కీమో రెజిమెన్లు
FOLFIRI కీమో రెజిమెన్: ఇది ఏమిటి, ఏమి ఆశించాలి
FOLFIRI అనేది మూడు మందుల కీమో కలయిక, ఎక్కువగా పెద్దపేగు క్యాన్సర్ కోసం వాడతారు. ఇందులో ఫోలినిక్ యాసిడ్, ఫ్లోరోయురాసిల్, ఇరినోటెకాన్ ఉంటాయి. FOLFOX లోని ఆక్సాలిప్లాటిన్ స్థానంలో ఇరినోటెకాన్ ఉండటం వల్ల, FOLFIRI సైడ్ ఎఫెక్ట్స్లో చేతులు, కాళ్ల తిమ్మిర్లు కాకుండా విరేచనాలు, జుట్టు పలచబడటం ముఖ్యమైనవి. ఏ విరేచనాలు ప్రమాదకరమో, ఎప్పుడు ఫోన్ చేయాలో ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
సూటిగా సమాధానం
FOLFIRI రెజిమెన్ అంటే ఏమిటి?
FOLFIRI అనేది మూడు మందులు కలిపి ఇచ్చే కీమోథెరపీ రెజిమెన్ (మందుల కలయిక): ఫోలినిక్ యాసిడ్ (Folinic acid, దీన్నే లుకోవొరిన్ అని కూడా అంటారు), ఫ్లోరోయురాసిల్ (Fluorouracil, 5-FU), ఇరినోటెకాన్ (Irinotecan). దీన్ని నరంలోకి ఇన్ఫ్యూజన్ (డ్రిప్) ద్వారా ఇస్తారు. ఎక్కువగా పెద్దపేగు, మలద్వార క్యాన్సర్ (colorectal cancer) కోసం వాడతారు.
మీ చికిత్స ప్లాన్లో ఈ పేరు కనిపించి, దాని అర్థం ఎవరూ వివరించకపోతే, ఈ పేజీ ఆ పని చేస్తుంది. ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ కోసం ముందే సిద్ధంగా ఉండాలో కూడా చెబుతుంది.
FOLFOX నుంచి ముఖ్యమైన తేడా
FOLFOX లో ఉండే ఆక్సాలిప్లాటిన్ (Oxaliplatin) స్థానంలో FOLFIRI లో ఇరినోటెకాన్ ఉంటుంది. అంటే చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు కాకుండా, విరేచనాలు, జుట్టు పలచబడటం ఇక్కడ ప్రధానంగా గమనించాల్సిన సైడ్ ఎఫెక్ట్స్.
ఇది డాక్టర్ రాసే చికిత్స మాత్రమే
FOLFIRI ని స్పెషలిస్ట్ ఆంకాలజిస్ట్ ప్లాన్ చేసి, పర్యవేక్షిస్తారు. ఆన్లైన్లో చదివిన సమాచారం ఆధారంగా గానీ, సరైన వైద్య పరీక్ష లేకుండా గానీ దీన్ని మొదలుపెట్టడం లేదా మార్చడం కుదరదు.
పేరు వెనుక అర్థం
FOLFIRI లోని అక్షరాలు దేనిని సూచిస్తాయి?
ప్రతి భాగం ఒక మందు పేరు. ఏ మందు వల్ల ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్ వస్తుందో అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
FOL: ఫోలినిక్ యాసిడ్
దీన్ని లుకోవొరిన్ (Leucovorin) అని కూడా అంటారు. ఇది తనంతట తాను కీమో మందు కాదు. తర్వాతి మందు ఫ్లోరోయురాసిల్ క్యాన్సర్ కణాల లోపల ఇంకా బాగా పనిచేయడానికి దీన్ని కలుపుతారు.
F: ఫ్లోరోయురాసిల్ (5-FU)
క్యాన్సర్ కణాలు తమ DNA ను కాపీ చేసుకునే విధానాన్ని అడ్డుకుని, అవి పెరగకుండా చేసే కీమో మందు. దీన్ని ముందు నరంలోకి వేగంగా ఇంజెక్షన్గా, తర్వాత నెమ్మదిగా నిరంతర ఇన్ఫ్యూజన్గా ఇస్తారు.
IRI: ఇరినోటెకాన్
క్యాన్సర్ కణాలు విభజన సమయంలో తమ DNA ను విప్పుకోవడానికి అవసరమైన ఒక ఎంజైమ్ను ఇది అడ్డుకుంటుంది. FOLFIRI ని FOLFOX నుంచి వేరు చేసేది ఈ మందే. ఈ రెజిమెన్ తీసుకునేవారిలో చాలామంది గమనించే విరేచనాలు, జుట్టు పలచబడటం దీని వల్లనే.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిపోలిక
FOLFIRI కి, FOLFOX కి తేడా ఏమిటి?
రెండు రెజిమెన్లలోనూ ఫోలినిక్ యాసిడ్, ఫ్లోరోయురాసిల్ ఉంటాయి. తేడా మూడో మందులో మాత్రమే: FOLFOX లో ఆక్సాలిప్లాటిన్, FOLFIRI లో ఇరినోటెకాన్.
ఈ ఒక్క మార్పుతో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ తీరు పూర్తిగా మారిపోతుంది. ఆక్సాలిప్లాటిన్ వల్ల చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, మంటలు (neuropathy), చల్లటి వస్తువులు తగిలితే జలదరింపు రావచ్చు. ఇవి చికిత్స ముగిసిన తర్వాత కూడా కొనసాగవచ్చు, కొన్నిసార్లు శాశ్వతంగా ఉండిపోవచ్చు. ఇరినోటెకాన్ వల్ల ఈ నరాల సమస్య రాదు.
దానికి బదులుగా ఇరినోటెకాన్ విరేచనాలు, జుట్టు పలచబడటం తెస్తుంది. మీ పరిస్థితికి ఏ రెజిమెన్ సరిపోతుందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయించేటప్పుడు ఈ రెండు తేడాలే తరచుగా చర్చలో ప్రధానంగా ఉంటాయి.
ఇరినోటెకాన్ వల్ల వచ్చే విరేచనాలు రెండు రకాలు. రెండింటినీ వేర్వేరుగా చూసుకుంటారు, కాబట్టి మీకు ఏ రకం వస్తోందో తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.
వెంటనే వచ్చేవి: ఇన్ఫ్యూజన్ జరుగుతున్నప్పుడు లేదా అయిన కొద్దిసేపటికే రావచ్చు. ఇది మందుకు నరాల ద్వారా వచ్చే ప్రతిస్పందన (cholinergic effect). మీ వైద్య బృందం దీనికి సిద్ధంగా ఉంటుంది. మీరు ఇంకా ఇన్ఫ్యూజన్ కుర్చీలో ఉండగానే మొదలైతే నర్సుకు చెప్పండి.
ఆలస్యంగా వచ్చేవి: తరచుగా ఇన్ఫ్యూజన్ మరుసటి రోజు లేదా ఆ తర్వాత మొదలవుతాయి. తీవ్రంగా మారగలిగేది ఈ రకమే. శరీరంలో నీరు చాలా త్వరగా తగ్గిపోవచ్చు (dehydration). విరేచనాలు ఎక్కువగా, తరచుగా లేదా పెరుగుతూ ఉంటే అదే రోజు మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి. తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగవద్దు. నీళ్లు కూడా కడుపులో నిలవకపోయినా, మలంలో రక్తం కనిపించినా, ఫోన్ కోసం ఎదురుచూడకుండా ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
ఇతర సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
FOLFIRI వల్ల ఇంకా ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వస్తాయి?
విరేచనాలు కాకుండా, ఈ రెజిమెన్తో సాధారణంగా కనిపించే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ (దుష్ప్రభావాలు) ఇవి.
జుట్టు పలచబడటం లేదా రాలడం
ఇరినోటెకాన్ వల్ల ఇది సాధారణం. సాధారణంగా తాత్కాలికమే. చికిత్స ముగిసిన తర్వాత జుట్టు మళ్లీ వస్తుంది. అయినా ఇది బాధ కలిగించవచ్చు. అలా అనిపించడం సహజమే.
బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం
ప్రతి సైకిల్లో బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గుతుందని ముందే ఊహిస్తారు. అలసట, ఇన్ఫెక్షన్లు త్వరగా రావడం, సులువుగా కమిలిపోవడం దీనికి సంబంధించినవే. ప్రతి ఇన్ఫ్యూజన్కు ముందు మీ టీమ్ కౌంట్స్ చెక్ చేస్తుంది.
వికారం, నోటి పుండ్లు
ఇవి ఫ్లోరోయురాసిల్తో ముడిపడినవి. వికారం తగ్గించే మందులు రెజిమెన్లో భాగంగానే ఇస్తారు. ఇంటికి కూడా సాధారణంగా మందులు ఇచ్చి పంపుతారు. వికారం అదుపులోకి రాకపోతే టీమ్కు చెప్పండి, వేరే మందులు ఉన్నాయి.
అందరికీ కాదు
FOLFIRI ఎవరికి సరిపోదు?
FOLFIRI అందరికీ సరిపోదు. పరీక్షలు, మీ మొత్తం ఆరోగ్యం ఆధారంగా ఆంకాలజిస్ట్ ప్రతి వ్యక్తికీ విడిగా నిర్ణయిస్తారు. ఈ కింది పరిస్థితుల్లో దీన్ని వాడరు, లేదా చాలా జాగ్రత్తగా వాడతారు.
UGT1A1 జన్యు మార్పు
కొంతమందిలో శరీరం ఇరినోటెకాన్ను నెమ్మదిగా ప్రాసెస్ చేసేలా చేసే జన్యు మార్పు (gene variant) ఉంటుంది. ఇది తెలియకపోతే తీవ్రమైన సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ రావచ్చు. చికిత్సకు ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఒక బ్లడ్ టెస్ట్ చేయించవచ్చు.
లివర్ పనితీరు బాగా తగ్గినప్పుడు
ఇరినోటెకాన్ కాలేయం (లివర్)లో విచ్ఛిన్నం అవుతుంది. లివర్ బాగా దెబ్బతిని ఉంటే మందు శరీరంలో ప్రవర్తించే తీరు మారిపోతుంది.
తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ ఉన్నప్పుడు
కీమో రోగనిరోధక శక్తిని తగ్గిస్తుంది. తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్కు చికిత్స జరగకుండా ఉన్నప్పుడు కీమో మొదలుపెట్టరు.
బోన్ మ్యారో ఇప్పటికే బాగా బలహీనపడి ఉంటే
FOLFIRI బ్లడ్ కౌంట్స్ను ఇంకా తగ్గిస్తుంది. కౌంట్స్ ఇప్పటికే సురక్షితంగా చికిత్స ఇవ్వలేనంత తక్కువగా ఉంటే దీన్ని ఇవ్వరు.
గర్భధారణ సమయంలో
గర్భం ఉన్నప్పుడు ఈ రెజిమెన్ వాడరు.
ట్రీట్మెంట్ షీట్లో
ట్రీట్మెంట్ షీట్లో కనిపించే పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- FOLFIRI
- రెజిమెన్ పేరు. మూడు మందుల పేర్లలోని మొదటి అక్షరాలతో తయారైంది: ఫోలినిక్ యాసిడ్, ఫ్లోరోయురాసిల్, ఇరినోటెకాన్.
- ఇరినోటెకాన్ (Irinotecan)
- FOLFIRI లోని IRI. క్యాన్సర్ కణాలు DNA కాపీ చేసుకోవడానికి వాడే ఒక ఎంజైమ్ను అడ్డుకునే కీమో మందు. ఈ రెజిమెన్లో విరేచనాలకు, జుట్టు మార్పుకు ప్రధాన కారణం ఇదే.
- లుకోవొరిన్ (ఫోలినిక్ యాసిడ్)
- FOLFIRI లోని FOL. ఇది కీమో మందు కాదు. ట్యూమర్ కణాల లోపల ఫ్లోరోయురాసిల్ ఇంకా చురుగ్గా పనిచేసేలా చేసే పదార్థం.
- 5-FU (ఫ్లోరోయురాసిల్)
- FOLFIRI లోని F. క్యాన్సర్ కణాల్లో DNA కాపీ అవ్వడాన్ని దెబ్బతీసే కీమో మందు. ఒకే విజిట్లో వేగంగా ఇంజెక్షన్గా, నెమ్మదిగా నిరంతర ఇన్ఫ్యూజన్గా రెండు విధాలుగా ఇస్తారు.
- నాడిర్ (Nadir)
- ఒక సైకిల్లో బ్లడ్ కౌంట్స్ అత్యంత తక్కువగా ఉండే సమయం. సాధారణంగా ఇన్ఫ్యూజన్ అయిపోయిన కొన్ని రోజుల తర్వాత వస్తుంది. ఈ సమయంలో ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం ఎక్కువ, జ్వరం కోసం జాగ్రత్తగా గమనించాలి.
- సైకిల్
- ఒక పూర్తి FOLFIRI కోర్సు, దాని తర్వాత తదుపరి కోర్సుకు ముందు విశ్రాంతి సమయం. FOLFIRI ని ఎన్నో సైకిల్స్గా ఇస్తారు. ఎన్ని సైకిల్స్ అనేది వ్యక్తిని బట్టి నిర్ణయించి, చికిత్స మొదలయ్యే ముందే మీతో చర్చిస్తారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
FOLFIRI గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
FOLFIRI పూర్తి పేరు ఏమిటి?
పేరులోని ప్రతి భాగం మూడు మందుల్లో ఒకదాన్ని సూచిస్తుంది: FOL అంటే ఫోలినిక్ యాసిడ్, F అంటే ఫ్లోరోయురాసిల్, IRI అంటే ఇరినోటెకాన్. ఏ మందు వల్ల ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్ వస్తుందో అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. చాలామంది మొదట గమనించేది ఇరినోటెకాన్ ప్రభావాన్నే: విరేచనాలు, చాలామందిలో తాత్కాలికంగా జుట్టు పలచబడటం. మిగతా రెండు మందులు దీనికి దగ్గరగా ఉండే మరికొన్ని రెజిమెన్లలో కూడా ఉంటాయి.
FOLFIRI ఎంత తరచుగా ఇస్తారు?
FOLFIRI ని పదే పదే సైకిల్స్గా ఇస్తారు. మీ శరీరం కోలుకోవడానికి ప్రతి సైకిల్ మధ్య విశ్రాంతి సమయం ఉంటుంది. ఎన్ని సైకిల్స్ ఇవ్వాలనేది వ్యక్తిని బట్టి నిర్ణయిస్తారు, చికిత్స మొదలయ్యే ముందే మీతో చర్చిస్తారు. మీ విషయంలో షెడ్యూల్ ఏమిటో, మీ శరీరం ఎలా స్పందిస్తోందో చూడటానికి బ్లడ్ టెస్ట్లు ఎప్పుడు ఉంటాయో మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు.
FOLFIRI తో నా జుట్టు మొత్తం రాలిపోతుందా?
ఇరినోటెకాన్ వల్ల FOLFIRI తో జుట్టు పలచబడటం లేదా రాలడం సాధారణం. ఎంత రాలుతుందనేది ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోలా ఉంటుంది. కొందరికి ఎక్కువగా రాలుతుంది, మరికొందరికి పలచబడుతుంది అంతే. ఇది సాధారణంగా తాత్కాలికం, చికిత్స ముగిశాక జుట్టు మళ్లీ వస్తుంది. ఒక్కసారిగా మొత్తం రాలిపోదు. రాలితే, సాధారణంగా చికిత్స మొదలైన కొన్ని వారాల తర్వాత మొదలవుతుంది. మీకు కోల్డ్ క్యాప్ (cold cap) సరిపోతుందేమో మీ టీమ్ను అడగండి.
విరేచనాలు తీవ్రంగా ఉంటే ఏమి చేయాలి?
అదే రోజు మీ ఆంకాలజీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగవద్దు. తీవ్రమైన విరేచనాలతో శరీరంలో నీరు చాలా త్వరగా తగ్గిపోవచ్చు. నీళ్లు కూడా కడుపులో నిలవకపోయినా, మలంలో రక్తం కనిపించినా, తిరిగి ఫోన్ వచ్చేవరకు ఆగకుండా ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. ఎప్పుడు ఫోన్ చేయాలో చికిత్స మొదలయ్యే ముందే మీ టీమ్ చెప్పి ఉంటుంది. ఆ సూచనలు పాటించండి. ఆలస్యం చేయడం కంటే ముందుగానే ఫోన్ చేయడం మేలు.
FOLFIRI తీసుకుంటూ మామూలుగా తినవచ్చా?
FOLFIRI సైకిల్స్ సమయంలో చాలామందికి ఆకలి, తిండి తట్టుకునే శక్తి మారుతాయి. వికారం, నోటి పుండ్లు, రుచి మారడం వల్ల ఏమి తినాలనిపిస్తుందో మారవచ్చు. ఒకేసారి ఎక్కువ తినడం కంటే కొంచెం కొంచెంగా ఎక్కువసార్లు తినడం చాలామందికి బాగా సరిపోతుంది. విరేచనాలు ఉన్నప్పుడు ఏ ఆహారం కొంతకాలం మానాలో మీ టీమ్ చెబుతుంది. సలహా లేకుండా తిండి బాగా తగ్గించవద్దు. సైకిల్స్ మధ్య కోలుకోవడానికి శరీరానికి పోషణ కావాలి. తినడం చాలా కష్టమైతే టీమ్కు చెప్పండి.
FOLFOX కంటే FOLFIRI మంచిదా?
ఈ ప్రశ్న అనుకున్నట్టుగా ఈ రెండింటినీ నేరుగా పోల్చలేం. రెండు రెజిమెన్లలో మూడులో రెండు మందులు ఒకటే, కొన్ని ఒకే రకమైన క్యాన్సర్లకు వాడతారు. కానీ వీటి మధ్య ఎంపిక "ఏది బలమైనది" అని కాదు. మీ పరిస్థితి, ఆరోగ్యం, మీ ఇష్టాలకు ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ తీరు సరిపోతుందనేదే ముఖ్యం. FOLFOX వల్ల వచ్చే నరాల సమస్య చికిత్స ముగిశాక కూడా, కొన్నిసార్లు శాశ్వతంగా ఉండిపోవచ్చు. FOLFIRI విరేచనాలు అలా దీర్ఘకాలం కొనసాగవు. మీకు ప్రత్యేకంగా ఒకటి ఎందుకు సూచించారో మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer Research UK — FOLFIRI chemotherapy
- Macmillan Cancer Support — FOLFIRI
- National Cancer Institute — Irinotecan Hydrochloride
- MedlinePlus — Irinotecan Injection
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.