ష సెప్టెంబర్ 2027
17+ప్యానెల్లో స్పెషలిస్టులు
15,000+చికిత్స పొందిన పేషెంట్లు
35+తెలంగాణ & ఆంధ్రప్రదేశ్లో కేంద్రాలు
12+హైదరాబాద్లో బ్రాంచీలు
సూటిగా సమాధానం
కీమోథెరపీ సమయంలో నోరు ఎందుకు అంత పొడిబారుతుంది?
కీమోథెరపీ వల్ల శరీరం తయారుచేసే లాలాజలం (ఉమ్మి) తగ్గుతుంది. దానితో పాటు ఇచ్చే కొన్ని మందులు — ముఖ్యంగా వికారం తగ్గించే మందులు — నోటిని ఇంకా ఎండబెడతాయి. కీమోథెరపీ తీసుకునే చాలామందికి ఇది తాత్కాలికమే. చికిత్స పూర్తయిన తర్వాతి వారాల్లో ఇది తగ్గుతూ వస్తుంది, ఉమ్మి తిరిగి వస్తుంది.
ఇది స్పష్టంగా చెప్పుకోవాల్సిన విషయం. ఎందుకంటే తల, మెడ ప్రాంతానికి ఇచ్చే రేడియోథెరపీ వల్ల కూడా నోరు పొడిబారుతుంది, అక్కడ అది శాశ్వతంగా ఉండిపోవచ్చు. చాలామంది ఈ రెండింటినీ కలిపేసి చూస్తారు. మీ చికిత్స కీమోథెరపీ మాత్రమే అయితే, మీరు చదివినదాని కంటే పరిస్థితి చాలా మెరుగ్గా ఉంటుంది.
వినడానికి చిన్నదిగా అనిపించినా ఇది ఎందుకు ముఖ్యం?
ఉమ్మి అంటే కేవలం సౌకర్యం కాదు. అది నోటిని కడుగుతుంది, పళ్లను కాపాడుతుంది, ఆహారాన్ని నమిలి మింగడాన్ని సాధ్యం చేస్తుంది. అది సరిపడా లేకపోతే పుండ్లు తేలికగా ఏర్పడతాయి, ఇన్ఫెక్షన్లు వేగంగా పట్టుకుంటాయి, పళ్లు పుచ్చిపోవడం కూడా వేగమవుతుంది. నోరు పొడిబారడం అనేది వేరే ఒక ఫిర్యాదు కాదు — మిగతా నోటి సమస్యలకు అదే మొదటి మెట్టు.
మీకు తల లేదా మెడ ప్రాంతానికి రేడియోథెరపీ కూడా ఇస్తుంటే, ఏమి ఆశించాలో మీ టీమ్ను నేరుగా అడగండి. అక్కడ సమాధానం వేరుగా ఉంటుంది.నిజంగా ఉపయోగపడేవి
పొడిబారిన నోటితో రోజు గడవడాన్ని సులువు చేసేవి ఏవి?
ఒకేసారి ఎక్కువ కాకుండా, కొద్దికొద్దిగా తరచుగా — ఇదే పనిచేస్తుంది. వీటిలో దాదాపు అన్నింటికీ ఖర్చు లేదు.
రోజంతా కొద్దికొద్దిగా తాగుతూ ఉండండి
నీళ్లు చేతికి అందే దూరంలో ఉంచుకోండి. భోజనం దగ్గర ఒకేసారి గ్లాసు తాగే బదులు, రోజంతా చిన్న చిన్న సిప్లుగా తాగండి. కుర్చీ దగ్గర ఉన్నంత ముఖ్యం మంచం పక్కన కూడా ఒక సీసా ఉంచుకోవడం — రాత్రిపూటే నోరు ఎక్కువగా ఎండిపోతుంది.
ఇవీ ఉపయోగపడతాయి
- వేడి పానీయాల బదులు చల్లని నీళ్లు
- మజ్జిగ, కొబ్బరి బొండం నీళ్లు
- నెమ్మదిగా చప్పరించడానికి ఐస్ ముక్కలు
ఆహారాన్ని ఇంకా తడిగా చేయండి
ప్రతిదానికీ పెరుగు, పప్పు చారు, పాలు, కొబ్బరి పాలు, లేదా అదనంగా గ్రేవీ కలపండి. పొడి చపాతీ, బిస్కెట్లు, కాల్చిన పదార్థాలు మింగడం అన్నింటికంటే కష్టం. మెత్తగా, తడిగా, చల్లగా — ఇదే పనిచేసే కలయిక.
ఉమ్మి ఊరుతూ ఉండేలా చూడండి
నమలడం వల్ల ఇంకా మిగిలి ఉన్న ఉమ్మి ఊరుతుంది. షుగర్ లేని చూయింగ్ గమ్ కొందరికి బాగా పనిచేస్తుంది. పుల్లని మిఠాయిలను చాలామంది సూచిస్తారు, కానీ నోట్లో పుండ్లు కూడా ఉంటే అవి తీవ్రంగా మంట పుట్టిస్తాయి. కాబట్టి జాగ్రత్తగా ప్రయత్నించండి.
తీపి మిఠాయిలను నోట్లో ఉంచుకోవడం మానేయండి. ఉమ్మి తక్కువగా ఉన్నప్పుడు అవి పళ్లను త్వరగా పాడు చేస్తాయి.పళ్లను కాపాడుకోండి
ఉమ్మి తక్కువైతే సహజ రక్షణ తగ్గుతుంది. కాబట్టి ఫ్లోరైడ్ టూత్పేస్ట్తో రోజుకు రెండుసార్లు మెల్లగా బ్రష్ చేయడం ఇప్పుడు మామూలు కంటే ఇంకా ముఖ్యం, తక్కువ కాదు. ఆల్కహాల్ ఉన్న వాటి బదులు ఉప్పు, బేకింగ్ సోడా కలిపిన నీళ్లతో పుక్కిలించండి.
చుట్టూ ఉన్న గాలిని గమనించండి
ఫ్యాన్ కింద లేదా ఏసీలో పడుకుంటే రాత్రంతా నోరు ఎండిపోతుంది. ఫ్యాన్ను పక్కకు తిప్పండి, గదిలో ఒక గిన్నె నీళ్లు ఉంచండి, లిప్ బామ్ వాడండి — పెదవులు పగిలితే, నోటి లోపలి పొర లాగే అవి కూడా దెబ్బతింటాయి.
ఉమ్మికి ప్రత్యామ్నాయాల గురించి అడగండి
ఉమ్మి స్థానంలో పనిచేసే జెల్లు, స్ప్రేలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. మీకు ఏది సరిపోతుందో మీ టీమ్ సలహా ఇవ్వగలదు. రాత్రిపూట, ఎక్కువసేపు మాట్లాడాల్సి వచ్చినప్పుడు ఇవి బాగా ఉపయోగపడతాయి. సొంతంగా కొనే బదులు అడిగి తీసుకోండి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి
!
ఇది మాత్రం ఆగకూడదు
నోరు పొడిబారడం లేదా నొప్పి వల్ల ఆ వ్యక్తి నీళ్లు తాగలేకపోతే, తగ్గుతుందిలే అని ఆగవద్దు. కీమోథెరపీ తీసుకుంటున్న వ్యక్తి ద్రవాలు తీసుకోలేకపోతే ఒకట్రెండు రోజుల్లోనే శరీరంలో నీరు తగ్గిపోతుంది. చికిత్సతో పాటు అది కిడ్నీలపై కూడా భారం వేస్తుంది. అదే రోజు దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి, వారు కీమోథెరపీ తీసుకుంటున్నారని స్పష్టంగా చెప్పండి. దీనితో పాటు జ్వరం ఉంటే కూడా అదే స్పందన కావాలి — మరుసటి ఉదయం కాదు, అదే రోజు.
అందరూ అడిగే ప్రశ్న
చికిత్స పూర్తయ్యాక నోరు పొడిబారడం తగ్గిపోతుందా?
కీమోథెరపీ మాత్రమే అయితే సాధారణంగా తగ్గిపోతుంది. చివరి సైకిల్ తర్వాతి వారాల్లో ఉమ్మి తయారీ మళ్లీ కోలుకుంటుంది. కొన్ని నెలల్లో నోరు మామూలు స్థితికి వచ్చినట్టు చాలామంది గమనిస్తారు. ఇది ఒక్కసారిగా తిరిగి రాదు, క్రమంగా మెరుగుపడుతూ వస్తుంది.
కోలుకోవడాన్ని ఆలస్యం చేసేవి
వయసు పైబడటం, నోటిని ఎండబెట్టే ఇతర మందులు వాడటం — బీపీ మాత్రలు, కొన్ని డిప్రెషన్ మందులు, అలర్జీ మందులు — చికిత్సకు ముందే నోరు పొడిబారి ఉండటం, ఇవన్నీ కోలుకోవడాన్ని నెమ్మది చేస్తాయి. పొగ తాగడం, పొగాకు నమలడం కూడా అంతే. చికిత్స ముగిసిన చాలాకాలం తర్వాత కూడా పొడిబారడం కొనసాగుతుంటే, ఇది శాశ్వతం అని అనుకునే బదులు ఈ విషయాలను ఒకసారి సమీక్షించుకోవడం మంచిది.
ఇది వేరే కథ అయ్యే సందర్భం
తల, మెడ ప్రాంతానికి గురిపెట్టి ఇచ్చే రేడియోథెరపీ ఉమ్మి గ్రంథులను నేరుగా దెబ్బతీస్తుంది. అక్కడ పొడిబారడం చాలాకాలం ఉండిపోవచ్చు, లేదా శాశ్వతం కావచ్చు. మీ ప్లాన్లో ఆ ప్రాంతానికి రేడియోథెరపీ ఉంటే, ముందుగా చేసే దంత సన్నద్ధత, ఆశించాల్సినవి వేరుగా ఉంటాయి. వాటిని మీ టీమ్ మీతో విడిగా మాట్లాడుతుంది.
అనిశ్చితి గురించి నిజం
మీ నోరు ఎంతగా పొడిబారుతుంది, కోలుకోవడానికి సరిగ్గా ఎంత సమయం పడుతుంది అనేది ముందే ఎవరూ చెప్పలేరు. కానీ దిశను మాత్రం ఊహించవచ్చు. కీమోథెరపీ విషయంలో ఆ దిశ మెరుగుదల వైపే ఉంటుంది. ఆ లోపు మీ పళ్లను కాపాడేది మంచి నోటి సంరక్షణే.
చికిత్స పూర్తయి, కౌంట్లు కోలుకున్న తర్వాత ఒక డెంటల్ చెకప్ చేయించుకోండి. నోరు పొడిబారినప్పుడు పళ్లు నిశ్శబ్దంగా త్వరగా పాడవుతాయి.నిజం చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు చెప్పలేనివి
మీరు వాడుతున్న మందుల్లో ఏది ఈ పొడిబారడానికి కారణమో ఇది చెప్పలేదు. కీమోథెరపీతో పాటు ఇచ్చే చాలా మందులు నోటిని ఎండబెడతాయి, క్యాన్సర్తో సంబంధం లేని కొన్ని సాధారణ మాత్రలు కూడా అంతే. వాటిలో ఏవి ముఖ్యమైనవి, వేటినైనా మార్చవచ్చా అనేది తేల్చాలంటే, మీ చికిత్స తెలిసిన వ్యక్తి ముందు మీ పూర్తి మందుల జాబితా ఉండాలి.
మీకు ఉన్నది కేవలం పొడిబారడమా, లేక ఇంకేదైనానా అనేది కూడా ఇది చెప్పలేదు. పొడిబారిన నోటితో పాటు తెల్లని మచ్చలు ఉంటే సాధారణంగా అది ఇన్ఫెక్షన్ కూడా ఉందనడానికి సంకేతం, దానికి విడిగా చికిత్స కావాలి. చెవి ముందు భాగంలో గ్రంథి వాపుతో కలిసి పొడిబారడం కొనసాగుతుంటే అది ఇంకా వేరే సమస్య.
ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి
భోజనం దగ్గర మాత్రమే కాకుండా రోజంతా కొద్దికొద్దిగా తాగడం ఈరోజే మొదలుపెట్టండి. ఈ రాత్రికే నీళ్ల సీసాను మంచం పక్కకు చేర్చండి. తర్వాతి అపాయింట్మెంట్కు మీ పూర్తి మందుల జాబితా తీసుకెళ్లండి — మెడికల్ షాపులో నేరుగా కొన్నవి కూడా కలిపి. చెప్పేంత పెద్ద విషయం కాదనిపించినా పొడిబారడం గురించి చెప్పండి. చికిత్స ముందుకు సాగే కొద్దీ పుండ్లు, ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే అవకాశాన్ని పెంచేది అదే.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
నోరు పొడిబారడం గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో వల్ల వచ్చిన నోటి పొడి శాశ్వతంగా ఉండిపోతుందా?
సాధారణంగా ఉండదు. కీమోథెరపీ మాత్రమే అయితే, చివరి సైకిల్ తర్వాతి వారాలు, నెలల్లో ఉమ్మి మళ్లీ ఊరుతుంది. శాశ్వతంగా ఉండిపోయే పొడిబారడం ఎక్కువగా తల, మెడ ప్రాంతానికి ఇచ్చే రేడియోథెరపీతో ముడిపడి ఉంటుంది. ఎందుకంటే అది ఉమ్మి గ్రంథులను నేరుగా దెబ్బతీస్తుంది. మీకు రెండూ ఇస్తుంటే, మీ ప్లాన్కు ఏది వర్తిస్తుందో మీ టీమ్ను అడగండి.
ఎంత నీరు తాగాలి?
మీ పరిస్థితికి తగిన కొలత మీ టీమ్ చెప్పగలదు. ఊహించుకునే బదులు అడగడమే మంచిది — ఎందుకంటే కొన్ని గుండె, కిడ్నీ సమస్యలు ఉన్నప్పుడు ఎక్కువ నీరు తాగడం సురక్షితం కాదు. చాలామందికి ఆచరణాత్మక సమాధానం ఏమిటంటే, రోజంతా కొద్దికొద్దిగా తాగుతూ ఉండటం, మూత్రాన్ని బట్టి అంచనా వేయడం — లేత రంగులో, క్రమం తప్పకుండా రావడమే మీరు కోరుకునేది.
పుల్లని మిఠాయిలు, నిమ్మకాయ నిజంగా ఉపయోగపడతాయా?
అవి ఉమ్మిని ఊరిస్తాయి, కొందరికి ఉపయోగపడతాయి కూడా. కానీ నోట్లో పుండ్లు కూడా ఉంటే, పుల్లని ఏదైనా తీవ్రంగా మంట పుట్టిస్తుంది. పొడిబారిన నోట్లో తీపి మిఠాయిలు ఉంచుకుంటే పళ్లు త్వరగా పాడవుతాయి. అదే ఆలోచనకు సురక్షితమైన రూపం షుగర్ లేని చూయింగ్ గమ్. జాగ్రత్తగా ప్రయత్నించండి, నొప్పిగా అనిపిస్తే ఆపేయండి.
నోరు పొడిబారితే పళ్లపై ప్రభావం ఉంటుందా?
ఉంటుంది, అందరూ తక్కువ అంచనా వేసేది ఇదే. ఉమ్మి పళ్లను కడిగి, పైపొరను (ఎనామెల్) కాపాడుతుంది. అది తక్కువైతే పళ్లు గమనించదగ్గ వేగంతో పుచ్చిపోవచ్చు. ఫ్లోరైడ్ టూత్పేస్ట్తో బ్రష్ చేస్తూనే ఉండండి, తీపి పానీయాలు, మిఠాయిలు తప్పించండి. చికిత్స ముగిసి కౌంట్లు కోలుకున్నాక డెంటల్ చెకప్ చేయించుకోండి.
రాత్రిపూట ఎందుకు ఎక్కువ ఇబ్బందిగా ఉంటుంది?
నిద్రలో సహజంగానే ఉమ్మి తయారీ తగ్గుతుంది. నోటితో ఊపిరి తీసుకోవడం, ఫ్యాన్, ఏసీ దాన్ని ఇంకా ఎండబెడతాయి. మంచం పక్కన నీళ్లు ఉంచుకోండి, ఫ్యాన్ను పక్కకు తిప్పండి, లిప్ బామ్ వాడండి. పడుకునే ముందు ఉమ్మి జెల్ వాడటం మీకు సరిపోతుందా అని మీ టీమ్ను అడగండి. రాత్రులే అత్యంత కష్టమని చాలామంది చెబుతారు.
నేను వాడుతున్న ఇతర మాత్రలు దీన్ని ఎక్కువ చేస్తున్నాయా?
చేస్తుండే అవకాశం ఉంది. వికారం తగ్గించే మందులు, కొన్ని బీపీ మాత్రలు, అలర్జీ మందులు, ఇంకా చాలా మందులు ఉమ్మిని తగ్గిస్తాయి. వాటిలో దేనినీ సొంతంగా ఆపవద్దు. కానీ పూర్తి జాబితాను మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చూపించడం విలువైన పని. కొన్నిసార్లు వేసుకునే సమయాన్ని మార్చడం లేదా ప్రత్యామ్నాయం ఇవ్వడం వల్ల గమనించదగ్గ తేడా కనిపిస్తుంది.
నోట్లో మంటగా అనిపించడం కూడా దీనిలో భాగమేనా?
కావచ్చు. ఎందుకంటే పొడిబారిన పొర తనను తాకే ప్రతిదానికీ ఎక్కువ సున్నితంగా స్పందిస్తుంది. కానీ మంటతో పాటు తెల్లని మచ్చలు ఉంటే అది సాధారణంగా ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్ను సూచిస్తుంది. దానికి చికిత్స వేరు, డాక్టర్ రాసిన మందు కావాలి. మంట కొత్తగా మొదలైనా, ఎక్కువవుతున్నా, మచ్చలతో కలిసి వచ్చినా, దాన్ని పొడిబారడంగా భావించకుండా చూపించుకోండి.
నోరు పొడిబారితే రుచి కూడా మారుతుందా?
అవును. రుచిని రుచి మొగ్గలకు చేర్చేది ఉమ్మే. అది తక్కువైతే ఆహారం చప్పగా, లేదా వింతగా లోహపు రుచిలా అనిపిస్తుంది. ఈ రెండు సమస్యలూ సాధారణంగా కలిసే వస్తాయి. తడిగా, చల్లగా ఉన్న ఆహారం రెండింటికీ ఒకేసారి ఉపశమనం ఇస్తుంది. చికిత్స ముగిసిన తర్వాతి నెలల్లో ఉమ్మితో పాటు రుచి కూడా సాధారణంగా కోలుకుంటుంది.
మా స్పెషలిస్ట్ డాక్టర్లు
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Medical Oncologist
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Medical Oncologist
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Medical Oncologist
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Medical Oncologist
Medical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Surgical Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Hematologist
Surgical Oncologist
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
Surgical Oncologist
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Oral Complications of Chemotherapy and Head/Neck Radiation (PDQ)
- Cancer Research UK — Mouth problems and cancer drugs
- Macmillan Cancer Support — Mouth problems and cancer treatment
- MedlinePlus — Dry mouth
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
నోరు పొడిబారడం వల్ల చికిత్స కష్టమవుతోందా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.