కీమో సాగుతున్న సమయంలో
మీ మందుల తరగతిని బట్టి కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
కీమో తరగతిని బట్టి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మారతాయి. మీకు ఏ తరగతి మందులు ఇస్తున్నారో తెలిస్తే, చికిత్స మొదలుపెట్టకముందే ఏమి ఆశించవచ్చో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు. ప్లాటినం ఆధారిత మందులతో వికారం, తిమ్మిర్లు. టాక్సేన్లతో కీళ్ల నొప్పులు, జుట్టు రాలడం. ఆంత్రాసైక్లిన్లతో గుండె పరీక్షలు. తరగతితో సంబంధం లేకుండా జ్వరం మాత్రం అదే రోజు చూపించాల్సిన విషయం.
సూటిగా సమాధానం
కీమో తరగతిని బట్టి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఎందుకు మారతాయి?
కీమో మందుల్లో ఒక్కో తరగతి ఒక్కో పద్ధతిలో పనిచేస్తుంది. అందుకే ఒక్కో తరగతికి దాని స్వంత సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ నమూనా ఉంటుంది. మీకు ఏ తరగతి మందులు ఇస్తున్నారో తెలిస్తే, చికిత్స మొదలుపెట్టకముందే ఏమి ఆశించవచ్చో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు. ఏది ఆ తరగతికి మామూలో, ఏది మామూలు కాదో కూడా చెప్పగలరు. మీ చికిత్స ప్లాన్ ఈ తెలిసిన నమూనాల చుట్టూనే తయారవుతుంది.
చికిత్స మొదలుపెట్టేముందే తెలుసుకోగలరా?
చాలావరకు తెలుసుకోగలరు. మీకు ఏ తరగతి ఇస్తున్నారో మీ ఆంకాలజిస్ట్కు తెలుసు, ప్రతి తరగతికీ బాగా నిర్ధారితమైన ఒక నమూనా ఉంది. మొదటి ఇన్ఫ్యూజన్కు ముందు, మీ చికిత్సకు ఏది మామూలో వివరంగా చెప్పమని మీ టీమ్ను అడగండి.
ఒకే తరగతిలోనూ ఒక్కొక్కరి అనుభవం వేరు
ఒకే తరగతి మందులు తీసుకున్నా, అనుభవం ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోలా ఉంటుంది. మీ కిడ్నీ, కాలేయం (లివర్) పనితీరు, మీ వయసు, మీ మొత్తం ఆరోగ్య స్థితి — ఇవన్నీ ఏ సమస్య ఎంత తీవ్రంగా ఉంటుంది, ఎంతకాలం ఉంటుంది అనే దానిపై ప్రభావం చూపుతాయి.
ప్రతి విజిట్లో టీమ్ ఏమి చూస్తుంది
ప్రతి విజిట్లోనూ మీ బ్లడ్ రిపోర్ట్లను, మీరు చెప్పిన లక్షణాలను మీ టీమ్ కలిపి చూస్తుంది. మీ అనుభవం ఆశించిన పరిధిలోనే సాగుతోందా, లేక ఏదైనా మార్చాల్సిన అవసరం ఉందా అనేది ముందుగానే గుర్తించడానికి అదే మార్గం.
మీ మందుల తరగతి పేరు తెలియకపోతే అడగడానికి సంకోచించవద్దు. దాన్ని ఒక కాగితంపై రాసి ఇవ్వమని అడగండి — ప్రతి తర్వాతి సంభాషణ సులువు అవుతుంది.తరగతి వారీగా
ఏ తరగతి కీమో వల్ల ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఎక్కువగా వస్తాయి?
కింద ఉన్నవి ప్రతి తరగతితో సాధారణంగా కనిపించే నమూనాలు. మీకు ఏ తరగతి ఇస్తున్నారో, దానిలో మీకు ఏవి ఆశించవచ్చో మీ ఆంకాలజిస్ట్ మాత్రమే చెప్పగలరు.
ప్లాటినం ఆధారిత మందులు (platinum-based)
మొదటి కొన్ని రోజుల్లో వికారం సాధారణం. కిడ్నీలపై భారం పడవచ్చు, అందుకే మీ టీమ్ అదనంగా ద్రవాలు (ఫ్లూయిడ్స్) ఎక్కిస్తుంది.
ఇంకా గమనించేవి
- చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, మంటలు — సైకిల్స్ గడిచేకొద్దీ పెరుగుతాయి
- వినికిడిలో మార్పులు రావచ్చు
టాక్సేన్ ఆధారిత మందులు (taxane-based)
చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, స్పర్శ తగ్గడం ఈ తరగతికి బాగా తెలిసిన లక్షణం. ప్రతి ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత రెండు మూడు రోజుల్లో కీళ్ల నొప్పులు, ఒళ్లు నొప్పులు ఎక్కువగా ఉంటాయి.
జుట్టు రాలడం సాధారణంగా ఎక్కువగానే ఉంటుంది.
ఆంత్రాసైక్లిన్ ఆధారిత మందులు (anthracycline-based)
జుట్టు పూర్తిగా రాలిపోవడం, మొదటి 48 గంటల్లో వికారం, నోటి పుండ్లు (mucositis) ఈ తరగతితో సాధారణం.
మొత్తం మోతాదు ఎక్కువైనప్పుడు ఈ మందులు గుండెపై ప్రభావం చూపగలవు. అందుకే గుండె పరీక్షలు అప్పుడప్పుడు చేస్తారు. అది చికిత్సలో మామూలు భాగమే, ఏదో తప్పు జరిగిందనడానికి సంకేతం కాదు.
యాంటీమెటాబొలైట్ మందులు (antimetabolites)
ఇవి నోటి లోపలి పొరను, పేగుల లోపలి పొరను ఎక్కువగా చికాకు పెడతాయి. అందుకే నోటి పుండ్లు, విరేచనాలు కనిపిస్తాయి.
చర్మం, గోళ్లు
- చర్మం, గోళ్ల రంగు, తీరులో మార్పులు
- చికిత్స సమయంలో ఎండకు చర్మం ఎక్కువగా స్పందించడం
టోపోఐసోమరేస్ ఇన్హిబిటర్లు (topoisomerase inhibitors)
వికారం, విరేచనాలు ఈ తరగతితో సాధారణం. కొన్ని ఇతర తరగతులతో పోలిస్తే బ్లడ్ కౌంట్లు ఎక్కువగా పడిపోయే అవకాశం ఉంటుంది.
అందుకే మీ టీమ్ ఈ సమయంలో రిపోర్ట్లను దగ్గరగా గమనిస్తుంది.
విన్కా ఆల్కలాయిడ్లు (vinca alkaloids)
మిగిలిన వాటితో పోలిస్తే ఇవి భిన్నం — విరేచనాలకు బదులు మలబద్ధకం వస్తుంది. దానితో పాటు చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు ఉండవచ్చు.
మలబద్ధకం కనిపించిన వెంటనే చెప్పండి. ఈ మందులతో అది త్వరగా ఎక్కువైపోతుంది.ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఅన్ని తరగతుల్లోనూ
తరగతితో సంబంధం లేకుండా అందరికీ కనిపించేవి ఏవి?
తెల్ల రక్తకణాలు తగ్గడం దాదాపు అన్ని కీమో తరగతుల్లోనూ జరుగుతుంది. కీమో సమయంలో వచ్చే జ్వరాన్ని ఇంట్లో చూసుకోవాల్సిన విషయంగా కాకుండా, అదే రోజు పరీక్ష చేయాల్సిన పరిస్థితిగా NCCN, ASCO మార్గదర్శకాలు రెండూ చెబుతాయి. మీరు ఏ తరగతి మీద ఉన్నా ఇది వర్తిస్తుంది.
అలసట, రక్తహీనత
కీమో తీసుకునే చాలామందికి అలసట వస్తుంది. ఎర్ర రక్తకణాలు తగ్గడం, అంటే రక్తహీనత, కొన్ని వారాల్లో నెమ్మదిగా ఏర్పడవచ్చు. అది అలసటను, ఊపిరి ఆడకపోవడాన్ని ఇంకా పెంచుతుంది. మీ టీమ్కు తెలిస్తే ఈ రెండింటికీ చికిత్స ఉంది.
వికారం — సమయం మారుతుంది
చాలా తరగతులతో వికారం వస్తుంది, కానీ అది ఎప్పుడు వస్తుంది అనేది తరగతిని బట్టి మారుతుంది. సైకిల్స్ మధ్యలో వికారం తగ్గించే మందులను మీ టీమ్ సర్దుబాటు చేయగలదు. మీకు ఈసారి ఎలా అనిపించిందో చెబితే, తర్వాతి ఇన్ఫ్యూజన్కు ముందే వాళ్లు దాన్ని మెరుగుపరచగలరు.
కీమో సమయంలో జ్వరం రావడం ఏ తరగతి మందులు తీసుకుంటున్నా అదే రోజు పరీక్ష అవసరమైన పరిస్థితి. ఆ సమయంలో తెల్ల రక్తకణాలు తక్కువగా ఉండవచ్చు, ఇన్ఫెక్షన్ వేగంగా ముదిరే అవకాశం ఉంటుంది. వెంటనే మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి, లేదా దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లి మీరు కీమోథెరపీ మీద ఉన్నారని చెప్పండి.
మీ తరగతికి మామూలు కాని లక్షణం వచ్చినా, ఆశించిన లక్షణమే ఒక్కసారిగా బాగా ఎక్కువైనా, అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. ఇలాంటి వాటికి ఎదురుచూసే విధానం సరిపోదు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
మొదటి ఇన్ఫ్యూజన్కు ముందు
మీ టీమ్ను ఏమి అడగాలి?
- నాకు ఇస్తున్నది ఏ తరగతి కీమో మందులు?
- ఆ తరగతితో సాధారణంగా ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వస్తాయి, అవి ఎప్పుడు మొదలవుతాయి?
- ఏ లక్షణం వస్తే అదే రోజు మీకు ఫోన్ చేయాలి?
- ఏ లక్షణం వస్తే నేరుగా ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లాలి?
- ప్రతి విజిట్లో ఏ బ్లడ్ టెస్ట్లు చేస్తారు, వాటిలో మీరు దేనిని గమనిస్తారు?
- నేను వాడుతున్న మందులు, సప్లిమెంట్లు, ఆయుర్వేద, నాటు మందులు అన్నీ టీమ్కు చెప్పడం
- క్లినిక్ వేళలు కాని సమయంలో మిమ్మల్ని ఎలా సంప్రదించాలి?
చికిత్స సాగుతున్నప్పుడు
సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ను ఎలా గమనించి, ఎలా చెప్పాలి?
మొదటి ఇన్ఫ్యూజన్కు ముందు
మీకు ఏ తరగతి ఇస్తున్నారో, దానితో ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మామూలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి. చెప్పిన సమాధానాలను రాసుకోండి.
మొదటి సైకిల్ మొదటి వారంలో
కొత్తగా వచ్చిన ప్రతి లక్షణాన్ని, దాని తీవ్రతను, ఎప్పుడు కనిపించిందో రాసుకోండి. ఈ తరగతికి మీ శరీరం ఎలా స్పందిస్తుందో మొదటి సైకిల్లోనే తెలిసిపోతుంది.
ప్రతి క్లినిక్ విజిట్లో
చిన్నదని, ఆశించినదేనని మీరు అనుకున్న లక్షణాలను కూడా చెప్పండి. మీరు చెప్పిన దాన్ని బట్టే ఏమైనా మార్పులు అవసరమా అని మీ టీమ్ నిర్ణయిస్తుంది.
విజిట్ల మధ్యలో
రోజూ ఎలా ఉందో ఒక చిన్న నోట్ రాసుకోండి. క్రమంగా ఎక్కువవుతున్న తీరు రికార్డు ఉంటే త్వరగా కనిపిస్తుంది, మీ టీమ్కు కచ్చితమైన సమాచారం దొరుకుతుంది.
ఏదైనా ఆందోళన కలిగిస్తే
అదే రోజు మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి. మీ తరగతికి ఆశించని లక్షణాలు, లేదా ఆశించిన లక్షణమే ఒక్కసారిగా ఎక్కువ కావడం — ఇవి ముందుగానే చూడాల్సినవి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో తరగతులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించి కుటుంబాలు అడిగేవి
ప్రధానమైన కీమో తరగతుల మధ్య తేడా ఏమిటి?
ప్రతి తరగతీ వేరే పద్ధతిలో పనిచేస్తుంది. కొన్ని కణాలు తమ DNAను కాపీ చేసుకునే విధానాన్ని అడ్డుకుంటాయి. కొన్ని కణాలు విభజన చెందడానికి అవసరమైన యంత్రాంగాన్ని దెబ్బతీస్తాయి. మరికొన్ని కణాలు పెరగడానికి అవసరమైన ముడి పదార్థాల్లా నటించి మోసం చేస్తాయి. ఈ వేర్వేరు పద్ధతులే వేర్వేరు సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ నమూనాలకు కారణం. మీ చికిత్సకు ఏ పద్ధతి వర్తిస్తుందో, మీ క్యాన్సర్కు ఆ తరగతిని ఎందుకు ఎంచుకున్నారో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు.
నా జుట్టు రాలిపోతుందా? అది తరగతిని బట్టి ఉంటుందా?
అవును, జుట్టు రాలడం మీ మందుల తరగతిపై బాగా ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆంత్రాసైక్లిన్ ఆధారిత మందులతో ఇది ఎక్కువ, చాలాసార్లు పూర్తిగా రాలిపోతుంది. టాక్సేన్ ఆధారిత మందులతోనూ సాధారణం. యాంటీమెటాబొలైట్లతో ఇది అంత సాధారణం కాదు, అయినా కొంత పలచబడే అవకాశం ఉంటుంది. మీ విషయంలో ఎంత ఆశించాలో చికిత్స మొదలుపెట్టేముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు. చికిత్స పూర్తయ్యాక చాలామందికి జుట్టు మళ్లీ వస్తుంది, ఎంత సమయం పడుతుందనేది ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోలా ఉంటుంది.
చికిత్స అయిపోయాక సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఎంతకాలం ఉంటాయి?
సైకిల్స్ మధ్య వచ్చిపోయే సమస్యలు — వికారం, బ్లడ్ కౌంట్లు తగ్గడం, నోటి పుండ్లు — సాధారణంగా చివరి డోస్ తర్వాత కొన్ని వారాల్లో తగ్గిపోతాయి. ప్లాటినం లేదా టాక్సేన్ ఆధారిత మందుల వల్ల వచ్చిన తిమ్మిర్లు మాత్రం నెలల తరబడి ఉండవచ్చు, కొందరిలో పూర్తిగా పోకపోవచ్చు. అలసట చాలాసార్లు చికిత్స కాలం కంటే ఎక్కువ రోజులు ఉంటుంది. చివరి సైకిల్ తర్వాత మీ తరగతికి ఏమి ఆశించాలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెబుతారు.
సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ తీవ్రంగా ఉంటే వేరే తరగతికి మార్చగలరా?
కొన్నిసార్లు మార్చగలరు. ఒక సైడ్ ఎఫెక్ట్ తీవ్రంగా ఉన్నా, తగ్గకపోయినా — డోస్ సర్దుబాటు చేయడం, ఆ సమస్యకు మందులు జోడించడం, చికిత్సను కొంతకాలం ఆపి ఉంచడం, లేదా వేరే రెజిమెన్ గురించి ఆలోచించడం మీ ఆంకాలజిస్ట్ చేయవచ్చు. ఆ నిర్ణయంలో సమస్య తీవ్రతను, క్యాన్సర్పై చికిత్స ఎంత పనిచేస్తోందో దాన్ని కలిపి చూస్తారు. మీరు చేయాల్సిన ముఖ్యమైన పని — మీకు ఏమి అవుతోందో చెప్పడం. తెలియని లక్షణానికి టీమ్ ఏమీ చేయలేదు.
కొన్ని తరగతుల వల్ల చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు ఎందుకు వస్తాయి?
ప్లాటినం, టాక్సేన్ ఆధారిత మందులు — కొంతమేర విన్కా ఆల్కలాయిడ్లు కూడా — చేతులకు, కాళ్లకు స్పర్శను మోసుకెళ్లే పొడవైన నరాలపై ప్రభావం చూపగలవు. దీన్నే చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, మంటలు (neuropathy) అంటారు. ఈ తరగతులకు ఇది బాగా తెలిసిన లక్షణం, అందుకే ప్రతి విజిట్లోనూ మీ టీమ్ దీని గురించి ప్రత్యేకంగా అడుగుతుంది. త్వరగా చెప్పడం ముఖ్యం. తిమ్మిర్లు పెరుగుతూ ఉంటే, మిగిలిన సైకిల్స్లో అది ఇంకా ఎక్కువ కాకుండా ఉండేలా మీ టీమ్ డోస్ను సర్దుబాటు చేయవచ్చు.
టీమ్ చెప్పిన దానికంటే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చాలా ఎక్కువగా ఉంటే ఏమి చేయాలి?
అదే రోజు మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి. ఒక్కో తరగతికి చెప్పే నమూనాలు సాధారణ స్పందనల ఆధారంగా ఉంటాయి, ఒక్కొక్కరి అనుభవం మారుతుంది. కొందరిలో ప్రతిస్పందన ఎక్కువగా ఉండవచ్చు, కొన్నిసార్లు ఊహించిన సమస్యే వేరే చికిత్స అవసరమయ్యేలా మారవచ్చు. మీకు చెప్పినదానికంటే గణనీయంగా ఎక్కువగా అనిపించినా, లేదా వివరించలేని విధంగా ఏదో తేడాగా అనిపించినా — అదే ఈరోజే ఫోన్ చేయమని చెప్పే సంకేతం. ఎదురుచూడటం కాదు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Chemotherapy to Treat Cancer
- Cancer Research UK — Side effects of chemotherapy
- Macmillan Cancer Support — Chemotherapy
- American Cancer Society — Chemotherapy Side Effects
- Cancer.Net — Side Effects of Chemotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీకు ఏ తరగతి కీమో ఇస్తున్నారో తెలియాలా?
మీ రిపోర్ట్లు, ఇప్పటివరకు చెప్పిన ప్లాన్ మాకు చెప్పండి. సరైన మెడికల్ ఆంకాలజిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.