కీమో తర్వాత కిడ్నీల పనితీరు: సంవత్సరాల తర్వాత ఏమి చూసుకోవాలి

కొన్నిసార్లు తింటుంది. చాలామందిలో కీమో ముగిశాక కిడ్నీలు బాగానే కోలుకుంటాయి. కానీ కొన్ని మందుల వల్ల కిడ్నీల పనితీరులో శాశ్వత మార్పులు రావచ్చు. దీర్ఘకాలంలో కిడ్నీలపై ప్రభావం విషయంలో ఎక్కువగా పేరు వినిపించే మందు సిస్‌ప్లాటిన్ (Cisplatin). దీనివల్ల కిడ్నీల వడపోత సామర్థ్యం తగ్గడం, మెగ్నీషియం, పొటాషియం వంటి లవణాలు శరీరం నుంచి పోవడం జరగవచ్చు. ఇఫోస్‌ఫామైడ్ (Ifosfamide) కిడ్నీ లోపలి సన్నని గొట్టాలను దెబ్బతీయవచ్చు. దానివల్ల లవణాలు, ఫాస్ఫేట్, బైకార్బొనేట్ కోల్పోతారు. పిల్లల్లో ఇది ఎముకల ఎదుగుదలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. ఎక్కువ మోతాదులో ఇచ్చే మెతోట్రెక్సేట్ (Methotrexate) శరీరం నుంచి సరిగా బయటకు పోకపోతే కిడ్నీలకు హాని చేయవచ్చు. అయితే ఇప్పటి చికిత్సా పద్ధతుల్లో శాశ్వత నష్టం సాధారణంగా రాకుండా చూస్తారు. ఇవే కాకుండా కొన్ని టార్గెటెడ్ మందులు, చికిత్స సమయంలో ఇచ్చిన కొన్ని యాంటీబయాటిక్స్, ఫంగస్ మందులు, కిడ్నీ సర్జరీ, పొట్ట భాగానికి ఇచ్చిన రేడియోథెరపీ, స్టెమ్ సెల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్, వాంతులు లేదా విరేచనాల వల్ల పదేపదే శరీరంలో నీరు తగ్గిపోవడం — ఇవన్నీ కూడా కారణాలు కావచ్చు.

చికిత్స తర్వాత వచ్చే కిడ్నీ సమస్యలు బాగా పెరిగే వరకు చాలాసార్లు ఏ లక్షణమూ చూపించవు. అందుకే ఎక్కువ రిస్క్ ఉన్నవారికి రెగ్యులర్ చెకప్‌లు ముఖ్యం. సిస్‌ప్లాటిన్ లేదా ఇఫోస్‌ఫామైడ్ మొత్తం ఎక్కువగా తీసుకున్నవారిలో, చికిత్సకు ముందే కిడ్నీ వ్యాధి, షుగర్ లేదా బీపీ ఉన్నవారిలో, వయసు పైబడినవారిలో, పిల్లల్లో, ఒక కిడ్నీ తీసేసినవారిలో రిస్క్ ఎక్కువ. కిడ్నీల పనితీరు తగ్గడం అనేది బ్లడ్ టెస్ట్‌లో అసాధారణ విలువలుగా, మూత్రంలో ప్రొటీన్‌గా, లేదా బీపీ పెరగడంగా బయటపడవచ్చు. అప్పుడప్పుడు కాళ్ల వాపు, అలసట, కండరాలు పట్టేయడం, మూత్రంలో మార్పులు కనిపించవచ్చు.

పర్యవేక్షణ అంటే సాధారణంగా — కిడ్నీ పనితీరు, లవణాల కోసం బ్లడ్ టెస్ట్‌లు, ప్రొటీన్ కోసం యూరిన్ టెస్ట్, బీపీ చెక్. ఇవి ఎంత తరచుగా చేయాలో మీ డాక్టర్లు నిర్ణయిస్తారు. కిడ్నీల పనితీరు తగ్గి ఉంటే, మిగిలిన పనితీరును కాపాడుకోవడం ఎలాగో కిడ్నీ స్పెషలిస్ట్ చెబుతారు. రోజువారీ జాగ్రత్తలు కూడా సహాయపడతాయి: బీపీ, షుగర్ అదుపులో ఉంచుకోవడం, తగినంత నీరు తాగడం, ఇబుప్రోఫెన్ (Ibuprofen) వంటి అవసరం లేని నొప్పి మాత్రలు వాడకపోవడం, కొత్త మందు లేదా ఆయుర్వేద, నాటు మందు మొదలుపెట్టే ముందు డాక్టర్‌ను అడగడం, కాంట్రాస్ట్ డై వేసే స్కాన్ రాసే ప్రతి డాక్టర్‌కు మీ కిడ్నీ చరిత్ర గురించి చెప్పడం. ఈ పేజీ సాధారణ చిత్రాన్ని మాత్రమే వివరిస్తుంది. మీ కిడ్నీలు ఎలా ఉన్నాయో మీ డాక్టర్ మాత్రమే అంచనా వేయగలరు.

చాలామందిలో కిడ్నీలు కోలుకుంటాయి

శాశ్వత ప్రభావాలు కొందరికే, అదీ ముఖ్యంగా కొన్ని మందుల తర్వాతే.

సమస్యలు చాలాసార్లు నిశ్శబ్దంగా ఉంటాయి

బ్లడ్ టెస్ట్, యూరిన్ టెస్ట్, బీపీ చెక్ — ఇవి మార్పులను ముందే పట్టుకుంటాయి.

కిడ్నీలను కాపాడుకోవచ్చు

బీపీ అదుపు, తగినంత నీరు, హాని చేసే నొప్పి మాత్రలు దూరం పెట్టడం సహాయపడతాయి.

మీ కిడ్నీలు దెబ్బతిన్నాయా, ఎంతవరకు దెబ్బతిన్నాయా అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. బ్లడ్, యూరిన్ టెస్ట్‌లు చేసి, వాటిని మీ డాక్టర్ చూసి మాత్రమే ఆ సమాధానం ఇవ్వగలరు.

కిడ్నీ సమస్యలకు ఏ మందు, ఏ సప్లిమెంట్ వాడాలో కూడా ఇది చెప్పలేదు. ఆ నిర్ణయం మీ డాక్టర్‌దే.

మెగ్నీషియం, పొటాషియం తగ్గడం

సిస్‌ప్లాటిన్ తర్వాత కొందరిలో మెగ్నీషియం, పొటాషియం చాలాకాలం పాటు కిడ్నీల ద్వారా బయటకు పోతూనే ఉంటాయి. ఇవి తగ్గితే కండరాలు పట్టేయడం, బలహీనత, అలసట, లేదా గుండె లయలో ఇబ్బందులు రావచ్చు. బ్లడ్ టెస్ట్‌లో ఇది బయటపడుతుంది. మీ డాక్టర్ రాసిన సప్లిమెంట్‌లు అవసరం కావచ్చు.

పిల్లల్లో కిడ్నీ ప్రభావాలు

ఇఫోస్‌ఫామైడ్ లేదా సిస్‌ప్లాటిన్ తీసుకున్న పిల్లలు ఫాస్ఫేట్‌తో పాటు ఇతర లవణాలు కోల్పోవచ్చు. అది ఎముకల ఎదుగుదలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అందుకే రెగ్యులర్ బ్లడ్, యూరిన్ టెస్ట్‌లు, ఎదుగుదల పర్యవేక్షణ దీర్ఘకాల ఫాలో-అప్‌లో భాగం.

కాంట్రాస్ట్ స్కాన్‌లు

కొన్ని CT స్కాన్‌లలో వాడే డై కిడ్నీలపై ఒత్తిడి పెంచవచ్చు. మీ చికిత్స చరిత్ర, కిడ్నీ పనితీరు గురించి స్కాన్ టీమ్‌కు చెప్పండి. అప్పుడు వారు ముందు జాగ్రత్తలు తీసుకోగలరు.

నొప్పి మాత్రలు, నాటు మందులు

ఇబుప్రోఫెన్, డైక్లోఫెనాక్ (Diclofenac) వంటి వాపు తగ్గించే నొప్పి మాత్రలు, కొన్ని ఆయుర్వేద, నాటు మందులు కిడ్నీలకు హాని చేయగలవు. వేసుకునే ముందు డాక్టర్‌ను లేదా ఫార్మసిస్ట్‌ను అడగండి.

ఆహారం, కిడ్నీలు

కిడ్నీల పనితీరు తగ్గి ఉంటే ఉప్పు, ప్రొటీన్, పొటాషియం, నీరు ఎంత తీసుకోవాలో డైటీషియన్ చెబుతారు. సలహా లేకుండా మీ అంతట మీరే ఆహారాలు మానేయవద్దు.

భవిష్యత్తు చికిత్సలు

ముందుముందు మళ్లీ క్యాన్సర్ చికిత్స అవసరమైతే, ఏ మందు ఇవ్వాలి, ఎంత ఇవ్వాలి అనే నిర్ణయాన్ని కిడ్నీ పనితీరు ప్రభావితం చేస్తుంది.

గర్భం, కిడ్నీలు

కిడ్నీ పనితీరు తగ్గి ఉండి, గర్భం ప్లాన్ చేసుకుంటున్న మహిళలు ముందుగానే తమ డాక్టర్‌తో దీని గురించి మాట్లాడాలి.

సిస్‌ప్లాటిన్, నీటి శాతం

సిస్‌ప్లాటిన్ ఇచ్చేటప్పుడు కిడ్నీలను కాపాడటానికి డ్రిప్ ద్వారా ఎక్కువ మొత్తంలో ద్రవాలు, కొన్నిసార్లు మెగ్నీషియం ఇస్తారు. ఈ జాగ్రత్తలు తీసుకున్నా కొందరిలో శాశ్వత మార్పులు వస్తాయి. అందుకే ఆ తర్వాత ఫాలో-అప్ టెస్ట్‌లు ఉపయోగపడతాయి.

లవణాలు తగ్గిన సంకేతాలు

పొటాషియం లేదా మెగ్నీషియం తగ్గితే కండరాలు పట్టేయడం, కండరాలు అదరడం, బలహీనత, అలసట, లేదా గుండె వేగంగా కొట్టుకుంటున్నట్టు అనిపించడం రావచ్చు. ఈ లక్షణాలు వస్తే బ్లడ్ టెస్ట్ చేయించుకోవాలి.

కిడ్నీ పనితీరు, వయసు

వయసు పెరిగే కొద్దీ కిడ్నీల పనితీరు సహజంగానే తగ్గుతుంది. అందుకే కిడ్నీలపై ప్రభావం చూపే చికిత్స తీసుకున్నవారికి వయసు పెరిగేకొద్దీ ఆ ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపించవచ్చు. రెగ్యులర్ చెకప్‌లు ఈ నెమ్మదైన మార్పులను ముందే పట్టుకుంటాయి.

బీపీ లక్ష్యాలు

మీ కిడ్నీలు ప్రభావితమై ఉంటే బీపీ ఎంత ఉండాలో మీ డాక్టర్ చెబుతారు. కిడ్నీలను కాపాడే మందులు కూడా రాయవచ్చు. ఇంట్లో బీపీ చూసుకోవడం ఉపయోగపడుతుంది.

షుగర్, కిడ్నీలు

షుగర్ ఎక్కువగా ఉంటే అది కాలక్రమేణా కిడ్నీలను దెబ్బతీస్తుంది. కిడ్నీ పనితీరు తగ్గిన వారికి షుగర్ అదుపు ఇంకా ముఖ్యం.

మూత్రంలో ప్రొటీన్

మూత్రంలోకి ప్రొటీన్ కారడం కిడ్నీలపై ఒత్తిడికి తొలి సంకేతం కావచ్చు. ఒక సాధారణ యూరిన్ టెస్ట్‌లో ఇది బయటపడుతుంది. చికిత్స మొదలుపెడితే తదుపరి నష్టాన్ని నెమ్మదింపజేయవచ్చు.

ఫార్మసిస్ట్‌ను అడగాల్సిన మందులు

కొన్ని యాంటీబయాటిక్స్, ఎసిడిటీ మందులు, నొప్పి మాత్రలు, సప్లిమెంట్‌లు — కిడ్నీ పనితీరు తగ్గినప్పుడు వీటిని మార్చాల్సి రావచ్చు లేదా పూర్తిగా మానాల్సి రావచ్చు. మీ కిడ్నీ చరిత్ర గురించి ఫార్మసిస్ట్‌కు చెప్పండి.

ఎండాకాలంలో నీరు

వేడి ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు శరీరంలో నీరు తగ్గి కిడ్నీలపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. మీ డాక్టర్ వేరే సలహా ఇవ్వకపోతే తగినంత ద్రవాలు తాగండి. వాంతులు, విరేచనాలతో ఒంట్లో బాగోలేని సమయంలో ఇంకా ఎక్కువ జాగ్రత్త అవసరం.

కిడ్నీలో రాళ్లు, గౌట్

కొన్ని చికిత్సల తర్వాత కొందరికి కిడ్నీలో రాళ్లు లేదా గౌట్ (కీళ్ల నొప్పి) రావచ్చు. వెన్నులో లేదా పక్కటెముకల కింద ఒక్కసారిగా తీవ్రమైన నొప్పి వచ్చినా, కీళ్లు నొప్పితో వాచినా వెంటనే చెప్పండి.

పిల్లల కిడ్నీ ఫాలో-అప్

ఇఫోస్‌ఫామైడ్ లేదా సిస్‌ప్లాటిన్‌తో చికిత్స తీసుకున్న పిల్లలకు పెద్దయ్యాక కూడా అప్పుడప్పుడు బ్లడ్, యూరిన్ టెస్ట్‌లు, బీపీ చెక్ అవసరం కావచ్చు.

గర్భం ప్లాన్ చేసుకోవడం

గర్భం కిడ్నీలపై అదనపు భారం వేస్తుంది. అందుకే కిడ్నీ పనితీరు తగ్గిన మహిళలు తమ గర్భ ప్రణాళికల గురించి డాక్టర్‌తో మాట్లాడాలి.

కిడ్నీ రిపోర్ట్‌లు దాచుకోవడం

కిడ్నీ బ్లడ్ టెస్ట్ రిపోర్ట్‌ల కాపీలను దాచి ఉంచండి. అప్పుడు కాలక్రమేణా వచ్చిన మార్పులను పోల్చి చూడవచ్చు.

కిడ్నీ స్పెషలిస్ట్ ఎప్పుడు అవసరం

కిడ్నీ పనితీరు తగ్గినా, సప్లిమెంట్‌లు వాడుతున్నా లవణాలు తక్కువగానే ఉండిపోయినా — ఆహారం, మందులు, పర్యవేక్షణ గురించి కిడ్నీ స్పెషలిస్ట్ సలహా ఇవ్వగలరు.

కాంట్రాస్ట్ స్కాన్ ముందు జాగ్రత్తలు

కాంట్రాస్ట్ డై వేసే స్కాన్‌కు ముందు డాక్టర్లు కిడ్నీ పనితీరు చెక్ చేయవచ్చు, కిడ్నీలను కాపాడటానికి ద్రవాలు ఇవ్వవచ్చు.

కిడ్నీ పనితీరు తగ్గినా బాగా జీవించడం

కిడ్నీ పనితీరు కొద్దిగా తగ్గిన చాలామంది సాధారణ జాగ్రత్తలు, రెగ్యులర్ చెకప్‌లతో మామూలు జీవితమే గడుపుతారు.

ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి

మీ చికిత్స కిడ్నీలపై ప్రభావం చూపిందా అని అడగండి, చెప్పిన బ్లడ్, యూరిన్, బీపీ చెకప్‌లు చేయించుకోండి, బీపీ, షుగర్ అదుపులో ఉంచుకోండి, తగినంత నీరు తాగండి, హాని చేసే నొప్పి మాత్రలు దూరం పెట్టండి, స్కాన్ టీమ్‌కు మీ చరిత్ర చెప్పండి, హెచ్చరిక లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా చెప్పండి.