కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఎప్పుడు మొదలవుతాయి? గంటల నుంచి వారాల వరకు

ఇన్ఫ్యూజన్ అయిన కొన్ని గంటల్లోనే వికారం మొదలుకావచ్చు, ముఖ్యంగా చికిత్స సమయంలో ఇచ్చిన వికారం మందుల ప్రభావం తగ్గుతున్నప్పుడు. ఆలస్యంగా వచ్చే వికారం (delayed nausea) అనే రెండో దశ ఒకటి నుంచి మూడు రోజుల తర్వాత రావచ్చు. కొన్ని రెజిమెన్‌లతో ఇది సాధారణం. రెండు దశలకూ మీ బృందం మందులు రాయగలదు. వికారం వల్ల తినలేకపోతున్నా, తాగలేకపోతున్నా అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. ఒంట్లో నీరు తగ్గడం (dehydration) వేగంగా వస్తుంది, తొందరగా పట్టుకుంటే చికిత్స చేయవచ్చు.

సాధారణ వరుస చాలామందికి వర్తిస్తుంది: కొన్ని గంటల్లో మొదలయ్యే సమస్యలు, మొదటి వారంలో కష్టమైన రోజులు, తర్వాతి సైకిల్ వచ్చేసరికి కోలుకోవడం. కానీ అసలు రోజులు రెజిమెన్‌ను బట్టి, వ్యక్తిని బట్టి మారతాయి. కొందరికి రెండో రోజు కష్టంగా ఉంటుంది, మరికొందరికి నాలుగో లేదా ఐదో రోజు. మొదటి సైకిల్ తర్వాత మీ సొంత తీరు మీకు తెలుస్తుంది. అప్పుడు కష్టమైన రోజుల చుట్టూ పనులు ప్లాన్ చేసుకోవడం చాలా సులువు.

జ్వరం, ఊపిరి ఆడకపోవడం, రక్తస్రావం, తీవ్రమైన నొప్పి, లేదా తీవ్రంగా అనిపించేది, వేగంగా ఎక్కువవుతున్నది ఏదైనా ఉంటే అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. చికిత్స తర్వాతి ఒకటి రెండు వారాల్లో, తెల్ల రక్తకణాలు అత్యంత తక్కువగా ఉన్నప్పుడు, జ్వరం చిన్నదిగా అనిపించినా అదే రోజు ఫోన్ చేయాలి. ఇబ్బందిగా ఉన్నా అత్యవసరం కాని లక్షణాలకు చాలా బృందాలకు నర్సు హెల్ప్‌లైన్ ఉంటుంది. ఫోన్ చేయాలా వద్దా అని సందేహంగా ఉంటే, ఫోన్ చేయడమే సురక్షితం.

కొన్ని సమస్యలు ఒక్క చికిత్స తర్వాత కాకుండా, ప్రతి డోస్‌తో కొంచెం కొంచెం పేరుకుంటాయి. కొన్ని మందులతో వచ్చే చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు లేదా స్పర్శ తగ్గడం (peripheral neuropathy) దీనికి అత్యంత సాధారణ ఉదాహరణ. మొదటి రెండు సైకిల్స్ తర్వాత ఏమీ తెలియకపోవచ్చు, తర్వాత అనిపించడం మొదలవుతుంది. అందుకే మీ బృందం కోర్సు మొదట్లో, చివర్లో మాత్రమే కాకుండా, ప్రతి సైకిల్ మధ్యలో కూడా మిమ్మల్ని పరీక్షిస్తుంది.

కొన్నింటికి అవును. రెండు చికిత్సల మధ్య శరీరం పూర్తిగా కోలుకోకపోతే అలసట, వికారం పేరుకుపోయినట్టు అనిపించవచ్చు. ఒక్కో సైకిల్ భరించగలిగేలా అనిపించినా, చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు డోస్‌లు పెరిగే కొద్దీ ఎక్కువవుతాయి. మీ బృందం చికిత్సల మధ్య దీన్ని గమనిస్తుంది. ఒక సైకిల్ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ముందు దానికంటే చాలా ఎక్కువగా అనిపిస్తే, తర్వాతి సైకిల్ మొదలయ్యే ముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్‌కు చెప్పండి. కొన్నిసార్లు చికిత్స ప్లాన్‌ను మార్చవచ్చు.

కీమో ఇన్ఫెక్షన్‌తో పోరాడే తెల్ల రక్తకణాలను తగ్గిస్తుంది. ఆ కౌంట్ సాధారణంగా చికిత్స తర్వాతి ఒకటి రెండు వారాల్లో అత్యంత తక్కువ స్థాయికి చేరుతుంది. ఈ సమయంలో చిన్న జ్వరం వచ్చినా అదే రోజు మీ బృందానికి ఫోన్ చేయాలి. ఇది రాత్రంతా ఇంట్లో గమనించాల్సిన లక్షణం ఎప్పుడూ కాదు. మీ రెజిమెన్, సైకిల్ షెడ్యూల్ బట్టి ఏ రోజులు ఎక్కువ జాగ్రత్తగా ఉండాలో మీ బృందం చెబుతుంది.

అలా జరిగే అవకాశం తక్కువ. సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మీ రెజిమెన్‌లోని మందులను బట్టి, మీ శరీరం స్పందించే తీరును బట్టి మారతాయి. మీ బృందం ఇచ్చే జాబితా ఏమి రావచ్చో చెబుతుంది, మీకు తప్పకుండా ఏమి వస్తుందో కాదు. చాలామందికి కొన్ని సమస్యలు మాత్రమే వస్తాయి, అవి కూడా భయపడినంత తీవ్రంగా ఉండవు. మీ రెజిమెన్‌తో ఏవి సాధారణమో, ఏవి అరుదో మీ బృందాన్ని అడగండి. సాధారణ జాబితా కంటే అది ఎక్కువ ఉపయోగపడుతుంది.

చాలామందికి అలసట ఇన్ఫ్యూజన్ రోజు కంటే, చికిత్స తర్వాతి ఒకటి నుంచి మూడు రోజుల్లో ఎక్కువగా ఉంటుంది. తర్వాతి సైకిల్ వచ్చేసరికి శరీరం కోలుకుంటున్న కొద్దీ తగ్గుతుంది. మంచం దిగలేనంత, రోజువారీ చిన్న పనులు చేసుకోలేనంత అలసట ఉంటే మీ బృందానికి చెప్పండి. కొన్నిసార్లు దానికి రక్తహీనత లాంటి చికిత్స చేయగల కారణాలు ఉంటాయి. ప్రత్యేక కారణం దొరకకపోయినా, సహాయపడే మార్గాలు ఉన్నాయి.