ఆహారం, నోటి సంరక్షణ
కీమో వల్ల నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు ఏమి తినాలి?
నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు ఏమి తినాలి అంటే నియమం ఒక్కటే: మెత్తగా, చప్పగా, చల్లగా, తడిగా. పెరుగన్నం, మసాలా లేని కిచిడీ, రాగి జావ, చల్లటి మజ్జిగ, మెదిపిన అరటిపండు, ఇంకేమీ దిగనప్పుడు కూడా ఇవి దిగుతాయి. లక్ష్యం పరిపూర్ణమైన డైట్ కాదు, బరువు, ఒంట్లో నీరు నిలకడగా ఉంచడం. నోరు నొప్పిగా ఉండి తినడం ఆగిపోయినప్పుడు నిజంగా దెబ్బతినేది అవే. ఏవి పనిచేస్తాయి, ఏవి ప్రస్తుతానికి మానాలి, ఎప్పుడు ఫోన్ చేయాలి అనేది ఈ పేజీలో ఉంది.
సూటిగా సమాధానం
నోరు నొప్పిగా ఉన్నప్పుడు అసలు ఏమి తినగలరు?
మెత్తగా, చప్పగా, చల్లగా, తడిగా ఉండే ఆహారం. పెరుగన్నం, మసాలా లేని కిచిడీ, రాగి జావ, చల్లటి మజ్జిగ, మెదిపిన అరటిపండు, కొంచెం పాలలో నానబెట్టిన ఇడ్లీ. నమలాల్సిన అవసరం లేనిది, కారం లేనిది, పొయ్యి మీద నుంచి వేడిగా తీసినది కానిది ఏదైనా సరే.
లక్ష్యం పరిపూర్ణమైన డైట్ కాదు. ఏదో ఒకటి కడుపులోకి వెళ్తూ ఉండటమే ముఖ్యం. నోటి పుండ్లు (mucositis) ఉన్నప్పుడు అసలు ప్రమాదం నొప్పి కాదు. వారం రోజులు దాదాపు ఏమీ తినకపోతే బరువు, ఒంట్లో నీరు నిశ్శబ్దంగా తగ్గిపోతాయి. అదే అసలు సమస్య.
వేడిగా కాదు, చల్లగా
వేడి ఆహారం పుండ్లు పడిన నోటి పొరను మండిస్తుంది, వాపును తగ్గనివ్వదు. అన్నం, పప్పు, జావను గది ఉష్ణోగ్రతకు చల్లారాక వడ్డించండి. చల్లటి మజ్జిగ, పెరుగు, పాలు ధారాళంగా వాడండి. చాలామందికి చల్లగా ఉన్నది ఒక్కటే హాయిగా అనిపిస్తుంది.
ప్రస్తుతానికి ఏవి ఆపాలి?
కారం, పచ్చళ్లు, చింతపండు ఎక్కువగా ఉన్న రసం, నిమ్మకాయ, టమాటా, వెనిగర్, వేపుళ్లు, అప్పడాలు, చిప్స్, మురుకులు, అంచులు గరుకుగా ఉండే ఏ పదార్థమైనా. ఇది ఎప్పటికీ కాదు, నోరు పచ్చిగా ఉన్నంత వరకే. మంచి ఉద్దేశంతో వేడి వేడి సాంబారు తెచ్చే బంధువులకు కూడా ఈ విషయం చెప్పడం మంచిది.
నమలడం నొప్పిగా ఉంటే భోజనం మానేయకండి, మిక్సీలో వేసి మెత్తగా చేయండి. ఎవరికీ నచ్చని వేరే చప్పటి ప్లేట్ కంటే, ఇంట్లో అందరూ తినేదాన్నే మెత్తగా చేసి ఇవ్వడం మేలు.మన వంటింటి నుంచి
నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు ఏ ఆహారం సులువుగా దిగుతుంది?
మామూలు ఇంటి భోజనమే, కాస్త మెత్తగా, కాస్త చల్లగా చేస్తే చాలు. దీనికి ప్రత్యేక షాపు గానీ, ఖరీదైన సప్లిమెంట్ గానీ అవసరం లేదు.
పెరుగన్నం
మెత్తగా ఉడికించిన అన్నాన్ని ఎక్కువ పెరుగుతో కలిపి, చల్లగా వడ్డించండి. ఇది నోటిని పూత లాగా కప్పుతుంది, నమలాల్సిన పని లేదు, ఉప్పు, నీరు రెండూ ఒకేసారి అందిస్తుంది. నోరు పుండ్లు పడిన చాలామందికి అత్యంత నమ్మకంగా దిగే భోజనం ఇదే.
ఇంకా సులువుగా చేయాలంటే
- అన్నాన్ని కావాలనే బాగా మెత్తగా ఉడికించండి
- తాలింపు, కరివేపాకు వేయకండి
- పచ్చిమిర్చి, అల్లం వద్దు
రాగి జావ లేదా అన్నం గంజి
పలుచగా, నునుపుగా ఉంటుంది, నమలకుండానే మింగవచ్చు. పాలు లేదా మజ్జిగతో చేస్తే మంచినీళ్ల కంటే ఎక్కువ పోషణ అందుతుంది. తాగే ముందు పూర్తిగా చల్లారనివ్వండి. తీపి కంటే కొద్దిగా ఉప్పు వేసినది నచ్చితే అలాగే చేయండి.
మసాలా లేని కిచిడీ, మెత్తటి పప్పు
బియ్యం, పెసరపప్పు మామూలు కంటే బాగా ఎక్కువగా ఉడికించి, కేలరీల కోసం కొంచెం నెయ్యి కలపండి. కారం, చింతపండు వద్దు. ఏ గింజా నమలాల్సిన అవసరం లేనంతగా చెంచా వెనుక భాగంతో మెదపండి.
నెయ్యి, కొబ్బరి పాలు, ఒక చెంచా నూనె మింగాల్సిన పరిమాణం పెంచకుండానే కేలరీలు పెంచుతాయి.నానబెట్టిన ఇడ్లీ
ఇడ్లీని గోరువెచ్చటి పాలలో లేదా పలుచటి పప్పులో చెంచాతో తినగలిగేంత మెత్తగా నానబెట్టండి. దోసె, చపాతీ సాధారణంగా చాలా గరుకుగా ఉంటాయి. నోరు కుదుటపడే వరకు వడ జోలికి వెళ్లకపోవడమే మంచిది.
ఆహారంగా పనిచేసే చల్లటి పానీయాలు
మజ్జిగ, నిమ్మరసం లేని పలుచటి లస్సీ, పాలు, కొబ్బరి నీళ్లు, లేత కొబ్బరి, అరటిపండు లేదా సపోటాతో చేసిన మిల్క్షేక్. రోజంతా కొద్దికొద్దిగా తాగితే ఇవి నీటితో పాటు కేలరీలనూ అందిస్తాయి.
ప్రయత్నించండి
- పుండు ఉన్న చోటును తప్పించుకోగలిగితే స్ట్రా వాడండి
- ఒకేసారి పెద్ద గ్లాసు కాకుండా, కొద్దికొద్దిగా తరచుగా
మెత్తటి పండ్లు, గుడ్డు
మెదిపిన అరటిపండు, పండిన బొప్పాయి, సపోటా, ఉడికించిన ఆపిల్. మెత్తగా మెదిపిన ఉడికించిన గుడ్డు లేదా స్క్రాంబుల్డ్ ఎగ్. పప్పులో పొడి చేసిన పనీర్. ఇవి ప్రొటీన్ అందిస్తాయి, నోటి పొర మానడానికి ప్రొటీన్ చాలా అవసరం.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిచిన్న మార్పులు
భోజనం అదే, రూపం మాత్రమే మారుద్దాం
నోటి నొప్పి వల్ల మనిషి నీళ్లు కూడా తాగలేకపోతుంటే, అది తగ్గే వరకు ఎదురుచూడాల్సిన విషయం కాదు. కీమోథెరపీ తీసుకుంటూ ద్రవాలు తీసుకోలేని వ్యక్తికి త్వరగా డీహైడ్రేషన్ (ఒంట్లో నీరు తగ్గడం) వస్తుంది. చికిత్సకు తోడు అది కిడ్నీలపై భారం పెంచుతుంది. అదే రోజు హెల్ప్లైన్కు ఫోన్ చేయండి, లేదా దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లి వారు కీమో తీసుకుంటున్నారని చెప్పండి. నోటి పుండ్లతో పాటు జ్వరం వచ్చినా ఇదే చేయాలి, మరుసటి ఉదయం కాదు, అదే రోజు.
భోజనం చుట్టూ
ఆహారంతో సమానంగా సహాయపడే చిన్న పనులు
తిన్న తర్వాతే కాదు, తినే ముందు కూడా ఉప్పు, బేకింగ్ సోడా కలిపిన నీటితో నోరు పుక్కిలించండి. శుభ్రంగా ఉన్న నోరు తక్కువ నొప్పిగా ఉంటుంది, మొదటి కొన్ని ముద్దలు సులువుగా దిగుతాయి. నోరు మొద్దుబారేలా చేసే మందు ఏదైనా మీ టీమ్ ఇచ్చి ఉంటే, దాన్ని భోజనానికి ముందు వాడటమే సాధారణంగా దాని ఉద్దేశం. ఎప్పుడు వాడాలో వారిని అడగండి.
తక్కువ తక్కువగా, తరచుగా
మూడు పూర్తి భోజనాల కంటే ఆరుసార్లు కొంచెం కొంచెం ఇవ్వడం మేలు. ప్రతి ముద్దా కష్టంగా ఉన్నప్పుడు తినడమే అలసటగా ఉంటుంది. పెద్ద ప్లేటు ముందుకు వస్తేనే మొదలుపెట్టకముందే నిరుత్సాహం వస్తుంది. తినగలను అనిపించిన వెంటనే ఇవ్వడానికి ఫ్రిజ్లో ఏదైనా సిద్ధంగా ఉంచండి.
గమనించాల్సిన ముఖ్యమైన సంఖ్య బరువు
వారానికి ఒకసారి, ఒకే రోజు, ఒకే త్రాసుపై బరువు చూసి రాసి పెట్టుకోండి. తిండి తక్కువగా కనిపించినా బరువు నిలకడగా ఉంటే తినడం సరిపోతోందని అర్థం. వారం వారం బరువు తగ్గుతుంటే టీమ్కు చెప్పాల్సిన సమయం వచ్చినట్టు. డైటీషియన్ సహాయం చేయగలరు, కొన్నిసార్లు చికిత్సలో మార్పులు కూడా అవసరం అవుతాయి.
ఏమి చేయకూడదు?
చికిత్స సమయంలో కఠినమైన పథ్యం మొదలుపెట్టకండి. ఆన్లైన్లో చదివిన దాని వల్ల కొన్ని రకాల ఆహారాలు మానేస్తే, బరువు తగ్గడం ఎక్కువ ప్రమాదకరమైన సరిగ్గా ఈ సమయంలోనే బరువు తగ్గుతుంది. బలవంతంగా తినిపించకండి కూడా. భోజనం దగ్గర ఒత్తిడి పెడితే తర్వాతి భోజనం ఇంకా కష్టమవుతుంది, సులువు కాదు.
ప్రొటీన్ పౌడర్లు, సప్లిమెంట్లు కొనే ముందు టీమ్కు చెప్పండి. కొన్ని ఉపయోగపడతాయి, కొన్ని చికిత్సతో కలిసి సమస్య తెస్తాయి. ఖరీదైనవి మంచివి కావాలని లేదు.మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
ఇది మీకు డైట్ ప్లాన్ ఇవ్వలేదు. మీకు ఎంత, ఏమి అవసరం అనేది మీ బరువు, మీ చికిత్స, మీకున్న ఇతర సమస్యలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. షుగర్, కిడ్నీ సమస్యలు, మింగడంలో ఇబ్బంది ఉంటే సమాధానం మారుతుంది. ఒక సాధారణ పేజీ వాటన్నింటినీ లెక్కలోకి తీసుకోలేదు.
మీ నోరు ఎందుకు నొప్పిగా ఉందో కూడా ఇది చెప్పలేదు. చికిత్స వల్ల వచ్చే పుండ్లు, ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్, పళ్ల సమస్య, ఈ మూడూ తినడాన్ని నొప్పిగా మారుస్తాయి. నోట్లోకి చూసే వ్యక్తి మాత్రమే వీటి మధ్య తేడా చెప్పగలరు. తినడం రోజురోజుకూ సులువు కాకుండా కష్టమవుతుంటే, కొత్త వంటకం కంటే డాక్టర్ ఒకసారి చూడటం అవసరం.
తర్వాత ఏమి చేయాలి?
ఎప్పుడూ సులువైన ఆప్షన్ ఉండేలా ఫ్రిజ్లో పెరుగు, మజ్జిగ, అరటిపండ్లు, తాగడానికి ఏదైనా చల్లటిది ఉంచండి. భోజనానికి ముందు నోరు పుక్కిలించండి. వారానికి ఒకసారి బరువు చూడండి. తర్వాతి విజిట్లో నిజంగా ఎంత తింటున్నారో సూటిగా చెప్పండి. కుటుంబాలు తరచుగా దీన్ని తక్కువ చేసి చెబుతాయి, కానీ డైటీషియన్ను పిలిపించేది సరిగ్గా ఈ వివరమే.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు తినడం గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
ఆహారం వేడిగా ఉండాలా, చల్లగా ఉండాలా?
దాదాపు ఎప్పుడూ చల్లగా లేదా గది ఉష్ణోగ్రతలో. వేడి పుండ్లు పడిన పొరను మండిస్తుంది, వాపు తగ్గనివ్వదు. ఆవిరి కూడా ఇబ్బంది పెట్టవచ్చు. అన్నం, పప్పు, జావ వేడి తగ్గే వరకు ఆగండి. పెరుగు, మజ్జిగ లాంటి చల్లటివి ఒక్కటే హాయిగా అనిపిస్తాయని చాలామంది చెబుతారు.
కీమో సమయంలో పెరుగు తినడం సురక్షితమేనా?
పాశ్చరైజ్ చేసిన పాలతో చేసిన తాజా పెరుగు, ఫ్రిజ్లో ఉంచి అదే రోజు తింటే చాలామందికి పర్వాలేదు. నోటి పుండ్లకు ఇది అత్యంత ఉపయోగపడే ఆహారాల్లో ఒకటి. ఎండలో బయట ఉంచిన పెరుగు వద్దు. మీ బ్లడ్ కౌంట్ బాగా తక్కువగా ఉంటే మీ టీమ్ను అడగండి, ఆ సమయంలో కొన్ని యూనిట్లు ఆహారం విషయంలో కఠినమైన సలహాలు ఇస్తాయి.
కారం అలవాటే కదా, ఇప్పుడూ తినవచ్చా?
నోరు పచ్చిగా ఉన్నంత కాలం వద్దు, మామూలుగా ఎంత కారం తిన్నా సరే. కారం, మిరియాలు, చింతపండు దెబ్బతిన్న పొరను నేరుగా మండిస్తాయి. భరించగలిగే నొప్పిని తినలేనంత నొప్పిగా మార్చేస్తాయి. ఇది తాత్కాలికమే. సైకిల్స్ మధ్యలో నోరు కుదుటపడ్డాక చాలామంది మళ్లీ మామూలు భోజనానికి వెళ్తారు.
ఆయన పెరుగన్నం ఒక్కటే తింటున్నారు. అది సరిపోతుందా?
కొన్ని రోజులకు ఏమీ తినకపోవడం కంటే చాలా మేలు. కానీ ఎక్కువ కాలం అయితే అందులో ప్రొటీన్, కేలరీలు తక్కువ. అందులో నెయ్యి కలపండి, పొడి చేసిన పనీర్ లేదా మెదిపిన గుడ్డు చేర్చండి, భోజనాల మధ్య పాలు లేదా అరటిపండు షేక్ ఇవ్వండి. వారం తర్వాత కూడా పెరుగన్నం ఒక్కటే దిగుతుంటే టీమ్కు చెప్పండి.
ప్రొటీన్ పౌడర్ కొనాలా?
కొనే ముందు టీమ్ను అడగండి. తినడం తగ్గినప్పుడు కొన్ని నిజంగా ఉపయోగపడతాయి, ఏది ఎంత అనేది డైటీషియన్ చెప్పగలరు. మరికొన్ని ఖరీదైనవి, నోరు నొప్పిగా ఉన్నప్పుడు మింగడం కష్టం, లేదా కిడ్నీ, లివర్ సమస్యలు ఉన్నవారికి సరిపడవు. సాధారణంగా ముందు ఆహారమే మంచి మార్గం.
స్ట్రా వాడితే సహాయపడుతుందా?
చాలాసార్లు అవును, ఎందుకంటే అది నోటి ముందు భాగంలోని పుండ్లను దాటి ద్రవాన్ని లోపలికి తీసుకెళ్తుంది. మజ్జిగ, షేక్స్, జావకు ప్రయత్నించి చూడండి. పుండ్లు నోటి వెనుక భాగంలో లేదా గొంతులో ఉంటే స్ట్రా వల్ల పెద్ద తేడా ఉండదు. ఏదైనా సరే, నెమ్మదిగా సిప్ చేయండి.
రుచి మారడం, నోటి పుండ్లు కలిసి రావచ్చా?
చాలా తరచుగా వస్తాయి, అదే తినడాన్ని ఇంత నిరుత్సాహంగా మారుస్తుంది. ఆహారం లోహపు రుచిగా లేదా ఏ రుచీ లేకుండా అనిపిస్తుంది, పైగా నొప్పి కూడా. చల్లటి ఆహారంలో రుచి ఘాటు తక్కువ, మంట కూడా తక్కువ, కాబట్టి రెండింటికీ సహాయపడుతుంది. స్టీల్ చెంచాకు బదులు ప్లాస్టిక్ చెంచా వాడితే కొన్నిసార్లు లోహపు రుచి తగ్గుతుంది.
ఆయన అసలు ఏమీ తినడానికి ఒప్పుకోకపోతే?
ముందు ద్రవాలపై దృష్టి పెట్టండి, రోజంతా చిన్న చిన్న సిప్పులుగా. ప్రస్తుతానికి ఘన ఆహారం కోసం ఒత్తిడి చేయడం ఆపండి. నీళ్లు తాగకపోవడమే అత్యవసర సమస్య, కొద్ది రోజులు తినకపోవడం కాదు. ద్రవాలు కూడా తీసుకోవడానికి ఒప్పుకోకపోతే, లేదా ఇది కొన్ని రోజులకు మించి కొనసాగితే, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ కోసం ఆగకుండా టీమ్ను సంప్రదించండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Oral Complications of Chemotherapy and Head/Neck Radiation (PDQ)
- Cancer Research UK — Diet problems and cancer treatment
- Macmillan Cancer Support — Eating problems and cancer
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
నోటి నొప్పి వల్ల తినలేకపోతున్నారా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.