కీమోథెరపీ అర్థం చేసుకోండి
కీమో శరీరంలో ఏమి చేస్తుంది? చికిత్స సమయంలో లోపల జరిగేది
కీమో శరీరంలో ఏమి చేస్తుంది అని అర్థమైతే, భయపెట్టే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చాలావరకు ఊహించగలిగేవిగా మారతాయి. కీమో క్యాన్సర్ కణాలపైనే కాదు, వేగంగా విభజన చెందే అన్ని కణాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. జుట్టు కుదుళ్లు, నోటి పొర, ఎముక మజ్జ అలాంటివే. సైకిల్స్ మధ్య విశ్రాంతి మీ సాధారణ కణాలు కోలుకోవడానికి సమయం ఇస్తుంది. సాధారణ కణాలకు ఉండే మరమ్మతు శక్తి క్యాన్సర్ కణాలకు తరచుగా ఉండదు, సైకిల్స్ పనిచేసేది అందుకే.
సూటిగా సమాధానం
కీమో క్యాన్సర్పై మాత్రమే కాకుండా ఇతర భాగాలపై ఎందుకు ప్రభావం చూపుతుంది?
కీమోథెరపీ వేగంగా విభజన చెందే కణాల పనిని అడ్డుకుంటుంది. క్యాన్సర్ కణాలు చాలా సాధారణ కణాల కంటే వేగంగా విభజన చెందుతాయి కాబట్టి అవే ప్రధాన లక్ష్యం. కానీ జుట్టు కుదుళ్లు, నోటి లోపలి పొర, ఎముక మజ్జ (bone marrow) లోని కొన్ని సాధారణ కణాలు కూడా వేగంగా విభజన చెందుతాయి. అందుకే ఆ భాగాలు ప్రభావితమవుతాయి. సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ (దుష్ప్రభావాలు) యాదృచ్ఛికం కావు, ఈ పద్ధతినే అనుసరిస్తాయి.
వేగంగా విభజన చెందే చోటే ఎక్కువ ప్రభావం
సాధారణ కణాలు పాటించే నియంత్రణలు లేకుండా విభజన చెందడం వల్లే క్యాన్సర్ కణాలు కొంతవరకు బతుకుతాయి. కీమో కణ విభజనను అడ్డుకుంటుంది. విభజన ఎక్కడ వేగంగా జరుగుతుందో అక్కడ ఈ అడ్డంకి బలంగా ఉంటుంది.
మీ శరీరంలోని చాలా కణాలు నెమ్మదిగా విభజన చెందుతాయి. ఒక లివర్ కణం నెలల తరబడి విభజన చెందకపోవచ్చు. కానీ కొన్ని భాగాలు దాదాపు నిరంతరం కొత్తవిగా మారుతూ ఉంటాయి: ఎముక మజ్జ, నోరు, పేగుల లోపలి పొర, జుట్టు కుదుళ్లు. ఇవి క్యాన్సర్తో పాటు అదే వలలో చిక్కుకుంటాయి.
సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ అంటే చికిత్స తప్పుగా జరిగిందని కాదు
అందుకే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చికిత్స తప్పుదారి పట్టిందనే సంకేతం కాదు. చికిత్స పనిచేసే విధానం వల్ల నేరుగా వచ్చే ఫలితం అవి. ఇది తెలిస్తే వాటిని ముందుగానే ఊహించడం, నిర్వహించడం సులువు అవుతుంది. సైకిల్స్ మధ్య ఉండే విశ్రాంతి సమయం మీ సాధారణ కణాలు తర్వాతి విడతకు ముందు కోలుకోవడానికే. సాధారణ కణాలకు ఉండే మరమ్మతు వ్యవస్థలు క్యాన్సర్ కణాలకు తరచుగా ఉండవు. సైకిల్స్ పనిచేసేది ఆ తేడా వల్లే.
మీ టీమ్ వాడే పదాలు
మీ టీమ్ వాడే పదాలు, వాటి అర్థాలు
- వేగంగా విభజన చెందే కణాలు
- నెలల్లో కాకుండా రోజుల్లోనే తమను తాము భర్తీ చేసుకునే కణాలు. జుట్టు కుదుళ్లు, పేగుల లోపలి పొర, ఎముక మజ్జ ప్రధాన ఉదాహరణలు. క్యాన్సర్తో పాటు కీమో ఎక్కువగా ప్రభావితం చేసే సాధారణ కణజాలాలు ఇవే.
- ఎముక మజ్జ (bone marrow)
- పెద్ద ఎముకల లోపల ఉండే మెత్తటి కణజాలం. ఇక్కడే ఎర్ర రక్తకణాలు, తెల్ల రక్తకణాలు, ప్లేట్లెట్లు నిరంతరం తయారవుతాయి. ప్రతిరోజూ కొత్త కణాలు ఇక్కడ తయారవుతాయి కాబట్టి, చికిత్స ఎక్కువగా ప్రభావితం చేసే భాగాల్లో ఇది ఒకటి.
- నాడిర్ (nadir)
- ఒక సైకిల్లో బ్లడ్ కౌంట్ చేరే అత్యల్ప స్థాయి. సాధారణంగా సెషన్ తర్వాత మొదటి వారం, లేదా దాని తర్వాతి వారంలో వస్తుంది. ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం ఈ సమయంలోనే ఎక్కువ. ఇది తాత్కాలికం, మీ టీమ్ దీన్ని గమనిస్తూ ఉంటుంది.
- నోటి పుండ్లు (mucositis)
- నోరు, గొంతు లేదా పేగుల లోపలి పొరలో నొప్పి, ఎర్రబడటం లేదా పుండ్లు. ఈ భాగాల ఉపరితల కణాలను కీమో దెబ్బతీయడం వల్ల వస్తాయి. పొర తనంతట తాను మరమ్మతు చేసుకుంటున్న కొద్దీ, సాధారణంగా ప్రతి సెషన్ తర్వాత వారం లేదా ఇంకొంచెం ఎక్కువ సమయంలో తగ్గుతాయి.
- చికిత్స సైకిల్
- ఒక కీమో సెషన్, ఆ తర్వాత విశ్రాంతి సమయం. ఈ విశ్రాంతి ఐచ్ఛికం కాదు. చికిత్స మళ్లీ సురక్షితంగా మొదలుపెట్టే ముందు మీ సాధారణ కణాలు కోలుకోవడానికి అవసరమైన సమయం ఇది.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఒక్కో సైడ్ ఎఫెక్ట్ వెనుక కారణం
ప్రతి సైడ్ ఎఫెక్ట్ ఎందుకు వస్తుంది?
ప్రతి సాధారణ సైడ్ ఎఫెక్ట్కు మూలం, క్యాన్సర్తో పాటు ప్రభావితమయ్యే వేగంగా విభజన చెందే సాధారణ కణాలే.
జుట్టు ఎందుకు రాలుతుంది?
శరీరంలో అత్యంత వేగంగా విభజన చెందే కణాల్లో జుట్టు కుదుళ్లు ఒకటి, అవి నిరంతరం జుట్టును తయారు చేస్తాయి. కీమో ఆ తయారీని నెమ్మదింపజేస్తుంది లేదా ఆపుతుంది. జుట్టు రాలడం సాధారణంగా చికిత్స మొదలైన మొదటి కొన్ని వారాల్లో మొదలవుతుంది, తలతో పాటు కనుబొమ్మలు, కనురెప్పలపైనా తరచుగా ప్రభావం చూపుతుంది. చికిత్స ముగిశాక జుట్టు మళ్లీ వస్తుంది. మీ చికిత్సను బట్టి వాస్తవిక సమయం మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు.
నోరు ఎందుకు పుండ్లు పడుతుంది?
నోటి లోపలి పొర సుమారు ప్రతి వారం తనను తాను కొత్తగా మార్చుకుంటుంది, శరీరంలో అత్యంత వేగవంతమైన మార్పుల్లో ఇది ఒకటి. కీమో ఆ పునరుద్ధరణను దెబ్బతీస్తే, ఉపరితలం దెబ్బతిని నొప్పి లేదా పుండ్లు వస్తాయి. లక్షణాలు సాధారణంగా సెషన్ తర్వాతి రోజుల్లో కనిపించి, పొర మరమ్మతు అయ్యే కొద్దీ తర్వాతి వారం లేదా ఇంకొంచెం ఎక్కువ సమయంలో తగ్గుతాయి. మీ టీమ్ ఇచ్చే నోటి సంరక్షణ సూచనలు తీవ్రతను నిజంగా తగ్గిస్తాయి.
బ్లడ్ కౌంట్ ఎందుకు తగ్గుతుంది?
ఎర్ర రక్తకణాలు, తెల్ల రక్తకణాలు, ప్లేట్లెట్లు అన్నీ ఎముక మజ్జలో తయారవుతాయి. కీమో ఆ తయారీని నెమ్మదింపజేస్తే మూడూ తగ్గుతాయి. ఎర్ర కణాలు తగ్గితే అలసట, ఊపిరి ఆడకపోవడం. తెల్ల రక్తకణాలు తగ్గితే ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం. ప్లేట్లెట్లు తగ్గితే కమిలిపోవడం, అసాధారణ రక్తస్రావం అవకాశం. ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్ట్ మీ కోలుకోవడాన్ని చెక్ చేస్తుంది. కౌంట్ సురక్షిత స్థాయిలో లేకపోతే మీ టీమ్ ముందుకు వెళ్లదు.
వికారం ఎందుకు వస్తుంది?
కీమో సమయంలో వికారానికి రెండు మూలాలు ఉన్నాయి: కొన్ని చికిత్సలు మెదడులోని వాంతుల కేంద్రానికి నేరుగా సంకేతం పంపుతాయి, మరికొన్ని పేగుల పొరను చికాకు పెడతాయి. ఈ రెండింటినీ ఇప్పుడు బాగా నిర్వహిస్తున్నారు. ప్రతి సెషన్కు ముందు, తర్వాత ఇచ్చే వికారం తగ్గించే మందులు చాలామందికి దీన్ని సమర్థవంతంగా అదుపు చేస్తాయి. ప్రతి సెషన్ తర్వాత మీకు ఏమి అనిపించిందో టీమ్కు చెప్పండి, మందులను మార్చవచ్చు.
అలసట ఎందుకు వస్తుంది, అది మామూలు అలసట లాంటిదేనా?
కీమో అలసట విశ్రాంతితో తగ్గే మామూలు అలసట కాదు. దానికి ఒకదానితో ఒకటి కలిసే కారణాలు ఉన్నాయి: ఎర్ర రక్తకణాలు తగ్గడం, చికిత్స తర్వాత సాధారణ కణజాలాన్ని మరమ్మతు చేయడానికి శరీరం ఖర్చు చేసే శక్తి, నిద్ర దెబ్బతినడం. ఇది సెషన్ తర్వాతి రోజుల్లో ఎక్కువగా ఉండి, కౌంట్ కోలుకునే కొద్దీ మెరుగవుతుంది. చాలామంది చెప్పకుండా దాచే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్లో ఇది ఒకటి. మీ టీమ్కు నిజాయితీగా చెప్పండి, వారు మార్చగలిగే ఆచరణాత్మక విషయాలు ఉన్నాయి.
సైకిల్స్ మధ్య శరీరం ఎలా కోలుకుంటుంది?
క్యాన్సర్ కణాలు సాధారణంగా కోల్పోయిన మరమ్మతు సంకేతాలు సాధారణ కణాల్లో ఉంటాయి. ప్రతి చికిత్స తర్వాత ఎముక మజ్జ కౌంట్ను పునరుద్ధరించడం మొదలుపెడుతుంది, పేగుల పొర మళ్లీ ఏర్పడుతుంది, జుట్టు కుదుళ్లు మళ్లీ పని మొదలుపెడతాయి. ఈ కోలుకోవడం దాదాపు ఊహించగలిగే తీరులో సాగుతుంది, అందుకే సైకిల్స్ మధ్య గ్యాప్ అలా నిర్ణయిస్తారు. తర్వాతి చికిత్సకు ముందు మీ సాధారణ కణాలు తగినంత కోలుకున్నాయని ప్రతి సెషన్కు ముందు బ్లడ్ టెస్ట్ నిర్ధారిస్తుంది.
మనిషి పేగుల లోపలి పొర సుమారు ప్రతి 5 నుంచి 7 రోజులకు పూర్తిగా కొత్తగా మారుతుంది. శరీరంలో అత్యంత వేగంగా పునరుద్ధరించుకునే కణజాలాల్లో ఇది ఒకటి. అందుకే కీమో వల్ల పేగులకు సంబంధించిన సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ త్వరగా కనిపిస్తాయి, ప్రతి సెషన్ గడిచాక సాపేక్షంగా త్వరగా తగ్గుతాయి కూడా.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో శరీరంపై చూపే ప్రభావం గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో తర్వాత జుట్టు మళ్లీ రావడానికి ఎంతకాలం పడుతుంది?
చికిత్స ముగిసిన కొన్ని వారాల్లోనే జుట్టు సాధారణంగా మళ్లీ పెరగడం మొదలవుతుంది. కొన్ని నెలల్లో చాలామందికి స్పష్టంగా కనిపించేంత జుట్టు వస్తుంది. మొదట వచ్చే జుట్టు కొన్నిసార్లు ఇంతకు ముందు కంటే మెత్తగా లేదా కొద్దిగా ఉంగరాలుగా ఉంటుంది, కాలక్రమేణా సాధారణంగా మామూలుగా మారుతుంది. వాడిన కీమో రకాన్ని బట్టి సమయం మారుతుంది కాబట్టి, మీ చికిత్స ఆధారంగా మరింత కచ్చితమైన అంచనా మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఇవ్వగలరు.
ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్ట్ ఎందుకు చేస్తారు?
చికిత్స సురక్షితంగా కొనసాగించడానికి సరిపడా మీ కౌంట్ కోలుకుందని నిర్ధారించడానికి. తెల్ల రక్తకణాలు లేదా ప్లేట్లెట్లు ఇంకా మరీ తక్కువగా ఉంటే, తర్వాతి సైకిల్ ఇవ్వడం మిమ్మల్ని తీవ్రమైన ప్రమాదానికి గురిచేస్తుంది. ఇది భద్రతా తనిఖీ, ఏదో తప్పు జరిగిందనే సంకేతం కాదు. నిర్ణీత క్యాలెండర్ తేదీ కాకుండా, మీ శరీరం నిజంగా ఎంత కోలుకుందనే దాన్ని బట్టి సైకిల్స్ మధ్య గ్యాప్ను మీకు తగ్గట్టు మార్చేది ఇదే.
నేను విన్న కథల్లో ఉన్నంత వికారం నిజంగా ఉంటుందా?
ఈరోజు చాలామందికి అలా ఉండదు. వికారం తగ్గించే మందులు బాగా మెరుగయ్యాయి, చాలామందికి ప్రతి సెషన్కు ముందు, తర్వాత వాటిని ఇస్తారు. చాలా కుటుంబాలు విన్న కథలు, ఈ మందులు అంత ప్రభావవంతంగా లేని పాత కాలపు చికిత్స నాటివి. కొందరు ఇప్పటికీ ఇతరుల కంటే ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతారు, చికిత్స రకం కూడా ముఖ్యమే. ప్రతి సైకిల్ తర్వాత మీకు సరిగ్గా ఏమి అనిపించిందో మీ టీమ్కు చెప్పండి, వారు మార్చగలరు.
కీమో సమయంలో మామూలుగా తినవచ్చా?
తరచుగా తినవచ్చు, కానీ మీ ఆకలి, ఏవి పడతాయనేది మారవచ్చు. నోటి పుండ్ల వల్ల కొన్ని రకాల ఆహారం ఇబ్బందిగా అనిపించవచ్చు. వికారం ఉంటే, తక్కువ మోతాదులో ఎక్కువసార్లు తినడం మీకు బాగా సరిపోవచ్చు. కొందరికి ఆహారం రుచి తాత్కాలికంగా మారుతుంది, లోహపు రుచిగా లేదా చప్పగా. క్లినికల్ డైటీషియన్కు ముందుగానే రిఫర్ చేయమని మీ టీమ్ను అడగండి. సైకిల్లో ప్రతి దశలో మీ శరీరం తట్టుకునే దాన్ని బట్టి తినేదాన్ని మార్చుకోవడం నిజమైన తేడా తెస్తుంది.
నా తర్వాతి సైకిల్ వాయిదా పడితే అర్థం ఏమిటి?
మీ బ్లడ్ కౌంట్, సాధారణంగా తెల్ల రక్తకణాలు లేదా ప్లేట్లెట్లు, సురక్షిత స్థాయికి కోలుకోనప్పుడు సైకిల్ వాయిదా వేస్తారు. మీ చికిత్స విఫలమవుతోందని గానీ, క్యాన్సర్ ఎక్కువవుతోందని గానీ దీని అర్థం కాదు. మీ శరీరానికి కొంచెం ఎక్కువ సమయం కావాలని, ముందుగానే కొనసాగించడం ఆగడం కంటే ఎక్కువ ప్రమాదమని అర్థం. చాలా వాయిదాలు కొన్ని రోజులే. మీ టీమ్ కౌంట్ మళ్లీ చెక్ చేసి కొత్త తేదీ ఇస్తుంది.
చికిత్స ముగిశాక నా శరీరం మామూలు స్థితికి వస్తుందా?
చాలామందికి, కీమో వల్ల నేరుగా వచ్చే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్, అంటే జుట్టు రాలడం, నోటి పుండ్లు, తక్కువ బ్లడ్ కౌంట్, వికారం, చికిత్స ముగిశాక తగ్గుతాయి. సమయం మారుతుంది: బ్లడ్ కౌంట్ సాధారణంగా వారాల్లో, జుట్టు నెలల్లో కోలుకుంటాయి. కొందరికి శక్తి లేదా జ్ఞాపకశక్తిలో ఎక్కువకాలం ఉండే మార్పులు కనిపిస్తాయి. అవి శాశ్వతమని అనుకోకుండా మీ ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడటం మంచిది. కోలుకోవడానికి సమయం పడుతుంది, ప్రతి ఒక్కరిలో అది వేరుగా ఉంటుంది.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Chemotherapy to Treat Cancer
- National Cancer Institute — Chemotherapy and You
- Cancer Research UK — Chemotherapy
- American Cancer Society — Chemotherapy Side Effects
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.