జీర్ణ సమస్యలు
కీమో సమయంలో మలబద్ధకం: ఎందుకు వస్తుంది, ఏది సహాయపడుతుంది
కీమో సమయంలో మలబద్ధకానికి సాధారణంగా కీమోథెరపీ ఒక్కటే కారణం కాదు. అతి సాధారణ కారణం దానితో పాటు ఇచ్చే వికారం తగ్గించే మందు — అది కొంతవరకు పేగులను నెమ్మదిపరచడం ద్వారానే పనిచేస్తుంది. నొప్పి మాత్రలు, తక్కువగా తినడం, తక్కువగా కదలడం దీనికి తోడవుతాయి. ఇది చాలా సాధారణం, అయినా దాదాపు ఎవరికీ ముందుగా చెప్పరు. ముందుగా ఏమి ప్రయత్నించాలి, విరేచనం మందుల గురించి టీమ్తో ఎందుకు మాట్లాడాలి, ఏది అదే రోజు హాస్పిటల్కు వెళ్లాల్సినది అనేది ఈ పేజీలో ఉంది.
సూటిగా సమాధానం
కీమోథెరపీ సమయంలో మలబద్ధకం ఎందుకు వచ్చింది?
సాధారణంగా దీనికి కారణం కీమోథెరపీ ఒక్కటే కాదు. అతి సాధారణ కారణం దానితో పాటు ఇచ్చే వికారం తగ్గించే మందు — అది కొంతవరకు పేగుల కదలికను నెమ్మదిపరచడం ద్వారానే పనిచేస్తుంది. కొన్ని రకాల కీమోథెరపీ మందులు పేగులను కదిలించే నరాలపై ప్రభావం చూపుతాయి. నొప్పి మాత్రలు, ఐరన్ మాత్రలు, తక్కువగా తినడం, తక్కువగా కదలడం కూడా దీనికి తోడవుతాయి.
ఇది చాలా సాధారణం, అయినా దాదాపు ఎవరికీ ముందుగా చెప్పరు. కుటుంబాలు వాంతులు, విరేచనాలకు సిద్ధపడి వస్తారు, కానీ వ్యతిరేక సమస్య వచ్చేసరికి ఆశ్చర్యపోతారు. నిజానికి ఈ రెండింటిలో ఎక్కువ ఇబ్బంది పెట్టేది చాలాసార్లు ఇదే.
దీన్ని ఎందుకు తీవ్రంగా తీసుకోవాలి?
పట్టించుకోకుండా వదిలేస్తే, చికిత్స సమయంలో మలబద్ధకం దానంతట అదే తగ్గదు. అది పెరుగుతూ పోతుంది, నొప్పి పెడుతుంది, దానికదే వికారాన్నీ ఆకలి లేకపోవడాన్నీ తెస్తుంది. అప్పుడప్పుడు హాస్పిటల్ చికిత్స అవసరమయ్యే అడ్డంకిగా కూడా మారుతుంది. ఆలస్యంగా చూసుకోవడం కంటే ముందుగానే చూసుకోవడం చాలా సులువు.
మీకు వికారం తగ్గించే మందు ఇచ్చి ఉంటే, ఇది వస్తుందని ఊహించి, చూద్దాంలే అని ఆగకుండా ముందే చర్య తీసుకోండి. ఇది మొదలయ్యే ముందే, అప్పుడు ఏమి చేయాలని వారు కోరుకుంటున్నారో మీ టీమ్ను అడగండి.ఏది సహాయపడుతుంది
ఏమి ప్రయత్నించాలి, ఏ క్రమంలో?
సులువైన వాటితో మొదలుపెట్టండి, ముందుగానే మొదలుపెట్టండి. ఇది జరుగుతోందని మీ టీమ్కు చెప్పడానికి ఇందులో ఏదీ ప్రత్యామ్నాయం కాదు.
ముందు ద్రవాలు
పీచు కంటే ఇదే ఎక్కువ పనిచేస్తుంది — జనం సాధారణంగా దీన్ని తిరగేసి చేస్తారు. ఎక్కువ నీరు లేకుండా ఎక్కువ పీచు తీసుకుంటే మలబద్ధకం సులువు కాదు, ఇంకా గట్టిపడుతుంది. భోజనం దగ్గర మాత్రమే కాకుండా రోజంతా కొద్దికొద్దిగా తాగండి.
సులువైన ఎంపికలు
- ఉదయం లేవగానే గోరువెచ్చని నీళ్లు
- మజ్జిగ, కొబ్బరి బొండం నీళ్లు
- పలుచని పప్పు నీళ్లు, గంజి
మెల్లగా కదలడం
ద్రవాల తర్వాత అత్యంత ఉపయోగపడేది నడక. ఇంట్లోనే రోజులో పలుమార్లు కొద్దిసేపు నడిచినా పేగులు కదలడానికి సాయపడుతుంది. రోజంతా పడుకుని ఉండటమే అతి పెద్ద కారణాల్లో ఒకటి, దాన్ని మార్చడం కూడా అన్నింటికంటే సులువు.
శ్రమతో కూడిన ఏ పని చేసే ముందైనా, ముఖ్యంగా కౌంట్లు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు, మీ టీమ్ను అడగండి.సహాయపడే ఆహారం, తినగలిగే రూపంలో
నానబెట్టిన ఎండు ద్రాక్ష, నానబెట్టిన అంజీర్, బొప్పాయి, పండిన అరటిపండు, ప్రూన్స్, రాగులు, మెత్తగా ఉడికించిన కూరగాయలు, పప్పు. చికిత్స సమయంలో పచ్చి సలాడ్లు తినడం చాలాసార్లు కష్టం, కాబట్టి ఉడికించిన, మెత్తని రూపమే ఆచరణాత్మకం.
ఒక క్రమం, సరైన భంగిమ
రోజూ ఒకే సమయానికి, సాధారణంగా ఏదైనా వెచ్చని పానీయం లేదా భోజనం తర్వాత ప్రయత్నించండి, తొందరపడకుండా సమయం ఇవ్వండి. వెస్టర్న్ టాయిలెట్లో పాదాల కింద ఒక చిన్న స్టూల్ పెట్టుకుంటే భంగిమలో నిజమైన తేడా వస్తుంది.
మందులు, మీ టీమ్ ద్వారానే
విరేచనం అయ్యేలా చేసే మందుల్లో (laxatives) వేర్వేరుగా పనిచేసే చాలా రకాలు ఉన్నాయి. సరైనది కారణాన్ని బట్టి మారుతుంది. చాలా టీమ్లు వికారం తగ్గించే మందుతో పాటే ఒకదాన్ని రొటీన్గా రాసి ఇస్తాయి. మెడికల్ షాపులో కొనే బదులు దాన్ని అడిగి తీసుకోండి.
ఇవి అడగండి
- మొదటి రోజు నుంచే ఒకటి వేసుకోవాలా
- అది పనిచేయకపోతే ఏమి చేయాలి
మిగతా మందుల జాబితాను సమీక్షించండి
నొప్పి మాత్రలు, ఐరన్, కొన్ని బీపీ మాత్రలు, కొన్ని వికారం తగ్గించే మందులు — ఇవన్నీ పేగులను నెమ్మదిపరుస్తాయి. వేటినీ సొంతంగా ఆపవద్దు. కానీ పూర్తి జాబితాను మీ ఆంకాలజిస్ట్ దగ్గరకు తీసుకెళ్తే చాలాసార్లు ఒక సులువైన సర్దుబాటు దొరుకుతుంది.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిచాలా రోజులుగా అసలు మలవిసర్జన లేకుండా, గ్యాస్ కూడా బయటికి పోకుండా, పొట్ట ఉబ్బి గట్టిగా ఉన్నా; తీవ్రమైన లేదా మెలిపెట్టే పొట్ట నొప్పి ఉన్నా; వాంతులవుతూ ఏదీ కడుపులో నిలవకపోయినా; దీనితో పాటు జ్వరం ఉన్నా — అదే రోజు దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. ఆ వ్యక్తి కీమోథెరపీ తీసుకుంటున్నారని స్పష్టంగా చెప్పండి. ఆ కలయిక పేగు అడ్డుపడిందని సూచించవచ్చు. ఇంట్లో ఇంకా బలమైన మందు ఇచ్చి చికిత్స చేసే విషయం కాదు.
మందుల గురించి
విరేచనం మందులు మెడికల్ షాపులో కొనేవి కావు — ఎందుకు?
విరేచనం మందులన్నీ ఒకటే కావు. కొన్ని పేగుల్లోకి నీటిని లాగుతాయి, కొన్ని ఉన్న మలాన్ని మెత్తబరుస్తాయి, కొన్ని దానికి పరిమాణం పెంచుతాయి, కొన్ని పేగులను కదలమని ప్రేరేపిస్తాయి. ఏది సరిపోతుందనేది సమస్యకు కారణం ఏమిటి, ఎంతకాలంగా ఉంది, మీ బ్లడ్ కౌంట్లు ఎలా ఉన్నాయి అనే వాటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
జనాన్ని ఆశ్చర్యపరిచే విషయం
అన్నింటికంటే సహజంగా వినిపించే, పరిమాణం పెంచే (bulk-forming) మందులు కీమోథెరపీ సమయంలో చాలాసార్లు తప్పు ఎంపిక. అవి పనిచేయాలంటే చాలా ద్రవం కావాలి. సరిపడా తాగని వ్యక్తి వాటిని తీసుకుంటే, అడ్డంకి వచ్చే అవకాశం తగ్గకుండా పెరగవచ్చు.
అడగకుండా కింది నుంచి ఏదీ పెట్టవద్దు — ఎందుకు?
మీ టీమ్ ప్రత్యేకంగా సూచిస్తే తప్ప, తెల్ల రక్తకణాలు తగ్గే రోజుల్లో సపోజిటరీలు, ఎనిమాలు తప్పిస్తారు. అవి సున్నితమైన పొరను దెబ్బతీసి, మీ శరీరం ఎదుర్కోలేని సరిగ్గా అదే సమయంలో ఇన్ఫెక్షన్ను లోపలికి తీసుకెళ్లగలవు. ఇదే రకమైన ఇంటి చిట్కాలకూ ఇది వర్తిస్తుంది.
ఏమి అడగాలి
వికారం తగ్గించే మందుతో పాటు ఏదైనా రొటీన్గా వేసుకోవాలా, మొదటిది పనిచేయకపోతే ఏమి చేయాలి, ఏ దశలో ఫోన్ చేయాలి — చికిత్స మొదట్లోనే ఇవి అడగండి. చాలా టీమ్లు అడిగితే సంతోషిస్తాయి, ఎందుకంటే తమకు చాలా ఆలస్యంగా తెలిసే సమస్య ఎక్కువగా ఇదే.
పనిచేయని మందును ఇంకా ఎక్కువ డోస్లో వేసుకోవద్దు, సొంతంగా రెండో విరేచనం మందును కలపవద్దు.నిజం చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు చెప్పలేనివి
ఏ విరేచనం మందు వేసుకోవాలి, ఎంత, ఎన్నిసార్లు అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది కారణం, మీ బ్లడ్ కౌంట్లు, మీరు వాడుతున్న మిగతా అన్నింటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మీకు రాసి ఇచ్చిన ఏ మందునైనా మొదలుపెట్టడానికి, ఆపడానికి, మార్చడానికి ఇక్కడ ఉన్నదేదీ వాడకూడదు.
మీకు ఉన్నది మామూలు మలబద్ధకమా, లేక అత్యవసరంగా చూడాల్సినదా అనేది కూడా ఇది చెప్పలేదు. సరిగ్గా పనిచేయడం ఆగిపోయిన పేగు, కేవలం నెమ్మదిగా ఉన్న పేగు — మొదట్లో రెండూ ఒకేలా అనిపించవచ్చు. తేడా తెలుసుకోవడానికి సాధారణంగా పరీక్ష, కొన్నిసార్లు ఎక్స్-రే అవసరం.
ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి
తగ్గుతుందేమో అని ఆగకుండా ఈరోజే ద్రవాలు, నడక మొదలుపెట్టండి. చివరిసారి మలవిసర్జన ఎప్పుడు అయిందో సులువుగా రాసి పెట్టుకోండి — జనం నిజంగానే లెక్క మర్చిపోతారు, మిమ్మల్ని అడిగే మొదటి ప్రశ్న అదే. చిన్నదిగా అనిపించినా తర్వాతి అపాయింట్మెంట్లో దీని గురించి చెప్పండి, తగ్గకపోతే ఏమి చేయాలో ప్రత్యేకంగా అడగండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో సమయంలో మలబద్ధకం గురించి అడిగే ప్రశ్నలు
ఇది కీమో వల్లనా, లేక వికారం తగ్గించే మందు వల్లనా?
ఎక్కువసార్లు వికారం తగ్గించే మందు వల్లనే — అది కొంతవరకు పేగుల కదలికను నెమ్మదిపరచడం ద్వారా పనిచేస్తుంది. కొన్ని రకాల కీమోథెరపీ మందులు పేగులను నియంత్రించే నరాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతాయి, నొప్పి మాత్రలు, ఐరన్ దీనికి తోడవుతాయి. సాధారణంగా ఒకేసారి చాలా విషయాలు కారణమవుతాయి. అందుకే ఏదో ఒకదాన్ని ఆపేయడం అరుదుగానే సమాధానం అవుతుంది.
మలవిసర్జన లేకుండా ఎంతకాలం సురక్షితంగా ఉండవచ్చు?
మీ సొంత టీమ్ను ఒక కొలత అడగండి, ఎందుకంటే వారు దాన్ని మీ చికిత్సను బట్టి నిర్ణయిస్తారు. ఆ లెక్కతో సమానంగా ముఖ్యమైనవి: గ్యాస్ ఇంకా బయటికి పోతోందా, పొట్ట మెత్తగా ఉందా, మీకు సౌకర్యంగా ఉందా. గ్యాస్ పోకుండా పొట్ట ఉబ్బి గట్టిగా ఉంటే అదే రోజు పరీక్షించాలి.
ఇంకా ఎక్కువ పీచు తింటే సరిపోదా?
ఎక్కువ ద్రవాలతో పాటు మాత్రమే, అది కూడా మీరు సరిగ్గా తింటూ తాగుతుంటేనే. ఎవరైనా దాదాపు తాగకుండా ఉన్నప్పుడు పీచు పెంచితే పరిస్థితి ఇంకా దిగజారి, అడ్డంకికి దారితీయవచ్చు. చికిత్స సమయంలో ద్రవాలు, మెల్లగా నడవడం సురక్షితమైన మొదటి అడుగులు, పీచును క్రమంగా పెంచాలి.
విరేచనం మందు నేనే కొనుక్కోవచ్చా?
ముందుగా మీ టీమ్ను అడగండి. వాటి రకాలు వేర్వేరుగా పనిచేస్తాయి, తప్పుది పరిస్థితిని ఇంకా చెడగొట్టవచ్చు — ముఖ్యంగా ద్రవాలు తక్కువగా తీసుకుంటున్నప్పుడు లేదా కౌంట్లు తగ్గినప్పుడు. చాలా టీమ్లు ఇంట్లో ఉంచుకోవడానికి సరిపోయేదాన్ని నేరుగా రాసి ఇస్తాయి. మెడికల్ షాపు కౌంటర్ దగ్గర నిర్ణయించుకోవడం కంటే అది చాలా మంచి స్థితి.
ఎనిమా లేదా సపోజిటరీ సురక్షితమేనా?
మీ టీమ్ సూచించకుండా కాదు, ముఖ్యంగా తెల్ల రక్తకణాలు తగ్గే రోజుల్లో. శరీరం ఎదుర్కోలేని సమయంలో అవి సున్నితమైన పొరను దెబ్బతీసి ఇన్ఫెక్షన్ను లోపలికి తీసుకెళ్లగలవు. అదే విధంగా వాడే ఇంటి చిట్కాలకూ ఇది వర్తిస్తుంది. కింది నుంచి ఏదైనా పెట్టే ముందు అడగండి.
మలబద్ధకం వల్ల వికారం ఎక్కువవుతుందా?
అవును, చాలామంది ఈ వలలో చిక్కుకుంటారు. మలం నిండిన పేగు వికారాన్నీ, ఆకలి లేకపోవడాన్నీ తెస్తుంది. దాంతో వికారం తగ్గించే మందు ఇంకా ఎక్కువ ఇస్తారు, అది పేగులను ఇంకా నెమ్మదిపరుస్తుంది. వికారం తగ్గించే మందును పెంచడం కంటే, మలబద్ధకానికి చికిత్స చేయడమే చాలాసార్లు వికారాన్ని ఎక్కువగా తగ్గిస్తుంది.
మా నాన్నగారికి మలబద్ధకం ఉంది, కానీ కొద్దికొద్దిగా పలుచని మలం వస్తోంది. ఇది మామూలేనా?
ఆ కలయికను ఇంట్లో చికిత్స చేయకుండా టీమ్కు చెప్పాలి. గట్టి అడ్డంకి పక్క నుంచి ద్రవం కారుతూ బయటికి రావచ్చు. కాబట్టి పలుచని మలం వస్తోందంటే మలబద్ధకం లేదని కాదు — అది దానికే సంకేతం కావచ్చు. ఈ పరిస్థితిలో విరేచనాలు ఆపే మందు ఇవ్వవద్దు. సరైన మలవిసర్జన అయి ఎంతకాలమైందో సహా, మీరు గమనిస్తున్నదంతా మీ టీమ్కు చెప్పండి.
చికిత్స ముగిశాక ఇది తగ్గిపోతుందా?
చాలామందికి తగ్గిపోతుంది — వికారం తగ్గించే మందులు ఆగి, తినడం, తాగడం, కదలడం మామూలు స్థితికి వచ్చే కొద్దీ. సాధారణంగా నెలల్లో కాదు, వారాల్లోనే తగ్గుతుంది. చికిత్స ముగిసిన చాలాకాలం తర్వాత కూడా కొనసాగితే, దాన్ని అలాగే అంగీకరించకుండా సమీక్షించుకోవడం మంచిది — కారణం పూర్తిగా వేరేది కావచ్చు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Gastrointestinal Complications (PDQ)
- Cancer Research UK — Constipation and cancer drugs
- Macmillan Cancer Support — Bowel problems and cancer treatment
- American Cancer Society — Constipation
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
మలబద్ధకం తగ్గకుండా ఇంకా ఎక్కువవుతోందా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.