Medical Oncologist
కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
కీమో నోటి పుండ్లు: ఏది నిజంగా సహాయపడుతుంది
కీమో నోటి పుండ్లు కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్లో చాలా బాధపెట్టేవి. ఇవి సాధారణంగా మొదటి వారంన్నర లోపు ఎక్కువై, తర్వాత మానిపోతాయి. తినడం, తాగడం, మాట్లాడటం కూడా నొప్పిగా ఉండవచ్చు, కానీ ఆ నొప్పికి చికిత్స ఉంది. రోజుకు చాలాసార్లు ఉప్పు నీటితో పుక్కిలించడం అత్యంత ముఖ్యమైన సలహా. ద్రవాలు మింగలేనంత పుండ్లు ఉంటే తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ కోసం ఆగకుండా అదే రోజు మీ బృందానికి ఫోన్ చేయండి.
OM
వైద్యపరంగా సమీక్షించినవారు: Dr. Owais MohammedConsultant Medical Oncologist · MBBS, MD, DM (Medical Oncology) · చివరి సమీక్ష సెప్టెంబర్ 2026, తదుపరి సమీక్ష సెప్టెంబర్ 2027
17+ప్యానెల్లో స్పెషలిస్టులు
15,000+చికిత్స పొందిన పేషెంట్లు
35+తెలంగాణ & ఆంధ్రప్రదేశ్లో కేంద్రాలు
12+హైదరాబాద్లో బ్రాంచీలు
సూటిగా సమాధానం
కీమో వల్ల నోటి పుండ్లు ఎందుకు వస్తాయి?
కీమోథెరపీ మందు మీ నోటి లోపలి పొరలోని వేగంగా విభజన చెందే కణాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. అందుకే నోటి పుండ్లు (mucositis) వస్తాయి. ఇవి సాధారణంగా మొదటి వారంలో మొదలై, దాదాపు 7వ రోజు నుంచి 10వ రోజు మధ్య ఎక్కువగా బాధిస్తాయి. చాలావరకు రెండు నుంచి మూడు వారాల్లో వాటంతట అవే మానిపోతాయి. మెల్లగా నోరు పుక్కిలించడం, మెత్తటి ఆహారం, తగినన్ని ద్రవాలు తాగడం ఎక్కువగా సహాయపడతాయి.
నోటి పొర ఎందుకు ఇంత సులువుగా దెబ్బతింటుంది?
మీ నోటి లోపలి పొర ప్రతి ఒకటి నుంచి రెండు వారాలకు తనను తాను కొత్తగా మార్చుకుంటుంది. శరీరంలో అత్యంత వేగంగా పునరుద్ధరణ అయ్యే భాగాల్లో ఇది ఒకటి. కీమో వేగంగా విభజన చెందే కణాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. అందుకే క్యాన్సర్ కణాలతో పాటు నోటి పొర కూడా దెబ్బతింటుంది.
దాని ఫలితంగా నోటి లోపలి పొర పగిలిపోయి, నొప్పి, పుండ్లు, కొన్నిసార్లు రక్తం రావడం జరుగుతుంది. దీనికి వైద్య పేరు నోటి మ్యూకోసైటిస్ (oral mucositis).
అన్ని కీమోలకు ఒకేలా వస్తుందా?
రాదు. కొన్ని మందులు, కొన్ని రెజిమెన్లు (మందుల కలయిక) ఇతరుల కంటే ఎక్కువ ప్రమాదం కలిగి ఉంటాయి. మీది అలాంటిదేనా అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెబుతారు. మొదటి సైకిల్ మొదలవకముందే ఏమి గమనించాలో మీ బృందం వివరించగలదు.
ఏ రోజు ఏమి జరుగుతుంది
నోటి పుండ్లు ఎప్పుడు వస్తాయి, ఎప్పుడు మానుతాయి?
ఈ క్రమం తెలిస్తే సగం భయం తగ్గుతుంది: చెత్త రోజులకు ఒక ముగింపు ఉంటుంది.
-
పుండ్లు మొదలవడం
కీమో తీసుకున్న తర్వాత సాధారణంగా 5వ రోజు నుంచి 7వ రోజు మధ్య పుండ్లు కనిపిస్తాయి.
-
ఎక్కువగా బాధించే దశ
దాదాపు 7వ రోజు నుంచి 10వ రోజు మధ్య పుండ్లు తీవ్రంగా ఉంటాయి. నొప్పి ఎక్కువగా అనిపించేది ఈ రోజుల్లోనే.
-
మానడం మొదలవడం
ఆ తర్వాత శరీరం మళ్లీ కొత్త కణాలను తయారు చేయడం మొదలుపెడుతుంది, నోరు తనంతట తానే కోలుకుంటుంది. చాలామందికి తర్వాతి సైకిల్ వచ్చేసరికి నోరు చాలావరకు మానిపోతుంది.
-
ప్రతి సైకిల్లో మళ్లీ
ఈ క్రమం ప్రతి సైకిల్లో మళ్లీ జరిగే అవకాశం ఉంది. అది తెలిస్తే, ఆ కష్టమైన రోజుల కోసం మీ బృందం ముందుగానే ప్రత్యేక సహాయం సిద్ధం చేయగలదు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమీ బృందం వాడే మాటలు
డాక్టర్లు చెప్పే ఈ పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- నోటి మ్యూకోసైటిస్ (oral mucositis)
- కీమో లేదా రేడియేషన్ వల్ల వచ్చే నోటి పుండ్లకు వైద్య పేరు. నోటి లోపలి పొర వాచి, పగిలిపోయిందని అర్థం. ఇది అందరికీ తెలిసిన సైడ్ ఎఫెక్ట్. చికిత్స పనిచేయడం లేదని దీని అర్థం కాదు.
- గ్రేడ్ (Grade)
- మీ బృందం పుండ్లను Grade 1, 2, 3 లేదా 4 అని చెప్పవచ్చు. Grade 1 అంటే పుండ్లు కనిపించకుండా కొద్దిగా నొప్పి. Grade 4 అంటే నోరు ఎంతగా దెబ్బతిందంటే తినడం, తాగడం సాధ్యం కాదు. ఎంత గట్టిగా చికిత్స చేయాలో ఈ గ్రేడ్ బట్టే నిర్ణయిస్తారు.
- ఉప్పు నీటి పుక్కిలింత (saline rinse)
- కొద్దిగా సాధారణ ఉప్పు నీటిలో కలిపి చేసే పుక్కిలింత. రోజుకు చాలాసార్లు పుక్కిలిస్తే, మానుతున్న పొరను ఇబ్బంది పెట్టకుండా నోరు శుభ్రంగా ఉంటుంది. ఎంత ఉప్పు, ఎంత నీరు అనేది మీ బృందం చెబుతుంది.
- సోడా పుక్కిలింత (bicarbonate rinse)
- వంట సోడా (bicarbonate of soda) నీటిలో కలిపి చేసే పుక్కిలింత. కొన్ని బృందాలు ఉప్పు నీటితో పాటు లేదా దానికి బదులుగా దీన్ని సూచిస్తాయి. మానడాన్ని ఆలస్యం చేసే ఆమ్లత్వాన్ని ఇది తగ్గిస్తుంది. మీకు ఏది మంచిదో మీ బృందాన్ని అడగండి.
మీకు తెలుసా
మీ నోటి లోపలి పొర ప్రతి ఒకటి నుంచి రెండు వారాలకు పూర్తిగా కొత్తగా మారుతుంది. మనిషి శరీరంలో అత్యంత వేగవంతమైన కణ పునరుద్ధరణ రేట్లలో ఇది ఒకటి. వేగంగా విభజన చెందే కణాలను ఆపడం ద్వారా పనిచేసే కీమో దీనిపై తప్పకుండా ప్రభావం చూపేది అందుకే. అదే వేగం వల్ల, కోలుకునే అవకాశం దొరకగానే నోరు చాలా ఇతర కణజాలాల కంటే త్వరగా మానుతుంది కూడా.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
నిజంగా సహాయపడేవి
కీమో నోటి పుండ్లకు ఏది నిజంగా సహాయపడుతుంది?
ప్రతి క్లినికల్ మార్గదర్శకంలోనూ ఒకే సలహా కనిపిస్తుంది: రోజుకు చాలాసార్లు పుక్కిలించండి. మిగిలినవి దానికి తోడు.
ఎలా పుక్కిలించాలి?
రోజుకు చాలాసార్లు, ప్రతి భోజనం తర్వాత పుక్కిలించండి. ఇంకేమీ లేకపోతే మంచి నీళ్లు చాలు. ఆల్కహాల్ ఉన్న మౌత్వాష్ కంటే ఉప్పు నీరు లేదా సోడా నీరు వాచిన పొరకు మెత్తగా ఉంటుంది. నోరు శుభ్రంగా, తడిగా ఉంచడమే లక్ష్యం. అది మానడానికి సహాయపడుతుంది, పగిలిన చోట ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది. సూచనలు మారుతుంటాయి కాబట్టి ఎంత కలపాలో మీ బృందాన్ని అడగండి.
నోరు నొప్పిగా ఉన్నప్పుడు ఏ ఆహారం సులువు?
చల్లగా లేదా గది ఉష్ణోగ్రతలో ఉన్న మెత్తటి ఆహారం తక్కువ నొప్పి కలిగిస్తుంది. పెరుగు, మెత్తగా ఉడికిన అన్నం, కిచిడీ, కారం లేని పప్పు, మజ్జిగ, పండిన అరటిపండు, చల్లటి పానీయాలు సాధారణంగా తినగలుగుతారు. గరుకుగా, కరకరలాడే, బాగా వేడిగా, కారంగా, పుల్లగా ఉండేవి వద్దు. ఇవి పుండ్లు తెప్పించవు, కానీ బాగా ఎక్కువ చేస్తాయి. పుండ్లు తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు మూడు పూటల పూర్తి భోజనం కంటే కొంచెం కొంచెం తరచుగా తినడం సులువు.
మామూలుగా వాడే మౌత్వాష్ ఎందుకు వద్దు?
మెడికల్ షాపులో దొరికే చాలా మౌత్వాష్లలో ఆల్కహాల్ ఉంటుంది. అది వాచిన పొరను ఎండబెట్టి, మంట పెట్టి, పుండ్లను ఇంకా ఎక్కువ చేయవచ్చు. చికిత్సకు ముందు మీకు బాగా పనిచేసినా, పుండ్లు ఉన్నప్పుడు అవి సరికావు. బదులుగా ఏమి వాడాలో మీ బృందాన్ని అడగండి. సాధారణంగా ఇంట్లో చేసుకునే ఉప్పు లేదా సోడా పుక్కిలింతే చెబుతారు.
కీమో తీసుకుంటున్నానని డెంటిస్ట్కు చెప్పాలా?
చెప్పాలి. అంతేకాదు, ఏ పంటి పని చేయించుకునే ముందైనా మీ ఆంకాలజీ బృందానికి కూడా చెప్పండి. కీమో నోరు మానే తీరును, ఇన్ఫెక్షన్పై రోగనిరోధక శక్తి స్పందనను మారుస్తుంది. చికిత్స సమయంలో పంటి పనులకు, మామూలు క్లీనింగ్కు కూడా సమస్యలు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువ. ఏ పంటి పనైనా మీ సైకిల్ను బట్టి సమయం చూసుకుని, ముందుగా మీ ఆంకాలజిస్ట్ అనుమతి తీసుకుని చేయించుకోవాలి.
నొప్పి ఎక్కువగా ఉంటే ఏమి చేయాలి?
ద్రవాలు మింగలేనంత నొప్పి ఉంటే, అదే రోజు మీ బృందానికి తెలియాలి. వారి దగ్గర డాక్టర్ రాసే నొప్పి మందులు, పుండ్లపై రక్షణ పొర వేసే జెల్స్ లాంటి మార్గాలు ఉన్నాయి. అవి బాగా సహాయపడతాయి. మెడికల్ షాపులో నేరుగా కొనే మందులతో మాత్రమే తీవ్రమైన నొప్పిని తగ్గించుకోవాలని ప్రయత్నించవద్దు. అది సరైనదేనా అని మీ బృందాన్ని అడగండి. కొద్దిపాటి నొప్పికి చల్లటి ఆహారం, తరచుగా పుక్కిలించడం చాలావరకు సరిపోతాయి.
!
ఈరోజే మీ బృందానికి ఫోన్ చేయండి
ద్రవాలు మింగలేకపోతే, నోటి పుండ్లతో పాటు జ్వరం వస్తే, నాలుకపై లేదా బుగ్గ లోపల పుక్కిలించినా పోని తెల్లటి మచ్చలు లేదా తెల్లటి పూత కనిపిస్తే, లేదా నోటి నుంచి రక్తం ఆగకుండా వస్తుంటే అదే రోజు మీ బృందానికి ఫోన్ చేయండి. వీటిని ఈరోజే చూపించాలి, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగకూడదు. కీమో సమయంలో జ్వరం వస్తే ఇంట్లో తగ్గించుకోవాలని చూడకండి.
నొప్పిగా ఉన్నా ద్రవాలు తాగగలుగుతుంటే, సాధారణంగా ఆగవచ్చు. కానీ రోజు రోజుకూ ఎక్కువవుతుంటే ఆగకండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో నోటి పుండ్ల గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు కూడా పళ్లు తోముకోవచ్చా?
తోముకోవచ్చు, తోముకోవాలి కూడా. శుభ్రమైన నోరు బాగా మానుతుంది, ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చే అవకాశం తక్కువ. మెత్తటి లేదా చాలా మెత్తటి బ్రష్ వాడి, మెల్లగా తోముకోండి. పుండ్లు తీవ్రంగా ఉన్న రోజుల్లో బ్రష్ చేయడం మరీ నొప్పిగా ఉంటే, ఆ సమయానికి వేరే మార్గం ఉందేమో మీ బృందాన్ని అడగండి. నోటి శుభ్రతను పూర్తిగా ఆపేస్తే పరిస్థితి ఇంకా దిగజారుతుంది. శుభ్రంగా ఉంచని నోటిలో చిన్న పుండ్లకు కూడా ఇన్ఫెక్షన్ రావచ్చు.
ప్రతి కీమో సైకిల్లో నోటి పుండ్లు వస్తాయా?
తప్పనిసరి కాదు. కానీ మొదటి సైకిల్లో వచ్చి ఉంటే, మళ్లీ వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ. తీవ్రత సైకిల్కు సైకిల్కు మారవచ్చు. ప్రతి సైకిల్ తర్వాత మీకు ఏమి జరిగిందో మీ బృందానికి చెప్పండి. ఈసారి జరిగినదాన్ని బట్టి, నోటి సంరక్షణ, నొప్పి నివారణతో సహా వారు ఇచ్చే సహాయాన్ని తర్వాతి సైకిల్కు మార్చగలరు.
నోరు ఇంత నొప్పిగా ఉన్నప్పుడు ఏమి తినగలను?
మెత్తగా ఉండేది, మరీ వేడిగా లేనిది, కారం, పులుపు లేనిది ఏదైనా. మెత్తగా ఉడికిన అన్నం లేదా కిచిడీ, కారం లేని పప్పు, పెరుగు, పండిన అరటిపండు, పండిన బొప్పాయి, మెత్తటి పనీర్ సాధారణంగా తినగలుగుతారు. పుండ్లు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు చల్లటి పానీయాలు, చల్లటి ఆహారం ఎక్కువ సౌకర్యంగా ఉంటాయి. సులువైన నియమం: నోట్లో పెడితే మంట పుడితే, ఈరోజుకు అది సరైన ఆహారం కాదు. ఆ నొప్పిని భరించి తినకండి.
నేను ఎప్పుడూ వాడే మౌత్వాష్ వాడవచ్చా?
బహుశా వద్దు. మెడికల్ షాపులో దొరికే చాలా మౌత్వాష్లలో ఆల్కహాల్ ఉంటుంది. అది ఇప్పటికే వాచిన పొరను ఎండబెట్టి, మంట పెట్టి పుండ్లను ఎక్కువ చేయవచ్చు. మీ ఆంకాలజీ బృందం ఒక ప్రత్యేక ఉత్పత్తి సురక్షితమని చెప్పకపోతే, మామూలుగా వాడేదాన్ని పక్కన పెట్టి, బదులుగా ఏమి వాడాలో అడగండి. సాధారణంగా ఇంట్లో చేసుకునే ఉప్పు లేదా సోడా పుక్కిలింతే చెబుతారు, అది దెబ్బతిన్న పొరకు మెత్తగా ఉంటుంది.
నోటిలో తెల్లటి మచ్చలు ఉన్నాయి. అవి కూడా నోటి పుండ్లేనా?
నాలుకపై లేదా బుగ్గ లోపల పుక్కిలించినా పోని తెల్లటి మచ్చలు లేదా తెల్లటి పూత ఉంటే, అది బహుశా నోటి థ్రష్ (oral thrush). ఇది కీమో సమయంలో సాధారణంగా వచ్చే ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్. దీనికి పుక్కిలింత కాదు, డాక్టర్ రాసే మందు కావాలి. తర్వాతి విజిట్ వరకు ఆగకుండా ఈరోజే మీ బృందానికి చెప్పండి. తొందరగా గుర్తిస్తే త్వరగా తగ్గుతుంది. కానీ నోటి సంరక్షణతో మాత్రమే తగ్గదు.
నోటి పుండ్లు తర్వాతి కీమో సైకిల్పై ప్రభావం చూపుతాయా?
చూపవచ్చు. అది మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు. మానని తీవ్రమైన పుండ్లు ఉంటే తర్వాతి సైకిల్ వాయిదా వేయడానికి లేదా డోస్ తగ్గించడానికి కారణం కావచ్చు. ఆ నిర్ణయం మిమ్మల్ని కాపాడటానికే, శిక్షించడానికి కాదు. తర్వాతి చికిత్సకు ముందు జరిగే అపాయింట్మెంట్లో పెద్ద పుండ్లు ఉన్నాయని స్పష్టంగా చెప్పండి. అప్పుడే షెడ్యూల్ ప్రకారం కొనసాగించేంతగా నోరు కోలుకుందో లేదో మీ బృందం అంచనా వేయగలదు.
మా స్పెషలిస్ట్ డాక్టర్లు
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Medical Oncologist
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Medical Oncologist
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Medical Oncologist
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Medical Oncologist
Medical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Surgical Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Hematologist
Surgical Oncologist
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
Surgical Oncologist
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Mouth and Throat Problems and Cancer Treatment
- Cancer Research UK — Mouth problems and cancer treatment
- Macmillan Cancer Support — Mouth problems
- MASCC — MASCC/ISOO Mucositis Guidelines
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మ్యూకోసైటిస్ అంటే ఏమిటి?నోటి పుండ్ల వెనుక ఉన్న వైద్య పేరు, అర్థంసైకిల్లో నోటి పుండ్లు ఎప్పుడు వస్తాయి?చెత్త రోజులు ఎప్పుడు వస్తాయో ముందే తెలుసుకోవడంఉప్పు నీరు, సోడా పుక్కిలింతలుఎక్కువగా సహాయపడే సులువైన జాగ్రత్తనోటి నొప్పి వల్ల తాగలేకపోతేఅదే రోజు ఫోన్ చేయాల్సిన పరిస్థితికీమో సమయంలో నోటి ఇన్ఫెక్షన్లుతెల్లటి మచ్చలు, థ్రష్ గుర్తించడం
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.