లక్షణాలు చెప్పడం
కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ డాక్టర్కు ఎలా చెప్పాలి: ఉపయోగపడేలా వర్ణించే పద్ధతి
సైడ్ ఎఫెక్ట్ను మీరు ఎలా వర్ణిస్తారో, దాని గురించి మీ బృందం ఏమి చేయగలదో అది మారుస్తుంది. నాలుగు వివరాలు, అంటే అది ఏమిటి, ఎప్పుడు మొదలైంది, ఎలా మారింది, మిమ్మల్ని ఏమి చేయకుండా ఆపుతోంది, ఇవి చాలు మీ ఆంకాలజిస్ట్ చర్య తీసుకోవడానికి. వర్ణించండి, నిర్ధారణ చేయవద్దు. మీరు గమనించింది చెప్పండి, దాని అర్థం ఏమిటో మీరు ఊహించనవసరం లేదు. రోజు రోజుకూ ఎక్కువవుతోందా అనేదే బృందం అడిగే ప్రశ్న. ముందుగా చెబితే చికిత్స మార్చకుండానే చాలాసార్లు అదుపు చేయవచ్చు.
సూటిగా సమాధానం
మీ ఆంకాలజిస్ట్కు నిజంగా ఏమి తెలియాలి?
మీ ఆంకాలజిస్ట్కు నాలుగు విషయాలు కావాలి: లక్షణం ఏమిటి, ఎప్పుడు మొదలైంది, నిన్నటి నుంచి ఎలా మారింది, అది మిమ్మల్ని ఏమి చేయకుండా ఆపుతోంది. ఈ నాలుగు విషయాలను స్పష్టంగా చెబితేనే చర్య తీసుకోగలరు. "అలసటగా ఉంది" అనడం కంటే "మధ్యలో ఆగి విశ్రాంతి తీసుకోకుండా బాత్రూమ్ వరకు నడవలేకపోతున్నాను" అంటే మీ బృందానికి పనిచేయడానికి ఎక్కువ సమాచారం దొరుకుతుంది.
నిన్నటితో పోల్చి చెప్పండి
మీరు జోడించగలిగే అత్యంత ఉపయోగకరమైన విషయం నిన్నటితో పోలిక. "ఉదయం ఎలా ఉందో అలాగే ఉంది", "ఉదయం కంటే ఎక్కువైంది" అనేవి రెండు వేర్వేరు వైద్య పరిస్థితులు. అవి వేర్వేరు నిర్ణయాలకు దారి తీస్తాయి.
ప్రధాన లక్షణంతో పాటు కొత్తగా ఏదైనా జరిగితే, అంటే జ్వరం, దద్దుర్లు, తినడం లేదా తాగడంలో మార్పు, సంబంధం లేనట్టు అనిపించినా చెప్పండి. అది ముఖ్యమా కాదా అనేది మీ బృందం నిర్ణయిస్తుంది.
లక్షణం ఎంత తీవ్రమో ఎలా చెప్పాలి?
తీవ్రతకు అత్యంత ఉపయోగకరమైన కొలత, ఆ లక్షణం మిమ్మల్ని ఏమి చేయకుండా ఆపుతోంది అనేది. "నెమ్మదిగా నడవగలను కానీ మెట్లు ఎక్కలేను" అనేది నొప్పి స్కేల్పై ఒక నంబర్ కంటే ఎక్కువ చెబుతుంది.
ఆంకాలజిస్ట్లు తీవ్రతను రోజువారీ పనితీరుతో ముడిపెట్టే గ్రేడింగ్ పద్ధతి వాడతారు. ఆ పద్ధతి మీకు తెలియాల్సిన అవసరం లేదు. మీ జీవితాన్ని వర్ణిస్తే చాలు. మీరే బట్టలు వేసుకోగలుగుతున్నారా? తినగలుగుతున్నారా? నిద్రపోగలుగుతున్నారా? ఆ సమాధానాలే గ్రేడింగ్ చేస్తాయి.
నొప్పి ఉంటే, అది ఏమి చేస్తోందో చెప్పండి. "రాత్రి నిద్ర నుంచి లేపుతోంది", లేదా "తెలుస్తోంది కానీ పనిలో ఉన్నప్పుడు పట్టించుకోకుండా ఉండగలను" అనేది ఒక్క స్కోరు కంటే ఎక్కువ చెబుతుంది.
ఫోన్ చేసే ముందు
ఫోన్ చేసే ముందు లేదా వచ్చే ముందు ఇవి రాసుకోండి
- లక్షణం మొదలైన రోజు, లేదా మీ అంచనా ప్రకారం ఎప్పుడు
- మొదలైనప్పటి నుంచి మారిందా: తగ్గిందా, ఎక్కువైందా, అలాగే ఉందా
- ఇది మొదలయ్యే ముందు చేయగలిగి, ఇప్పుడు చేయలేకపోతున్న పనులు
- థర్మామీటర్ ఉంటే మీ ఉష్ణోగ్రత. నంబర్ రాసి పెట్టుకోండి
- దీనికి మీరు ఏమి తీసుకున్నారు. మెడికల్ షాపులో నేరుగా కొన్న మందులు, సప్లిమెంట్లు సహా
- వేరే ఏదైనా కొత్త లక్షణం, సంబంధం లేనట్టు అనిపించినా సరే
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిస్పష్టంగా చెబితే
లక్షణాన్ని స్పష్టంగా చెబితే ఏమి జరుగుతుంది?
స్పష్టమైన వివరణతో ఆ లక్షణానికి అదే రోజు అంచనా అవసరమా, తర్వాతి విజిట్లో సర్దుబాటు సరిపోతుందా, లేక కొంతకాలం గమనిస్తే చాలా అనేది మీ బృందం నిర్ణయించగలదు.
అస్పష్టమైన మాటలు పనికిరావు
"ఏదో బాగోలేదు", "అంత బాగా లేదు", "ఎప్పటిలాగే" లాంటి అస్పష్టమైన మాటలపై చర్య తీసుకోవడం నిజంగా కష్టం. ఫోన్లో అంచనా వేయలేని దాన్ని తోసిపుచ్చడానికే మిమ్మల్ని రమ్మని అడగాల్సి రావచ్చు.
ముందుగా చెబితే ఎంపికలు ఎక్కువ
ముందుగా చెప్పడం వల్ల ఎక్కువ ఎంపికలు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఒక లక్షణం వారం రోజులుగా ఉన్నాక, తేలికపాటి నిర్వహణ పద్ధతులు సరిపోకపోవచ్చు.
అయిదు అడుగులు
ఫోన్ చేసినప్పుడు లేదా వచ్చినప్పుడు లక్షణాన్ని ఎలా చెప్పాలి?
సూటిగా పేరు చెప్పండి
మీ సొంత మాటల్లో లక్షణంతో మొదలుపెట్టండి. "కుడివైపు నొప్పి", "చేతిపై దద్దుర్లు", "కొన్ని ముద్దల కంటే ఎక్కువ తినలేకపోతున్నాను". వైద్య పదాలు అవసరం లేదు.
ఎప్పుడు మొదలైందో చెప్పండి
రోజు లేదా మీ అంచనా చెప్పండి. "సుమారు మూడు రోజుల క్రితం" అంటే ఉపయోగం. నిజంగా గుర్తు లేకపోతే అదే చెప్పండి. మీ బృందం దానితోనే పనిచేస్తుంది.
మార్పును వివరించండి
మొదలైనప్పటి నుంచి అలాగే ఉందా, ఎక్కువైందా, తగ్గిందా? రోజు రోజుకూ వచ్చే మార్పే మీ బృందానికి అత్యంత ఆసక్తికరం.
ఏమి చేయకుండా ఆపుతోందో చెప్పండి
"సహాయం లేకుండా మంచం నుంచి లేవలేకపోతున్నాను", "తెలుస్తోంది కానీ నన్ను నెమ్మది చేయడం లేదు" అనేవి వేర్వేరు పరిస్థితులు. మీరు చెప్పే మిగతా అన్నింటి కంటే ఈ ఒక్క వాక్యమే స్పందనను నిర్ణయిస్తుంది.
కొత్తగా ఏదైనా ఉంటే చెప్పండి
వేరే లక్షణాలు, మీరు తీసుకున్న మందులు, తినడం లేదా తాగడంలో మార్పు. సంబంధం ఉందో లేదో తెలియకపోయినా చెప్పండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
జ్వరం, ఉండకూడని చోట రక్తం, ఊపిరి ఆడకపోవడం, ఒక్కసారిగా వచ్చిన తీవ్రమైన నొప్పి, లేదా నిన్నటి కంటే గణనీయంగా దిగజారినట్టు అనిపిస్తే అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. తేలికగా, స్థిరంగా ఉన్న లక్షణాలకు ఆగి చూడటం సరైనదే. కానీ కొత్తగా వచ్చినవి, పెరుగుతున్నవి, లేదా తినడాన్ని, తాగడాన్ని, నిద్రను, సురక్షితంగా తిరగడాన్ని ఆపేస్తున్న లక్షణాలకు అది సరైన పద్ధతి కాదు.
సంకోచాలు
లక్షణాలు చెప్పడం గురించి రోగులకు ఉండే సందేహాలు ఏమిటి?
"ఫిర్యాదు చేస్తున్నట్టు అనిపించడం నాకు ఇష్టం లేదు"
మీరు చెప్పే ప్రతి లక్షణం మీ బృందానికి అవసరమైన సమాచారం ఇస్తుంది. ఆంకాలజీ నర్సులు, డాక్టర్లు రోజంతా లక్షణాల గురించే వింటారు. వాటిపై చర్య తీసుకోవడానికే వారికి శిక్షణ. చివరకు చిన్న విషయమని తేలిన దాని గురించి ఫోన్ చేయడం, శ్రద్ధ అవసరమైన దాని గురించి ఫోన్ చేయకపోవడం కంటే ఎంతో మేలు. మీరు ఎవరి సమయాన్నీ వృథా చేయడం లేదు. చికిత్సలో మీ వంతు పని చేస్తున్నారు.
ఫోన్ చేస్తే "ఆందోళన అవసరం లేదు" అంటే?
అది కూడా ఉపయోగకరమైన కాల్. ఒక లక్షణాన్ని అంచనా వేశారని, వెంటనే చర్య అవసరం లేదని తెలియడం సమాచారమే. అలాగే ఆ లక్షణం ఇప్పుడు మీ రికార్డులో ఉంటుంది. అది ఎక్కువైతే పోల్చడానికి మీ బృందం దగ్గర ఆధారం ఉంటుంది. "గమనిస్తూ ఉందాం" అనే స్పందన వ్యవస్థ సరిగ్గా పనిచేస్తోందని అర్థం. అనవసరంగా ఫోన్ చేశారని కాదు.
ప్రతి సైడ్ ఎఫెక్ట్ చెప్పాల్సినదేనా?
అవును, కనీసం ఒక్కసారైనా. చిన్నదిగా అనిపించేది, అంటే రుచిలో మార్పు, కొద్దిగా పలుచని విరేచనాలు, తేలికపాటి చర్మం పొడిబారడం, మీ బృందం గమనించాలనుకునే దానికి తొలి సంకేతం కావచ్చు. ఏది ముఖ్యమో మీరు నిర్ణయించాల్సిన అవసరం లేదు. మీరు గమనించింది చెప్పడం మీ పని. దాన్ని గ్రేడ్ చేసి ఏమి చేయాలో నిర్ణయించడం వారి పని.
నా లక్షణాలు గంట గంటకూ మారుతుంటే ఏమి చెప్పాలి?
బృందంతో చివరిసారి మాట్లాడినప్పటి నుంచి ఎప్పుడు అత్యంత ఎక్కువగా ఉందో అది చెప్పండి, మారుతూ ఉంటుందని కూడా చెప్పండి. "సాయంత్రం ఎక్కువ, ఉదయం తక్కువ" అనేది తీరు గురించి ఉపయోగకరమైన విషయం చెబుతుంది. ఏమి గమనించాలో తెలియకపోతే, ప్రతిరోజూ ఒకే సమయంలో, ఉదయం లేదా పడుకునే ముందు, రాసుకోండి. అప్పుడు ఫోన్ చేసినప్పుడు చెప్పడానికి ఒక స్థిరమైన ఆధారం ఉంటుంది.
ఫోన్లో ఇంగ్లీషు సరిగ్గా మాట్లాడలేకపోతే?
ఫోన్ ఎత్తిన వారికి తెలుగు లేదా హిందీలో మాట్లాడే వారితో మాట్లాడాలని చెప్పండి. చాలా CION కేంద్రాల్లో రెండు భాషలూ మాట్లాడే సిబ్బంది ఉన్నారు. అపాయింట్మెంట్కు అనువదించడానికి కుటుంబ సభ్యుడిని కూడా తీసుకురావచ్చు. సమాచారం చేరడమే ముఖ్యం, ఏ భాషలో చేరిందనేది కాదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చెప్పడం గురించి తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఒక సైడ్ ఎఫెక్ట్ చెప్పాల్సినంత తీవ్రమో కాదో నాకు ఎలా తెలుస్తుంది?
ప్రతి లక్షణాన్ని కనీసం ఒక్కసారైనా చెప్పండి. ఏది తీవ్రమో మీ బృందం నిర్ణయిస్తుంది, మీరు కాదు. తర్వాతి విజిట్ కాకుండా అదే రోజు ఫోన్ చేయాలని చెప్పే సంకేతం మార్పు: రోజు రోజుకూ ఎక్కువవుతున్న లక్షణం, రక్తం లేదా జ్వరంతో సంబంధం ఉన్నది, లేదా తినడాన్ని, తాగడాన్ని, సురక్షితంగా తిరగడాన్ని ఆపేస్తున్నది. తెలియకపోతే ఫోన్ చేయండి. చిన్న ఫోన్ కాల్ ఎప్పుడూ తప్పు సమాధానం కాదు.
ఒకేసారి ఒకటి కంటే ఎక్కువ లక్షణాలు ఉంటే?
అన్నీ చెప్పండి. మిమ్మల్ని ఎక్కువగా ఆందోళన పెడుతున్న దానితో మొదలుపెట్టండి. ఫోన్ చేసే ముందు జాబితాను కత్తిరించవద్దు. మీకు చిన్నదిగా అనిపించేది వైద్యపరంగా ముఖ్యమైన దానితో ముడిపడి ఉండవచ్చు. మాట్లాడటం మొదలయ్యాక ఒకటి మర్చిపోకుండా, ఫోన్ చేసే ముందు రాసి పెట్టుకోండి.
లక్షణాల డైరీ రాయాలా?
ప్రతిరోజూ ఒక చిన్న నోట్ సహాయపడుతుంది. ముఖ్యంగా లక్షణాలు ఎక్కువగా మారుతుంటే, లేదా అపాయింట్మెంట్లో విషయాలు గుర్తుంచుకోవడం కష్టంగా ఉంటే. రోజుకు ఒక లైన్ చాలు: ఏమి గమనించారు, నిన్నటి కంటే మెరుగా లేదా ఎక్కువా, ఏమి చేయగలిగారు, ఏమి చేయలేకపోయారు. దద్దుర్లు, వాపు లాంటి కనిపించే వాటికి ఫోటోలు సహాయపడతాయి. డైరీని బృందానికి చూపించండి. దాన్ని మీరు క్లుప్తంగా చెప్పవద్దు.
మెసేజ్ పంపవచ్చా, లేక ఫోన్ కాలే చేయాలా?
మీ కేంద్రంలో ఏ పద్ధతిలో సంప్రదించాలో మీ CION బృందాన్ని అడగండి. అత్యవసర లక్షణాలకు, అంటే జ్వరం, రక్తం, ఒక్కసారిగా వచ్చిన నొప్పి, ఊపిరి ఆడకపోవడం, మెసేజ్ కాకుండా ఫోన్ చేయండి. మెసేజ్ వెంటనే చూడకపోవచ్చు. వేర్వేరు పరిస్థితుల్లో ఎలా సంప్రదించాలో మీ మొదటి విజిట్లోనే బృందం చెబుతుంది.
సైడ్ ఎఫెక్ట్ చెబితే నా చికిత్స మారాల్సి వస్తుందా?
అవసరం లేదు. చాలా లక్షణాలను చికిత్స మార్చకుండానే అదుపు చేస్తారు. ముఖ్యమైనది మీ బృందానికి తెలియడం. సమాచారం లేకుండా వారు సరైన నిర్ణయం తీసుకోలేరు. ముందుగా చెప్పడం వల్ల చాలాసార్లు ఎక్కువ ఎంపికలు అందుబాటులో ఉంటాయి, చికిత్స కొనసాగించే ఎంపికలు సహా. లక్షణం తీవ్రం అయ్యేవరకు ఆగడమే ఎంపికలను తగ్గిస్తుంది.
అపాయింట్మెంట్ల మధ్య కొత్తగా ఏదైనా గమనిస్తే ఏమి చేయాలి?
లక్షణం కొత్తది, పెరుగుతోంది, జ్వరం లేదా రక్తంతో సంబంధం ఉంది, లేదా ప్రాథమిక రోజువారీ పనులను ఆపేస్తోంది అయితే అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. మిమ్మల్ని ఆందోళన పెడుతున్న దాన్ని చెప్పడానికి తర్వాతి షెడ్యూల్డ్ అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగవద్దు. లక్షణం తేలికగా, స్థిరంగా ఉంటే రాసి పెట్టుకుని తర్వాతి విజిట్కు తీసుకురండి. కానీ దాన్ని ఎప్పుడు గమనించారో బృందానికి చెప్పండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Chemotherapy Side Effects
- National Cancer Institute — Common Terminology Criteria for Adverse Events (CTCAE)
- Cancer Research UK — Chemotherapy side effects
- Macmillan Cancer Support — Chemotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
ఏమి చెప్పాలో తెలియడం లేదా?
మీరు గమనించింది మీ మాటల్లోనే చెప్పండి. తెలుగులో మాట్లాడే మా బృందం మిగతాది చూసుకుంటుంది. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.