కీమో లేట్ ఎఫెక్ట్స్: కొత్త లక్షణానికి ఎప్పుడు పరీక్ష అవసరం

లక్షణం కొత్తదైనా, తగ్గకుండా కొనసాగుతున్నా, పెరుగుతున్నా, లేదా మీరు తీసుకున్న చికిత్స వల్ల తెలిసిన లేట్ ఎఫెక్ట్‌కు సరిపోయినా పరీక్ష చేయించుకోవాలి. కీమో తర్వాత సంవత్సరాలకు చాలామంది ఏదో లక్షణం గమనించి, ఇది చికిత్స వల్ల ఆలస్యంగా వచ్చిన ప్రభావమా, క్యాన్సర్ మళ్లీ వచ్చిందనడానికి గుర్తా, లేక వయసు, వేరే జబ్బు, ఒత్తిడి వంటి సంబంధం లేని కారణమా అని ఆలోచిస్తారు.

నిజాయితీగా చెప్పాలంటే, కేవలం లక్షణాలను బట్టి వీటిని వేరు చేయడం చాలాసార్లు కుదరదు. అందుకే పరీక్ష ముఖ్యం. చాలా కొత్త లక్షణాలు చివరికి క్యాన్సర్ కాదని తేలుతుంది. కానీ కొన్ని లేట్ ఎఫెక్ట్స్, వాటికి ముందుగా చికిత్స చేస్తే మంచిది. కొన్నింటికి అత్యవసర శ్రద్ధ అవసరం. ఒంటరిగా బెంగ పడుతూ ఆగకుండా, లక్షణాలను వెంటనే చెప్పడమే కారణం కనుగొనడానికి మంచి అవకాశం.

మీ చికిత్స చరిత్ర ఏం చూడాలో చెబుతుంది

ఆంత్రాసైక్లిన్లు (anthracyclines) లేదా ఛాతీకి రేడియోథెరపీ తర్వాత ఊపిరి ఆడకపోవడం, చీలమండల వాపు ఉంటే గుండె పరీక్ష చేయాలి. సిస్ప్లాటిన్ (Cisplatin) తర్వాత కొత్తగా వినికిడి తగ్గడం లేదా చెవుల్లో మోత ఉంటే వినికిడి పరీక్ష అవసరం కావచ్చు. బ్లియోమైసిన్ (Bleomycin) లేదా ఛాతీ రేడియోథెరపీ తర్వాత తగ్గని పొడి దగ్గు, వ్యాయామం తట్టుకోలేకపోవడం ఉంటే ఊపిరితిత్తుల పరీక్షలు అవసరం కావచ్చు. మెడకు రేడియోథెరపీ తర్వాత అలసట, బరువు పెరగడం, చలిగా అనిపించడం థైరాయిడ్ వైపు చూపవచ్చు. త్వరగా మెనోపాజ్, హార్మోన్ చికిత్స లేదా ఎక్కువకాలం స్టెరాయిడ్లు వాడిన తర్వాత ఎముకల నొప్పి లేదా ఫ్రాక్చర్లు ఉంటే బోన్ డెన్సిటీ స్కాన్ అవసరం కావచ్చు. కొన్ని మందుల తర్వాత అసాధారణంగా కమిలిన మచ్చలు, మళ్లీ మళ్లీ ఇన్ఫెక్షన్లు, విపరీతమైన అలసట ఉంటే బ్లడ్ టెస్ట్‌లు అవసరం. కొత్త గడ్డ, ఒకే చోట తగ్గని నొప్పి, కారణం తెలియకుండా బరువు తగ్గడం, రాత్రి చెమటలు ఉంటే క్యాన్సర్ మళ్లీ వచ్చిందేమో చూడటానికి టెస్ట్‌లు అవసరం కావచ్చు.

ఎవరిని కలవాలో తెలిస్తే సమయం ఆదా

చికిత్స అయిపోయి సంవత్సరాలైనప్పుడు తరచూ ఫ్యామిలీ డాక్టరే మొదటి సంప్రదింపు; ప్రాథమిక టెస్ట్‌లు, రిఫరల్స్ ఏర్పాటు చేయగలరు. ఆంకాలజీ ఫాలో-అప్ ఇంకా కొనసాగుతుంటే, క్యాన్సర్‌కు సంబంధించి ఉండొచ్చనిపించే లక్షణాల కోసం మీ క్యాన్సర్ టీమ్ నేరుగా చూడటానికి ఇష్టపడవచ్చు. కార్డియాలజిస్ట్‌లు, ఆడియాలజిస్ట్‌లు, ఎండోక్రైనాలజిస్ట్‌లు, కిడ్నీ డాక్టర్లు ప్రత్యేక లేట్ ఎఫెక్ట్స్‌ను అంచనా వేస్తారు. ప్రతి అపాయింట్‌మెంట్‌కు మీ ట్రీట్‌మెంట్ సమ్మరీ తీసుకెళ్తే ప్రతి డాక్టర్ సరైన నిర్ణయం తీసుకోగలరు. ఈ పేజీ ఎప్పుడు పరీక్ష చేయించుకోవాలో వివరిస్తుంది; మీ లక్షణాన్ని నిర్ధారించలేదు.

మూడు విషయాలు

చాలా లక్షణాలు క్యాన్సర్ కాదు: కానీ ఖచ్చితంగా తెలియాలంటే పరీక్షే మార్గం. మీ చికిత్స చరిత్ర టెస్ట్‌లను నిర్ణయిస్తుంది: మీరు వాడిన మందులు, రేడియోథెరపీ తెలిస్తే డాక్టర్లకు ఏం చూడాలో తెలుస్తుంది. ఆగకుండా ముందే చెప్పండి: ముందుగా పరీక్ష చేస్తే చికిత్స చేయగలిగే సమస్యలు బయటపడతాయి.

మీ లక్షణానికి కారణం ఏమిటో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. డాక్టర్ చేసే పరీక్ష, టెస్ట్‌లు మాత్రమే దానికి సమాధానం ఇవ్వగలవు. ఒక లక్షణం క్యాన్సర్ మళ్లీ రావడం వల్ల అయ్యే అవకాశం ఎంతో కూడా ఇది చెప్పలేదు. దాని గురించి మీ డాక్టర్‌తో మాట్లాడండి.

ఇది క్యాన్సరా, లేట్ ఎఫెక్టా?

కొన్ని లక్షణాలు రెండింటి వల్లా రావచ్చు. ఎముకల నొప్పి ఎముకలు బలహీనపడటం వల్ల కావచ్చు, ఎముకలో క్యాన్సర్ వల్లా కావచ్చు. ఊపిరి ఆడకపోవడం గుండె బలహీనత, ఊపిరితిత్తుల్లో మచ్చలు, ఎర్ర రక్తకణాలు తక్కువగా ఉండటం, లేదా ఊపిరితిత్తుల్లో క్యాన్సర్ వల్ల కావచ్చు. అలసట థైరాయిడ్ సమస్యలు, మనసు బాగోకపోవడం లేదా ఇంకేదైనా తీవ్రమైనదాని వల్ల కావచ్చు. డాక్టర్లు శారీరక పరీక్ష, బ్లడ్ టెస్ట్‌లు, స్కాన్‌లతో వీటిని వేరు చేస్తారు. వాళ్లు ఏం వెతుకుతున్నారు, ఎందుకు అని అడగడం సమంజసం.

మీ మాట సీరియస్‌గా తీసుకునేలా

మీ చరిత్ర తెలియని డాక్టర్లు లక్షణాలను వయసు లేదా ఒత్తిడి వల్ల అనుకోవచ్చు. మీ చికిత్స గురించి వివరించి, సమ్మరీ చూపించడం సహాయపడుతుంది. కారణం తెలియకుండా లక్షణాలు కొనసాగితే, మరిన్ని టెస్ట్‌లు, రిఫరల్ లేదా సెకండ్ ఒపీనియన్ అడగడం సమంజసం, ముఖ్యంగా లక్షణం తగ్గకుండా పెరుగుతుంటే.

అపాయింట్‌మెంట్‌కు సిద్ధం కావడం, లక్షణాల డైరీ

లక్షణం ఎప్పుడు మొదలైంది, ఎలా మారింది, ఏది తగ్గిస్తుంది లేదా పెంచుతుంది, ఇంకా ఏ లక్షణాలు ఉన్నాయి రాసుకోండి. ట్రీట్‌మెంట్ సమ్మరీ, మందుల జాబితా తీసుకెళ్లండి. లక్షణాలు ఎప్పుడు వస్తాయి, ఎంతసేపు ఉంటాయి, ఎంత తీవ్రంగా ఉంటాయి అని రాసే చిన్న డైరీ డాక్టర్లకు ప్యాటర్న్‌లు గుర్తించి సరైన టెస్ట్‌లు ఎంచుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.

సాధారణంగా చేసే టెస్ట్‌లు

లక్షణాలను బట్టి బ్లడ్ కౌంట్, కిడ్నీ, లివర్, థైరాయిడ్ టెస్ట్‌లు, గుండె స్కాన్‌లు, ECG, ఊపిరితిత్తుల పనితీరు పరీక్షలు, వినికిడి పరీక్షలు, బోన్ డెన్సిటీ స్కాన్‌లు, ఎక్స్-రే, CT లేదా MRI స్కాన్‌లు చేయవచ్చు. మీ లక్షణాలు, చికిత్స చరిత్ర ఆధారంగా మీ డాక్టర్ టెస్ట్‌లు ఎంచుకుంటారు.

రేడియోథెరపీ తీసుకున్నవాళ్లు, ఇతర జబ్బులు

రేడియోథెరపీ ఇచ్చిన ప్రాంతంలో లేట్ ఎఫెక్ట్స్ రావచ్చు: పొత్తికడుపు కింది భాగానికి రేడియోథెరపీ తర్వాత పేగు లేదా మూత్రాశయ మార్పులు, తల, మెడ రేడియోథెరపీ తర్వాత మింగడంలో ఇబ్బంది లేదా నోరు పొడిబారడం, చర్మం, కణజాలంలో మార్పులు. లక్షణాలను చూసే ఏ డాక్టర్‌కైనా రేడియోథెరపీ ఇచ్చిన ప్రాంతాలు చెప్పండి. చికిత్స తర్వాత సంవత్సరాలకు వచ్చే లక్షణాలు షుగర్, బీపీ, కీళ్ల నొప్పులు వంటి సాధారణ జబ్బుల వల్ల కూడా కావచ్చు. వాటికి చికిత్స చేయడం లేట్ ఎఫెక్ట్స్ చూడటం అంతే ముఖ్యం.

టెస్ట్‌లు నార్మల్‌గా వస్తే, బెంగ ఉంటే

నార్మల్ రిజల్ట్స్ ధైర్యాన్నిస్తాయి. లక్షణాలు కొనసాగితే డైరీ రాస్తూ ఉండండి, అవి పెరిగినా కొత్తవి వచ్చినా మళ్లీ వెళ్లండి. క్యాన్సర్ తర్వాత లక్షణాల గురించి బెంగ సాధారణం. ఏం చెప్పాలి, ఎవరికి ఫోన్ చేయాలి అనే స్పష్టమైన ప్లాన్ ఉంటే ఆందోళన తగ్గుతుంది. టెస్ట్‌లు, రిజల్ట్స్ కోసం ఎదురుచూడటం ఒత్తిడిగా ఉంటుంది; కుటుంబం, కౌన్సెలర్ లేదా సపోర్ట్ గ్రూప్‌తో మాట్లాడటం సహాయపడుతుంది.

చిన్నప్పుడు క్యాన్సర్ వచ్చిన పిల్లలు

చిన్నప్పుడు క్యాన్సర్ నుంచి బయటపడిన పిల్లల్లో ఎదుగుదల, చదువు, వినికిడి, యుక్తవయసు గురించిన సందేహాలు, కొత్త లక్షణాలు ఉంటే తల్లిదండ్రులు చెప్పాలి.

లేట్ ఎఫెక్ట్ బయటపడితే, తర్వాత ఏం చేయాలి

లేట్ ఎఫెక్ట్ నిర్ధారణ అయితే, చికిత్స మార్గాలు ఏమిటి, దాన్ని ఎలా గమనిస్తారు, పెరగకుండా ఎలా ఆపాలి అని అడగండి. కొత్త, తగ్గని లేదా పెరుగుతున్న లక్షణాలను చెప్పండి, ట్రీట్‌మెంట్ సమ్మరీ తీసుకెళ్లండి, ఏ చికిత్సలు తీసుకున్నారో వివరించండి, ఏ టెస్ట్‌లు ఎందుకు చేస్తున్నారో అడగండి, అత్యవసర లక్షణాలకు ఎమర్జెన్సీకి వెళ్లండి, లక్షణాలు కొనసాగితే మళ్లీ వెళ్లండి.