ఎవరూ చెప్పనివి
కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్: డాక్టర్లు ముందుగా చెప్పనివి
కీమో అపాయింట్మెంట్లలో ఎక్కువగా హాస్పిటల్కు తీసుకెళ్లే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించే మాట్లాడతారు. నోటిలో లోహపు రుచి, కళ్ల నుంచి నీరు కారడం, గోళ్లు నల్లబడటం వంటి చిన్న సమస్యలు చాలాసార్లు చెప్పకుండానే మిగిలిపోతాయి. ఇవి నిజమైనవే, వీటికి పేర్లు ఉన్నాయి, చాలావరకు ముందుగానే ఊహించగలిగేవి. ఇవి చికిత్స పనిచేయడం లేదనే సంకేతం కాదు. ఏవి సాధారణమో, ఏవి అదే రోజు ఫోన్ చేయాల్సినవో ఈ పేజీలో తెలుసుకోండి.
సూటిగా సమాధానం
కొన్ని కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించి ఎవరూ ఎందుకు చెప్పరు?
కీమో వల్ల వచ్చే కొన్ని సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ నిజమైనవే, కానీ వాటి గురించి ఎవరూ పెద్దగా మాట్లాడరు. నోటిలో లోహపు రుచి, కళ్ల నుంచి నీరు కారడం, గోళ్లు నల్లబడటం, గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్ ఇంజెక్షన్ తర్వాత ఎముకల నొప్పి ఇలాంటివే. ఇవి చికిత్స మీకు హాని చేస్తోందని కానీ, పనిచేయడం లేదని కానీ సంకేతాలు కావు. ఇవి ముందుగా ఊహించగలిగేవి, వీటికి పేర్లు ఉన్నాయి, చాలావరకు చికిత్స ముగిశాక తగ్గిపోతాయి. మీ రికార్డులో ఉండేలా వీటిని మీ టీమ్కు చెప్పండి.
ముఖ్యమైన వాటికే సమయం సరిపోతుంది
ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం, వికారం, జుట్టు రాలడం వంటి తీవ్రమైన సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చికిత్సకు ముందు జరిగే సంభాషణలో ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటాయి. ఎందుకంటే హాస్పిటల్లో చేరాల్సి రావడానికి, సైకిల్ వాయిదా పడటానికి కారణమయ్యేవి అవే. అంతగా కనిపించని చిన్న సమస్యలకు తక్కువ సమయం దొరుకుతుంది.
దాంతో ఒక ఖాళీ మిగిలిపోతుంది. మీకు ఊహించని ఏదో కనిపిస్తుంది. అది ప్రమాద సంకేతమో, చికిత్సలో భాగమో మీకు తెలియదు. దాదాపు ఎప్పుడూ అది చికిత్సలో భాగమే. కానీ అది తెలియకపోవడం కూడా ఒక భారమే.
తినడంపై ప్రభావం
వీటిలో కొన్ని, ముఖ్యంగా రుచి మారడం, చికిత్స సమయంలో మీరు ఎంత బాగా తినగలరో నిర్ణయిస్తాయి. సరిగ్గా తినకపోతే మిగతా ప్రతి సైడ్ ఎఫెక్ట్ను అదుపు చేయడం కష్టమవుతుంది. మీ టీమ్ సహాయం చేయగలదు, కానీ వారికి తెలిస్తేనే.
తక్కువగా చెప్పబడేవి
మీ టీమ్ చెప్పి ఉండని సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఏవి?
ఈ ఐదూ కీమో వల్ల వచ్చేవే. ప్రతి దానికీ ఒక కారణం ఉంది, చాలావరకు చికిత్స ముగిశాక తగ్గిపోతాయి.
రుచి మారడం (dysgeusia)
ఆహారం, పానీయాలు లోహంలా, పులుపుగా, మరీ తియ్యగా, లేదా అసలు రుచే లేకుండా అనిపిస్తాయి. నోటి లోపల ఉండే రుచి కణాలు వేగంగా విభజన చెందుతాయి, అందుకే కీమో వాటిపై ప్రభావం చూపుతుంది. చికిత్స ముగిశాక సాధారణంగా మెరుగవుతుంది, కానీ ఎంత కాలం పడుతుందనేది ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోలా ఉంటుంది.
రుచి మారడం వల్ల ఆకలి తగ్గితే మీ టీమ్కు ముందుగానే చెప్పడం మంచిది.కళ్ల నుంచి నీరు కారడం (epiphora)
కళ్లు ఎక్కువ నీరు ఉత్పత్తి చేయడం, లేదా ఆ నీరు సరిగ్గా బయటకు పోకపోవడం. ఇది కన్నీటి నాళాలపై కీమో చూపే ప్రభావం, కంటి ఇన్ఫెక్షన్ కాదు. కంటి లోపల ఏదో తప్పు జరిగిందని అర్థం కాదు. చూపుపై, రోజువారీ జీవితంపై ప్రభావం ఉంటే మీ టీమ్కు చెప్పండి. అవసరమైతే కంటి డాక్టర్ దగ్గరకు పంపుతారు.
ముక్కు కారడం
కీమో సమయంలో ముక్కు నిరంతరం కారడం శ్లేష్మ పొరలపై (mucous membranes) కీమో చూపే సాధారణ ప్రభావం. నోటిలో, పేగుల్లో కీమో ప్రభావం చూపే పొర కూడా ఇదే. జ్వరం, ఇతర లక్షణాలు లేకుండా ఇది ఒక్కటే ఉంటే ఇన్ఫెక్షన్ సంకేతం కాదు. చికిత్స ముగిశాక తగ్గిపోతుంది.
గోళ్ల మార్పులు
గోళ్లు నల్లబడవచ్చు, గీతలు రావచ్చు, పెళుసుగా మారవచ్చు, లేదా గోరు కింద నుంచి లేచిపోవచ్చు. గోళ్లు నెమ్మదిగా పెరుగుతాయి కాబట్టి ఈ మార్పులు వెంటనే కాకుండా సైకిల్ తర్వాత వారాలకు కనిపించవచ్చు. గోళ్లను పొట్టిగా, శుభ్రంగా ఉంచుకోండి.
గోరు లేచినా, నొప్పిగా ఉన్నా మీ టీమ్కు చెప్పండి. లేచిన గోరు కింద నుంచి ఇన్ఫెక్షన్ చేరవచ్చు.గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్ ఇంజెక్షన్ తర్వాత ఎముకల నొప్పి
ఫిల్గ్రాస్టిమ్ (Filgrastim), పెగ్ఫిల్గ్రాస్టిమ్ (Pegfilgrastim) అనేవి కొన్ని కీమో సైకిల్స్ తర్వాత ఇచ్చే ఇంజెక్షన్లు. ఇవి ఎముక మజ్జను (bone marrow) ప్రేరేపించి ఎక్కువ తెల్ల రక్తకణాలు తయారయ్యేలా చేస్తాయి. మజ్జ చురుగ్గా పనిచేయడం మొదలవగానే చాలామందికి నడుము కింది భాగం, తుంటి, కాళ్ల ఎముకల్లో లోతైన నొప్పి వస్తుంది. ఇది ఊహించిందే. క్యాన్సర్ వ్యాపిస్తోందనే సంకేతం కాదు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఈరోజే ఫోన్
వీటిలో ఏది వస్తే అదే రోజు మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయాలి?
ఈ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చాలావరకు ప్రమాదకరమైనవి కావు, ఇబ్బంది పెట్టేవి మాత్రమే. చాలావాటికి అత్యవసర చర్య అవసరం లేదు. కానీ కింది సంకేతాలు వస్తే మీ టీమ్ ఈరోజే వినాలి.
- కళ్లు నీరు కారడమే కాకుండా ఎర్రబడినా, నొప్పిగా ఉన్నా, చీము లాంటి స్రావం వచ్చినా
- గోరు లేచిపోయినా, నొప్పిగా ఉన్నా, అంచుల చుట్టూ ఇన్ఫెక్షన్ లాగా కనిపించినా
- గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్ ఇంజెక్షన్ తర్వాత ఎముకల నొప్పి తీవ్రంగా ఉండి, మీ టీమ్ సూచించిన నొప్పి మందు పనిచేయకపోయినా
- రుచి మారడం వల్ల ఒక రోజుకు మించి ఏమీ తినలేకపోయినా, తాగలేకపోయినా
- ముక్కు కారడంతో పాటు జ్వరం, చలి, వణుకు, లేదా ఒళ్లు బాగోలేదనే భావన ఉన్నా
- ఈ లక్షణాల్లో ఏది మీకు ఆందోళన కలిగించినా, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగకుండా
ఎముకల నొప్పి వస్తుందని గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్ ఇంజెక్షన్ను మీ టీమ్తో మాట్లాడకుండా మానేయవద్దు, వాయిదా వేయవద్దు. మీ డాక్టర్లు సాధారణంగా ఇలాగే చెబుతారు: ఆ ఇంజెక్షన్ మీ తెల్ల రక్తకణాల సంఖ్యను కాపాడుతోంది. సలహా లేకుండా దాన్ని ఆపితే ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం పెరుగుతుంది. నొప్పి భరించలేకపోతే ఇంజెక్షన్ మానే బదులు మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి.
కీమో సమయంలో జ్వరం వస్తే, దానికి కారణం ఏదని అనిపించినా, అదే రోజు పరీక్ష అవసరం. ముక్కు కారడంతో పాటు జ్వరం, చలి, వణుకు ఉంటే వెంటనే మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి. తగ్గుతుందేమో అని చూస్తూ ఆగకండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
రుచి మారడం అనేది కీమోలో పేషెంట్లు ఎక్కువగా చెప్పే, కానీ రికార్డుల్లో అతి తక్కువగా నమోదయ్యే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్లో ఒకటి. అయినా ఇది నేరుగా పోషణపై ప్రభావం చూపుతుంది. చికిత్స సమయంలో పోషణ సరిగా లేకపోతే తర్వాతి సైకిల్స్ను తట్టుకోవడం కష్టమవుతుందని MASCC/ESMO మార్గదర్శకాలు చెబుతున్నాయి. రుచి మారడాన్ని ముందుగానే చెబితే, తినడం పెద్ద సమస్యగా మారకముందే మీ టీమ్ చర్య తీసుకోగలదు.
ముఖ్యమైన విషయం
ఈ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చికిత్స పనిచేయడం లేదనే సంకేతమా?
కాదు. రుచి మారడం, కళ్ల నుంచి నీరు, గోళ్లు నల్లబడటం, ముక్కు కారడం, ఇంజెక్షన్ తర్వాత ఎముకల నొప్పి ఇవన్నీ ఆరోగ్యకరమైన కణాలపై కీమో చూపే ప్రభావాలు. క్యాన్సర్కు వచ్చే స్పందన కావు. చికిత్స కణితి (ట్యూమర్) పై పనిచేస్తోందా లేదా అనేదానితో వీటికి సంబంధం లేదు. అది స్కాన్లు, బ్లడ్ టెస్ట్ల ద్వారా తెలుస్తుంది, ఈ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఉన్నాయా లేదా అనేదాని ద్వారా కాదు. ఒక చికిత్స వీటన్నింటినీ కలిగించి కూడా బాగా పనిచేస్తూ ఉండవచ్చు.
మీరు చేయగలిగేది
ప్రతి కొత్త మార్పును, ఎంత చిన్నదైనా, తేదీతో సహా రాసి పెట్టుకోండి. తర్వాతి అపాయింట్మెంట్లో మీ టీమ్కు చెప్పండి. ఏది ఊహించిందో, ఏది కాదో వారు చెప్పగలరు. చెప్పకపోతే అది మీ రికార్డులో ఉండదు, దానికి సహాయం కూడా అందదు.
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు
ఇక్కడ చెప్పిన సమాచారం ఒక సాధారణ మార్గదర్శి మాత్రమే. మీకు వస్తున్న లక్షణం కీమో వల్లనా, వేరే కారణం వల్లనా అనేది మీ మందులు, మీ రిపోర్ట్లు చూసి మీ ఆంకాలజిస్ట్ మాత్రమే చెప్పగలరు. ఏ మందు అయినా మార్చాలా, కొనసాగించాలా అనే నిర్ణయం వారిదే.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఎవరూ చెప్పని కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో తర్వాత రుచి మళ్లీ వస్తుందా?
చాలామందికి వస్తుంది. నోటి లోపల ఉండే రుచి కణాలపై కీమో ప్రభావం వల్ల రుచి మారుతుంది, ఆ కణాలు మళ్లీ పెరుగుతాయి. చికిత్స ముగిశాక రుచి సాధారణంగా మెరుగవుతుంది, కానీ ఎంత త్వరగా అనేది ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోలా ఉంటుంది. చివరి సైకిల్ తర్వాత వారాలు గడిచినా రుచిలో పెద్ద మార్పు అలాగే ఉంటే ఫాలో-అప్ అపాయింట్మెంట్లో చెప్పండి. దాన్ని రికార్డు చేయడం, కొన్ని సందర్భాల్లో ఇంకా పరీక్షించడం అవసరం కావచ్చు.
కీమో సమయంలో కళ్ల నుంచి నీరు కారడం ఆందోళన పడాల్సిన విషయమా?
ఎర్రబడటం, నొప్పి, స్రావం లేకుండా కేవలం నీరు కారడం మాత్రమే ఉంటే అది కీమో ప్రభావం, సాధారణంగా తీవ్రమైనది కాదు. రికార్డులో ఉండేలా మీ టీమ్కు చెప్పండి. నీరు కారడంతో పాటు ఎరుపు, నొప్పి, స్రావం, లేదా చూపులో ఏదైనా మార్పు వస్తే అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. ఆ అదనపు లక్షణాలను చూసి ఆగడం కాదు, పరీక్షించడం అవసరం.
కీమో సమయంలో గోళ్లు ఎందుకు నల్లబడతాయి?
కీమో శరీరమంతటా వేగంగా విభజన చెందే కణాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. గోరు మొదట్లో కొత్త గోరు పెరిగే భాగంలోని కణాలు కూడా అలాంటివే. దాంతో చికిత్స సమయంలో పెరిగిన గోళ్లలో గీతలు, నలుపు, పెళుసుదనం రావచ్చు. ఇది కీమో మరీ ఎక్కువగా ఉందనో, ఏదో తప్పు జరిగిందనో సంకేతం కాదు. చాలా గోళ్ల మార్పులు చికిత్స ముగిశాక క్రమంగా మెరుగవుతాయి, కానీ గోళ్లు పూర్తిగా పెరిగి రావడానికి నెలలు పడుతుంది.
గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్ ఇంజెక్షన్ తర్వాత ఎముకల నొప్పి ఎంతకాలం ఉంటుంది?
ఈ నొప్పి సాధారణంగా ఇంజెక్షన్ చేసిన మరుసటి రోజు లేదా ఆ తర్వాతి రోజు మొదలై, దానంతట అదే తగ్గిపోతుంది. ఎక్కువగా నడుము కింది భాగం, తుంటి, తొడల్లో వస్తుంది. అక్కడ ఎముక మజ్జ ఎక్కువగా చురుగ్గా ఉంటుంది. చాలామందికి టీమ్ సూచించిన నొప్పి మందుతో అదుపులో ఉంటుంది. నొప్పి తీవ్రంగా ఉన్నా, తగ్గకపోయినా, జ్వరంతో కలిసి వచ్చినా తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగకుండా అదే రోజు మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి.
కీమో సమయంలో ముక్కు కారడం ఇన్ఫెక్షన్ సంకేతమా?
జ్వరం, ఇతర లక్షణాలు లేకుండా ముక్కు కారడం ఒక్కటే ఉంటే అది ఇన్ఫెక్షన్ కాదు, శ్లేష్మ పొరలపై కీమో ప్రభావం కావడానికే అవకాశం ఎక్కువ. అయితే కీమో సమయంలో జ్వరం వస్తే, కారణం ఏదని అనిపించినా, ఎప్పుడూ అదే రోజు పరీక్ష అవసరం. ముక్కు కారడంతో పాటు జ్వరం, చలి, వణుకు, లేదా ఒళ్లు బాగోలేదనే భావన ఉంటే వెంటనే మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి. తగ్గుతుందేమో అని చూస్తూ ఆగకండి.
ఈ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చికిత్స పనిచేయడం లేదనే సంకేతమా?
కాదు. రుచి మారడం, కళ్ల నుంచి నీరు, గోళ్లు నల్లబడటం, ముక్కు కారడం, గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్ ఇంజెక్షన్ వల్ల ఎముకల నొప్పి ఇవన్నీ ఆరోగ్యకరమైన కణాలపై కీమో ప్రభావాలు, క్యాన్సర్కు స్పందన కావు. చికిత్స కణితిపై పనిచేస్తోందా అనేదానితో వీటికి సంబంధం లేదు. అది స్కాన్లు, బ్లడ్ టెస్ట్ల ద్వారా అంచనా వేస్తారు. ఒక చికిత్స ఇవన్నీ కలిగించి కూడా బాగా పనిచేస్తూ ఉండవచ్చు.
కీమో సమయంలో గోళ్లను ఎలా కాపాడుకోవాలి?
గోళ్లను పొట్టిగా, శుభ్రంగా ఉంచుకోవడం ఈ పేజీలో చెప్పిన సాధారణ జాగ్రత్త. గోళ్ల మార్పులు సైకిల్ తర్వాత వారాలకు కనిపించవచ్చు, కాబట్టి కొత్త గీత, రంగు మార్పు వచ్చినా ఆందోళన అవసరం లేదు, తర్వాతి విజిట్లో చెప్పండి. గోరు లేచిపోయినా, నొప్పిగా ఉన్నా, అంచుల చుట్టూ ఇన్ఫెక్షన్ లాగా కనిపించినా అదే రోజు మీ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి. లేచిన గోరు కింద నుంచి ఇన్ఫెక్షన్ చేరవచ్చు.
ఈ చిన్న సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ను టీమ్కు చెప్పడం అవసరమా?
అవసరమే. ఇవి ప్రమాదకరం కాకపోయినా, రుచి మారడం వంటివి మీరు ఎంత తినగలరో నిర్ణయిస్తాయి. సరిగా తినకపోతే మిగతా సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ అదుపు చేయడం కష్టమవుతుంది. ప్రతి మార్పును తేదీతో రాసి, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్లో చెప్పండి. అప్పుడే అది మీ రికార్డులో ఉంటుంది, ఏది ఊహించిందో, ఏది కాదో మీ టీమ్ చెప్పగలదు, అవసరమైతే ముందుగానే సహాయం చేయగలదు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Mouth and Throat Problems: Cancer Treatment Side Effects
- Cancer Research UK — Chemotherapy side effects
- Macmillan Cancer Support — Chemotherapy
- American Cancer Society — Chemotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
ఊహించని సైడ్ ఎఫెక్ట్ వచ్చిందా?
ఏమి కనిపిస్తోందో మాకు చెప్పండి. అది సాధారణమో, చూపించుకోవాల్సినదో తెలుసుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.