నిర్ణయం మీ హక్కు
కీమోథెరపీ వద్దనవచ్చా లేదా వాయిదా వేయవచ్చా?
కీమోథెరపీ వద్దనవచ్చా అని అడిగితే, సమాధానం అవును. కీమోను నిరాకరించడం, వాయిదా వేయడం రెండూ మీ నిర్ణయాలే. మీ అంగీకారం లేకుండా ఏ కీమో ఇవ్వరు, మీరు వద్దంటే అది మీ రికార్డులో నమోదవుతుంది. వాయిదా వేయడం, పూర్తిగా వద్దనడం వేర్వేరు. చికిత్స జరగకపోతే లేదా వెనక్కి జరిగితే ఏమి కావచ్చో మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు. కీమో వద్దన్నా, మిగతా సంరక్షణ కొనసాగుతుంది. మీ బృందం మీతోనే ఉంటుంది.
సూటిగా సమాధానం
కీమోథెరపీని నిరాకరించవచ్చా, వాయిదా వేయవచ్చా?
అవును, కీమోథెరపీని మీరు నిరాకరించవచ్చు, వాయిదా కూడా వేయవచ్చు. మనదేశంలో సమాచారంతో కూడిన అంగీకారం (informed consent) అంటే, మీ ఒప్పుకోలు లేకుండా ఏ చికిత్సా ఇవ్వకూడదు. మీరు నిర్ణయం తీసుకోగలిగేలా, చికిత్స తీసుకోకపోతే ఏమి జరగవచ్చో మీ ఆంకాలజిస్ట్ స్పష్టంగా వివరించాలి.
వాయిదా వేయడం, పూర్తిగా వద్దనడం రెండూ వేర్వేరు నిర్ణయాలు. వాటి ఫలితాలు కూడా వేర్వేరుగా ఉంటాయి. ఈ రెండు నిర్ణయాలూ మీవే.
మీ అంగీకారం లేకుండా హాస్పిటల్ కీమో ఇవ్వగలదా?
ఇవ్వలేదు. ఏ కీమోథెరపీ మొదలుపెట్టాలన్నా ముందు మీ అంగీకారం తప్పనిసరి. ఇది ఏదో ఒక హాస్పిటల్ పాలసీ కాదు. భారతీయ వైద్య నైతిక మార్గదర్శకాలు స్పష్టంగా గుర్తించిన మీ హక్కు ఇది.
మీరు వద్దన్నా, లేదా కొంత సమయం కావాలని అడిగినా, మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఆ సంభాషణను మీ రికార్డులో రాస్తారు. తర్వాత ఏమి జరగవచ్చో స్పష్టంగా చెబుతారు. మీకు అర్థం కాని విషయం ఏదైనా ఉంటే మళ్లీ వివరించమని అడగవచ్చు.
వివరణ అర్థం కాకపోతే ఏమి చేయాలి?
చికిత్స ప్లాన్ను మీకు అర్థమయ్యే భాషలో చెప్పలేదనిపిస్తే, ఆ మాటే నేరుగా చెప్పండి. ఏ నిర్ణయం తీసుకునే ముందైనా స్పష్టమైన వివరణ పొందడం మీ హక్కు. తెలుగులో చెప్పమని అడగడంలో ఏ తప్పూ లేదు.
వద్దనడం అంటే మొత్తం చికిత్స వదిలేయడం కాదు. మీ వైద్య బృందం మీతోనే ఉంటుంది.మీరు వినే పదాలు
మీ ఆంకాలజిస్ట్ వాడే ఈ పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- సమాచారంతో నిరాకరణ (informed refusal)
- చికిత్సలో ఏముంటుందో, అది తీసుకోకపోతే ఏమి జరగవచ్చో తెలుసుకున్న తర్వాత, సూచించిన చికిత్సను వద్దనే మీ హక్కు. ఇది మీ మెడికల్ రికార్డులో నమోదవుతుంది. అంగీకారానికి ఉన్నంత విలువే దీనికీ ఉంటుంది.
- సమాచారంతో అంగీకారం (informed consent)
- చికిత్స ఏమిటో, ఎందుకు సూచిస్తున్నారో, దానివల్ల ప్రమాదాలు ఏమిటో, వేరే మార్గాలు ఏమిటో అర్థం చేసుకున్న తర్వాత మీరు ఇచ్చే ఒప్పుకోలు. ఈ ప్రక్రియ రెండు వైపులా పనిచేస్తుంది: ఒప్పుకోవడానికీ, వద్దనడానికీ.
- చికిత్స వాయిదా
- కీమోను వద్దనకుండా, మొదలుపెట్టే తేదీని మాత్రమే వెనక్కి జరపడం. వాయిదా మీ పరిస్థితిపై ప్రభావం చూపుతుందా అనేది మీ క్యాన్సర్ రకం, దశ (స్టేజ్) మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. మీ విషయంలో ఏమిటో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు.
- సెకండ్ ఒపీనియన్
- మీ నిర్ధారణను, చికిత్స ప్లాన్ను మరో ఆంకాలజిస్ట్ పరిశీలించడం. ఇది మీ హక్కు. ఇది చికిత్సను నిరాకరించడం కాదు, ఏ నిర్ణయానికీ మిమ్మల్ని కట్టుబెట్టదు.
- పాలియేటివ్ కేర్ (palliative care)
- మీ సౌకర్యం, లక్షణాల నియంత్రణ, జీవన నాణ్యత మీద దృష్టి పెట్టే సంరక్షణ. కీమో తీసుకున్నా తీసుకోకపోయినా, ఏ దశలోనైనా ఇది అందుబాటులో ఉంటుంది. చికిత్స ముగిసిపోయిందనడానికి ఇది సంకేతం కాదు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమూడు దారులు
నిరాకరించడం, వాయిదా వేయడం, కొనసాగించడం మధ్య తేడా ఏమిటి?
ఒక్కో అంశం దగ్గర మూడు నిర్ణయాలూ ఎలా వేరుగా ఉంటాయో కింద ఉంది.
దీని అర్థం ఏమిటి
ప్లాన్ ప్రకారం కొనసాగితే: మీ బృందం సూచించిన షెడ్యూల్ ప్రకారం మొదలుపెట్టడం.
వాయిదా వేస్తే: కీమో తీసుకోవడానికి సిద్ధంగానే ఉంటూ, మొదలుపెట్టే తేదీని వెనక్కి జరపడం.
నిరాకరిస్తే: మీ ప్లాన్లో భాగంగా కీమోను వద్దనడం.
ఎందుకు ఈ దారి ఎంచుకుంటారు
కొనసాగితే: ప్లాన్ అర్థమైంది, మొదలుపెట్టడానికి సిద్ధంగా ఉన్నామనిపిస్తుంది.
వాయిదా వేస్తే: ఇంట్లో ఏర్పాట్లు చేసుకోవడానికి, కోలుకోవడానికి, సెకండ్ ఒపీనియన్ తీసుకోవడానికి, లేదా ఆలోచించుకోవడానికి సమయం కావాలి.
నిరాకరిస్తే: తమ విలువలు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించిన భయం, లేదా వేరే ప్రాధాన్యతల వల్ల వేరేగా నిర్ణయిస్తారు.
క్యాన్సర్పై ప్రభావం
కొనసాగితే: అనుకున్న తొలి సమయంలోనే చికిత్స మొదలవుతుంది.
వాయిదా వేస్తే: కొన్ని క్యాన్సర్లకు కొద్ది వాయిదా పెద్దగా తేడా చేయకపోవచ్చు. వేగంగా పెరిగే రకాల్లో ఎక్కువ కాలం వాయిదా ఎక్కువ తేడా చేయవచ్చు.
నిరాకరిస్తే: ఈ చికిత్స లేకుండానే క్యాన్సర్ కొనసాగుతుంది. మీ పరిస్థితిని బట్టి వేరే మార్గాలు ఇంకా ఉండవచ్చు.
మీ బృందం ఏమి చేస్తుంది
కొనసాగితే: ప్లాన్ సిద్ధం చేసి, ఒప్పుకున్న తేదీన మొదలుపెడుతుంది.
వాయిదా వేస్తే: మీతో కలిసి కొత్త తేదీ నిర్ణయిస్తుంది. ఈలోపు మీ శరీర స్థితిని గమనిస్తూ ఉంటుంది.
నిరాకరిస్తే: మీ నిర్ణయాన్ని రికార్డు చేస్తుంది, ఏమి జరగవచ్చో వివరిస్తుంది, తర్వాతి సంరక్షణ గురించి, వేరే మార్గాల గురించి మాట్లాడుతుంది.
మనసు మార్చుకోవచ్చా?
కొనసాగితే: అవును, ఎప్పుడైనా ఆపవచ్చు లేదా విరామం తీసుకోవచ్చు.
వాయిదా వేస్తే: అవును, మీరు సిద్ధమైనప్పుడు మొదలుపెడతారు.
నిరాకరిస్తే: సాధారణంగా అవును. అయితే ఆ సమయంలో మీ బృందం మీ పరిస్థితిని మళ్లీ అంచనా వేస్తుంది.
నిర్ణయానికి ముందు
నిర్ణయం తీసుకునే ముందు కుటుంబాలు తెలుసుకోవాల్సినవి ఏమిటి?
కుటుంబం కీమో తీసుకోమంటోంది, నాకు నమ్మకం లేదు. చివరి నిర్ణయం ఎవరిది?
నిర్ణయం మీదే. తన సొంత చికిత్స గురించి నిర్ణయించుకోగల పెద్దవారి ఎంపిక వారిది మాత్రమే అని భారతీయ వైద్య నైతిక మార్గదర్శకాలు స్పష్టంగా చెబుతాయి. మీ ఆంకాలజిస్ట్ మీ కుటుంబాన్ని కలిసి ప్లాన్ వివరించగలరు, వారి సందేహాలకు సమాధానం చెప్పగలరు. కానీ మీ నిర్ణయాన్ని వారు తోసిపుచ్చలేరు. కుటుంబ ఒత్తిడి వల్ల స్పష్టంగా ఆలోచించలేకపోతుంటే, డాక్టర్తో ఒంటరిగా మాట్లాడే అపాయింట్మెంట్ అడగండి.
అన్ని సైకిల్స్ పూర్తి చేయకుండా మధ్యలో ఆపవచ్చా?
ఆపవచ్చు. కీమో కోర్సు మధ్యలో ఎప్పుడైనా విరామం తీసుకోవచ్చు లేదా ఆపవచ్చు. ఇప్పటివరకు ఏమి సాధించారో, ముందుగా ఆపడం మీ క్యాన్సర్కు ఏమి అర్థమో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెబుతారు. ఇది అంతా లేదా ఏమీ లేదు అనే నిర్ణయం కాదు. సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వల్లనో, పరిస్థితుల వల్లనో కొనసాగించడం కష్టమైతే, వేరే దారి లేదనిపించేవరకు ఆగకుండా ఇప్పుడే మీ బృందానికి చెప్పండి.
నేను వద్దంటే నా ఆంకాలజిస్ట్ నన్ను వదిలేస్తారా?
వదిలేయరు. కీమో వద్దనడం మీ సంరక్షణకు ముగింపు కాదు. మీ బృందం మీకు అండగా ఉంటుంది, మీ నిర్ణయాన్ని రికార్డు చేస్తుంది, వేరే మార్గాలు సూచిస్తుంది. లక్షణాల నియంత్రణ, నొప్పి నివారణ, పాలియేటివ్ కేర్ వీటిలో ఉంటాయి. నిరాకరణ తర్వాత జరిగే సంభాషణ మీ మనసు మార్చడం కోసం కాదు. మీకు పూర్తి సమాచారం ఉందని, తర్వాతి సంరక్షణ ప్లాన్ అయిందని నిర్ధారించుకోవడం కోసం.
ముందు ఆయుర్వేదం లేదా నాటు వైద్యం ప్రయత్నించాలనుకుంటున్నాను. దానికోసం వాయిదా వేయవచ్చా?
వేరే వైద్య విధానం వాడమని మీ ఆంకాలజిస్ట్ సలహా ఇవ్వలేరు. కానీ మీ ఆసక్తిని కొట్టిపారేయరు. వైద్యపరంగా ముఖ్యమైనది ఒక్కటే: మీరు వేసుకోవాలనుకునే ప్రతిదీ మీ బృందానికి చెప్పాలి. మూలికలు, సప్లిమెంట్లు, ఏ విధానం నుంచి వచ్చిన తయారీ అయినా సరే. వీటిలో కొన్ని క్యాన్సర్పై ప్రభావం చూపవచ్చు, లేదా మీకు తర్వాత అవసరమయ్యే చికిత్సలకు అడ్డు రావచ్చు. నిర్ణయించే ముందు, మీ క్యాన్సర్ రకంలో వాయిదా అంటే ఏమిటో మీ ఆంకాలజిస్ట్ను ప్రత్యేకంగా అడగండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
పూర్తి వివరణ విన్న తర్వాత చికిత్సను రాతపూర్వకంగా వద్దనడం (informed refusal), సంతకం చేసిన అంగీకార పత్రానికి ఉన్నంత చట్టపరమైన విలువనే కలిగి ఉంటుంది. చికిత్సకు ఒప్పుకునే మీ హక్కును కాపాడే నైతిక నియమాలే, వద్దనే మీ హక్కునూ కాపాడతాయి (ICMR జాతీయ నైతిక మార్గదర్శకాలు).
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో వద్దనడం, వాయిదా వేయడం గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో వద్దన్న తర్వాత మనసు మార్చుకోవచ్చా?
మార్చుకోవచ్చు. ఎప్పుడైనా మళ్లీ ఆలోచించవచ్చు. ప్లాన్ మళ్లీ మొదలుపెట్టే ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఆ సమయానికి మీ పరిస్థితిని మళ్లీ అంచనా వేస్తారు. మీ శరీర స్థితి, క్యాన్సర్ తీరు, ఇతర అంశాలు మారి ఉండవచ్చు. మళ్లీ ఆలోచించడం అంటే మొదటి నుంచి మొదలుపెట్టడం కాదు, కానీ కొత్తగా పరీక్షించడం అవసరం. ఒకసారి వద్దన్నంత మాత్రాన తలుపు మూసుకుపోదు.
వద్దనడానికి కారణం చెప్పాలా?
చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. వివరణ ఇవ్వకుండానే వద్దనవచ్చు. అయితే, మీ నిర్ణయం వెనుక వారు పరిష్కరించగల ఆందోళన ఏదైనా ఉందేమో మీ ఆంకాలజిస్ట్ తెలుసుకోవాలనుకుంటారు. సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ భయం, ఏదైనా ఆచరణ సమస్య, లేదా చికిత్స గురించి ఒక అపార్థం కావచ్చు. వారు సహాయం చేయగలిగితే ఆ అవకాశం కోరుకుంటారు. ఏది ఏమైనా నిర్ణయం మీదే.
కీమో వద్దని, సర్జరీ లేదా రేడియేషన్ మాత్రం తీసుకోవచ్చా?
తీసుకోవచ్చు. కీమోథెరపీ, సర్జరీ, రేడియేషన్ వేర్వేరు చికిత్సలు. ఒకటి వద్దంటే మిగతావి రద్దు కావు. చాలాసార్లు ఈ చికిత్సలు కలిసి పనిచేసేలా ప్లాన్ చేస్తారు, కాబట్టి ప్లాన్ నుంచి ఒక భాగం తీసేస్తే మొత్తం చికిత్సకు ఏమి అర్థమో మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు. కానీ ప్రతి నిర్ణయం మీదే. కీమో తీసేస్తే ఏమి తేడా వస్తుందని ప్రత్యేకంగా అడగండి.
కీమో వద్దంటే నా హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్పై ప్రభావం ఉంటుందా?
అది మీ పాలసీపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని పాలసీల్లో సూచించిన చికిత్సను నిరాకరించడం గురించి నిబంధనలు ఉంటాయి. చివరి నిర్ణయం తీసుకునే ముందు మీ పాలసీ పత్రం చూడండి, లేదా మీ ఇన్సూరెన్స్ సంస్థకు ఫోన్ చేసి మీ కవర్పై ఏమైనా ప్రభావం ఉందేమో తెలుసుకోండి. మీ ఆంకాలజిస్ట్ బృందం లేదా హాస్పిటల్ పేషెంట్ సపోర్ట్ సిబ్బంది ఇందులో సహాయం చేయగలరు.
కీమో మొదలుపెట్టడాన్ని ఎంతకాలం సురక్షితంగా వాయిదా వేయవచ్చు?
అందరికీ ఒకే సమాధానం లేదు. మీ క్యాన్సర్ రకం, దశ, అది ఎంత వేగంగా పెరుగుతోంది అనేదానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని క్యాన్సర్లలో ఏర్పాట్లు చేసుకోవడానికి లేదా సెకండ్ ఒపీనియన్ కోసం కొన్ని వారాలు పెద్దగా తేడా చేయవు. మరికొన్నింటిలో సమయం ఎక్కువ ముఖ్యం. "రెండు వారాలు వాయిదా వేస్తే ఏమవుతుంది, ఒక నెల వాయిదా వేస్తే ఏమవుతుంది?" అని మీ ఆంకాలజిస్ట్ను నేరుగా అడగండి. సాధారణ సమాధానం కంటే, నిర్దిష్ట ప్రశ్నకు వచ్చే నిర్దిష్ట సమాధానం ఎక్కువ ఉపయోగపడుతుంది.
సెకండ్ ఒపీనియన్ తీసుకోవడం కీమోను నిరాకరించినట్టేనా?
కాదు. సెకండ్ ఒపీనియన్ అంటే మీ నిర్ధారణను, చికిత్స ప్లాన్ను మరో ఆంకాలజిస్ట్ పరిశీలించడం. దీని అర్థం మీరు చికిత్స వద్దంటున్నారని కాదు, ఏ అపాయింట్మెంట్నూ రద్దు చేయాల్సిన అవసరం లేదు. చాలామంది ఆంకాలజిస్ట్లు పేషెంట్లు సెకండ్ ఒపీనియన్ తీసుకుంటారని ఆశిస్తారు, కావలసిన రికార్డులు ఇవ్వడంలో సహాయం చేస్తారు. నిర్ణయానికి ముందు దానికోసం సమయం తీసుకోవడం సహేతుకమైన అడుగు.
ఇబ్బంది లేకుండా "వాయిదా వేయాలి" అని డాక్టర్కు ఎలా చెప్పాలి?
"నిర్ణయించే ముందు నాకు ఇంకొంచెం సమయం కావాలి" అని సింపుల్గా చెప్పవచ్చు. వివరంగా కారణం చెప్పాల్సిన బాధ్యత లేదు. అయితే ఇంట్లో సంరక్షణ ఏర్పాటు, సెకండ్ ఒపీనియన్, ఏదైనా వ్యక్తిగత బాధ్యత లాంటి కారణం చెబితే, మీ బృందానికి టైమ్లైన్ అర్థమవుతుంది. మంచి ఆంకాలజిస్ట్ ఈ సంభాషణను ఊహించే ఉంటారు. స్వేచ్ఛగా మాట్లాడటం కష్టమనిపిస్తే, కుటుంబ సభ్యుడిని వెంట తీసుకెళ్లండి లేదా ఎక్కువ సమయం ఉండే అపాయింట్మెంట్ అడగండి.
కీమో అసలు తీసుకోకపోతే ఏదైనా సంరక్షణ దొరుకుతుందా?
దొరుకుతుంది. పాలియేటివ్ కేర్, నొప్పి నివారణ, పోషకాహార సహాయం, లక్షణాల నియంత్రణ అన్నీ కీమో తీసుకున్నా తీసుకోకపోయినా అందుబాటులో ఉంటాయి. కీమోను వద్దనడం ఒక చికిత్స గురించిన నిర్ణయం మాత్రమే, సంరక్షణ ఆపేయాలనే నిర్ణయం కాదు. మీ పరిస్థితిలో తర్వాతి సహాయం ఎలా ఉంటుందో వివరించమని మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Indian Council of Medical Research — National Ethical Guidelines for Biomedical and Health Research
- National Cancer Institute — Chemotherapy to Treat Cancer
- Cancer Research UK — Chemotherapy
- Macmillan Cancer Support — Making treatment decisions
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.