Medical Oncologist
కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
కీమో సమయంలో విరేచనాలు: ఎప్పుడు ప్రమాదం, ఏమి చేయాలి
కీమోథెరపీ సమయంలో విరేచనాలు సాధారణమే, కానీ అవి ఎప్పుడూ చిన్న విషయం కాదు. సైకిల్లోని కొన్ని దశల్లో ఇవి చాలా వేగంగా తీవ్రంగా మారతాయి. నేడిర్ దశలో పేగుల్లోని బ్యాక్టీరియా రక్తంలోకి చేరే ప్రమాదం ఉంటుంది. విరేచనాలు మొదలైన అదే రోజు మీ ఆంకాలజీ టీమ్కు ఫోన్ చేయడమే సురక్షితమైన మార్గం. ఎప్పుడు, ఎంత వేగంగా స్పందించాలో తెలుసుకోవడమే ఈ పేజీలో అత్యంత ఉపయోగకరమైన విషయం.
OM
వైద్యపరంగా సమీక్షించినవారు: Dr. Owais MohammedConsultant Medical Oncologist · MBBS, MD, DM (Medical Oncology) · చివరి సమీక్ష సెప్టెంబర్ 2026, తదుపరి సమీక్ష సెప్టెంబర్ 2027
17+ప్యానెల్లో స్పెషలిస్టులు
15,000+చికిత్స పొందిన పేషెంట్లు
35+తెలంగాణ & ఆంధ్రప్రదేశ్లో కేంద్రాలు
12+హైదరాబాద్లో బ్రాంచీలు
సూటిగా సమాధానం
కీమో సమయంలో విరేచనాలు అయితే ఏమి చేయాలి?
కీమోథెరపీ వల్ల విరేచనాలు రావడం సాధారణమే, కానీ అవి ఎప్పుడూ చిన్న విషయం కాదు. తెల్ల రక్తకణాలు అత్యల్ప స్థాయికి చేరే రోజుల్లో — దీన్ని నేడిర్ (nadir) అంటారు — విరేచనాలు తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. విరేచనాలు మొదలైన అదే రోజు మీ ఆంకాలజీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి. తగ్గుతాయేమో చూద్దామని ఆగవద్దు.
కీమోథెరపీ వల్ల విరేచనాలు ఎందుకు వస్తాయి?
కీమోథెరపీ వేగంగా విభజన చెందే కణాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. అందులో క్యాన్సర్ కణాలతో పాటు, మీ పేగుల లోపలి పొర కూడా ఉంటుంది.
పేగుల లోపలి పొర సాధారణంగా కొన్ని రోజులకోసారి తనను తాను కొత్తగా తయారుచేసుకుంటుంది. కీమోథెరపీ ఆ ప్రక్రియకు అంతరాయం కలిగించినప్పుడు, ఆ పొర వాపుకు గురై దెబ్బతింటుంది.
మామూలుగా పేగులు పీల్చుకోవాల్సిన నీరు పీల్చుకోకుండా అలాగే బయటికి వెళ్లిపోతుంది. ఫలితంగా పలుచగా, తరచుగా విరేచనాలు అవుతాయి.
ఇది ఆరోగ్యకరమైన కణజాలంపై చికిత్స చూపే ప్రత్యక్ష ప్రభావం. ఊహించని ఏదో తప్పు జరిగిందని దీని అర్థం కాదు.
ప్రమాదకరమయ్యే దశ
కీమో సమయంలో విరేచనాలు ఎప్పుడు ప్రమాదకరంగా మారతాయి?
అత్యంత ప్రమాదకరమైన దశ నేడిర్ — ప్రతి సైకిల్ తర్వాత మీ తెల్ల రక్తకణాలు అత్యల్ప స్థాయికి పడిపోయే రోజులు.
నేడిర్ సమయంలో, మామూలుగా పేగుల్లోనే ఉండిపోయే బ్యాక్టీరియా, దెబ్బతిన్న పేగు పొరను దాటి రక్తంలోకి చేరవచ్చు.
ఆ దశలో వచ్చే విరేచనాలు చాలా వేగంగా తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్కు దారి తీయవచ్చు. ఇది ఇంట్లోనే సర్దుకునే చిన్న ఇబ్బంది కాదు.
కీమోథెరపీ సమయంలో కొత్తగా మొదలైన లేదా ఎక్కువవుతున్న ఏ విరేచనాలనైనా, ఎదురుచూసే లక్షణంగా కాకుండా అదే రోజు పరిశీలించాల్సిన లక్షణంగా NCCN, ASCO మార్గదర్శకాలు పరిగణిస్తాయి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి
!
ఇది మాత్రం ఆగకూడదు
మీ టీమ్ను సంప్రదించలేకపోతున్నప్పుడు, విరేచనాలతో పాటు జ్వరం ఉన్నా, మలంలో రక్తం కనిపించినా, తాగిన ద్రవాలు కడుపులో నిలవకపోయినా — ఆగకుండా దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. వారికి కీమోథెరపీ తీసుకుంటున్నారని స్పష్టంగా చెప్పండి. నేడిర్ దశలో ఎలా ఉన్నా బాగోలేదని అనిపించి, టీమ్ అందుబాటులో లేకపోతే, హాస్పిటల్లో చూపించుకోవడమే సురక్షితమైన ఎంపిక. మరుసటి ఉదయం వరకు లేదా తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగవద్దు.
మీరు వినే పదాలు
నేడిర్, ORS — ఈ పదాల అర్థం ఏమిటి?
- నేడిర్ (nadir)
- ప్రతి కీమోథెరపీ సైకిల్ తర్వాత మీ తెల్ల రక్తకణాల సంఖ్య అత్యల్ప స్థాయికి చేరే రోజులు. ఆ దశలో శరీరపు రక్షణ వ్యవస్థ అత్యంత బలహీనంగా ఉంటుంది. అందుకే విరేచనాల వంటి లక్షణాలు సైకిల్లోని మిగతా సమయాల కంటే ఈ దశలో ఎక్కువ ప్రమాదాన్ని మోసుకొస్తాయి.
- పేగు పొర వాపు (gut mucositis)
- కీమోథెరపీ వల్ల పేగుల లోపలి పొర వాపుకు గురై దెబ్బతినడం. కీమోథెరపీతో విరేచనాలు రావడానికి ప్రధాన కారణం ఇదే. చికిత్స సమయంలో పేగులు ఇన్ఫెక్షన్కు ఎక్కువ లోనయ్యేలా చేసేది కూడా ఇదే.
- లవణాలు (electrolytes)
- శరీరం పనిచేయడానికి అవసరమైన ఉప్పు పదార్థాలు — సోడియం, పొటాషియం వంటివి. విరేచనాల సమయంలో ఇవి పెద్ద మొత్తంలో కోల్పోతాయి. కేవలం మంచినీళ్లు తాగడం కంటే, ఓరల్ రీహైడ్రేషన్ సొల్యూషన్తో వీటిని తిరిగి భర్తీ చేయడం ఎక్కువ ప్రభావవంతం.
- ORS (ఓరల్ రీహైడ్రేషన్ సొల్యూషన్)
- నీటినీ, లవణాలనూ రెండింటినీ భర్తీ చేసేలా తయారుచేసిన ద్రావణం. భారతదేశంలో చాలా మెడికల్ షాపుల్లో సాషెట్ల రూపంలో దొరుకుతుంది — Electral వంటి బ్రాండ్లు విస్తృతంగా అందుబాటులో ఉంటాయి. విరేచనాల సమయంలో మంచినీళ్లు లేదా స్పోర్ట్స్ డ్రింక్ల కంటే దీన్నే మీ టీమ్ సూచించవచ్చు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి
కీమో సమయంలో విరేచనాలు మొదలైతే వరుసగా ఏమి చేయాలి?
అదే రోజు టీమ్కు ఫోన్ చేయండి
ఎన్నిసార్లు టాయిలెట్కు వెళ్లారు, మలంలో రక్తం లేదా జిగురు ఉందా, జ్వరం ఉందా, తల తిరుగుతున్నట్టు అనిపిస్తోందా — ఇవన్నీ మీ ఆంకాలజీ టీమ్కు చెప్పండి.
ఎదురుచూస్తున్నప్పుడు ద్రవాలు తాగుతూ ఉండండి
మెడికల్ షాపుల్లో సాషెట్ల రూపంలో దొరికే ఓరల్ రీహైడ్రేషన్ సొల్యూషన్, మంచినీళ్లు భర్తీ చేయలేని లవణాలను తిరిగి ఇస్తుంది.
సొంతంగా మాత్రలు వేసుకోవద్దు
లోపెరమైడ్ (loperamide) వంటి విరేచనాలు ఆపే మాత్రలను ముందుగా మీ టీమ్ను అడగకుండా వాడవద్దు. నేడిర్ దశలో ఈ మందులు, మీ టీమ్ తెలుసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ముదరడాన్ని కప్పిపెట్టవచ్చు.
టీమ్ అందుబాటులో లేకపోతే ఎమర్జెన్సీకి వెళ్లండి
జ్వరం ఉన్నా, మలంలో రక్తం ఉన్నా, ద్రవాలు కడుపులో నిలవకపోయినా — ఎదురుచూడకుండా దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో సమయంలో విరేచనాల గురించి అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో సమయంలో విరేచనాలకు లోపెరమైడ్ వేసుకోవచ్చా?
ముందుగా మీ ఆంకాలజీ టీమ్ను అడగకుండా వద్దు, ముఖ్యంగా నేడిర్ దశలో అస్సలు వద్దు. లోపెరమైడ్ (loperamide) లక్షణాన్ని తగ్గిస్తుంది, కానీ లోపల పేగు పొర వాపు అలాగే కొనసాగుతుంది. నేడిర్ దశలో మీ టీమ్ గమనిస్తున్న తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ సంకేతాలను అది కప్పిపెట్టవచ్చు. మీ టీమ్ ఇప్పటికే మీకు ఇది సురక్షితమని చెప్పి ఉంటే, వారి సూచననే పాటించండి. లేకపోతే ఏదైనా వేసుకునే ముందు ఫోన్ చేయండి.
ఈ విరేచనాలు కీమో వల్లనేనా, లేక వేరే కారణం ఉందా?
సాధారణంగా కీమోథెరపీయే కారణం, కానీ ఎప్పుడూ కాదు. ఇన్ఫెక్షన్, ఆహారంలో మార్పు, ఆందోళన, యాంటీబయాటిక్స్తో సహా ఇతర మందులు — ఇవన్నీ చికిత్స సమయంలో విరేచనాలకు కారణం కావచ్చు. సంభావ్య కారణాన్ని తేల్చడానికి మీ టీమ్ కొన్ని ప్రశ్నలు అడుగుతుంది, అవసరమైతే బ్లడ్ టెస్ట్లు కూడా చేయవచ్చు. సొంతంగా అనుకునే బదులు ఫోన్ చేయడం ఎందుకు ముఖ్యమో చెప్పే కారణాల్లో ఇది ఒకటి — కారణం మారితే సరైన స్పందన కూడా మారుతుంది.
కీమో సమయంలో విరేచనాలైతే ఏమి తాగాలి?
కేవలం మంచినీళ్ల కంటే ఓరల్ రీహైడ్రేషన్ సొల్యూషన్ మంచి ఎంపిక. విరేచనాల వల్ల శరీరం లవణాలను — ముఖ్యంగా సోడియం, పొటాషియం — కోల్పోతుంది, వాటిని నీరు భర్తీ చేయదు. Electral వంటి ORS సాషెట్లు భారతదేశంలో చాలా మెడికల్ షాపుల్లో దొరుకుతాయి, వాటిని కాచి చల్లార్చిన నీళ్లలో కలపాలి. తీపి పానీయాలు, పండ్ల రసాలు, టీ విరేచనాలను ఇంకా ఎక్కువ చేయవచ్చు కాబట్టి వాటిని తప్పించండి. మీరు ఎన్నిసార్లు వెళ్తున్నారనే దాన్ని బట్టి ఎంత తాగాలో మీ టీమ్ చెబుతుంది.
నా ఆంకాలజీ టీమ్ ఫోన్లో దొరకకపోతే?
విరేచనాలతో పాటు జ్వరం ఉన్నా, మలంలో రక్తం లేదా జిగురు ఉన్నా, తాగినవి కడుపులో నిలవకపోయినా — ఎదురుచూడకుండా దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. నేడిర్ దశలో ఎలా ఉన్నా బాగోలేదని అనిపించి టీమ్ అందుబాటులో లేకపోతే, హాస్పిటల్లో చూపించుకోవడమే సురక్షితమైన ఎంపిక. మరుసటి ఉదయం వరకు లేదా తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగవద్దు.
ప్రతి సైకిల్కూ విరేచనాలు అవుతాయా?
తప్పనిసరి కాదు. ఇది ఒక్కొక్కరిలో ఒక్కోలా, ఒక్కో మందుతో ఒక్కోలా ఉంటుంది. కొందరికి ఒక సైకిల్ తర్వాత వస్తాయి, మరో సైకిల్ తర్వాత రావు. కొన్ని రెజిమెన్లతో (మందుల కలయికలతో) వచ్చే అవకాశం ఇతరవాటి కంటే ఎక్కువ. మొదటి సైకిల్తో మీకు విరేచనాలు అయితే, తర్వాతి సైకిల్కు ముందే మీ టీమ్కు చెప్పండి. మీ సహాయక సంరక్షణ ప్లాన్లో ఏదైనా మార్పు ఉపయోగపడుతుందా అని వారు నిర్ణయించగలరు.
విరేచనాలు ఎప్పుడు తగ్గుతాయి?
చాలామందిలో, సైకిల్స్ మధ్యలో పేగు పొర కోలుకునే కొద్దీ కీమోథెరపీ వల్ల వచ్చిన విరేచనాలు తగ్గుతాయి. అందుకు ఎంత సమయం పడుతుందనేది మీకు ఇస్తున్న మందు, మీ శరీరపు స్పందనపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సైకిల్స్ మధ్యలో కూడా తగ్గకుండా కొనసాగే విరేచనాలను, అదే రోజు ఫోన్ చేసేంత తీవ్రంగా లేకపోయినా, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్లో చెప్పడం విలువైనది. మీ సహాయక సంరక్షణ ప్లాన్ను సమీక్షించి, అవసరమైతే మీ టీమ్ దాన్ని సర్దుబాటు చేయగలదు.
మా స్పెషలిస్ట్ డాక్టర్లు
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Medical Oncologist
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Medical Oncologist
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Medical Oncologist
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Medical Oncologist
Medical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Surgical Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Hematologist
Surgical Oncologist
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
Surgical Oncologist
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Gastrointestinal Complications (PDQ) - Patient Version
- Cancer Research UK — Diarrhoea and cancer drugs
- Macmillan Cancer Support — Diarrhoea
- MedlinePlus — Oral rehydration solutions
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
జ్వరం లేదా రక్తం ఉంటే ముందు ఎమర్జెన్సీకి వెళ్లండి
విరేచనాలతో పాటు జ్వరం, మలంలో రక్తం ఉన్నా, ద్రవాలు నిలవకపోయినా ముందుగా దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. ఆ తర్వాత మాకు ఫోన్ చేయండి — అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.