కీమో సమయంలో
కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ రాకుండా ఆపవచ్చా? ఏవి ఆపగలం, ఏవి తగ్గించగలం
కొన్ని కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మొదలవకముందే ఆపవచ్చు. మరికొన్నింటిని తగ్గించవచ్చు. కొన్నింటిని పూర్తిగా ఆపలేం. మీ మొదటి సైకిల్కు ముందే మీ టీమ్ ఈ మూడింటికీ ప్లాన్ చేస్తుంది. వికారం తగ్గించే మందులు ఇన్ఫ్యూజన్కు ముందే ఇస్తారు. మీరు తినే తీరు, విశ్రాంతి, సమయానికి చెప్పడం కూడా తేడా తెస్తాయి. జుట్టు రాలడం, బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం లాంటివి ఆపలేం, గమనిస్తారు. ఏ లక్షణమైనా మొదట్లోనే చెబితే సరిచేయడం చాలా సులువు.
సూటిగా సమాధానం
కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ రాకుండా ఆపగలమా?
కొన్ని కీమోథెరపీ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ను ఇన్ఫ్యూజన్ (నరంలోకి ఎక్కించడం) మొదలయ్యే ముందే ఇచ్చే మందులతో రాకుండా ఆపవచ్చు. అలసట, తాత్కాలికంగా జుట్టు రాలడం లాంటి మరికొన్నింటిని పూర్తిగా ఆపలేం, కానీ చాలావాటిని తగ్గించవచ్చు. మీకు ఇచ్చే మందులను బట్టి, మొదటి సైకిల్కు ముందే మీ టీమ్ సహాయక చికిత్సను ప్లాన్ చేస్తుంది.
మీ టీమ్ ముందుగానే ఏ మందులు ఇస్తుంది?
ఇన్ఫ్యూజన్ మొదలుపెట్టే ముందు, ఎక్కువగా ఊహించగలిగే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ రాకుండా మందులు ఇస్తారు. వికారం తగ్గించే మందులు (antiemetics) చాలా రెజిమెన్లకు (మందుల కలయిక) ముందు మామూలుగా ఇస్తారు. ఎందుకంటే వికారం వచ్చాక చికిత్స చేయడం కంటే, అది రాకుండానే ఆపగలిగే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్లో ఇది ఒకటి.
కొన్ని రెజిమెన్లలో కడుపు లోపలి పొరను కాపాడే మందులు, అలర్జీ ప్రతిచర్యల ప్రమాదం తగ్గించే మందులు, లేదా తెల్ల రక్తకణాలు ప్రమాదకరంగా పడిపోయే అవకాశాన్ని తగ్గించే మందులు కూడా ఉంటాయి. మీకు ఏ నివారణ మందులు ఇస్తారనేది మీ రెజిమెన్పై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఇవి అడిగి తీసుకోవాల్సిన అదనపు మందులు కావు
ఈ మందులు మీ ప్లాన్ చేసిన చికిత్సలో భాగమే. నివారణ సరిగా పనిచేయకపోతే, ఒక సైకిల్ నుంచి మరో సైకిల్కు మీ టీమ్ దాన్ని మార్చగలదు. అందుకే మీకు ఎలా ఉందో ప్రతిసారీ చెప్పడం ముఖ్యం.
మీ చేతుల్లో ఉన్నది
సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ తగ్గడానికి మీరు ఏమి చేయవచ్చు?
చిన్న చిన్న అలవాట్లు, అంటే మీరు ఏమి తింటారు, ఎప్పుడు విశ్రాంతి తీసుకుంటారు, ఏమి చెబుతారు అనేవి మీకు ఎలా అనిపిస్తుందో దానిలో నిజమైన తేడా తెస్తాయి.
- కొంచెం కొంచెంగా, తరచుగా తినండి. చికిత్స వల్ల ఇప్పటికే ఇబ్బందిలో ఉన్న కడుపుకు తక్కువ మోతాదులో ఎక్కువసార్లు తినడం సులువు.
- నీళ్లు, ద్రవాలు క్రమంగా తాగుతూ ఉండండి. మీ టీమ్ తగ్గించమని చెప్పకపోతే, శరీరంలో నీరు సరిగా ఉంటే కిడ్నీలు చికిత్స మందులను బయటకు పంపడం సులువు అవుతుంది.
- అలసటగా ఉంటే విశ్రాంతి తీసుకోండి. కీమో సమయంలో వచ్చే అలసట నిజమైనది, శారీరకమైనది. బలవంతంగా పని చేస్తే శక్తి పెరగదు.
- మీరు వేసుకునేవన్నీ టీమ్కు చెప్పండి. సప్లిమెంట్, ఆయుర్వేద, నాటు మందు, ఇంటి చిట్కా ఏదైనా వేసుకునే ముందే చెప్పండి. కొన్ని చికిత్సతో పరస్పర ప్రభావం చూపుతాయి.
- కౌంట్ తక్కువగా ఉండే రోజుల్లో రద్దీ ప్రదేశాలకు దూరంగా ఉండండి. మీ బ్లడ్ కౌంట్ ఏ రోజుల్లో బాగా తగ్గే అవకాశం ఉందో మీ టీమ్ చెప్పగలదు. ఆ రోజుల్లోనే ఎక్కువ జాగ్రత్త అవసరం.
- నోటిని శుభ్రంగా ఉంచుకోండి. మెత్తటి టూత్బ్రష్, తరచుగా నోరు పుక్కిలించడం నోటి పుండ్లు (mucositis) వచ్చే అవకాశం ఉన్నవారిలో వాటి తీవ్రతను తగ్గించవచ్చు.
- కొత్త లక్షణం వస్తే తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ కోసం కాకుండా అదే రోజు చెప్పండి. మీ టీమ్కు తెలిసిన వాటినే వారు సరిచేయగలరు. త్వరగా చెబితే వారికి ఎక్కువ దారులు ఉంటాయి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండితగ్గించగలిగేవి
ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ను తగ్గించగలం, కానీ పూర్తిగా ఆపలేం?
అలసట
కీమోథెరపీలో అన్నింటికంటే సాధారణమైన సైడ్ ఎఫెక్ట్ అలసట. దీన్ని పూర్తిగా రాకుండా ఆపలేం. మీ పనులను కొంచెం కొంచెంగా పంచుకుని చేయడం, హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉండటం లాంటి మూల కారణాన్ని చికిత్స చేయడం, అవసరమైనప్పుడు విశ్రాంతి తీసుకోవడం వల్ల అలసట తగ్గుతుంది.
నోటి పుండ్లు, విరేచనాలు, ఆకలిలో మార్పు
ఇవి ఒక్కొక్కరిలో ఒక్కోలా ఉంటాయి. నోటి శుభ్రత, ఆహారంలో మార్పులు వీటి తీవ్రతను తగ్గించగలవు. ఇవి మొదలైనప్పుడు మీ టీమ్ అదనపు మందులు రాయగలదు.
నివారణ మందులు వేసుకున్నా వికారం
నివారణ మందులు ఇచ్చినా కొంత వికారం రావచ్చు. అలా వస్తే మీ టీమ్కు చెప్పండి. తర్వాతి సైకిల్కు ముందే పద్ధతిని మార్చవచ్చు.
ఆపలేనివి
ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ను ఆపలేం?
తాత్కాలికంగా జుట్టు రాలడం
కొన్ని రెజిమెన్లతో జుట్టు రాలడం ఊహించినదే. ఇప్పుడున్న సహాయక చికిత్సతో దాన్ని ఆపలేం. చాలామందిలో చికిత్స ముగిశాక జుట్టు మళ్లీ వస్తుంది, అయితే మొదట్లో జుట్టు తీరు కొంచెం వేరుగా ఉండవచ్చు.
బ్లడ్ కౌంట్ తాత్కాలికంగా తగ్గడం
చాలా రెజిమెన్లతో బ్లడ్ కౌంట్ కొంతకాలం తగ్గడం ఊహించినదే. దీన్ని రెగ్యులర్ బ్లడ్ టెస్ట్లతో గమనిస్తారు. అందుకే మీ టీమ్ మీ కౌంట్ను సీరియస్గా తీసుకుంటుంది, జ్వరం వస్తే వెంటనే చెప్పమంటుంది. ఇవి ఆపేవి కావు, గమనించేవి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
జ్వరం వచ్చినా, అసాధారణంగా రక్తస్రావం లేదా కమిలిన మచ్చలు కనిపించినా, ఊపిరి ఆడకపోయినా అదే రోజు మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి.
ఛాతీ నొప్పి, తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి, లేదా మలంలో రక్తం కనిపిస్తే వెంటనే దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. ఇవి బ్లడ్ కౌంట్ పడిపోవడానికి లేదా అత్యవసర చికిత్స అవసరమైన వేరే ప్రతిచర్యకు సంకేతాలు కావచ్చు.
ఒకప్పుడు ప్లాన్ చేసిన కీమోను మధ్యలోనే ఆపేయడానికి వికారం, వాంతులే అత్యంత సాధారణ కారణం. ASCO, MASCC సహాయక చికిత్స మార్గదర్శకాల ప్రకారం, ఆధునిక వికారం నివారణ పద్ధతుల వల్ల, ఎక్కువ ప్రమాదం ఉన్న రెజిమెన్లు తీసుకునేవారిలో గణనీయమైన భాగం మందికి వికారం పూర్తిగా రాకుండా ఆపడం సాధ్యమైంది. రాసిన మందులు వేసుకున్నా వికారం వస్తుంటే మీ టీమ్కు చెప్పండి. మందులు మార్చవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ నివారణ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో తర్వాత తప్పకుండా వాంతులు అవుతాయా?
కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్లో ఎక్కువగా నివారించగలిగేది వికారమే. ఆధునిక వికారం నివారణ పద్ధతులతో చాలామందికి పెద్దగా వాంతులు కావు. మీకు వికారం వస్తుందా లేదా అనేది మీ రెజిమెన్, మీ శరీరం ఎలా స్పందిస్తుంది, నివారణ మందులు మీకు ఎంత బాగా పనిచేస్తాయి అనే వాటిపై ఆధారపడుతుంది. రాసిన మందులు వేసుకున్నా వికారం వస్తే మీ టీమ్కు చెప్పండి. ఇంకా కొన్ని సైకిల్స్ గడిచాక కాదు, తర్వాతి సైకిల్కు ముందే వారు పద్ధతిని మార్చగలరు.
నా జుట్టు రాలిపోతుందా?
జుట్టు రాలుతుందా లేదా అనేది పూర్తిగా మీకు ఇచ్చే కీమో మందులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని మందులతో జుట్టు బాగా రాలుతుంది. మరికొన్నింటితో చాలా తక్కువగా రాలుతుంది, లేదా అసలు రాలదు. మొదటి సైకిల్కు ముందే ఏమి ఆశించాలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెబుతారు. జుట్టు రాలినా, అది దాదాపు ఎప్పుడూ తాత్కాలికమే. చికిత్స ముగిశాక మళ్లీ వస్తుంది, అయితే మొదట్లో దాని తీరు లేదా రంగు కొంచెం వేరుగా ఉండవచ్చు.
సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ తగ్గడానికి ఆయుర్వేద, నాటు మందులు వేసుకోవచ్చా?
ఏదైనా వేసుకోవాలనుకుంటే, వేసుకునే ముందే మీ టీమ్కు చెప్పండి. కొన్ని మూలికా ఉత్పత్తులు, సప్లిమెంట్లు కీమోతో పరస్పర ప్రభావం చూపి, చికిత్స పనితీరును తగ్గించవచ్చు లేదా సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ పెంచవచ్చు. కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ను ఆపుతుందని నిరూపితమైన సప్లిమెంట్ ఏదీ లేదు. ఈ పేరుతో అమ్మే కొన్ని హాని కూడా చేయవచ్చు. టీమ్కు చెప్పడం అంటే వాటిని మానేయమని అడగడం కాదు. మీ చికిత్సతో పాటు అది సురక్షితమా అని వారు చెక్ చేయడానికే.
ఒకే కీమో తీసుకునే అందరికీ ఒకే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వస్తాయా?
రావు. ఒకే రెజిమెన్ తీసుకునే ఇద్దరి అనుభవం చాలా వేరుగా ఉండవచ్చు. మీకు ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వస్తాయి, అవి ఎంత తీవ్రంగా ఉంటాయి అనేది మందులు, మీ వయసు, మీ సాధారణ ఆరోగ్యం, మీ శరీరం స్పందించే తీరుపై ఆధారపడుతుంది. మీ టీమ్ చెప్పే అంచనాలు మీ రెజిమెన్తో సాధారణంగా ఏమి జరుగుతుందో దాని మీద ఆధారపడినవి, మీకు ఖచ్చితంగా జరిగేవి కావు. అందుకే మీ సొంత అనుభవాన్ని చెప్పడం ముఖ్యం.
ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వస్తే వెంటనే ఫోన్ చేయాలి?
జ్వరం, అసాధారణ రక్తస్రావం లేదా కమిలిన మచ్చలు, ఊపిరి ఆడకపోవడం ఉంటే అదే రోజు మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి. ఛాతీ నొప్పి, తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి, మలంలో రక్తం ఉంటే వెంటనే ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. కీమో సమయంలో వచ్చే జ్వరాన్ని రాత్రంతా ఆగి చూసే విషయంగా ఎప్పుడూ తీసుకోవద్దు. మీ రోగనిరోధక శక్తి మామూలు కంటే తక్కువగా ఉన్న సమయంలో అది తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్కు సంకేతం కావచ్చు.
నివారణ మందులు సరిగా పనిచేయకపోతే ఏమి చేయాలి?
ఇది తప్పదులే అనుకోకుండా, వీలైనంత త్వరగా మీ టీమ్కు చెప్పండి. వికారం తగ్గించే మందులు, ఇతర నివారణ చికిత్సలను సైకిల్స్ మధ్యలో తరచుగా మార్చవచ్చు లేదా కొత్తవి కలపవచ్చు. ఏది అదుపులో లేదో మీ టీమ్కు తెలిస్తేనే, ఇంకో సైకిల్ గడవకముందే మీ ప్రిస్క్రిప్షన్ మార్చగలరు. సాధారణంగా ఒకటి కంటే ఎక్కువ దారులు ఉంటాయి. మీకు సరిపడే కలయిక దొరకడానికి ఒకటి రెండు మార్పులు అవసరం కావచ్చు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Chemotherapy Side Effects
- American Society of Clinical Oncology (ASCO) — Supportive care and treatment-related guidelines
- Cancer.Net — Side Effects of Chemotherapy
- NHS — Chemotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.