కీమోథెరపీ అవగాహన
కీమోథెరపీ చేయలేని పనులు ఏమిటి?
క్యాన్సర్ చికిత్సలో కీమోథెరపీ అత్యంత ప్రభావవంతమైన సాధనాల్లో ఒకటి, అదే సమయంలో అత్యంత అపోహలకు గురైనది కూడా. కీమో చేయలేని పనులు ఏమిటో నిజాయితీగా, సులువైన మాటల్లో తెలుసుకోవడమే దాని చుట్టూ ఉన్న భయం నుంచి బయటపడే స్పష్టమైన దారి. ఇది క్యాన్సర్ కణాలనే లక్ష్యంగా చేసుకోదు, అన్ని క్యాన్సర్లకూ పనిచేయదు, ఎంతకాలమైనా కొనసాగించలేం.
సూటిగా సమాధానం
కీమోథెరపీ చేయలేని పనులు ఏమిటి?
కీమోథెరపీ వేగంగా విభజన చెందే కణాలపై పనిచేస్తుంది. కానీ క్యాన్సర్ కణాన్ని, వేగంగా విభజన చెందే ఆరోగ్యకరమైన కణాన్ని అది కచ్చితంగా వేరు చేయలేదు. కణితి చూపే అన్ని రకాల నిరోధకతనూ (resistance) అధిగమించలేదు. అన్ని రకాల క్యాన్సర్లకూ ఇది సరైన చికిత్స కాదు.
మొదటి పరిమితి: కణాల మధ్య తేడా గుర్తించలేదు
కీమోకు ఉన్న రెండు మౌలిక పరిమితుల్లో ఇది మొదటిది. అందుకే కణితితో పాటు మీ జుట్టు మొదళ్లు, పేగు లోపలి పొర, ఎముక మజ్జ కూడా ప్రభావితమవుతాయి. సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ అనేవి మందు సరిగ్గా పనిచేయకపోవడం వల్ల వచ్చేవి కాదు, అది పనిచేసే తీరులోనే భాగం.
రెండో పరిమితి: శరీరంలో అన్ని చోట్లకూ చేరలేదు
రక్తప్రవాహం ద్వారా శరీరంలోని ప్రతి భాగానికీ కీమో సమర్థంగా చేరలేదు. మెదడు, వెన్నుపాము చుట్టూ బ్లడ్-బ్రెయిన్ బారియర్ (blood-brain barrier) అనే ఒక రక్షణ పొర ఉంటుంది. అక్కడ కణితిపై ప్రభావం చూపేంత మోతాదులో చేరకుండా చాలా కీమో మందులను ఆ పొర అడ్డుకుంటుంది.
మూడో పరిమితి: ఎంతకాలమైనా కొనసాగించలేం
సైకిల్స్ పునరావృతమవుతున్న కొద్దీ శరీరంలో ప్రభావాలు పోగుపడతాయి. ఒక దశ దాటిన తర్వాత చికిత్స కొనసాగించడం వల్ల వచ్చే లాభం కంటే నష్టమే ఎక్కువ అవుతుంది. కీమో పనిచేస్తున్నా సరే, ఈ పరిమితి వర్తిస్తుంది.
నాలుగో పరిమితి: కొన్ని క్యాన్సర్లు తట్టుకుని నిలబడతాయి
చికిత్స ఇస్తున్నా కొన్ని క్యాన్సర్లు బతికి ఉండే దారులు కనుక్కుంటాయి. అలా జరిగినప్పుడు ఆ క్యాన్సర్ను నిరోధకత చూపుతోంది (resistant) అంటారు. మీ విషయంలో ఇది వర్తిస్తే దాని అర్థమేమిటో మీ టీమ్ వివరిస్తుంది.
ఈ పరిమితుల్లో ఏవి మీ రోగనిర్ధారణకు వర్తిస్తాయో మీ ఆంకాలజిస్ట్ మాత్రమే చెప్పగలరు. ఈ పేజీ సాధారణ వివరణ మాత్రమే.మొదటి ఎంపిక కానప్పుడు
కీమో మొదటి చికిత్సగా ఎప్పుడు ఉండదు?
- ముందస్తు దశలో సర్జరీ ఒక్కటే చికిత్స లక్ష్యాన్ని సాధించగలిగే క్యాన్సర్లు.
- కణితి జీవలక్షణాల ప్రకారం టార్గెటెడ్ థెరపీ లేదా ఇమ్యునోథెరపీ ఎక్కువ సరిపోయే సందర్భాలు.
- చాలా నెమ్మదిగా పెరిగే క్యాన్సర్లు, ఇక్కడ చికిత్స సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ కంటే క్రమం తప్పకుండా పరిశీలిస్తూ ఉండటమే సురక్షితం.
- ప్రస్తుత శారీరక సామర్థ్యం వల్ల కీమోను తట్టుకోవడం ప్రమాదకరమని తేలినప్పుడు.
- ఇంతకుముందు వాడిన రకం మందులకు క్యాన్సర్ నిరోధకత చూపుతున్నప్పుడు.
- కణితిని తగ్గించడం కంటే లక్షణాలను అదుపు చేయడమే చికిత్స లక్ష్యంగా మారినప్పుడు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండినిర్ణయం ఎలా జరుగుతుంది
కీమోథెరపీని ఎప్పుడు సూచించరు?
మీ క్యాన్సర్ రకానికి కీమోను ఆధారాలు సమర్థించనప్పుడు, మీ ప్రస్తుత శారీరక స్థితి దాన్ని తట్టుకోవడాన్ని ప్రమాదకరంగా మార్చినప్పుడు, లేదా వేరే చికిత్స ఎక్కువ పనిచేస్తుందని భావించినప్పుడు కీమోను సూచించరు.
మీ సాధారణ శారీరక సామర్థ్యం
రోజువారీ పనులు మీరు ఎంతవరకు చేసుకోగలుగుతున్నారనే దాన్ని కొలిచి చూస్తారు. మీ ఆంకాలజిస్ట్ జాగ్రత్తగా బేరీజు వేసే అంశాల్లో ఇది ఒకటి. అది గణనీయంగా తగ్గి ఉంటే, కీమో శరీరంపై మరీ ఎక్కువ ఒత్తిడి పెట్టవచ్చు.
వేరే చికిత్స ఎక్కువ సరిపోయినప్పుడు
కొన్ని క్యాన్సర్లకు మొదటి నుంచే రేడియేషన్, సర్జరీ, టార్గెటెడ్ థెరపీ లేదా ఇమ్యునోథెరపీ మేలైన చికిత్స. ఈ నిర్ణయాన్ని నడిపించేది క్యాన్సర్ పేరు ఒక్కటే కాదు, మీ కణితి రకానికి, దశకు ఉన్న ఆధారాలు.
ఇంతకుముందు కీమో తీసుకుని ఉంటే
ఒక రకం కీమో మందులకు మీ క్యాన్సర్ ఇప్పటికే గురై, ఇక స్పందించడం లేదంటే, మిగిలిన అవకాశాలేమిటో మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు. అందులో వేరే రకం చికిత్స, క్లినికల్ ట్రయల్, లేదా చికిత్స లక్ష్యాన్నే మార్చడం ఉండవచ్చు.
కీమో మీకు సరిపోదని మీ టీమ్ చెబితే, అది మిమ్మల్ని వదిలేయడం కాదు. లాభం ఇచ్చే అవకాశం లేని చికిత్స కూడా నిజమైన ప్రమాదాన్ని మోసుకొస్తుంది. ఆ ప్రమాదం నుంచి మిమ్మల్ని కాపాడటమే ఆ నిర్ణయం ఉద్దేశం.
మీ రిపోర్ట్లో, సంభాషణలో వినిపించే మాటలు
ఈ పదాల అర్థం ఏమిటి?
- నిరోధకత (resistance)
- కీమో ఇస్తున్నా బతికి ఉండే దారులను క్యాన్సర్ కణాలు ఏర్పరచుకోవడం. ఇది మొదటి నుంచే ఉండవచ్చు, లేదా కొంతకాలం చికిత్స పనిచేసిన తర్వాత ఏర్పడవచ్చు.
- రిఫ్రాక్టరీ (refractory)
- ఒక నిర్దిష్ట రకం కీమోకు స్పందించడం ఆగిపోయిన క్యాన్సర్ను ఇలా అంటారు. చికిత్స అవకాశాలన్నీ అయిపోయాయని దీని అర్థం కాదు. ఈ ఒక్క విధానం ఇక పనిచేయడం లేదని మాత్రమే.
- పెర్ఫార్మెన్స్ స్టేటస్ (performance status)
- రోజువారీ పనులను మీరు ఎంత బాగా చేసుకోగలుగుతున్నారో చూపే ఒక ప్రామాణిక కొలమానం. కీమో పెట్టే భారాన్ని మీ శరీరం సురక్షితంగా తట్టుకోగలదా అని అంచనా వేయడానికి ఆంకాలజిస్ట్లు దీన్ని వాడతారు.
- బ్లడ్-బ్రెయిన్ బారియర్ (blood-brain barrier)
- రక్తప్రవాహానికి, మెదడుకు మధ్య ఉండే ఒక రక్షణ పొర. కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థలోని కణితిపై ప్రభావం చూపడానికి కావాల్సిన మోతాదులో చాలా కీమో మందులు ఈ పొరను దాటలేవు.
- క్యుములేటివ్ టాక్సిసిటీ (cumulative toxicity)
- సైకిల్స్ పునరావృతమవుతున్న కొద్దీ శరీరంలో పోగుపడే నష్టం. ఒక స్థాయి దాటాక, చికిత్స పనిచేస్తున్నా సరే, మొత్తం ప్రభావం వల్ల దాన్ని కొనసాగించడం సురక్షితం కాదు.
- పాలియేటివ్ లక్ష్యం (palliative intent)
- క్యాన్సర్ను తొలగించడం కాకుండా, లక్షణాలను అదుపులో ఉంచి జీవన నాణ్యతను కాపాడటమే లక్ష్యంగా ఇచ్చే చికిత్స. కీమోను ఈ విధంగా వాడవచ్చు, కానీ దీనికి ఎప్పుడూ అదే సరైన సాధనం కాదు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
కీమోను ఎప్పుడు వాడాలో తెలుసుకోవడం ఎంత ముఖ్యమో, ఎప్పుడు వాడకూడదో తెలుసుకోవడమూ అంతే ముఖ్యం. అర్థవంతమైన లాభం ఉంటుందని ఆధారాలు చూపని సందర్భాల్లో కీమోను తప్పించడంపై ASCO, ESMO రెండూ ప్రత్యేకంగా మార్గదర్శకాలు ప్రచురించాయి. లాభం ఇచ్చే అవకాశం లేని చికిత్స కూడా నిజమైన ప్రమాదాన్ని మోసుకొస్తుంది కాబట్టే ఈ మార్గదర్శకాలు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో పరిమితుల గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో పనిచేయలేదంటే ఇక వేరే మార్గం లేదని అర్థమా?
కాదు. అనేక రకాల చికిత్సల్లో కీమో ఒకటి మాత్రమే. అది పనిచేయకపోయినా, మీ క్యాన్సర్ రకానికి పనిచేసే అవకాశం లేదని తేలినా, ఆ సమాచారం తర్వాత ఏమి చేయాలో మీ ఆంకాలజిస్ట్కు దారి చూపుతుంది. టార్గెటెడ్ థెరపీ, ఇమ్యునోథెరపీ, రేడియేషన్, సర్జరీ, లేదా వీటి కలయిక అందులో ఉండవచ్చు. అప్పుడు చర్చ ఏమీ మిగల్లేదా అనే దాని గురించి కాదు, మీ కణితికి ఆధారాలు ఏ చికిత్సను సమర్థిస్తున్నాయనే దాని గురించి జరుగుతుంది.
ఏ క్యాన్సర్లు కీమోకు తక్కువగా స్పందిస్తాయి?
క్యాన్సర్ల పేర్లు జాబితాగా ఇవ్వడం, మీ పూర్తి రోగనిర్ధారణ తెలియకుండా, తప్పుదారి పట్టించవచ్చు. అంతకంటే ఉపయోగకరమైన అవగాహన ఇది: కణాలు వేగంగా విభజన చెందని క్యాన్సర్లు, రక్తప్రవాహం సమర్థంగా చేరలేని చోట్ల ఉన్న క్యాన్సర్లు, ఒక రకం మందులకు నిరోధకత ఏర్పరచుకున్న క్యాన్సర్లు బాగా స్పందించే అవకాశం తక్కువ. మీ క్యాన్సర్ వీటిలో ఎక్కడ ఉందో, మీ ప్లాన్కు దాని అర్థమేమిటో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు.
ఆరోగ్యకరమైన కణాలను, క్యాన్సర్ కణాలను వేరు చేయలేకపోతే కీమోను ఎందుకు వాడతారు?
ఎందుకంటే చాలా ఆరోగ్యకరమైన కణాల కంటే క్యాన్సర్ కణాలు సాధారణంగా చాలా వేగంగా విభజన చెందుతాయి. అందుకే కీమో వాటిని తులనాత్మకంగా ఎక్కువగా దెబ్బతీస్తుంది. సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వచ్చేది వేగంగా విభజన చెందే ఆరోగ్యకరమైన కణాల నుంచే — పేగు లోపలి పొర, జుట్టు మొదళ్లు, ఎముక మజ్జ. కానీ ఆ కణాలు కోలుకునే విధానం క్యాన్సర్ కణాలకు చాలాసార్లు ఉండదు. ఇది అసంపూర్ణమైన కచ్చితత్వమే. అయినా చాలా క్యాన్సర్లలో ఇది సమతుల్యతను మార్చి, అందుబాటులో ఉన్న అత్యంత ప్రభావవంతమైన సాధనంగా నిలుస్తుంది.
కీమో వల్ల క్యాన్సర్ ఇంకా ముదిరే అవకాశం ఉందా?
ఏ కీమోకు క్యాన్సర్ నిరోధకత చూపుతోందో అదే ఇచ్చినప్పుడు, లేదా తట్టుకోలేనంత నీరసంగా ఉన్న వ్యక్తికి ఇచ్చినప్పుడు, లాభం కంటే నష్టమే ఎక్కువ కావచ్చు. సరిగ్గా అందుకే సూచించే ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్ మీ శారీరక సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేస్తారు, మీ కణితిని పరీక్షిస్తారు. కీమో మీకు సరిపోదని మీ టీమ్ నిర్ణయిస్తే, ఆ నిర్ణయం మిమ్మల్ని కాపాడుతోంది. మిమ్మల్ని వదిలేయడం కాదు.
ఇక ఎప్పటికీ కీమో ఇవ్వలేని పరిస్థితి వస్తుందా?
కొన్ని రకాల కీమో మందుల విషయంలో, పదేపదే ఇవ్వడం వల్ల ప్రభావం పోగుపడి, ఇంకా కొనసాగిస్తే అవయవాలకు శాశ్వత నష్టం కలిగే స్థాయికి చేరుతుంది. ఆ దశలో ఆ నిర్దిష్ట మందులు ఇక సురక్షితం కాదు. అప్పుడు మిగిలిన ప్రత్యామ్నాయాలేమిటో మీ ఆంకాలజిస్ట్ స్పష్టంగా చెబుతారు. వేరే చికిత్సా విధానాలు అందుబాటులో ఉన్నాయా అనేది మీ క్యాన్సర్ రకం, అది ఇప్పుడు ఎలా ప్రవర్తిస్తోంది, మీ మొత్తం ఆరోగ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
కీమో మీకు సరిపోదని డాక్టర్ చెబితే ఏమి అడగాలి?
మూడు విషయాలు అడగండి. మీ క్యాన్సర్కు, మీ పరిస్థితికి ఈ నిర్ణయం ఎందుకు తీసుకున్నారు. బదులుగా సూచిస్తున్న చికిత్స ఏమిటి. ఆ చికిత్సతో ఏమి సాధించాలని అనుకుంటున్నారు. సెకండ్ ఒపీనియన్ అడగడం పూర్తిగా సహేతుకం, చాలామంది ఆంకాలజిస్ట్లు దానికి సహకరిస్తారు. కారణాన్ని అర్థం చేసుకోవడం అంటే నిర్ణయాన్ని ప్రశ్నించడం కాదు. మీకు సరైన నిర్ణయం తీసుకోవడానికి అది సహాయపడుతుంది.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Chemotherapy to Treat Cancer
- Cancer Research UK — Chemotherapy
- Macmillan Cancer Support — Chemotherapy
- American Cancer Society — How Chemotherapy Drugs Work
- Cancer.Net — Understanding Chemotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.